Η Ελλάδα διεθνής ενεργειακός κόμβος

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης  βρίσκεται σήμερα Τρίτη στην Αλεξανδρούπολη,  για την τελετή έναρξης κατασκευής του πλωτού τερματικού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου. Πρόκειται για έναν υπερσύγχρονο πλωτό σταθμό υποδοχής, προσωρινής αποθήκευσης και αεριοποίησης του Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) που δημιουργεί μια νέα ανεξάρτητη πύλη διοχέτευσης φυσικού αερίου προς την Ελλάδα, τη Νοτιοανατολική και την Κεντρική Ευρώπη. Είναι ένα έργο στρατηγικής σημασίας που θα μας δώσει τη δυνατότητα να διαφοροποιήσουμε πλήρως τις πηγές εφοδιασμού σε φυσικό αέριο όχι μόνο της Πατρίδας μας, αλλά και όλης της βαλκανικής χερσονήσου. Ένα έργο που συμβάλλει ώστε η Ελλάδα γρήγορα και μεθοδικά να μετατραπεί σε ενεργειακό κόμβο, σε μια στρατηγική πύλη εισόδου ενεργειακών πόρων προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Σε συνδυασμό με το υπόλοιπο πλέγμα στρατηγικών υποδομών που έχουν κατασκευαστεί ή κατασκευάζονται στη Βόρεια Ελλάδα (όπως ο αγωγός TAP, ο αγωγός IGB και ο διασυνδετήριος αγωγός Ελλάδας-Βόρειας Μακεδονίας) η μονάδα FSRU στην Αλεξανδρούπολη  συμβάλλει ώστε η Ελλάδα να καταστεί περιφερειακός ενεργειακός κόμβος μείζονος σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Ε.Ε., αναβαθμίζοντας και ενισχύοντας τη θέση μας σε πολλαπλά επίπεδα: Σε ενεργειακό, διπλωματικό, στρατηγικό και πολιτικό. Η Ελλάδα, για άλλη μια φορά την τελευταία διετία, κάνει την κρίση ευκαιρία για να γίνει ισχυρότερη.

Παράλληλα, θα αυξηθεί σημαντικά η δυνατότητα  αποθήκευσης LNG στη χώρα μας, προσθέτοντας ένα ακόμα στρατηγικό σημείο πέραν της μονάδας της Ρεβυθούσας. Ενδεικτικό της σημασίας του FSRU της Αλεξανδρούπολης για την περιοχή μας, αλλά και για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι το γεγονός ότι στην εκδήλωση για την έναρξη των εργασιών θα παρίστανται, μεταξύ άλλων, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κ. Michel, ο Πρόεδρος κ. Radev και ο Πρωθυπουργός κ. Petkov της Βουλγαρίας -η οποία συμμετέχει μετοχικά σε ποσοστό 20% με κρατική εταιρεία στην κατασκευή του έργου- ο Πρόεδρος της Σερβίας κ. Vučić, ο Πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας κ. Kovachevski, και ο αποχωρών Πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών κ. Pyatt, ο οποίος θα αναλάβει Υφυπουργός Ενέργειας στην Κυβέρνηση των Η.Π.Α., σε μια συγκυρία ιδιαίτερα κρίσιμη για την περιοχή μας.

Εθνικό σχέδιο στήριξης για τις ανατιμήσεις στο ρεύμα

Η Κυβέρνηση εργάζεται προκειμένου να διασφαλίσει, ακόμη και στο πλέον ακραίο σενάριο, την ενεργειακή επάρκεια της χώρας, αλλά και τη σταδιακή απεξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο, η οποία θα εξυπηρετήσει πολλαπλώς τα συμφέροντα της Πατρίδας μας. Σε κάθε περίπτωση, το επόμενο διάστημα οι πληρωμές που έχουμε να κάνουμε για την προμήθεια Ρωσικού  φυσικού αερίου θα γίνουν με τρόπο τέτοιο ώστε και να μην παραβιαστούν οι κυρώσεις που έχει επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη Ρωσία, αλλά και να μην τεθεί σε άμεσο κίνδυνο η ασφάλεια του εφοδιασμού της χώρας μας με φυσικό αέριο.

Ταυτόχρονα, η Κυβέρνηση αφενός πρωταγωνιστεί ώστε να υπάρξει ευρωπαϊκή λύση στο πανευρωπαϊκό πρόβλημα των ενεργειακών ανατιμήσεων και αφετέρου προωθεί εθνικές πολιτικές  στήριξης στη δοκιμαζόμενη κοινωνία.  Αποφασισμένη να σταθεί -όπως τόνισε κατ’ επανάληψη ο Πρωθυπουργός- δίπλα σε κάθε πολίτη για όσο καιρό χρειαστεί. Θα ήθελα και πάλι να διαβεβαιώσω τους πολίτες ότι το επόμενο χρονικό διάστημα  θα ανακοινώσουμε ένα νέο πλαίσιο στήριξης της κοινωνίας και των επιχειρήσεων, το οποίο θα απαντά πειστικότατα και δραστικότατα στο πρόβλημα της ακρίβειας στις τιμές ενέργειας.

Η πραγματικότητα είναι ότι από την πρώτη στιγμή που παρατηρήθηκαν οι ανατιμήσεις η Κυβέρνησή  μας αντέδρασε. Μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί για την στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων πάνω από 4 δισ. ευρώ. Το πρόβλημα φυσικά ήταν και εξακολουθεί να παραμένει πολύ μεγάλο και να δημιουργεί τεράστιες δυσκολίες στους πολίτες. Αυτή είναι η  πραγματικότητα. Επειδή όμως, όπως συνήθως συμβαίνει με τις μεγάλες εξωγενείς κρίσεις που συνεχώς διαχειριζόμαστε τα τελευταία 2 χρόνια κάποιοι -και συγκεκριμένα η Αντιπολίτευση- θεωρούν ότι μπορούν να εκμεταλλευτούν το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες για να κανιβαλίσουν την αλήθεια και την πραγματικότητα θα ήθελα να κάνω μερικές βασικές παρατηρήσεις οι οποίες συνδέονται και με την ερώτηση του κ. Τσίπρα για την Δ.Ε.Η..

Το ελληνικό Δημόσιο κατέχει σήμερα στη Δ.Ε.Η. το 34% της Δ.Ε.Η. και ασκεί πολύ ουσιαστικό έλεγχο στην επιχείρηση. Σήμερα με αυτό το 34% -που κατέχει το ελληνικό Δημόσιο στη Δ.Ε.Η.- η περιουσία του ελληνικού Δημοσίου, δηλαδή του ελληνικού λαού, ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ, όταν το 2019, με πολύ μεγαλύτερο ποσοστό ήταν μόλις 150  εκατ. ευρώ. Ένας δις. ευρώ η περιουσία του ελληνικού λαού μέσω των μετοχών που κατέχει στη Δ.Ε.Η. σήμερα, 150 εκατ. ευρώ το 2019.

Η Δ.Ε.Η. το 2019 είχε ουσιαστικά χρεοκοπήσει και αυτό δεν είναι ούτε εκτίμηση, ούτε πολιτικός ισχυρισμός, είναι η άποψη του ορκωτού ελεγκτή που η τότε Κυβέρνηση είχε διορίσει στην εταιρεία.

Από αυτά τα δύο καταλαβαίνει κανείς ότι αν η ενεργειακή κρίση μας έβρισκε με την Δ.Ε.Η. όπως ήταν το 2019 και με τους ανθρώπους που τη διοικούσαν τότε, οι συνέπειες για τους Έλληνες καταναλωτές σήμερα θα ήταν πολύ χειρότερες αφού δεν θα υπήρχε η παραμικρή δυνατότητα για οικονομική στήριξη. Δεν πρέπει να ξεχνάμε άλλωστε ότι όπως δημόσια έχει παραδεχθεί ο τότε επικεφαλής της         Δ.Ε.Η. ο κ. Παναγιωτάκης χωρίς διεθνή ενεργειακή κρίση η διοίκηση της Δ.Ε.Η. εκείνη την περίοδο είχε προχωρήσει σε αυξήσεις των τιμολογίων.

Το πρόγραμμα αγοράς και διάθεσης μετοχών ψηφίστηκε από την Γενική Συνέλευση της επιχείρησης στις 4 Ιουνίου 2021, δίνει το δικαίωμα στο Διοικητικό Συμβούλιο να κάνει την πράξη αυτή και να διαθέσει τις μετοχές, αλλά το δικαίωμα αυτό δεν έχει ασκηθεί, ούτε πρόκειται να ασκηθεί. Κατά συνέπεια τα δημοσιεύματα και οι ισχυρισμοί για bonus 1.850.000 σε στελέχη της Δ.Ε.Η. δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

Έρχομαι τώρα σε μια-δυο παρατηρήσεις για τα άλλα κραυγαλέα και ασύστολα ψέματα που ακούγονται συχνά το τελευταίο διάστημα. Είναι ψέματα ότι οι Έλληνες πληρώνουν πιο ακριβά το ρεύμα από τους υπόλοιπους ευρωπαίους. Τα στοιχεία τόσο της Eurostat για 2021, όσο και του διεθνούς οργανισμού HEPPI για τον Μάρτιο του 2022 δείχνουν ότι η Ελλάδα είναι χαμηλότερα στην τιμή λιανικής από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Χαμηλότερα και από χώρες όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία που συχνά επικαλείται η Αντιπολίτευση.  Από το στοιχείο αυτό που δεν αμφισβητείται προκύπτουν 2 βασικά συμπεράσματα.

Πρώτον.  Το πρόβλημα με τις αυξήσεις στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος είναι πανευρωπαϊκό αφού όλες οι χώρες έχουν αυξήσεις και μάλιστα πολύ μεγάλες.

Δεύτερον.  Η κρατική στήριξη στους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος έφερε το αποτέλεσμα που σας περιέγραψα παραπάνω.

Η πραγματικότητα είναι ότι η στήριξη αυτή απέδωσε κυρίως σε ό,τι αφορά τις καταναλώσεις σε κύριες κατοικίες μέχρι 300 kWh. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα 2.321.980 νοικοκυριά να δουν μικρές αυξήσεις στους λογαριασμούς τους. Ενώ σημαντική στήριξη από τα μέτρα που ανακοινώθηκαν τον Μάρτιο έλαβαν ή θα λάβουν μόλις πάρουν τους λογαριασμούς και αρκετά επαγγελματικά τιμολόγια.

Η αλήθεια είναι όμως ότι στις μεγαλύτερες καταναλώσεις η επιβάρυνση για τους πολίτες  ήταν πολύ μεγάλη με αποτέλεσμα να δημιουργεί τεράστιες δυσκολίες στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Με την παρέμβαση που σχεδιάζουμε και θα ανακοινωθεί το αμέσως επόμενο διάστημα, θα υπάρξει πολύ ουσιαστική στήριξη και σε αυτές τις καταναλώσεις, οριζόντια και με ευρύ χρονικό ορίζοντα.

Θέλω να είμαι σαφής. Και σε αυτή την κρίση το μόνο που κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ είναι να ενισχύει την τοξικότητά του με απίθανα και ασύστολα ψέματα. Προφανώς και τα ψέματα αυτά δεν πρέπει και δεν μπορούν να μένουν αναπάντητα. Όμως για εμάς αντίπαλος είναι οι ανατιμήσεις, είναι η ακρίβεια που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά, είναι οι τιμές που πληρώνουν οι πολίτες και προτεραιότητά μας είναι να δώσουμε δραστικές και εφαρμόσιμες απαντήσεις.

Η λύση στα προβλήματα είναι ο επαγγελματισμός και η σκληρή δουλειά. Τα νέα μέτρα -που θα ανακοινωθούν- θα αποφέρουν δραστική μείωση στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος. Τα μέτρα θα είναι οριζόντια, θα είναι για όλους, όπως είναι συνολικά η πολιτική μας: Για όλους και όλες, χωρίς εξαιρέσεις.

Κοινωνική και φιλεργατική πολιτική

Από την 1η του Μάη, ο κατώτατος μισθός είναι αυξημένος κατά 50 ευρώ το μήνα.  Από τα 663 ευρώ έφτασε στα 713 ευρώ. Αυξήθηκε συνολικά – μαζί με την αύξηση του Ιανουαρίου- κατά 9,7% σε σχέση με τον κατώτατο μισθό του 2021. Έτσι οι εργαζόμενοι που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό ενισχύονται με έναν επιπρόσθετο 15ο μισθό το χρόνο.  Ανάλογα αυξάνεται και το επίδομα ανεργίας.

Αποδεικνύουμε έτσι ότι η Κυβέρνηση στέκεται στο πλευρό των χαμηλόμισθων συμπολιτών μας και  επιμερίζει το μέρισμα ανάπτυξης σε όλους τους συμπολίτες μας. Το οικονομικό πλεονέκτημα που δημιουργούμε, μέσα σε συνθήκες μάλιστα ιδιαίτερα δύσκολες, μετατρέπεται σε οριζόντιο κοινωνικό κεκτημένο για όλους. Για εμάς, η οικονομία υπάρχει για τον άνθρωπο και όχι ο άνθρωπος για την οικονομία και με την πολιτική μας το αποδεικνύουμε αυτό.

Παράλληλα, η Κυβέρνηση συνεχίζει τη φιλεργατική πολιτική που ξεκίνησε το Καλοκαίρι του 2019. Δεν ασκεί πολιτική με συνθήματα, αλλά με δράσεις και μεταρρυθμίσεις που αποδίδουν απτά και μετρήσιμα αποτελέσματα.  Και αυτό φαίνεται ξεκάθαρα μέσα από τις αλλαγές που ήδη λειτουργούν προς όφελος των εργαζόμενων και των ανέργων, καθώς και από τα στοιχεία που απεικονίζουν την καθημερινότητα.

-Η ανεργία έχει μειωθεί από 17,2% σε 12,8% τον Φεβρουάριο του 2022. Δημιουργήθηκαν 200.000 νέες και ποιοτικές θέσεις εργασίας μέσα σε συνθήκες πανδημίας και διεθνούς ενεργειακής κρίσης, μειώνοντας την ανεργία με τον ταχύτερο ρυθμό στην Ευρώπη.

-Ο νόμος για την Προστασία της Εργασίας έδωσε στους εργαζόμενους: Δικαίωμα αποσύνδεσης για τους τηλεργαζόμενους. Εξίσωση προς τα πάνω της αποζημίωσης απόλυσης των εργατοτεχνιτών με τους υπαλλήλους. Αυστηρά μέτρα κατά της βίας και της παρενόχλησης στο χώρο εργασίας.

-Η Ελλάδα -όπως επισημαίνει η Παγκόσμια Τράπεζα- είναι πλέον μία από τις 12 χώρες με πλήρη νομική ισότητα ανδρών-γυναικών, χάρη στις ρυθμίσεις για τη συμφιλίωση της επαγγελματικής με την οικογενειακή ζωή.

-Ο ρυθμός των προγραμμάτων για επιδοτούμενες θέσεις απασχόλησης τριπλασιάστηκε σε σχέση με την περίοδο της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.

-Ο νόμος «Δουλειές Ξανά» εισάγει νέες πολιτικές για τους ανέργους: Επίδομα εργασίας, ίσο με το 50% του επιδόματος ανεργίας, στους επιδοτούμενους ανέργους που βρίσκουν δουλειά. Μπόνους 300 ευρώ στους μακροχρόνια ανέργους για κατάρτιση ψηφιακού ατομικού σχεδίου δράσης και αναβάθμιση του συστήματος κατάρτισής τους.

-Θεσπίστηκε και ξεκινά από 1ης Ιουλίου η εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας σε σούπερ-μάρκετ και τράπεζες, που ανταποκρίνεται σε χρόνιο αίτημα των εργαζόμενων και αποτελεί την πιο ουσιαστική θωράκιση, την πιο ουσιαστική εγγύηση, για τον σεβασμό του ωραρίου και την πληρωμή των υπερωριών τους.

-Προχωρά η αναβάθμιση του ΣΕΠΕ σε ανεξάρτητη διοικητική Αρχή, ώστε να έχει όλα τα εχέγγυα για αποτελεσματικούς ελέγχους.

-Ξεκινά το πρόγραμμα «Νταντάδες της Γειτονιάς», που αφορά στην κατ’ οίκον φροντίδα βρεφών και νηπίων ηλικίας από 2 μηνών έως 2,5 ετών.

-Προωθείται η  εφαρμογή προγράμματος για τη δημιουργία χώρων φροντίδας βρεφών σε 120 μεγάλες επιχειρήσεις.

-Με το νόμο «δουλειές ξανά» γίνεται το πρώτο βήμα για την εφαρμογή μιας νέας στεγαστικής πολιτικής προς όφελος των εργαζόμενων και κυρίως των νέων, με αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του παλιού ΟΑΕΔ αξίας περίπου 1,5 δισ. ευρώ.

Κοινωνική ευαισθησία, με νέες ρυθμίσεις για τη διευκόλυνση της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής

Η Κυβέρνησή μας συνεχίζει τις μεταρρυθμίσεις, που απαντούν σε χρόνια αιτήματα της κοινωνίας. Γιατί παρά την άσχημη διεθνή συγκυρία, τα προβλήματα της καθημερινότητας δεν μπορούν να περιμένουν. Το ξέρουμε, το μελετούμε και για αυτό δίνουμε λύσεις, με ευαισθησία και σεβασμό.

Στην τελευταία συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, ύστερα  από εισήγηση του Υπουργού κ. Πλεύρη και της Αναπληρώτριας Υπουργού, αποφασίστηκε η κατάθεση νομοσχεδίου για τον εκσυγχρονισμό της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Πρόκειται -όπως τόνισε ο Πρωθυπουργός- για ένα θέμα εξαιρετικά ευαίσθητο, το οποίο αντιμετωπίζεται με ένα καινοτόμο νομοσχέδιο. Ανάμεσα στ’ άλλα:

-Αυξάνεται το ηλικιακό όριο των γυναικών που δύνανται να καταφεύγουν σε μέθοδο της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής από το 50ο στο 54ο έτος της ηλικίας.

-Δίνεται δυνατότητα παράτασης της κρυοσυντήρησης γεννητικού υλικού  με έγγραφη αίτηση των δικαιούμενων, χωρίς ανώτατο όριο παράτασης, αντί της  προβλεπόμενης 20ετούς ανώτατης διάρκειας που ίσχυε μέχρι σήμερα.

-Επιτρέπεται η κρυοσυντήρηση ωαρίων όχι μόνο για ιατρικούς, αλλά και για κοινωνικούς λόγους, δίνοντας τη δυνατότητα στις γυναίκες να διατηρήσουν τα ωάριά τους και να κάνουν χρήση οποτεδήποτε αυτές το επιθυμούν.

-Καταργείται η απαιτούμενη συναίνεση του συζύγου για την κρυοσυντήρηση ωαρίων από τη γυναίκα που το επιθυμεί.

-Επιτρέπεται στη διαζευγμένη γυναίκα να κάνει χρήση των κρυοσυντηρημένων ωαρίων χωρίς τη συναίνεση του συζύγου ή του συντρόφου.

-Διασφαλίζεται η δυνατότητα ατόμων που πάσχουν από HIV να υποβληθούν σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.

Ξεκίνησε από 1/5 η φετινή αντιπυρική περίοδος

Η κλιματική κρίση, η οποία παγκοσμίως εντείνεται, και η περσινή εμπειρία, μας υποχρεώνουν να προετοιμαστούμε ακόμη καλύτερα για να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε κάθε ενδεχόμενο τους επόμενους μήνες. Αξίζει να σημειωθεί ότι φέτος η προετοιμασία έχει ξεκινήσει νωρίτερα από κάθε άλλη χρονιά, με ευρείες διυπουργικές συσκέψεις να πραγματοποιούνται κάθε εβδομάδα ήδη από τον Ιανουάριο, με συμμετοχή πλήθους συναρμόδιων Υπουργείων, όπως Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Κρίσης, Περιβάλλοντος, Εσωτερικών, Άμυνας, αλλά και της ΕΛ.ΑΣ..

Στο πλαίσιο των επιπρόσθετων προληπτικών μέτρων πυροπροστασίας που θα ληφθούν φέτος το Καλοκαίρι, εντάσσεται και η αύξηση της επιτήρησης τόσο από αέρος με εναέριες περιπολίες αεροσκαφών όσο και στο έδαφος. Ο αριθμός των εναερίων μέσων θα είναι αυξημένος σε σχέση με πέρυσι, τόσο όσον αφορά τα ελικόπτερα όσο και τα αεροσκάφη. Επιπλέον, ο σχεδιασμός μας προβλέπει φέτος πιο στοχευμένα εναέρια μέσα, απολύτως προσαρμοσμένα στις γεωμορφολογικές ανάγκες της χώρας μας.

Η από αέρος επιτήρηση θα γίνεται κυρίως με AirTractors. Πρόκειται για μικρά αεροσκάφη, τα οποία μπορούν να πετούν με 3 τόνους νερό, είναι ευέλικτα και αξιολογούνται ιδανικά για την ανάγκη της πρώτης παρέμβασης. Πέρυσι είχαμε μισθώσει 6, φέτος θα έχουμε περίπου το διπλάσιο αριθμό.

Η επιτήρηση από το έδαφος ενισχύεται, επίσης, καθώς φέτος θα έχουμε σημαντική αύξηση της συμβολής των Ενόπλων Δυνάμεων στην αντιπυρική προστασία της χώρας, με αυξημένα αμιγή περίπολα, αλλά και αξιοποίηση των μηχανημάτων που διαθέτει ο ελληνικός Στρατός. Ταυτόχρονα, αυξημένα θα είναι και τα περίπολα του Πυροσβεστικού Σώματος, ενώ συνδρομή θα παρέχει και η Δασική Υπηρεσία με δικές της περιπολίες και οχήματα. Σημαντική καινοτομία για φέτος είναι  η εκ των προτέρων μεταφορά δυνάμεων σε περιοχές υψηλής επικινδυνότητας ώστε η συνδρομή τους να είναι περισσότερο αποτελεσματική.

Επιπλέον, το Πυροσβεστικό Σώμα ενισχύεται φέτος με 500 δασοκομάντος, 440 δασοπυροσβέστες και 60 δασοπυροσβέστες, δασολόγους, δασοπόνους. Σε συνέχεια της εκπαίδευσής τους, θα είναι επιχειρησιακά διαθέσιμοι από αρχές Ιουνίου, ενώ φέτος το Πυροσβεστικό Σώμα θα ενισχυθεί με συνολικά 4.500 εθελοντές δασοπυροσβέστες,  επιπλέον, δηλαδή, 2.500 σε σχέση με πέρυσι.

Σημαντικές είναι και οι νομοθετικές πρωτοβουλίες που προχωρήσαμε. Αναφέρομαι ενδεικτικά:

-Στη θεσμοθέτηση της χρήσης του «αντιπύρ» ως μέσου πυρόσβεσης.

-Στην «απελευθέρωση» των Δήμων από αγκυλώσεις του παρελθόντος σε ό,τι αφορά στη δυνατότητά τους να προχωρούν άμεσα σε καθαρισμούς οικοπέδων, όπου οι ιδιοκτήτες δεν μεριμνούν ή δεν είναι δυνατό να εντοπιστούν.

-Στην απαγόρευση πρόσβασης σε περιοχές αυξημένου κινδύνου για πρόκληση πυρκαγιάς (περιοχές Natura, δρυμούς, δάση, άλση κλ.π.), όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι υψηλός, δηλαδή επιπέδου 3, 4 και 5 κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Αναφέρομαι επίσης στην επαναφορά μετά από 24 χρόνια, της συνεργασίας της Δασικής Υπηρεσίας που πλέον έχει υπαχθεί στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, με το Πυροσβεστικό Σώμα. Για πρώτη φορά, τα δύο Υπουργεία ενώνουν τις δυνάμεις τους και από κοινού οργάνωσαν συναντήσεις σε όλη  την Ελλάδα στις κατά τόπους Πυροσβεστικές Υπηρεσίες, στις κατά τόπους  Δασικές Υπηρεσίες για την ενίσχυση της  συνεργασίας τους σε θέματα δασοπροστασίας και δασοπυρόσβεσης.

Το  Υπουργείο Περιβάλλοντος, το οποίο έχει εκπονήσει για φέτος το μεγαλύτερο πρόγραμμα καθαρισμών που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στη χώρα, συνολικού ύψους 75 εκατ. ευρώ, με ένα σημαντικό κομμάτι από τα χρήματα αυτά προέρχεται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Προχωρά πολύ ουσιαστικά στην υλοποίηση του προγράμματος. Περιλαμβάνει τη συντήρηση/ διάνοιξη δασικών ζωνών και τη συντήρηση δασικών δρόμων. Συνολικά, το πρόγραμμα αφορά σε καθαρισμούς περισσότερων από 38 χιλ στρεμμάτων δασικών εκτάσεων, 10.719 χιλ. δασικών δρόμων και 1.625 χιλ. αντιπυρικών ζωνών.

Έχουμε ήδη κάνει πολλά, διδασκόμενοι τόσο από τις κακές όσο και από τις καλές εμπειρίες των περασμένων ετών. Η προσπάθεια και φέτος θα είναι πολύ μεγάλη. Ζητάμε τη συνδρομή όλων των πολιτών στον αγώνα προστασίας της ελληνικής φύσης, στον αγώνα προστασίας της ανθρώπινης ζωής και θέλουμε όλοι να δείξουμε τη μέγιστη υπευθυνότητα. Γιατί, όπως έχουμε δει πολλές φορές στο παρελθόν, μικρές αμέλειες προκάλεσαν μέγιστα δεινά.

Πλαφόν στη λιανική τιμή ενέργειας, η πιο δίκαιη και αποτελεσματική επιλογή

Η ενεργειακή κρίση βρήκε τη χώρα μας απροετοίμαστη με αποτέλεσμα οι Έλληνες πολίτες να βιώνουν τις επιπτώσεις της πολύ πιο έντονα συγκριτικά με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους. Ο λόγος είναι ότι τα τελευταία αρκετά χρονιά δεν υπήρξε ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός για την ενεργειακή πολιτική της χώρας βάσει της πράσινης μετάβασης, των γεωπολιτικών δεδομένων αλλά και της κοινωνικής και οικονομικής ανθεκτικότητας της χώρας. Είναι χαρακτηριστικό, ότι η Ελλάδα ήταν το μόνο κράτος μέλος το οποίο αύξησε κατά τη διάρκεια του 2021 την εξάρτησή του από το φυσικό αέριο κατά 25% για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τη στιγμή μάλιστα που οι τιμές του φυσικού αερίου είχαν ανέλθει στα υψηλότερα ιστορικά επίπεδα, επιδεινώνοντας ακόμα περισσότερο το πρόβλημα. Αν και η ευθύνη βαραίνει πρωτίστως την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ είναι άμοιρος ευθυνών για τους υπέρογκους λογαριασμούς ενέργειας που λαμβάνουν οι Έλληνες πολίτες. Προφανώς και θεωρώ πολύ σημαντικό τον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής, που είναι ο κορυφαίος στόχος της ανθρωπότητας για τα επόμενα χρόνια. Όμως για να πετύχει, πρέπει να γίνει με ομαλό και βιώσιμο τρόπο, χωρίς να δημιουργεί νέες ανισότητες που θα την ενοχοποιήσουν στα μάτια των πιο ευάλωτων ευρωπαίων. Όπως αναφέρει συνεχώς και ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Φρανς Τίμμερμανς, η πράσινη μετάβαση θα πετύχει μόνο αν είναι κοινωνικά δίκαιη.

Η βίαιη απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων, όπως αυτή αποτυπώνεται στη δραστική μείωση τους κατά 50% στο ενεργειακό μείγμα, ξεκίνησε επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς όμως να υπάρχει ένα συγκροτημένο σχέδιο για τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας, ούτε και για το μέλλον των περιοχών, η οικονομία των οποίων βασίζεται στον λιγνίτη. Στη συνέχεια, η Νέα Δημοκρατία ενίσχυσε περαιτέρω τον βίαιο χαρακτήρα της απολιγνιτοποίησης, ανακοινώνοντας αρχικά και ανακαλώντας υπό το βάρος των εξελίξεων, το κλείσιμο όλων των υφιστάμενων εργοστασίων μέχρι το 2023 και τη διατήρηση της Πτολεμαΐδας 5 που ακόμα δεν έχει μπει στο σύστημα μέχρι το 2025.

Με τον τρόπο λοιπόν που εφαρμόστηκε, η απολιγνιτοποίηση δεν ήταν συγχρόνως και απανθρακοποίηση, καθώς εγκαταλείπαμε τον λιγνίτη και δεν το αντικαθιστούσαμε με Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας αλλά με ένα άλλο ορυκτό καύσιμο, το φυσικό αέριο, δίνοντας έτσι σε ένα μεταβατικό καύσιμο μόνιμα χαρακτηριστικά. Καθώς μάλιστα το συγκεκριμένο καύσιμο δεν το παράγουμε εμείς, αυξήθηκε υπέρμετρα η εξάρτησή μας από τις τρίτες χώρες, καθιστώντας μας ευάλωτους σε γεωπολιτικά παιχνίδια και κερδοσκοπία. Όπως αποδεικνύει το παράδειγμα της Γερμανίας, η οποία από το 2012 και μετά αποσύρει με ήπιο τρόπο τόσο τον άνθρακα, όσο και τον λιγνίτη, αλλά και τα πυρηνικά της εργοστάσια, αντικαθιστώντας τα με ΑΠΕ, χωρίς να αυξήσει την εξάρτησή της από το φυσικό αέριο, ένας άλλος δρόμος ήταν εφικτός για την πορεία απολιγνιτοποίησης της χώρας.

Παράλληλα, η πατρίδα μας αντιμετωπίζει και σοβαρά ρυθμιστικά προβλήματα. Το χρηματιστήριο ενέργειας που η τότε κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ πρότεινε και τώρα ως αντιπολίτευση καταγγέλλει, αντέγραφε ένα μοντέλο του εξωτερικού, χωρίς όμως να το προσαρμόσει στις ιδιαιτερότητες της Ελληνικής αγοράς που χαρακτηρίζεται από χαμηλό ανταγωνισμό στη χονδρεμπορική αγορά και περιορισμένη διασυνδεσιμότητα. Παρά τα όσα υποστήριζε δημόσια ο κ. Τσίπρας τη στιγμή της υιοθέτησής του και ακόμη περισσότερο παρά τις μεγαλόστομες εξαγγελίες της Νέας Δημοκρατίας όταν άρχισε να το υλοποιεί το 2020, ακόμα και πριν από την κρίση, τα τιμολόγια των καταναλωτών συνεχώς αυξάνονταν αντί να μειώνονται. Παράλληλα, τρία χρόνια μετά, το ποσοστό της ηλεκτρικής ενέργειας που πωλείται βάσει μακροπρόθεσμων συμβολαίων και το οποίο θα προσέφερε μία σταθερότητα στις τιμές είναι μηδενικό. Αντίθετα το 100% της ενέργειας στη χώρα μας πωλείται καθημερινά στη χρηματιστηριακή αγορά, όταν σε Γερμανία και Γαλλία το αντίστοιχο ποσοστό είναι 29% και στην Ιταλία μόλις 11%. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, οι παγκόσμιες αυξήσεις τιμών να μεταφέρονται αυτούσιες στους καταναλωτές, μέσω της γνωστής πια σε όλους μας ρήτρας αναπροσαρμογής.

Εύκολες λύσεις για την αντιμετώπιση των συνεπειών της ενεργειακής κρίσης δεν υπάρχουν. Η επανάληψη του τοξικού λαϊκισμού και της διχόνοιας του παρελθόντος μόνο σαν κακόγουστη φάρσα μπορεί να θεωρηθεί.

Πριν από δύο εβδομάδες, κατά τη διάρκεια του Περιφερειακού Συνεδρίου της Παράταξής μας στην Κοζάνη, που επικεντρώθηκε στα ζητήματα ενέργειας, παρουσιάσαμε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο με άμεσες λύσεις που μπορούν να ανακουφίσουν τους πολίτες, καθώς και μακροπρόθεσμα μέτρα ώστε να γίνει η χώρα μας ανθεκτική στις διακυμάνσεις των τιμών ενέργειας.

Ως πρώτο άμεσο μέτρο, που έχουμε ήδη προτείνει από τον Ιανουάριο είναι η επιβολή πλαφόν στη λιανική τιμή ρεύματος, η οποία θα ακύρωνε ουσιαστικά την εφαρμογή της ρήτρας αναπροσαρμογής, κρατώντας τα τιμολόγια σταθερά για όσο διάστημα διαρκεί αυτή η κρίση με το κόστος να επιμερίζεται σε όλους τους συντελεστές της αγοράς. Είναι μία απόφαση που μπορεί να ληφθεί σε εθνικό επίπεδο ακόμα και αύριο διότι περιλαμβάνεται στα μέτρα που πρότεινε στις 8 Μαρτίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εφαρμόσουν τα κράτη μέλη, με το όφελος να το νιώθουν απευθείας οι καταναλωτές στην τσέπη τους. Αντιθέτως, η πρόταση τόσο του κ. Μητσοτάκη όσο και του κ. Τσίπρα για επιβολή πλαφόν στη χονδρική, απαιτεί την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, χωρίς να είναι καθόλου σίγουρο το τελικό της αποτέλεσμα στα τιμολόγια, καθώς μεσολαβεί το χρηματιστήριο ενέργειας για τη διαμόρφωση των τιμών. Αυτοί που είναι απολύτως διασφαλισμένοι είναι οι μεγάλες εταιρείες, οι οποίες θα αποζημιώνονται για τη διαφορά από το Κράτος, ενώ δεν είναι ξεκάθαρο πώς θα διασφαλιστεί ότι θα μεταφέρουν το όφελος αυτό και στους καταναλωτές. Επιπλέον, η Ισπανία και Πορτογαλία οι οποίες πήραν τη σχετική έγκριση από την Επιτροπή την προηγούμενη εβδομάδα, δεν είναι μόνο ενεργειακά απομονωμένες λόγω των Πυρηναίων, κάτι που ως ένα βαθμό ισχύει και για τη χώρα μας, αλλά έχουν και ένα συγκριτικό πλεονέκτημα σε σχέση με εμάς. Η συμμετοχή των ορυκτών καυσίμων στην παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος για τα οποία επιβλήθηκε πλαφόν στην χονδρική, είναι σχεδόν η μισή σε σχέση με τη χώρα μας, αφού και στις δύο χώρες κυμαίνεται μεταξύ 29% και 31% ενώ σε εμάς ξεπερνάει το 57%.

Πολύ έγκαιρα θέσαμε επίσης στο επίκεντρο του δημοσίου διαλόγου την ανάγκη δημιουργίας ενός δίκαιου μηχανισμού που θα φορολογεί τα υπερκέρδη των λίγων και επιδέξιων και θα χρηματοδοτεί τις ζημιές των πολλών και ανήμπορων να αντιδράσουν στο ιλιγγιώδες ράλι των τιμών της ενέργειας. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Ενέργειας υπολογίζει τα υπερκέρδη των παραγωγών ενέργειας στα 200 δις ευρώ μόνο για το 2022 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι ισολογισμοί των εταιρειών που σιγά σιγά δημοσιεύονται το επιβεβαιώνουν. Όμως η κυβέρνηση καθυστερεί αδικαιολόγητα, στερώντας από το Δημόσιο σημαντικά έσοδα.

Δεν πρέπει ακόμα να ξεχνάμε ότι η καλύτερη ενέργεια είναι αυτή που δεν καταναλώνουμε. Η χώρα μας καταγράφει από τους χειρότερους δείκτες στην ενεργειακή φτώχεια. Είναι απαραίτητο ένα ευρύ πρόγραμμα Εξοικονόμησης, όπου ειδική προτεραιοποίηση θα γίνεται για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά, ώστε να είναι καλύτερα προστατευμένα και πιο ανθεκτικά στις διακυμάνσεις των τιμών ενέργειας, καθώς το πρόγραμμα που είναι σε εξέλιξη αργεί πολύ στις διαδικασίες του και δεν επαρκεί.

Ένας ακόμα σημαντικός πυλώνας του προγράμματός μας ο οποίος μπορεί να έχει μακροπρόθεσμα οφέλη τόσο για το περιβάλλον, όσο και για τους πολίτες είναι η διάχυση των ΑΠΕ στην κοινωνία, στους μικρούς παραγωγούς και τις ενεργειακές κοινότητες. Αυτή τη στιγμή η Κυβέρνηση προωθεί μονοδιάστατα την δημιουργία μεγάλων έργων, σε αντίθεση με άλλα Ευρωπαϊκά κράτη. Εμείς προτείνουμε την ενίσχυση της αυτοπαραγωγής, μέσω της τοποθέτησης φωτοβολταϊκών σε κατοικίες, και της δημιουργίας ενεργειακών κοινοτήτων ιδίως στον αγροτικό-κτηνοτροφικό τομέα και στον τομέα της μεταποίησης. Με αυτό τον τρόπο και οι πολίτες αλλά και η ανταγωνιστικότητα της χώρας θα είναι καλύτερα προστατευμένοι στις διακυμάνσεις των τιμών των ορυκτών καυσίμων.

Για να το πετύχουμε όμως αυτό, απαιτούνται επενδύσεις στο δίκτυο με τη δημιουργία νέων υποσταθμών και αναβάθμιση του, καθώς αυτήν τη στιγμή στις περισσότερες περιοχές της χώρας το δίκτυο είναι ήδη υπερκορεσμένο. Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας είναι μία πολύ καλή ευκαιρία για να προχωρήσουμε στις απαραίτητες επενδύσεις. Δυστυχώς η κυβέρνηση φαίνεται να μην αξιοποιεί την ευκαιρία αυτή, καθώς τα σχετικά έργα που εντάσσει είναι πολύ περιορισμένα. Μόλις 195 εκατ. προορίζονται για τη διασύνδεση των νησιών, 100 εκατ. προορίζονται για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και άλλα 12 εκατ. για την αύξηση της ισχύος του κατά 800 MW. Επιπλέον, καμία πρόβλεψη δεν υπάρχει για την επέκταση της διασυνδεσιμότητας με την υπόλοιπη Ευρώπη. Όλα τα παραπάνω έχουν οικονομικές επιπτώσεις, που οι πολίτες τις βλέπουν χειροπιαστές στον λογαριασμό του ρεύματος, στις χρεώσεις για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας.

Οι πολιτικές μας προτάσεις για την ενέργεια είναι ρεαλιστικές και ικανές να αντιμετωπίσουν με έναν κοινωνικά δίκαιο τρόπο την υφιστάμενη ενεργειακή κρίση, αλλά και να μας προετοιμάσουν, σε μία εποχή μεγάλων ανακατατάξεων, για τις προκλήσεις που μπορεί να κληθούμε να αντιμετωπίσουμε.