«Στο πατρικό μου σπίτι, έρημο εδώ και χρόνια μετά την απώλεια του πατέρα μου, που έφυγε από τη ζωή πριν από τρεισήμισι χρόνια, υπάρχει ένα όμορφο διαμέρισμα με έναν μικρό κήπο. Μπορεί να φιλοξενήσει μια προσφυγική οικογένεια από την Ουκρανία. Να το δω να γεμίζει ζωή, με γέλια παιδιών, με αγκαλιές και τραγούδια! Να πηγαίνω και να χαίρομαι που υπάρχω. Αυτό θέλω».

Με τις λίγες αυτές λέξεις, η δικηγόρος από τη Θεσσαλονίκη, Ιφιγένεια Παραστατίδου, δηλώνει την πρόθεσή της να ανοίξει τις πόρτες του πατρικού της, που εδώ και χρόνια μένει άδειο, σε μια οικογένεια ανθρώπων που ξεριζώθηκαν εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία. Μπορεί μόνο να προσφέρει τη στέγη, λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, όχι να συντηρήσει ολόκληρη οικογένεια, αλλά αισθάνεται βέβαιη ότι η τοπική κοινότητα του χωριού στον δήμο Πέλλας θα συντρέξει τους αιφνίδια ανέστιους.

«Το πατρικό μου βρίσκεται σε ένα ποντιακό χωριό και οι Πόντιοι ξέρουν από προσφυγιά. Πιστεύω ότι αν μια οικογένεια εγκατασταθεί στο σπίτι, η κοινωνία του χωριού θα τους βοηθήσει, θα έχουν και να φάνε και να ζεσταθούν, οι κάτοικοι είναι και οι ίδιοι παιδιά προσφύγων, καταλαβαίνουν και νιώθουν. Πώς το αποφάσισα; Μου βγήκε αυθόρμητα αυτή η κίνηση. Πιστεύω πως αποστολή του ανθρώπου είναι να δημιουργεί αποτύπωμα αγάπης και ανθρωπιάς.

Κι έχω επηρεαστεί πολύ από κάτι που διάβασα να λέει ο  (Αρχιεπίσκοπος) Αναστάσιος της Αλβανίας, όταν τον ρώτησαν ποιος θα μπορούσε να είναι ο τίτλος της ζωής του, και είπε ότι θέλει να αφήσει ένα ψιθύρισμα αγάπης», σημειώνει η κ. Παραστατίδου και προσθέτει ότι αισθάνεται αμήχανα με τον έπαινο για αυτή της την κίνηση: «το να προσφέρεις ένα σπίτι σε ανθρώπους που το έχουν ανάγκη, δεν είναι κάτι σημαντικό, όταν υπάρχουν άνθρωποι που δίνουν τα ίδια τους τα νεφρά στον συνάνθρωπο», λέει χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι μέχρι στιγμής δεν έχει εκδηλωθεί σχετικό ενδιαφέρον από κάποια οικογένεια.

Η Ιφιγένεια Παραστατίδου προέρχεται από οικογένεια προσφύγων και μεταναστών και γνωρίζει τι σημαίνει να βρίσκεσαι ξαφνικά μακριά από την πατρίδα σου. Οι παππούδες της έφτασαν στην Ελλάδα από τη Σεβάστεια στα βάθη της Τουρκίας. Και οι γονείς της μετανάστευσαν για δουλειά στη Γερμανία, αντιμετωπίζοντας όλες τις δυσκολίες του «ξένου». «Νιώθει» τον/την πρόσφυγα, γνωρίζει από τις διηγήσεις των δικών της τις δυσκολίες του ξεριζωμού. Και δεν είναι η μόνη, που σπεύδει να βοηθήσει έμπρακτα.

Στη Χαλκιδική, μια άλλη οικογένεια ανοίγει το δικό της σπίτι δωρεάν σε ουκρανικές οικογένειες, που έμειναν σε αυτό μέσω AirBnB τα προηγούμενα καλοκαίρια, καθώς -όπως επισημαίνουν μέλη της σε σχετική ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα- τα σπίτια μπορούν να είναι πολύ πιο χρήσιμα από ό,τι όταν προορίζονται μόνο για διακοπές: «Από αύριο το σπίτι μας στη Νικήτη είναι διαθέσιμο δωρεάν για τους Ουκρανούς επισκέπτες μας!

Τους στείλαμε τη μεγάλη μας συμπάθεια για την πολεμική δοκιμασία που βιώνουν και τους προτείναμε να χρησιμοποιήσουν -από αύριο κιόλας- δωρεάν το σπίτι μας στη Νικήτη, ώστε να απαλύνουμε λίγο τη δοκιμασία τους. Για εμάς είναι απαράδεκτος ένας πόλεμος στην καρδιά της Ευρώπης το 2022! Θα κάναμε το ίδιο όποια χώρα και αν βρισκόταν στη θέση που βρίσκεται σήμερα η Ουκρανία. Εάν έχετε διαθέσιμα σπίτια, σκεφτείτε να κάνετε το ίδιο!».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ακριβότερα σε ποσοστό ως και 15% θα προμηθευτούν οι καταναλωτές στη Θεσσαλονίκη την παραδοσιακή λαγάνα για την Καθαρά Δευτέρα (7/3) καθώς οι αρτοποιοί δηλώνουν αδυναμία ν’ απορροφήσουν τις αυξήσεις σε πρώτες ύλες και ενέργεια, ενώ υπολογίζουν ότι φέτος θα φουρνίσουν συνολικά γύρω στα 450.000 τεμάχια προκειμένου να τα διαθέσουν προς πώληση.

Όπως εξήγησε, μιλώντας στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η πρόεδρος του Σωματείου Αρτοποιών Θεσσαλονίκης «Ο Προφήτης Ηλίας» Έλσα Κουκουμέρια, με την ανατίμηση αυτή (σ.σ. πέρυσι η τιμή ανά τεμάχιο κυμαινόταν από 2,20-3 ευρώ), οι αρτοποιοί «δεν θα μεγεθύνουν τα κέρδη τους, αλλά θα περιορίσουν τις μεγάλες τους ζημιές». Χαρακτηριστικά ανέφερε, ότι η τιμή στα άλευρα καταγράφεται φέτος αυξημένη κατά 40% σε σχέση με πέρυσι «και γενικώς οι πρώτες ύλες στα αρτοποιία έχουν ανατιμηθεί σε ποσοστό από 30% έως και 50%», τη στιγμή μάλιστα που, όπως λέει, που καταγράφονται μεγάλες αυξήσεις στην ενέργεια.

Υπενθυμίζεται ότι οι αρτοποιοί του νομού Θεσσαλονίκης είχαν προχωρήσει σε αύξηση της τιμής της λαγάνας το 2019, όταν προηγουμένως για έντεκα χρόνια τη διατηρούσαν αμετάβλητη.

Γύρω στις 450.000 λαγάνες θα φουρνίσουν οι αρτοποιοί

Σε ό,τι αφορά τις προσδοκίες των αρτοποιών για την κίνηση στα αρτοποιεία την Καθαρά Δευτέρα, η πρόεδρος του «Προφήτη Ηλία» εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξη, εξηγώντας ότι «πέρυσι και πρόπερσι, λόγω των μέτρων που είχαν επιβληθεί για την αποφυγή διάδοσης του κορονοϊού, οι καταναλωτές δεν πήραν μία λαγάνα, αλλά και δύο και τρεις. Φέτος, η κατάσταση είναι διαφορετική και ύστερα από δύο χρόνια “κλεισούρας”, ο κόσμος έχει ανάγκη να βγει έξω. Έτσι, πιστεύω ότι οι Θεσσαλονικείς θα τηρήσουν μεν το έθιμο της λαγάνας, αλλά χωρίς να προβαίνουν σε υπερβολές».

Στο πλαίσιο αυτό, η ίδια εκτίμησε ότι φέτος οι αρτοποιοί του νομού θα φουρνίσουν περί τις 450.000 λαγάνες, όταν πέρυσι την αντίστοιχη ημέρα «ο αριθμός αυτός είχε ξεπεραστεί κατά πάρα πολύ». Μάλιστα, σύμφωνα με την Κουκουμέρια, και τη φετινή Τσικνοπέμπτη η κίνηση στα αρτοποιεία «ήταν η χειρότερη των τελευταίων πέντε χρόνων τουλάχιστον».

Η κ. Κουκουμέρια εξήγησε ότι η παρασκευή της παραδοσιακής λαγάνας που γίνεται με το χέρι, αποτελεί μια επίπονη διαδικασία 12 ωρών και την Καθαρά Δευτέρα, θα πρέπει ο κάθε φούρνος να δουλέψει από τις 21:00 το βράδυ της Κυριακής, μέχρι τις 15:00 το μεσημέρι της επομένης, προκειμένου να ανταποκριθεί στη ζήτηση (ως και 700 τεμάχια η μέση κατανάλωση ανά μαγαζί). Αυτό, σύμφωνα με την ίδια, καθιστά σαφές ότι θα πρέπει ο φούρναρης να πληρώσει τριπλό μεροκάματο, «τη στιγμή που το περιθώριο κέρδους για τον αρτοποιό είναι πλέον μηδαμινό».

Το παραδοσιακό έθιμο της λαγάνας

Το παραδοσιακό έθιμο της λαγάνας παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στο νηστίσιμο τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας. Η λαγάνα είναι άζυμος άρτος, που σημαίνει ότι παρασκευάζεται χωρίς προζύμι και φαίνεται ότι χρησιμοποιήθηκε από τους Ισραηλίτες κατά τη νύχτα της Εξόδου τους από την Αίγυπτο, υπό την καθοδήγηση του Μωυσή. Έκτοτε, επιβαλλόταν από τον Μωσαϊκό Νόμο για όλες τις ημέρες της εορτής του Πάσχα, μέχρι που ο Χριστός στο τελευταίο του Πάσχα ευλόγησε τον ένζυμο άρτο.

Η ιστορία της λαγάνας διατρέχει όλη τη διατροφική παράδοση από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Ο Αριστοφάνης στις «Εκκλησιάζουσες» λέει «Λαγάνα πέττεται», ενώ ο Οράτιος στα κείμενά του, αναφέρει τη λαγάνα ως «Το γλύκισμα των φτωχών».

Το έθιμο της λαγάνας παρέμεινε αναλλοίωτο ανά τους αιώνες και συνηθίζεται να παρασκευάζεται με μεράκι από τον αρτοποιό της γειτονιάς, τραγανή λαχταριστή και σουσαμένια και να καταναλώνεται κατά την Καθαρά Δευτέρα, την Πρωτονήστιμη Δευτέρα της Σαρακοστής.

Όσο γιατί η συγκεκριμένη Δευτέρα λέγεται «Καθαρά» αναφέρεται ότι η ονομασία προήλθε από τη συνήθεια που είχαν οι νοικοκυρές το πρωί της ημέρας αυτής να πλένουν με ζεστό νερό και στάχτη όλα τα μαγειρικά σκεύη, ως «ημέρα κάθαρσης». Στη συνέχεια τα κρεμούσαν στη θέση τους, όπου και παρέμεναν μέχρι τη λήξη της νηστείας. Επίσης, κατά την ημέρα αυτή εξέρχονταν όλοι οικογενειακώς στην ύπαιθρο και έστρωναν κάτω στη γη και έτρωγαν νηστίσιμα φαγητά όπως χαλβά, ελιές, ταραμά και -φυσικά- λαγάνα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ / Έλενα Αλεξιάδου

Σε συνολική ποινή κάθειρξης 26 ετών (με εκτιτέα τα 20) καταδικάστηκε 51χρονος, με την κατηγορία ότι κακοποιούσε σεξουαλικά, επί έξι χρόνια, την ανήλικη ανιψιά της συζύγου του.

Το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Θεσσαλονίκης τον έκρινε ομόφωνα ένοχο για βιασμό, κατάχρηση ανηλίκου και γενετήσιες πράξεις, όλες σε βάρος ανηλίκου και κατ’ εξακολούθηση, χωρίς να του αναγνωρίσει κανένα ελαφρυντικό. Μετά την καταδίκη του ο κατηγορούμενος επέστρεψε στις φυλακές.

Ο εφιάλτης που ζούσε η 17 ετών -σήμερα – παθούσα περιγράφεται στο πολυσέλιδο κατηγορητήριο, αναδεικνύοντας σοκαριστικές λεπτομέρειες για όσα βίωνε. Σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα, η ανήλικη μεγάλωσε με την γιαγιά και τον παππού της, και τα Σαββατοκύριακα επισκεπτόταν το σπίτι της θείας της και του κατηγορούμενου θείου της. Κατά την εκεί φιλοξενία της ο 51 ετών κατηγορούμενος φέρεται να την κακοποιούσε σεξουαλικά, σε ηλικία μόλις 9 ετών.

Ήδη, από τότε υπήρχαν, κατά τη δικογραφία, υποψίες για την κακοποίησή της, καθώς γιατροί ύστερα από εξέταση της ανήλικης διέγνωσαν μία σεξουαλικά μεταδιδόμενη νόσο. Το γεγονός αυτό προκάλεσε ποινική έρευνα, με προηγούμενη εισαγγελική εντολή και στο πλαίσιο αυτό κατέθεσαν πρόσωπα από το περιβάλλον στο οποίο ζούσε. Παρότι η ανήλικη εκμυστηρεύτηκε στη γιαγιά της όσα βίωνε, η ηλικιωμένη φέρεται να την πίεσε ψυχολογικά να μην αναφέρει το παραμικρό, προκειμένου να προστατευθεί το οικογενειακό περιβάλλον.

Πράγματι η ανήλικη δεν κατέθεσε κάτι επιβαρυντικό και υπό αυτές τις συνθήκες η υπόθεση τέθηκε στο αρχείο. Στη συνέχεια δε, η ίδια μετακόμισε για μόνιμη εγκατάσταση στο σπίτι του κατηγορούμενου, επειδή η γιαγιά – όπως κατατέθηκε – είχε κουραστεί και έπρεπε να φροντίσει τον ηλικιωμένο σύζυγό της. «Αντί να προστατευθεί η αγνότητα και η παιδική της αθωότητα την στέλνει βορά στην οικογένεια, να ζήσει εκεί», σχολίασε στην αγόρευσή της η εισαγγελέας του Κακουργιοδικείου.

Ζώντας έως τα 15 της χρόνια κάτω από την ίδια στέγη με τον κατηγορούμενο, η ανήλικη αποφάσισε να «δραπετεύσει» και με το πρόσχημα της επίσκεψης συγγενικών της προσώπων στη Σουηδία, εγκαθίσταται εκεί μόνιμα. Έχοντας μοιραστεί ήδη με μία φίλη της στην Ελλάδα την πρόθεσή της να αποκαλύψει «όταν μεγαλώσει κάποια περίεργα πράγματα», η ίδια συνέταξε από την Σουηδία ένα email και το απέστειλε στην Υποδιεύθυνση Προστασίας Ανηλίκων της Ασφάλειας Θεσσαλονίκης, περιγράφοντας την σεξουαλική κακοποίηση που υπέστη από τον θείο της.

Ακολούθησε νέα έρευνα από την Αστυνομία με την ίδια να ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη και να εξετάζεται από ειδικό πραγματογνώμονα. Όταν οι διωκτικές αρχές κάλεσαν τον 51χρονο σε κατάθεση, τα ίχνη του χάνονται, ενώ ο ίδιος αρνήθηκε να γνωστοποιήσει τη διεύθυνση της κατοικίας του.

Τελικά καθίσταται κατηγορούμενος και παραπέμπεται σε δίκη, όπου απολογούμενος αρνήθηκε οποιαδήποτε σχέση με τις πράξεις που του αποδίδει το κατηγορητήριο, χαρακτηρίζοντας ως ψευδείς τις καταγγελίες της ανήλικης ανιψιάς του. Στην ίδια γραμμή κινήθηκαν και οι καταθέσεις των περισσότερων συγγενών της παθούσας, που εξεταζόμενοι από το δικαστήριο πήραν το μέρος του κατηγορούμενου, αποδίδοντας σε ψέματα όσα καταγγέλθηκαν, δίχως να βρουν μία καλή κουβέντα για την ανήλικη.

«Σαφώς δεν λέει ψέματα, σαφώς έχει υποστεί σεξουαλική κακοποίηση», ανέφερε στην πρότασή της η εισαγγελέας της έδρας, η οποία επικαλούμενη την ψυχιατρική πραγματογνωμοσύνη και το πόρισμα των κοινωνικών λειτουργών περιέγραψε την ανήλικη ως ώριμη, έξυπνη, με αυτοπεποίθηση και ικανή να υπερασπιστεί τον εαυτό της, ενώ αναφερόμενη στους συγγενείς σημείωσε ότι «δεν την προστάτεψαν, δεν είπαν τι καλό παιδί είναι, παρά μόνο ότι λέει ψέματα».

ΑΠΕ-ΜΠΕ