Η Ελλάδα αναδεικνύεται ως η κορυφαία χώρα στην Ανατολική Ευρώπη και καταλαμβάνει την 27η θέση παγκοσμίως στην τελευταία έκδοση της παγκόσμιας πανεπιστημιακής κατάταξης Webometrics (Ιανουάριος 2026).
Πρόκειται για σημαντική βελτίωση της διεθνούς ακαδημαϊκής της θέσης, καθώς η χώρα ανέβηκε από την 30ή θέση το 2021 στην 27η το 2026, με βάση τη συνολική επίδοση των πανεπιστημίων της.[1]
Η Ελλάδα ξεπέρασε πέντε χώρες στην παγκόσμια κατάταξη
Κατά την πενταετία αυτή, η Ελλάδα (27η) προσπέρασε πέντε χώρες στην παγκόσμια κατάταξη Webometrics:
- Ιρλανδία, η οποία υποχώρησε από την 25η θέση (2021) στην 28η (2026)
- Ρωσία, από την 29η στην 30ή
- Ταϊβάν, από την 22η στην 31η
- Νέα Ζηλανδία, από την 24η στην 33η
- Μεξικό, από την 26η στην 39η
Την ίδια περίοδο, δύο χώρες που το 2021 βρίσκονταν χαμηλότερα από την Ελλάδα την ξεπέρασαν έως το 2026: η Σαουδική Αραβία, η οποία ανέβηκε από την 31η στην 26η θέση, και η Μαλαισία, που ανέβηκε από την 34η στην 23η. Η άνοδος της Σαουδικής Αραβίας αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στις εκτεταμένες επενδύσεις της στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής της για ανάληψη ηγετικού ρόλου στον αραβικό κόσμο.
Ως καθαρό αποτέλεσμα αυτών των ανακατατάξεων, η Ελλάδα ανέβηκε τρεις θέσεις παγκοσμίως (πέντε χώρες ξεπέρασε, δύο την ξεπέρασαν), καταλαμβάνοντας την 27η θέση το 2026. Αντιθέτως, η Τουρκία υποχώρησε κατά εννέα θέσεις, από την 38η στην 47η, την ίδια περίοδο.
Η Ελλάδα στην κορυφή της Ανατολικής Ευρώπης
Πέρα από την παγκόσμια κατάταξη, η Ελλάδα κατατάσσεται πλέον πρώτη μεταξύ όλων των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης, ξεπερνώντας και τις 27 χώρες αυτής της ευρείας γεωπολιτικής περιοχής των 334 εκατομμυρίων κατοίκων.
Πίσω από την Ελλάδα βρίσκονται, μεταξύ άλλων,
η Ρωσία (30ή),
η Πολωνία (32η),
η Τσεχία (35η),
η Ουγγαρία (41η),
η Σερβία (43η),
η Κροατία (44η),
η Σλοβενία (45η),
η Εσθονία (46η),
η Τουρκία (47η) και
η Ρουμανία (51η).[2]
Αυτό το επίτευγμα συνδέεται άμεσα με την ισχυρή ερευνητική παρουσία των επτά κορυφαίων ελληνικών πανεπιστημίων, τα οποία συγκαταλέγονται στους πρωτοπόρους της Ανατολικής Ευρώπης ως προς το ερευνητικό τους έργο.[3]
Επόμενος στόχος: η Ελλάδα στις 20 κορυφαίες χώρες παγκοσμίως
Ένας ρεαλιστικός επόμενος στρατηγικός στόχος για την Ελλάδα θα μπορούσε να είναι η ένταξή της στις 20 κορυφαίες χώρες παγκοσμίως στην πανεπιστημιακή κατάταξη. Για να επιτευχθεί αυτό, αρκεί τουλάχιστον ένα ελληνικό πανεπιστήμιο να ενταχθεί στα 100 κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου. Το πιο πιθανό υποψήφιο είναι το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), το οποίο ήδη συγκαταλέγεται στα 100 κορυφαία ερευνητικά πανεπιστήμια διεθνώς, καταλαμβάνοντας την 85η θέση παγκοσμίως το 2025, όσον αφορά στο ιδιαίτερα αντικειμενικό κριτήριο της απήχησης των ερευνητικών δημοσιεύσεων (αριθμός ετεροαναφορών). Με άλλα λόγια, το ΕΚΠΑ έχει ήδη επιτύχει το πιο απαιτητικό ορόσημο: την αριστεία στην ακαδημαϊκή έρευνα.
Απομένει να επιτύχει αντίστοιχες επιδόσεις και σε άλλους τομείς, όπως η ποιότητα διδασκαλίας, η διαφάνεια και η κοινωνική απήχηση, ώστε να εξασφαλίσει θέση εντός των 100 κορυφαίων πανεπιστημίων και στη συνολική κατάταξη.
Προς αυτή την κατεύθυνση, οι στρατηγικές συνεργασίες του ΕΚΠΑ με τα Harvard (2022), Yale (2021), Georgetown (2025), Sorbonne (2025) και Tsinghua (2025) [4] αναμένεται να συμβάλουν στη μεταφορά διεθνούς ακαδημαϊκής τεχνογνωσίας στο πανεπιστήμιο. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αναβαθμίσει το ΕΚΠΑ στα top-100 πανεπιστήμια παγκοσμίως και, κατ’ επέκταση, να ωθήσει την Ελλάδα προς την ομάδα των 20 κορυφαίων χωρών στον κόσμο.[5]
Υποσημειώσεις
[1] Η παγκόσμια κατάταξη πανεπιστημίων Webometrics Ranking of World Universities καταρτίζεται από το Cybermetrics Lab του Ισπανικού Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών (CSIC). Σε επίσημη ανακοίνωση της 5ης Αυγούστου 2022, υπογεγραμμένη από τον πρώην Πρύτανη Θάνο Δημόπουλο, το ΕΚΠΑ επισημαίνει ότι η Webometrics «θεωρείται μία από τις πλέον αξιόπιστες διεθνείς κατατάξεις, καθώς βασίζεται σε στοιχεία άμεσα επαληθεύσιμα στο διαδίκτυο και όχι σε δείκτες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από συνεντεύξεις, ερωτηματολόγια και έρευνες γνώμης, οι οποίες ενδέχεται να υπόκεινται σε μεροληψία ή υποκειμενισμό».
[2] Η Κύπρος επέδειξε αξιοσημείωτη σταθερότητα, διατηρώντας την 59η θέση τόσο το 2021 όσο και το 2026, ξεπερνώντας 14 χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, μεταξύ των οποίων η Λιθουανία (60ή), η Λετονία (62η), η Ουκρανία (67η), η Βουλγαρία (74η), το Καζακστάν (75ο), το Ουζμπεκιστάν (80ό), η Βοσνία-Ερζεγοβίνη (83η) και η Λευκορωσία (86η).
[3] Στην κατάταξη ετεροαναφορών (αριθμός citations) των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Ανατολικής Ευρώπης, με βάση δεδομένα των Google Scholar και Webometrics (Ιανουάριος 2025), τις δύο πρώτες θέσεις καταλαμβάνουν το ΕΚΠΑ (1ο) και το ΑΠΘ (2ο).
Ακολουθούν το Πανεπιστήμιο Πατρών (4ο), το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (5ο) και τα πανεπιστήμια Κρήτης (6ο), Θεσσαλίας (11ο) και Ιωαννίνων (13ο). Ο πλήρης πίνακας για όλα τα 796 ΑΕΙ της Ανατολικής Ευρώπης είναι διαθέσιμος στο DOI: https://zenodo.org/records/17390291
[4] Το Πανεπιστήμιο Tsinghua είναι το κορυφαίο πανεπιστήμιο της Κίνας, καταλαμβάνει την 22η θέση παγκοσμίως το 2026 και συχνά χαρακτηρίζεται ως το «MIT της Κίνας».
[5] Ο συγκριτικός πίνακας της παγκόσμιας ακαδημαϊκής κατάταξης των χωρών (Ιανουάριος 2026) διατίθεται ελεύθερα ως τετρασέλιδο PDF στο DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.18440225
John D. Pappas
