Ελεύθερη νόσου ασθενής που είχε λευχαιμία, ένα μήνα μετά από εξατομικευμένη ανοσοθεραπεία με CAR-T λεμφοκύτταρα στο Παπανικολάου

Ένα μήνα μετά τη χορήγηση θεραπείας με CAR-T λεμφοκύτταρα σε νεαρή γυναίκα, η οποία έπασχε από ανθεκτική Β Οξεία Λεμφοβλαστική Λευχαιμία, η νόσος φαίνεται ότι εξαφανίστηκε καθώς η εξέταση για την ελάχιστη υπολειμματική νόσο με την πλέον ευαίσθητη μέθοδο ήταν αρνητική.

Η θεραπεία με CAR-T λεμφοκύτταρα είναι μια εξατομικευμένη κυτταρική ανοσοθεραπεία, η οποία χορηγείται μία φορά στον ασθενή και τα αποτελέσματα φαίνονται ύστερα από έναν μήνα ή και αργότερα. Η ασθενής είναι μία από τους τρεις, οι οποίοι υποβλήθηκαν από τον περασμένο Φεβρουάριο και μετά σε θεραπεία με CAR-T λεμφοκύτταρα στην Αιμοτολογική Κλινική- Μονάδα Μεταμόσχευσης Αιμοποιητικών Κυττάρων- Μονάδα Γονιδιακής και Κυτταρικής Θεραπείας του νοσοκομείου Παπανικολάου. Οι άλλοι δύο ασθενείς, οι οποίοι υποβλήθηκαν στην θεραπεία αυτή, είχαν λέμφωμα (διαφορετικού είδους ο καθένας) ενώ άλλοι τέσσερις ασθενείς προγραμματίζεται να υποβληθούν σε θεραπεία με CAR-T λεμφοκύτταρα.

«Σε βάθος χρόνου, το 40-50% των ασθενών που υποβάλλονται σε αυτή τη θεραπεία απαλλάσσεται από τη νόσο. Υπάρχει το ενδεχόμενο ορισμένοι ασθενείς να υποτροπιάσουν. Όταν όμως υπάρχει τόσο μεγάλη ύφεση, σε σύντομο χρονικό διάστημα, η πιθανότητα υποτροπής είναι μικρή. Υπάρχουν όμως και ασθενείς, στους οποίους από την αρχή δεν υπάρχει πλήρης ύφεση. Στη φάση νόσου που χρησιμοποιούνται τα CAR-T λεμφοκύτταρα παρέχουν πιθανότητα μακροχρόνιας επιβίωσης χωρίς νόσο 40-50%. Χωρίς αυτά, οι πιθανότητες είναι ισχνές έως ανύπαρκτες. Λόγω των δύσκολων επιπλοκών και της ειδικής αντιμετώπισης, οι ασθενείς νοσηλεύονται σε μονάδες μεταμόσχευσης αιμοποιητικών κυττάρων», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο συντονιστής διευθυντής της Αιμοτολογικής Κλινικής, Μονάδας Μεταμόσχευσης Αιμοποιητικών Κυττάρων, Μονάδας Γονιδιακής και Κυτταρικής Θεραπείας του νοσοκομείου Παπανικολάου, Αχιλλέας Αναγνωστόπουλος.

Εξηγώντας το πώς λειτουργεί αυτή η θεραπεία, ο κ. Αναγνωστόπουλος ανέφερε ότι τον βασικότερο ρόλο στην άμυνα του οργανισμού παίζουν τα Β λεμφοκύτταρα, τα οποία παράγουν αντισώματα και τα Τ λεμφοκύτταρα, τα οποία, είτε μόνα τους είτε σε συνεργασία με άλλα κύτταρα, καταστρέφουν τα μικρόβια ή τον καρκίνο. Όμως, ο καρκίνος «ξεγελάει» την άμυνα του οργανισμού, είτε αλλάζοντας την επιφάνειά του με κάποια αντιγόνα, είτε εκκρίνοντας ουσίες, οι οποίες αδρανοποιούν τα λεμφοκύτταρα. Για τη θεραπεία με CAR-T λεμφοκύτταρα λαμβάνονται λεμφοκύτταρα από τον ίδιο τον ασθενή, τα οποία αποστέλλονται σε εργαστήριο του εξωτερικού, όπου εισάγεται σε αυτά ένα γονίδιο που παράγει στην επιφάνεια του λεμφοκυττάρου έναν υποδοχέα (πρωτεϊνη), τον anti-CD19.

Αυτός ο υποδοχέας έχει πάρα πολύ μεγάλη συγγένεια με ένα αντιγόνο CD19 , το οποίο βρίσκεται στην επιφάνεια του κύτταρου του λεμφώματος ή της λεμφοβλαστικής λευχαιμίας. Όταν χορηγηθούν στον ασθενή αυτά τα λεμφοκύτταρα κολλάνε στα κύτταρα του λεμφώματος ή της λεμφοβλαστικής λευχαιμίας και τα καταστρέφουν. Δηλαδή γίνεται μία ενδυνάμωση της φυσιολογικής άμυνας του οργανισμού. Πριν από τη θεραπεία χορηγούνται στον ασθενή χημειοθεραπευτικά με έντονη ανοσοκατασταλτική δράση για να μην υπάρχουν αντιδράσεις της άμυνας του οργανισμού εναντίον αυτών των τροποποιημένων λεμφοκύτταρων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ