Κάθε χειμώνα, χιλιάδες νοικοκυριά λαμβάνουν οικονομική στήριξη για να μπορέσουν να θερμάνουν το σπίτι τους, χωρίς αυτό να είναι αρκετό. Τα σπίτια εξακολουθούν να είναι κρύα και υγρά, επειδή χάνουν θερμότητα, με αποτέλεσμα οι λογαριασμοί ενέργειας συνεχώς να ανεβαίνουν, το επίδομα να μην είναι ποτέ αρκετό και ο κόσμος να συνεχίζει να κρυώνει.
Οι αμόνωτοι τοίχοι, τα κουφώματα που μπάζουν και ένα πλήθος από κρυφές και φανερές “τρύπες”, μετατρέπουν τα σπίτια μας σε σουρωτήρια, κάνοντάς τους πολίτες να υποφέρουν χειμώνα-καλοκαίρι. Και τι πρέπει να γίνει για να σταματήσει αυτός ο φαύλος κύκλος σπατάλης, προβλημάτων και κακής ποιότητας διαβίωσης, που κάνει τον πολίτη μονίμως εξαρτώμενο από τα επιδόματα, που ποτέ δεν επαρκούν;
Η επαναλαμβανόμενη ανάγκη για επίδομα θέρμανσης πρέπει να γίνει αφετηρία για μια πολιτική, που θα αντιμετωπίζει στην ρίζα τις αιτίες της ενεργειακής φτώχειας και θα δημιουργεί καλύτερες συνθήκες διαβίωσης.
Το Ελληνικό Ινστιτούτο Παθητικού Κτιρίου με επιστολή του στα Υπουργεία Περιβάλλοντος & Ενέργειας, Οικονομικών και Ανάπτυξης ζητά τη μετάβαση σε μια κουλτούρα πρόληψης αντί καταστολής της ενεργειακής φτώχειας, με ουσιαστικές και στοχευμένες μικροπαρεμβάσεις στα προβληματικά σημεία των κατοικιών, ώστε περισσότερα νοικοκυριά να μπορούν να ζουν με θερμική άνεση, μικρότερες ενεργειακές ανάγκες και λιγότερη εξάρτηση από επιδόματα.
Περισσότερες επιλογές στους πολίτες
Η πρόταση του ΕΙΠΑΚ εστιάζει σε ένα ευέλικτο επίδομα θέρμανσης, το οποίο οι δικαιούχοι θα μπορούν να αξιοποιούν σε στοχευμένες παρεμβάσεις, για να μειώσουν τις ανάγκες θέρμανσης της κατοικίας τους.
Ένα ευέλικτο επίδομα, που θα λειτουργεί εξατομικευμένα και θα επιτρέπει στον κάθε δικαιούχο να το διαθέσει εκεί που το σπίτι του έχει πρόβλημα, αντί να τον υποχρεώνει να το ξοδεύει αποκλειστικά για καύσιμο – συνήθως ορυκτό – για θέρμανση, θα λύσει τα χέρια των πολιτών, καθώς θα μπορούν να επιλέξουν τι θα το κάνουν. Έτσι, οι δικαιούχοι θα μπορούν να επιλέξουν εάν θα το διαθέσουν για θέρμανση, εάν θα το συνδυάσουν με αναγκαίες επισκευές που μέχρι πρότινος ανέβαλλαν, ή αν θα το κατευθύνουν εξ ολοκλήρου σε μια μόνιμη ενεργειακή βελτίωση ανάλογα με τις ανάγκες της κατοικίας τους.
Με μία μικρή παρέμβαση σήμερα, μεγάλη οικονομία αύριο
Ο μόνιμος χαρακτήρας της πρότασης σε αντιδιαστολή με τον προσωρινό χαρακτήρα των επιδομάτων θα δώσει ανάσα σε χιλιάδες νοικοκυριά, που παλιότερα δεν μπορούσαν να προχωρήσουν ούτε σε μικρής κλίμακας παρεμβάσεις. Μία ή περισσότερες παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης σε ένα σπίτι, π.χ. η αντικατάσταση ενός προβληματικού παραθύρου ή η μόνωση τμήματος του κτιρίου, γίνονται μία φορά και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής διαρκώς, χειμώνα-καλοκαίρι. Με αυτόν τον τρόπο, η αξία ενός εποχιακού μέτρου πολλαπλασιάζεται και αποκτά διάρκεια σε όλη τη διάρκεια του έτους. Κάθε παρέμβαση οφείλει να βασίζεται στις ανάγκες κάθε κατοικίας, με τεχνική καθοδήγηση, σωστή εφαρμογή και πρόβλεψη για επαρκή αερισμό. Κάθε εργασία πρέπει να συνδέεται με τις επόμενες, ώστε η σταδιακή αναβάθμιση να οδηγεί σε ουσιαστικό και διαρκές αποτέλεσμα.
Παρεμβάσεις με λιγότερα από 1.000€
Το πακέτο παρεμβάσεων κάτω των 1.000€, που ανέπτυξε το ΕΙΠΑΚ στο πλαίσιο της έρευνας πεδίου με το Δήμο Αθηναίων και το C40, μπορεί να συμβάλει σε αυτή τη συζήτηση, προσφέροντας μια συγκεκριμένη αφετηρία για προσιτές παρεμβάσεις, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις εφαρμογής του.
Για να είναι η δυνατότητα αυτή προσβάσιμη, το ΕΙΠΑΚ προτείνει μία απλή προέγκριση, σαφείς επιλέξιμες δαπάνες και μηχανισμό πληρωμής, που δεν απαιτεί από τον πολίτη να προπληρώσει το σύνολο των εργασιών. Χρειάζονται επίσης ειδικές προβλέψεις για ενοικιαστές και πολυκατοικίες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ενδεικτικά, επενδύοντας 1.000€ σε στοχευμένες παρεμβάσεις σε μία κατοικία, το όφελος από τους χαμηλότερους λογαριασμούς ενέργειας (ρεύμα, πετρέλαιο, φυσικό αέριο), υπολογίζεται ότι ανέρχεται στα 200€-350€, από τον αμέσως επόμενο χειμώνα.
Σταθερή χρηματοδότηση για μεγαλύτερη προστασία
Η ευέλικτη αξιοποίηση του επιδόματος αποτελεί το πρώτο κρίσιμο βήμα. Ωστόσο η συνολική αντιμετώπιση της ενεργειακής ευαλωτότητας απαιτεί περισσότερους πόρους και σταθερά προγράμματα ριζικής ενεργειακής ανακαίνισης κατοικιών.
Το ΕΙΠΑΚ ζητά πολυετή χρηματοδότηση για ριζικές και σταδιακές ανακαινίσεις, με προτεραιότητα στα ευάλωτα νοικοκυριά και στις κατοικίες με τη χειρότερη ενεργειακή απόδοση, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πορείας για την αναβάθμιση του οικιστικού αποθέματος.
Ο περιορισμός των ενεργειακών αναγκών, σε συνδυασμό με αποδοτικά συστήματα θέρμανσης, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και κατάλληλα σχεδιασμένη αποθήκευση, μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από την αγοραζόμενη ενέργεια. Οι επενδύσεις αυτές χρειάζονται ολοκληρωμένο σχεδιασμό και αντίστοιχα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Η αναβάθμιση της κατοικίας προσφέρει όφελος που διαρκεί
Ένα σπίτι που χρειάζεται λιγότερη ενέργεια για να παραμένει ζεστό είναι λιγότερο εκτεθειμένο στις αυξήσεις των τιμών. Παράλληλα, προσφέρει καλύτερες συνθήκες διαβίωσης – ιδιαίτερα για όσους σήμερα αναγκάζονται να περιορίζουν τη θέρμανσή τους.
Βασικός μας στόχος είναι όλο και περισσότερα νοικοκυριά να ζουν με μεγαλύτερη άνεση και μικρότερη αγωνία για τον επόμενο λογαριασμό.
Κάθε χειμώνα στηρίζουμε τους ανθρώπους για να ζεσταθούν προσωρινά. Ας τους δώσουμε τώρα και τη δυνατότητα να μειώσουν τις ανάγκες του σπιτιού τους για όλους τους επόμενους χειμώνες.
