Δημήτρης Μιχαηλίδης: Καινοτομία στον Αγροτικό Τομέα στην Ελλάδα

Το Σάββατο, 18 Ιαν 2020, στις 12.30, στο Athens Center for Entrepreneurship & Innovation – ACEin του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών,

Κεφαλληνίας 46 (2ος όροφος), 11251 ΑΘΗΝΑ, στα πλαίσια του «Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ στην Ελλάδα και οι Φορείς που την στηρίζουν» οργανώνεται από το Skywalker και τις εκδόσεις ΣΤΕΝΤΟΡΑΣ εργαστήριο για την «Αγροτική Καινοτομία στην Ελλάδα» με υπεύθυνη την κα Γ. Κωνσταντίνου, gkonstantinou@skywalker.gr και συντονιστή τον Δημ. Μιχαηλίδη, 6998282382.

Από τον πρώτο ορισμό της Καινοτομίας: «Εισαγωγή στην αγορά ενός τεχνολογικά νέου ή σημαντικά βελτιωμένου προϊόντος ή η εφαρμογή μιας τεχνολογικά νέας ή σημαντικά βελτιωμένης παραγωγικής διαδικασίας, που ανταποκρίνεται επιτυχώς στη ζήτηση της αγοράς» (Schumpeter, 1934), μέχρι τον πιο πρόσφατο ορισμό «Μια διαδικασία που ξεκινά με την εφεύρεση και ύστερα από την ανάπτυξή της καταλήγει στην εισαγωγή ενός νέου προϊόντος , υπηρεσίας ή διαδικασίας στην αγορά», (Acsand Audretsch, 1990), γίνεται ξεκάθαρο ότι η δημιουργία μιας εφεύρεσης, από μια ιδέα, χαρακτηρίζεται καινοτομία εάν αποδίδει κυρίως οικονομικά. Δηλαδή η καινοτομία θεωρείται ως η ευτυχής κατάληξη του ταξιδιού της εμπορευματοποίησης μιας εφεύρεσης.

Η αρχή της καινοτομίας είναι η δημιουργικότητα. Η δημιουργικότητα είναι να σκέφτεται κάποιος νέα πράγματα. Η καινοτομία είναι να κάνει κάποιος νέα πράγματα» (Levitt, 1963), ή δημιουργικότητα είναι η συνολική διαδικασία από την οποία οι ιδέες γεννώνται, αναπτύσσονται και μεταμορφώνονται σε αξία (Kao, 1996).

Αναζητώντας μορφές ή είδη καινοτομίας βρήκα πολλά επίθετα που κολλάν στην καινοτομία. Έτσι εντόπισα: «καινοτομία προϊόντος» όπου ένα νέο (ή σημαντικά αναβαθμισμένο) προϊόν το οποίο είναι τεχνολογικά διαφορετικό από τα υπάρχοντα εισέρχεται στην αγορά, «καινοτομία διαδικασίας» όπου μια νέα διαδικασία παραγωγής ή διανομής ενός προϊόντος χρησιμοποιείται εμπορικά,

«εμπορική καινοτομία» (marketing innovation) όπου εφαρμόζεται μια νέα (ή σημαντικά αναβαθμισμένη) μέθοδος μάρκετινγκ από μια επιχείρηση, «οργανωσιακή καινοτομία» (organizational innovation) όπου μια επιχείρηση εφαρμόζει μια νέα μέθοδο οργάνωσης της εμπορικής της πρακτικής, της εργασίας και των αρμοδιοτήτων στο εσωτερικό της, όπως και στις σχέσεις της με εξωτερικούς οργανισμούς ή επιχειρήσεις,

«ριζοσπαστικές καινοτομίες» όπου εισάγουν καινούργιες έννοιες που αποκλίνουν σημαντικά από τις πρακτικές του παρελθόντος και συμβάλλουν στη δημιουργία προϊόντων και υπηρεσιών που βασίζονται σε διαφορετικές μηχανικές ή επιστημονικές αρχές και συχνά εγκαινιάζουν καινούργιες αγορές και πιθανές εφαρμογές, «επαυξητικές καινοτομίες» όπου εξετάζουν τις δυνατότητες των καθιερωμένων σχεδίων και συχνά ενισχύουν την κυριαρχία των ήδη υπαρχόντων επιχειρήσεων,

«καινοτομίες επόμενης γενιάς» που είναι επαυξητικές καινοτομίες που οδηγούν στη δημιουργία ενός νέου συστήματος που όμως δεν παρουσιάζει ριζοσπαστικές αλλαγές (παράδειγμα: 5G δίκτυo), «πράσινη καινοτομία» (greeninnovation) αποτελεί μια ειδική μορφή καινοτομίας που αναπτύσσεται με απώτερο σκοπό την παραγωγή φιλικών προς το περιβάλλον προϊόντων ή υπηρεσιών,

«κοινωνική καινοτομία» που ξεκινά από την αντιμετώπιση κοινωνικών ζητημάτων όπως η ανεργία, η φτώχια, ο κοινωνικός αποκλεισμός ομάδων, η απειλή της κοινωνικής συνοχής, η προστασία του περιβάλλοντος, η υγεία και η εκπαίδευση με σκοπό τη δημιουργία κοινωνικής αντί ατομικής αξίας, «έξυπνη καινοτομία» που αναφέρεται στην εξεύρεση έξυπνων λύσεων για το μέλλον σε επίπεδο ατομικό, οικιακό, αστικού περιβάλλοντος, «ανοικτή καινοτομία» αναφέρεται στο «άνοιγμα» των επιχειρήσεων στους πελάτες, τους προμηθευτές, τους εργαζόμενους κ.α. προκειμένου να γεννηθούν νέες ιδέες προς εμπορευματοποίηση, «οικο-καινοτομία» όπου νοείται κάθε μορφή καινοτομίας που οδηγεί σε σημαντική πρόοδο όσον αφορά τη βιώσιμη ανάπτυξη, …

Η «οικο-καινοτομία» πλησιάζει περισσότερο στον αγροτικό τομέα, για την βιώσιμη ανάπτυξη, που επιτυγχάνεται μέσω του περιορισμού των επιπτώσεων των τρόπων παραγωγής μας στο περιβάλλον, μέσω της ενίσχυσης της ανθεκτικότητας στις περιβαλλοντικές πιέσεις ή μέσω της επίτευξης πιο αποδοτικής και υπεύθυνης χρήσης των φυσικών πόρων.

Η οικο-καινοτομία βοηθά την Ευρώπη στη βελτιστοποίηση του αναπτυξιακού δυναμικού της και παράλληλα στην αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων όπως η κλιματική αλλαγή, η εξάντληση των φυσικών πόρων και η μείωση της βιοποικιλότητας, με την υποστήριξη νέων διεργασιών, τεχνολογιών και υπηρεσιών που καθιστούν τις επιχειρηματικές δραστηριότητες περισσότερο φιλικές προς το περιβάλλον,.

Υπάρχουν πολλοί τομείς στους οποίους η τεχνολογία μας βοηθά να αντιμετωπίσουμε τις μεγάλες περιβαλλοντικές προκλήσεις. Ωστόσο, δεν αρκεί μόνο η τεχνολογία. Απαιτούνται βαθιές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο καταναλώνουμε και παράγουμε προϊόντα και υπηρεσίες. Η τιμή αγοράς πολλών συμβατικών προϊόντων και υπηρεσιών συχνά δεν αντικατοπτρίζει το πραγματικό και κοινωνικό κόστος τους. Οι ευρωπαίοι καταναλωτές και παραγωγοί πρέπει να διαδραματίσουν τον ρόλο που τους αντιστοιχεί για μια οικονομία με χαμηλές εκπομπές άνθρακα και υψηλή — όσον αφορά τη χρήση της ενέργειας και των πόρων— απόδοση, με στόχο την προστασία και διατήρηση του πλανήτη.

Ο κόσμος αντιμετωπίζει σοβαρές περιβαλλοντικές προκλήσεις όπως η κλιματική αλλαγή, η εξάντληση των φυσικών πόρων και η μείωση της βιοποικιλότητας. Χρειάζονται νέα οικονομικά και κοινωνικά μοντέλα και τεχνολογίες για να επιτευχθούν σαφή και ουσιαστικά περιβαλλοντικά οφέλη.

Στην ουσία η οικο-καινοτομία προσπαθεί να επαναφέρει την αγροτική παραγωγή στις διαχρονικές της αξίες, οι οποίες αποκλίνανε με την επίδραση του χρήματος και της αλλοίωσης του αντικειμένου της φύσης, που μοιάζει ότι αρρωστημένα μυαλά προωθούσαν επί χρόνια στην περίοδο της βιομηχανικής επανάστασης (1800-2050) προωθώντας το χωράφι ως εργοστάσιο …. Φαίνεται ότι ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ πλέον είναι και το να σκέφτεσαι … «φυσικά» …

Και οι αγρότες, ως ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ του περιβάλλοντος και της ισορροπίας του, κατά το ποσοστό που λειτουργούν πραγματικά ως φροντιστές της φύσης, ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΥΝ σήμερα, σε έναν τομέα που ξέχασε τον ρόλο του, ως φροντιστή. Πλέον η ΦΡΟΝΤΙΔΑ του περιβάλλοντος ξαναέγινε ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ με όλα τα επίθετα που μπορούμε να φαντασθούμε.

Το εργαστήριο «Αγροτική Καινοτομία στην Ελλάδα», που οργανώνεται από το Skywalker και τις εκδόσεις ΣΤΕΝΤΟΡΑΣ, το Σάββατο, 18 Ιαν 2020, στις 12.30, στο Athens Center for Entrepreneurship & Innovation – ACEin του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Κεφαλληνίας 46 (2ος όροφος), 11251 ΑΘΗΝΑ, θα δώσει την ευκαιρία για προβληματισμό σε όλους, ενώ θα στηρίξει start up επιχειρήσεις.