Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ: Μια εικόνα, χίλιες λέξεις

Οι απόψεις και προτάσεις της ΕΛΕΤΑΕΝ για το νέο Χωροταξικό των ΑΠΕ

Αναλυτικό Υπόμνημα υπέβαλε η ΕΛΕΤΑΕΝ στο ΥΠΕΝ στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για το σχέδιο Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ. Το Υπόμνημα ενσωματώνει την εκτενή εσωτερική διαβούλευση που πραγματοποιήθηκε με τα μέλη της ΕΛΕΤΑΕΝ μέσω γραπτών υπομνημάτων και έκτακτης γενικής συνέλευσης και φυσικά μέσω διαδοχικών συνεδριάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου. Συνοδεύεται από πίνακα με κωδικοποιημένες τις προτάσεις κατ’ άρθρο και χάρτη που απεικονίζει τις ζώνες αποκλεισμού του σχεδίου ΕΧΠ.

Στη συνοδευτική επιστολή της, η ΕΛΕΤΑΕΝ σημειώνει τα ακόλουθα:

Η συνολική αξιολόγηση για το σχέδιο του ΕΧΠ ΑΠΕ που τέθηκε σε διαβούλευση είναι αρνητική.

Το σχέδιο περιέχει τεχνικά προβλήματα, ασάφειες και θέματα εφαρμογής, ορισμένα από τα οποία φαίνεται να οφείλονται σε ελλιπή γνώση της τεχνολογίας και της επιστήμης της αιολικής ενέργειας.

Όμως, το βασικό πολιτικό πρόβλημα είναι οι υπερβολικοί οριζόντιοι αποκλεισμοί ενάντια στην αιολική ενέργεια: αδίκως και χωρίς τεκμηρίωση -και σε ορισμένες περιπτώσεις σε αντίθεση με τις αποφάνσεις της ΣΜΠΕ- κηρύσσεται ζώνη αποκλεισμού για νέα αιολικά πάρκα πάνω από το 61% της ελληνικής επικράτειας. Μάλιστα αποκλείονται οι κατ’ εξοχήν πιο ανεμώδεις περιοχές της Ελλάδας.

Ερώτηση 1: Ποιες είναι, ενδεικτικά, κάποιες από τις πιο προβληματικές διατάξεις πολιτικής του σχεδίου ΕΧΠ ΑΠΕ;

Ερώτηση 2: Τι πρέπει να γίνει με τις μεταβατικές διατάξεις;

Ερώτηση 3: Γιατί δεν είναι επαρκείς οι μεταβατικές διατάξεις που περιέχει το σχέδιο ΕΧΠ ΑΠΕ;

Ο ακόλουθος χάρτης απεικονίζει τις ζώνες αποκλεισμού κατά το νέο ΕΧΠ.

Ο αποκλεισμός αυτός, με τον τρόπο που επιχειρείται, είναι σε αντίθεση με:

• την έως πρόσφατα διακηρυγμένη βούληση της πολιτείας για αύξηση της αιολικής ενέργειας στο μείγμα τεχνολογιών,
• την ευρωπαϊκή νομοθεσία και ιδίως της Οδηγίας REDIII,
• την διαπίστωση της πρόσφατης (με ημερομηνία 3.6.2026) έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ελλάδα, ότι η αύξηση του μεριδίου της αιολικής ενέργειας θα ενισχύσει την ευελιξία του ενεργειακού συστήματος.

Αυτή η πολιτική αποκλεισμού της αιολικής ενέργειας ενσωματώνεται ξαφνικά στο σχέδιο του ΕΧΠ χωρίς καμία εκτίμηση επιπτώσεων. Δεδομένων των πολλών ετών που αφιερώθηκαν στην εκπόνησή του, αυτή η έλλειψη είναι ανεξήγητη. Πάντως, πρέπει να θεωρούνται βέβαιες οι ακόλουθες συνέπειες:

1. Αύξηση στο κόστος ενέργειας. Η μη αξιοποίηση των πιο αποδοτικών αιολικά περιοχών της χώρας, ισοδυναμεί με μεγάλη μείωση παραγωγής της πιο φθηνής ηλεκτρικής ενέργειας. Το έλλειμα θα καλυφθεί με ακριβότερη ενέργεια.
2. Αύξηση της ενεργειακής εξάρτησης. Το έλλειμα αιολικής παραγωγής θα οδηγήσει σε αύξηση εισαγωγών φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή.
3. Αύξηση της απόκλισης από το στόχο μείωσης των εκπομπών. Το 2025 οι εκπομπές CO₂ από την ηλεκτροπαραγωγή στην Ελλάδα ήταν 55% αυξημένες σε σχέση με το στόχο ΕΣΕΚ. Το πρόβλημα θα συνεχιστεί και θα ενταθεί, εξαιτίας του ελλείματος αιολικής ενέργειας που θα προκαλέσει το νέο ΕΧΠ.

Πριν την έγκριση οποιουδήποτε σχεδίου, το ΥΠΕΝ πρέπει να ποσοτικοποιήσει τις επιπτώσεις αυτές.

Ειδική αναφορά πρέπει να γίνει στις μεταβατικές διατάξεις:

• Οι διατάξεις του σχεδίου δεν είναι επαρκείς και εμπεριέχουν νομικές επιλογές που θα οδηγήσουν εν δυνάμει σε αδικίες.
• Αγνοούν επίσης το γεγονός ότι από τα έργα που καταλαμβάνουν, μόνο ένα μικρό ποσοστό θα υλοποιηθεί εξαιτίας των λοιπών αδειοδοτικών περιορισμών και διοικητικών εμποδίων. Ούτε τα έργα με ΑΕΠΟ πρέπει να εκλαμβάνεται ότι θα υλοποιηθούν, διότι η συντριπτική πλειοψηφία αυτών είναι σε διαδικασία τροποποίησης και οι υπηρεσίες -όσες δεν ελέγχονται απευθείας από το Υπουργείο Ενέργειας- τα αντιμετωπίζουν ως νέα αιτήματα και πολύ συχνά τα απορρίπτουν, παρόλο που αφορούν βελτιώσεις των υφιστάμενων ΑΕΠΟ!

Η ΕΛΕΤΑΕΝ προσδοκά σε εκτενή διάλογο ώστε να θεραπευθεί το σχέδιο που τέθηκε σε διαβούλευση και έχει προκαλέσει μεγάλη αναστάτωση και αβεβαιότητα για το μέλλον στον αιολικό κλάδο στην Ελλάδα.

Δείτε την συνοδευτική επιστολή της ΕΛΕΤΑΕΝ

Δείτε το αναλυτικό Υπόμνημα της ΕΛΕΤΑΕΝ για το ΕΧΠ ΑΠΕ

Κατεβάστε τον χάρτη με τις ζώνες αποκλεισμού κατά το νέο ΕΧΠ ΑΠΕ

Δείτε τον πίνακα με κωδικοποιημένες τις προτάσεις της ΕΛΕΤΑΕΝ για το νέο ΕΧΠ ΑΠΕ

Παράλληλα η ΕΛΕΤΑΕΝ απέστειλε σχετική επιστολή με ενημερωτικό σημείωμα στη Γενική Διεύθυνση Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Δείτε την επιστολή της ΕΛΕΤΑΕΝ στη ΓΔ Ενέργειας της ΕΕ

Κατεβάστε στα αγγλικά τον χάρτη με τις ζώνες αποκλεισμού κατά το νέο ΕΧΠ ΑΠΕ