Υπάρχουν σκέψεις και γίνονται συζητήσεις να αλλάξει από το Σεπτέμβριο το μοντέλο επιτήρησης της πανδημίας και να καταγράφονται μόνο τα κρούσματα με συμπτώματα, ενώ δεν θα γίνεται εκτεταμένο testing σε ασυμπτωματικούς, αναφέρει μεταξύ άλλων ο αναπληρωτής καθηγητής Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ, μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΟΔΥ Δημήτρης Παρασκευής, σε συνέντευξη που παραχωρεί στο Πρακτορείο FM και στην εκπομπή της Τάνιας Η. Μαντουβάλου «104,9 ΜΥΣΤΙΚΑ ΥΓΕΙΑΣ» με αφορμή τα δύο χρόνια πανδημίας.

Το μέλος της Επιτροπής χαρακτηρίζει την παρούσα φάση σταθεροποιητική με αποκλιμάκωση στους σκληρούς δείκτες (θανάτους, διασωληνώσεις) και όπως λέει αν δεν αλλάξει κάτι σημαντικά, εκτιμάται ότι από δω και στο εξής αναμένεται αποκλιμάκωση και στα κρούσματα.

Ο κ. Παρασκευής  θεωρεί  πρώιμη την απόφαση της Δανίας να άρει όλους τους περιορισμούς, αλλά και την απόφαση της Αγγλίας να καταργήσει την καραντίνα. Ερωτώμενος αν γίνονται σχετικές συζητήσεις για τη χώρα μας στην Επιτροπή, απαντά αρνητικά και εξηγεί ότι στην Ελλάδα οι αποφάσεις για άρση μέτρων λαμβάνονται σταδιακά και αφού παράλληλα συμβαίνει αποκλιμάκωση όχι μόνο στα κρούσματα, αλλά και στους σκληρούς δείκτες. «Ακόμη έχουμε πολλά περιοριστικά μέτρα ειδικά για τους ανεμβολίαστους. Δε νομίζω ότι θα ληφθεί μία απόφαση τόσο γενικευμένη που θα αφορά όλα τα περιοριστικά μέτρα, αν δεν είμαστε βέβαιοι ότι είμαστε σε μία κατάσταση που δεν εγκυμονεί κινδύνους».

Πόσο κοντά είμαστε στην επόμενη μέρα; Μία πανδημία λήγει όταν υπάρχει μηδέν κρούσμα. «Με τον συγκεκριμένο ιό δεν νομίζω ότι θα δούμε κάτι τέτοιο σύντομα. Το ζητούμενο με τον Sars-Cov2 είναι να μην προκαλείται κορεσμός στο σύστημα υγείας, να μην προκαλείται δηλαδή σε μεγάλο βαθμό σοβαρή νόσος, έτσι ώστε να είναι διαχειρίσιμος», λέει χαρακτηριστικά ο γνωστός επιδημιολόγος. Όσον αφορά τη μάσκα  εκτιμά ότι σε κάποιες περιπτώσεις όπως στα ΜΜΜ ενδεχομένως να παραμείνει για κάποιο διάστημα ως υποχρεωτική, σχολιάζοντας ότι είναι κάτι που επιβάλλεται.

Όσον αφορά τους άνω των 60, ο κ. Παρασκευής  αναφέρει ότι αν και έχει αυξηθεί σημαντικά το ποσοστό της εμβολιαστικής κάλυψης και έχει προσεγγίσει το 90%, σε αυτές τις ηλικιακές ομάδες θα πρέπει να έχουμε το απόλυτο ποσοστό, το 100%.

Ακολουθεί αναλυτικά το κείμενο της συνέντευξης:

Ερ: Φαίνεται να επιβεβαιώνεστε τελικά, γιατί  το Σεπτέμβριο του 2020 είχατε πει σε τούτην εδώ την εκπομπή ότι  υπάρχει ενδεχόμενο για τρίτο, τέταρτο ή και πέμπτο επιδημικό κύμα, αν οι συνθήκες το επιτρέψουν. Και οι συνθήκες το επέτρεψαν, κύριε Παρασκευή.

Απ: Πράγματι οι συνθήκες επέτρεψαν την έλευση πολλών πανδημικών κυμάτων, γιατί αυτό αφορά την ισορροπία μεταξύ του τι προστασία έχει ένας πληθυσμός, ή το πόσο αποτελεσματικά είναι τα περιοριστικά μέτρα από τη μία, και από την άλλη πόσο μολυσματικός είναι ο ιός. Από δω και στο εξής εκτιμάται ότι οι συνθήκες θα είναι καλύτερες.

Ερ: Πού βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή. Και προς τα πού βαδίζουμε;

Απ: Βρισκόμαστε σε μία κατάσταση που μπορεί να χαρακτηριστεί σταθεροποιητική και αν δεν αλλάξει κάτι σημαντικά εκτιμάται ότι από δω και στο εξής θα αναμένουμε μία αποκλιμάκωση και στα κρούσματα. Και  παρόλο που η κατάσταση παραμένει σταθεροποιητική, έχουμε αποκλιμάκωση στους σκληρούς δείκτες (αριθμός θανάτων, αριθμός διασωληνωμένων).

Ερ: Πόσο κοντά είμαστε στην επόμενη μέρα; Μία πανδημία λήγει όταν υπάρχει μηδέν κρούσμα.

Απ: Με τον συγκεκριμένο ιό δεν νομίζω ότι θα δούμε κάτι τέτοιο σύντομα, αλλά δεν είναι αυτό το ζητούμενο. Για παράδειγμα και τον ιό της γρίπης δεν έχουμε πετύχει να τον εκριζώσουμε. Το ζητούμενο με τον Sars-Cov2 είναι να μην προκαλείται κορεσμός στο σύστημα υγείας, να μην προκαλείται δηλαδή σε μεγάλο βαθμό σοβαρή νόσος, έτσι ώστε να είναι διαχειρίσιμος. Να μην χρειάζεται να υπάρχουν μέτρα που να περιορίζουν τις  δραστηριότητες μας.

Ερ: Πόσο σας προβληματίζει η ενδεχόμενη εμφάνιση  μιας πιο επιθετικής από την Όμικρον μετάλλαξης;

Απ: Είναι δεδομένο ότι ο ιός  θα συνεχίσει να μεταλλάσσεται και να διαφεύγει της προστασίας που μας παρέχει το εμβόλιο, ή  εκείνης που αναπτύσσεται μετά από μόλυνση. Παρόλα αυτά η κυτταρική ανοσία, η ανοσία μνήμης,  θα συνεχίσει να μας προστατεύει, να μειώνει τον κίνδυνο σοβαρής νόσου. Από δω και στο εξής ακόμη και αν έχουμε ένα νέο στέλεχος, το οποίο μπορεί να έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά, νέες  μεταλλάξεις, το πιο πιθανό σενάριο είναι να προκαλεί ήπια νόσο, λόγω του μεγάλου ποσοστού ανοσίας που έχει ο πληθυσμός.

Ερ: Η Δανία έγινε πριν από μερικές ημέρες η πρώτη χώρα – μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ήρε όλους τους περιορισμούς. Το έπραξε, βασιζόμενη στην μεγάλη εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού της και στην μικρότερη σοβαρότητα της Όμικρον. Όμως, η άρση των περιοριστικών μέτρων οδήγησε σε έκρηξη κρουσμάτων και θανάτων.  Σας προβληματίζει κάτι τέτοιο, δεδομένου ότι ο Έλληνας υπουργός Υγείας έχει δηλώσει ότι μέχρι τέλη Μαρτίου θα αρθούν οι περισσότεροι περιορισμοί για τους εμβολιασμένους;

Απ: Θα έλεγα ότι η Δανία είναι μία χώρα που πρωτοπορεί στη λήψη τέτοιου είδους αποφάσεων. Παρόμοια απόφαση είχε πάρει και στο παρελθόν. Τώρα θα τη θεωρούσα ελαφρώς πρώιμη, δεδομένου ότι ακόμη δεν έχει αποκλιμακωθεί το συγκεκριμένο πανδημικό κύμα και  παρότι έχει πολύ μεγάλη εμβολιαστική κάλυψη, φαίνεται ότι η απόφαση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε κάποια έξαρση και στους σκληρούς δείκτες. Βρισκόμαστε σε ένα μεταβατικό στάδιο.

Στη δική μας χώρα σε κάθε περίπτωση οι αποφάσεις σε ό,τι αφορά την άρση των μέτρων λαμβάνονται σταδιακά και αφού παράλληλα συμβαίνει αποκλιμάκωση όχι μόνο στα κρούσματα, αλλά και στους σκληρούς δείκτες. Ακόμη έχουμε πολλά περιοριστικά μέτρα, ειδικά για τους ανεμβολίαστους.  Δε νομίζω ότι θα ληφθεί μία απόφαση τόσο γενικευμένη που θα αφορά όλα τα περιοριστικά μέτρα, αν δεν είμαστε βέβαιοι ότι είμαστε σε μία κατάσταση που δεν εγκυμονεί κινδύνους.

Ερ: Για τους ανεμβολίαστους ενδέχεται να αρθούν μέτρα όταν ανοίξει ο καιρός, που περνάμε  περισσότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους;

Απ: Για τους ανεμβολίαστους είναι πιθανόν να έχουμε ένα ανάλογο σενάριο με αυτό που ίσχυε πέρυσι, αλλά το λέω με επιφύλαξη, γιατί είναι κάτι το οποίο δεν έχει συζητηθεί ακόμη στην Επιτροπή. Είναι κάτι το οποίο θα αποφασιστεί στο μέλλον.

Ερ: Στην Αγγλία καταργήθηκε η καραντίνα. Πώς το σχολιάζετε; Συζητάτε κάτι σχετικό στην Επιτροπή;

Απ: Επίσης δεν έχει συζητηθεί ακόμα. Νομίζω ότι και αυτό το μέτρο στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή είναι λίγο πρώιμο, ωστόσο θα φανεί το αποτύπωμα αυτής της απόφασης στο Ηνωμένο Βασίλειο. Και για την Ελλάδα, είναι πρώιμο δεδομένου ότι είμαστε στο χειμώνα, η μολυσματικότητα είναι αρκετά υψηλή και υπάρχει μεγάλος αριθμός κρουσμάτων.

Ερ: Κάποιος που έχει στο σπίτι κρούσμα και ο ίδιος βγαίνει αρνητικός υποχρεούται να πάει στη δουλειά. Ωστόσο μπορεί το πρωί να είναι αρνητικός, να θετικοποιηθεί όμως κατά τη διάρκεια της εργασίας του και έτσι να κολλήσει και ολόκληρο το γραφείο πχ.

Απ: Όταν κάποιος έχει αρνητικό αντιγονικό τεστ  θεωρείται μη μολυσματικός. Αν στη διάρκεια της ημέρας το ιικό φορτίο αυξηθεί και καταστεί  με αυτό τον τρόπο μολυσματικός, όντως υπάρχει ο σχετικός κίνδυνος, αλλά αν τηρηθούν τα μέτρα, αυτός θα περιοριστεί σημαντικά.  Σε κάθε περίπτωση ο κίνδυνος θα είναι σχετικά μικρός, γιατί θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι είναι ανάλογος του χρόνου που κάποιος έρχεται σε επαφή με άλλα άτομα. Τα μέτρα έχουν σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο που να μην αφορούν το 100% των περιστάσεων, γιατί κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό. Αλλά περιορίζουν σημαντικά  τον κίνδυνο σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό.

Ερ: Έχει ανοίξει ένας διάλογος για να υιοθετηθεί ένα διαφορετικό μοντέλο επιτήρησης της πανδημίας. Ποιο είναι αυτό και πότε βλέπετε να εφαρμόζεται;

Απ: Ο διάλογος που έχει ξεκινήσει αφορά στην καταγραφή μόνο των κρουσμάτων που έχουν συμπτώματα. Κάτι ανάλογο που κάνουμε και με τη γρίπη. Η διαφορετικότητα θα αφορά δηλαδή στο γεγονός ότι δεν θα καταγράφονται όλα τα κρούσματα. Δεν θα γίνεται εκτεταμένο testing σε ασυμπτωματικούς. Θα γίνονται έλεγχοι μόνο σε αυτούς που προσέρχονται με συμπτώματα στις μονάδες υγείας Και συνεπώς θα έχουμε μία εικόνα του ποσοστού των συμπτωματικών που έχουν μολυνθεί με τον ιό. Βρισκόμαστε σε συζητήσεις και σκέψεις.  Αυτό είναι πιθανό να εφαρμοστεί από τον επόμενο Σεπτέμβριο, δηλαδή από την επόμενη περίοδο που εκτιμάται ότι θα έχουμε κάποια έξαρση.

Ερ: Στους  άνω των 60 που υπήρχε μεγάλο ποσοστό ανεμβολίαστων, αυξήθηκε ο εμβολιασμός;

Απ: Έχει αυξηθεί σημαντικά το ποσοστό της εμβολιαστικής κάλυψης στους άνω των 60, έχει προσεγγίσει τα ποσοστά του 90%. Αλλά σε κάθε περίπτωση σε αυτές τις ηλικιακές ομάδες θα πρέπει να έχουμε το απόλυτο ποσοστό, δηλαδή το 100%. Νομίζω έχει γίνει κάθε δυνατή προσπάθεια. Το εμβολιαστικό πρόγραμμα είναι άριστα οργανωμένο. Είμαστε δίπλα σε αυτόν τον πληθυσμό, αν υπάρχουν επιφυλάξεις, απορίες, ερωτήματα, να απαντήσουμε. Και να πείσουμε αυτούς τους ανθρώπους ότι είναι προς όφελός τους και δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας, αναφορικά με την ασφάλεια του εμβολίου.

Ερ: Η μάσκα θα μείνει θεωρείτε;

Απ: Η μάσκα θα μείνει σε κλειστούς χώρους και όπου υπάρχει υψηλός συγχρωτισμός.

Ερ: Ως σύσταση ή ως υποχρέωση;

Απ: Εκτιμώ ότι σε κάποιες περιπτώσεις όπως τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς ενδεχομένως να παραμείνει για κάποιο διάστημα ως υποχρεωτική χρήση. Και νομίζω ότι είναι κάτι το οποίο επιβάλλεται.

Ερ: Δεν θα ήταν κακό να μείνει και γενικότερα. Έχουμε γλυτώσει τη γρίπη δύο χρόνια.

Απ: Ναι σίγουρα αυτό είναι κάτι το οποίο θα συζητηθεί και θα συμφωνήσω μαζί σας. Νομίζω είναι από τα θετικά διδάγματα που μας αφήνει αυτή η πανδημία. Γιατί όπως αναφέρετε και εσείς πολύ σωστά, μας προστατεύει γενικά από νοσήματα του αναπνευστικού.

Ερ: Το Super εμβόλιο στο οποίο έχει αναφερθεί και ο Δόκτωρ Φάουτσι που θα καλύπτει όλες τις παραλλαγές πότε θα το έχουμε;

Απ: Νομίζω ότι για αυτό δεν μπορούν να γίνουν ακριβείς προβλέψεις. Είναι κάτι το οποίο  αναμένουμε όλοι μας με αρκετή αγωνία. Ελπίζουμε να γίνει πράξη σχετικά σύντομα.

Ερ: Με αφορμή την τρέχουσα πανδημία υπάρχει θεωρείτε η  ανάγκη για παγκόσμια λειτουργικά συστήματα ανίχνευσης αναδυόμενων παθογόνων;

Απ: Αυτή είναι μία από τις προτεραιότητες που έχουν θέσει αρκετοί διεθνείς οργανισμοί και ο ΠΟΥ. Θα πρέπει να έχουμε κάποια συστήματα που θα ανιχνεύουν αναδυόμενα παθογόνα, τα οποία μπορεί να αποτελέσουν εν δυνάμει παθογόνα για κινδύνους επιδημιών. Αυτό είναι κάτι το οποίο γίνεται εν μέρει,  αλλά η πανδημία μας χτύπησε ένα ηχηρό καμπανάκι, έτσι ώστε αυτό να γίνεται σε μεγαλύτερη κλίμακα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στα δύο χρόνια πανδημίας, 250.000 χρόνια ζωής, από τα οποία τα 150.000 παραγωγικά, έχουν χαθεί κυρίως από την πρόωρη θνησιμότητα, που προκάλεσε ο Sars-Cov2 στην Ελλάδα, δηλώνει στο Πρακτορείο FM και στην εκπομπή της Τάνιας Η. Μαντουβάλου «104,9 ΜΥΣΤΙΚΑ ΥΓΕΙΑΣ», ο ομότιμος καθηγητής Οικονομικών της Υγείας της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας (ΕΣΔΥ) Γιάννης Κυριόπουλος. 

«Υπάρχει ένα υψηλό κόστος στο ΕΣΥ όσον αφορά τη νοσηλεία των κρουσμάτων στα νοσοκομεία κυρίως στις ΜΕΘ, που προσεγγίζει μαζί με τις εξετάσεις για την ανίχνευση του κορονοϊού, περίπου το 1,7- 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ τα δύο χρόνια. Αλλά το μεγάλο κόστος της πανδημίας δεν είναι τόσο στην περίθαλψη των ασθενών, αλλά κυρίως στην οικονομία και την πτώση της παραγωγικής δραστηριότητας, καθώς επίσης και στις κρατικές μεταβιβάσεις, για την υποστήριξη των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, εξαιτίας των μέτρων Δημόσιας Υγείας και αποστασιοποίησης του lockdown, οι οποίες προσεγγίζουν τα 42 δισ. ευρώ», τονίζει ο κ. Κυριόπουλος στη συνέντευξη που παραχωρεί με αφορμή τα δύο χρόνια πανδημίας.

250 εκατ. ευρώ η δαπάνη για τον εμβολιασμό

Όσον αφορά τη δαπάνη για τον εμβολιασμό του πληθυσμού, ο κ. Κυριόπουλος αναφέρει ότι πρόκειται για μία ρύθμιση που γίνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και η προμήθεια γίνεται για το σύνολο των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η δική μας συμμετοχή ανάλογα με τον πληθυσμό μας, αυτή τη στιγμή προσεγγίζει τα 250 εκατομμύρια ευρώ. Και το επόμενο ερώτημα που εύλογα προκύπτει είναι πόσα χρήματα έχουν ξοδέψει οι πολίτες και το δημόσιο ταμείο για τη διενέργεια διαγνωστικών εξετάσεων;

«Ακόμη δεν έχει εκτιμηθεί το ποσό για τις δαπάνες που έχουν επωμιστεί αποκλειστικά τα νοικοκυριά σχετικά με τα πρώτα συμπτώματα, καθώς επίσης και τα φάρμακα, που δίδονται με ιατρικές συστάσεις. Βέβαια είναι μικρά τα ποσά, δεδομένου ότι ένα μεγάλο μέρος των κρουσμάτων είναι ασυμπτωματικά, ή με ελαφρά συμπτώματα, οπότε δεν καταφεύγουν στα νοσοκομεία ».

Συναίνεση κομμάτων αλλά και εταίρων που εμπλέκονται στις υγειονομικές αγορές  για ΠΦΥ

Στη χώρα δεν έχει αποδειχτεί ότι υπάρχει κάποιο πρότυπο οργάνωσης της Πρωτοβάθμιας το οποίο να είναι ηγεμονικό. Συνυπάρχουν όλοι οι τρόποι και οι πολίτες επιλέγουν υπηρεσίες ανάλογα με την ασφαλιστική κάλυψη τους, αλλά κυρίως μέσω του ιδιωτικού τομέα, λέει ο Ομότιμος Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας. «Σε αυτή την περίπτωση χρειαζόμαστε μία μεταρρύθμιση, η οποία θα έχει βάθος, θα είναι τεκμηριωμένη και θα συμπεριλαμβάνει όλες τις δομές.

Και τα Κέντρα Υγείας, και τα ΤΟΜΥ και τον ιδιωτικό τομέα, ώστε να μπορούν να συνεργαστούν μεταξύ τους, για να υπάρχει συνέχεια στη φροντίδα, που είναι προϋπόθεση της αποτελεσματικής αντιμετώπισης των χρηστών στην ΠΦΥ και στη δημιουργία φραγμού  προς τη νοσοκομειακή περίθαλψη, η οποία πολλές φορές δεν είναι κατάλληλη, αλλά μόνο δαπανηρή. Η πολιτική ωριμότητα είναι προϋπόθεση, για να έχουμε μία τέτοια προσέγγιση. Ευελπιστώ όπως όλοι ότι μπορεί να γίνει το καλύτερο με συναίνεση όχι μόνο μεταξύ των κομμάτων, αλλά και μεταξύ των εταίρων που εμπλέκονται στις υγειονομικές αγορές».

Κατά πόσον ο αριθμός κρουσμάτων και θανάτων πλησιάζει την πραγματικότητα

Στο ερώτημα κατά πόσον ο αριθμός των κρουσμάτων και των θανάτων πλησιάζει την πραγματικότητα ο καθηγητής απαντά: «Στην αρχική φάση γινόταν υποεκτίμηση,  όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε πολλές χώρες, γιατί διάφορα περιστατικά διέφευγαν της επίσημης καταμέτρησης και της ιατρικής γνωμάτευσης. Αλλά τώρα υπάρχει πιθανόν το αντίστροφο φαινόμενο. Δηλαδή μία σειρά περιστατικών που καταλήγουν μέσα στην πανδημία, λογίζονται ως πανδημικής αιτιολογίας, ενώ στην ουσία βρίσκονται σε άλλη δέσμη αιτιών θανάτου. Είναι βέβαιο πάντως ότι ένας μεγάλος αριθμός από τους ασθενείς που νοσηλεύονται σε ΜΕΘ, καταλήγουν από κορονοϊό, άλλα πολλοί από αυτούς είναι πιθανόν και από ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις».

Για την επόμενη μέρα έχουμε ακόμη μερικούς μήνες

Για την επόμενη μέρα έχουμε ακόμα μερικούς μήνες, δεν θα έλεγα ότι είναι σε επίπεδο εβδομάδων, λέει ο κ. Κυριόπουλος. Επισημαίνει ωστόσο ότι μπορεί να  ομαλοποιείται η κατάσταση σταδιακά, αλλά κάτι τέτοιο ίσως να αποτελέσει και ένα κίνδυνο, με τη χαλάρωση των μέτρων και την έλλειψη προσοχής. «Ελπίζω όλοι θα έχουν τη φρόνηση να προσέξουν και ως εκ τούτου να πάμε με κάποια ομαλότητα προς την καλοκαιρινή περίοδο που εικάζεται, χωρίς να υπάρχουν στέρεα αυτή τη στιγμή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η κατάσταση θα βελτιωθεί. Βέβαια η πανδημία θα μετατραπεί σε μία ενδημική κατάσταση, την οποία θα αντιμετωπίζουμε, ίσως και για πολλά χρόνια. Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται ένα άλλο σχέδιο εκ μέρους των ιατρικών υπηρεσιών και πιθανότατα η εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού να γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα, ελπίζω ετησίως όπως, γίνεται για τη γρίπη».

Οι πανδημίες είναι υπόθεση της Δημόσιας Υγείας και όχι της ιατρικής περίθαλψης

Η πανδημία έθεσε όλα τα ζητήματα τα οποία ήταν χαμηλής ή μέσης προτεραιότητας μέχρι τώρα και αυτά αφορούν, στην οργάνωση των νοσοκομείων, η οποία παρά το υψηλό ιατρικό επίπεδο, έχει χαμηλή ποιότητα υπηρεσιών, σύμφωνα με τον καθηγητή. Προς αυτή την κατεύθυνση, τονίζει,  χρειάζεται ένα γενναίο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των υποδομών, αλλά κυρίως του μάνατζμεντ, όχι μόνο του διοικητικού, αλλά κυριότερα του ιατρικού, που έχει σχέση με τη διαχείριση του ασθενούς και της νόσου, και επηρεάζει σοβαρά και την αποτελεσματικότητα, και την ικανοποίηση των ασθενών.

Τι μάθαμε από την πανδημία και τι θα μας χρησιμεύσει στο μέλλον; Όσον αφορά την υγειονομική άποψη, αυτό το οποίο δεν μάθαμε και μας κόστισε είναι ότι οι πανδημίες είναι μία υπόθεση της Δημόσιας Υγείας και όχι της ιατρικής περίθαλψης, απαντά ο καθηγητής Κυριόπουλος και εξηγεί: «Είναι λανθασμένη στρατηγική να περιμένουμε την πανδημία στις ΜΕΘ, ενώ θα έπρεπε, να την αντιμετωπίζουμε σε επίπεδο  κοινότητας και ΠΦΥ. Κι αυτό μας κόστισε όχι μόνο σε χρήματα, αλλά και σε ζωές και σε υψηλή θνητότητα. Όπως είναι γνωστό το υγειονομικό μας σύστημα είναι αδύναμο, ιδιαίτερα στις υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας, οι οποίες δεν εμφανίστηκαν όπως έπρεπε στην περίοδο της πανδημίας. Αλλά και η ΠΦΥ δεν επέδειξε κάποια κινητοποίηση, η οποία θα βοηθούσε. Αναγκαστικά πολλοί Έλληνες πολίτες πήγαν στα Νοσοκομεία σε πολύ υψηλότερο βαθμό από άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

ΑΠΕ-ΜΠΕ