Οι πρόσφατες κρίσεις, από την πανδημία του νέου κορονοϊού ως την απογείωση του κόστους ζωής, είχαν αποτέλεσμα 165 εκατομμύρια άνθρωποι να βυθιστούν στη φτώχεια από το 2020

Σύμφωνα με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, ο οποίος απευθύνει έκκληση να αποφασιστεί «παύση» στην αποπληρωμή των κρατικών χρεών των αναπτυσσόμενων χωρών για να αντιστραφεί η τάση.
Εξαιτίας του σωρευτικού αντίκτυπου των οικονομικών σοκ, 75 εκατομμύρια άνθρωποι διολίσθησαν στην ακραία φτώχεια (εισόδημα κάτω από 2,15 δολάρια την ημέρα) μεταξύ του 2020 και του 2023, ενώ άλλοι 90 εκατ. άνθρωποι πλέον βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας, δηλαδή έχουν εισόδημα που δεν ξεπερνά τα 3,65 δολάρια την ημέρα, κατά τους υπολογισμούς του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (PNUD, UNDP στα αγγλικά).
«Οι χώρες που μπόρεσαν να επενδύσουν σε μέτρα προστασίας τα τρία τελευταία χρόνια εμπόδισαν μεγάλο αριθμό ανθρώπων να περιπέσει στη φτώχεια», σχολίασε ο επικεφαλής του PNUD, ο Άχιμ Στάινερ, στην ανακοίνωση Τύπου που δημοσιοποίησαν οι υπηρεσίες του.
Όμως «στις υπερχρεωμένες χώρες, υπάρχει συσχέτιση μεταξύ του υψηλού επιπέδου του χρέους, των ανεπαρκών κοινωνικών δαπανών και της αύξησης των ποσοστών της φτώχειας που πλέον προκαλούν συναγερμό», επέμεινε.
Το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών εισηγείται έτσι να υπάρξει «παύση» της αποπληρωμής των κρατικών χρεών στις χώρες που είναι υποχρεωμένες να επιλέξουν μεταξύ του να εξυπηρετούν τα χρέη τους ή να βοηθήσουν τους πληθυσμούς τους.
Σύμφωνα με άλλη έκθεση του ΟΗΕ που δίνεται στη δημοσιότητα σήμερα, κάπου 3,3 δισεκατομμύρια άνθρωποι, σχεδόν η μισή ανθρωπότητα, ζουν σε χώρες που δαπανούν περισσότερα για την κάλυψη τόκων του χρέους τους παρά για την παιδεία ή την υγεία.
Και οι αναπτυσσόμενες χώρες, παρότι το επίπεδο χρέους είναι χαμηλότερο (αλλά αυξάνεται ταχύτερα) πληρώνουν περισσότερους τόκους εξαιτίας ιδίως της αύξησης των επιτοκίων.
Σε αυτές τις συνθήκες, το PNUD καλεί να υπάρξει «παύση» της αποπληρωμής τοκοχρεολυσίων ώστε να χρηματοδοτηθούν κοινωνικά μέτρα προορισμένα να αμβλύνουν τις συνέπειες των οικονομικών σοκ. Εκτιμά πως «η λύση δεν είναι εκτός εμβέλειας» για το διεθνές σύστημα.
Κατά τους υπολογισμούς της έκθεσης, για να βγουν αυτοί οι 165 εκατ. νεόπτωχοι από τη φτώχεια το κόστος θα ήταν περίπου 14 δισεκατομμύρια δολάρια — με άλλα λόγια, το 0,009% του παγκόσμιου ΑΕΠ το 2022, ή κάτι λιγότερο από το 4% του ποσού που δαπανούν για να εξυπηρετούν τα χρέη τους οι αναπτυσσόμενες χώρες.
Αν προστεθούν οι απώλειες εσόδων των ανθρώπων που βρίσκονταν ήδη κάτω από το όριο της φτώχεια πριν από τα πρόσφατα σοκ, το κόστος των δαπανών ελάφρυνσης θα έφθανε τα 107 δισεκατομμύρια (0,065% του παγκόσμιου ΑΕΠ, περίπου το ένα τέταρτο του ποσού που δαπανάται για την εξυπηρέτηση χρεών).
«Η απραξία όσον αφορά την αναδιάρθρωση των κρατικών χρεών των αναπτυσσόμενων χωρών έχει ανθρώπινο κόστος», επέμεινε ο Άχιμ Στάινερ. «Χρειαζόμαστε νέους μηχανισμούς για να προλαβαίνουμε και να απορροφούμε τα σοκ και για να λειτουργεί η οικονομική αρχιτεκτονική για τους πιο ευάλωτους».
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, ο Αντόνιο Γκουτέρες, που δεν σταματά να ζητεί μεταρρύθμιση των διεθνών χρηματοπιστωτικών θεσμών, κατήγγειλε ξανά αυτή την εβδομάδα το «απαρχαιωμένο» σύστημα το οποίο «αντανακλά τις αποικιακές δυναμικές της εποχής που δημιουργήθηκε».

ΑΠΕ - ΜΠΕ

Προαιρετικό είναι το άνοιγμα των καταστημάτων την Κυριακή 16 Ιουλίου 2023, στο πλαίσιο των θερινών εκπτώσεων, όπως επισημαίνει ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών.

Συγκεκριμένα ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών υπενθυμίζει στο καταναλωτικό κοινό και τους εμπόρους πως τα εμπορικά καταστήματα, βάσει νόμου, μπορούν να λειτουργήσουν προαιρετικά την ερχόμενη Κυριακή 16 Ιουλίου 2023, με προτεινόμενο από τον Σύλλογο ωράριο λειτουργίας, 11:00-18:00.
Ακόμη, όπως αναφέρει ο Σύλλογος, «από την έναρξη των φετινών θερινών εκπτώσεων, έχει διαπιστωθεί υπερεπάρκεια προϊόντων, μεγάλες εκπτώσεις και έντονο αγοραστικό ενδιαφέρον και για τον λόγο αυτόν παροτρύνουμε τους καταναλωτές να εκμεταλλευτούν τις πραγματικά χαμηλές τιμές, προβαίνοντας σε αγορές που θα καλύψουν τις πραγματικές τους ανάγκες».

ΑΠΕ – ΜΠΕ

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων εξελίσσει την οργανωτική δομή περιφερειακών υπηρεσιών της φορολογικής διοίκησης με στόχο την βέλτιστη εξυπηρέτηση των φορολογούμενων.

Συγκεκριμένα με αποφάσεις του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, συστήνονται νέες υπηρεσίες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη αντίστοιχα.
Αναλυτικότερα:
•Τα δυο Κέντρα Φορολογίας Κεφαλαίου, αναλαμβάνουν από τις 29/01/2024 όλες τις αρμοδιότητες φορολογιών κατοχής ακίνητης περιουσίας, κληρονομιών, δωρεών, γονικών παροχών, κερδών από τυχερά παίγνια και μεταβίβασης ακινήτων, που σήμερα έχουν οι ΔΟΥ Αττικής και Θεσσαλονίκης.
•Τα δύο Κέντρα Φορολογικών Διαδικασιών και Εξυπηρέτησης αναλαμβάνουν από την 01/04/2024 τις αρμοδιότητες φορολογίας εισοδήματος, ΦΠΑ και ειδικών φορολογιών, μητρώου, οι οποίες μεταφέρονται από τις ΔΟΥ των νομών Αττικής και Θεσσαλονίκης.
Η αναδιάρθρωση αυτή, μαζί με τα Κέντρα Βεβαίωσης και Είσπραξης Αττικής και Θεσσαλονίκης, των οποίων η έναρξη λειτουργίας έχει επίσης δρομολογηθεί, επιτρέπουν τη μετεξέλιξη των σημερινών ΔΟΥ σε υπηρεσίες εξυπηρέτησης όσων πολιτών δεν έχουν πρόσβαση σε ψηφιακά μέσα, αλλά και καθοδήγησης των φορολογουμένων στην ορθή εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους. Αλλάζει έτσι, εντός του 2024 το τοπίο της εξυπηρέτησης για πολίτες και εργαζόμενους, με ενισχυμένες και εμπλουτισμένες με έμπειρο και εξειδικευμένο προσωπικό υπηρεσίες, σύγχρονες υποδομές και ασφαλή κτήρια, ελάχιστου ενεργειακού αποτυπώματος
Ο Διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής δήλωσε: «Υλοποιούμε τον σχεδιασμό μας για την κεντρικοποίηση των επιχειρησιακών λειτουργιών, με στόχο τη βέλτιστη εξυπηρέτηση των πολιτών. Αναμένουμε εντός του 2024 οι πολίτες να αποκομίσουν τα οφέλη των οργανωτικών μας αλλαγών, στις νέες υπηρεσίες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, όπου δραστηριοποιείται σχεδόν το 50% των ΑΦΜ, αλλά και στις νέες ΔΟΥ μας».

ΑΠΕ - ΜΠΕ

Αυξάνεται η αξία των πωλήσεων στον λιανικό εμπόριο, μειώνεται ο όγκος τους

Ο πληθωρισμός στην ελληνική οικονομία, δηλαδή η ετήσια μεταβολή του γενικού επιπέδου των τιμών καταναλωτή, διαμορφώθηκε στο 2,8% τον Ιουν-23 από 4,1% τον Μαϊ-23 και 11,6% τον Ιουν-22.[1] Όπως έχουμε αναφέρει σε παλαιότερο τεύχος του δελτίου 7 Ημέρες Οικονομία, η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, δηλαδή η μείωση του ρυθμού ανόδου των τιμών, συνδέεται κυρίως με τη μείωση των τιμών ενέργειας αλλά και με τις επιδοτήσεις της κυβέρνησης.[2]

[1] Οι εν λόγω μεταβολές βασίζονται στον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ). Ο πληθωρισμός βάσει του Εθνικού Δείκτη Τιμών Καταναλωτή μειώθηκε στο 1,8% τον Ιουν-23 από 2,8% τον Μαϊ-23 και 12,1% τον Ιουν-22. Στο Πίνακα Α1 του στατιστικού παραρτήματος παρατίθεται η πορεία του πληθωρισμού βάσει του ΕνΔΤΚ τα τελευταία 20 χρόνια (Ιουν-03 μέχρι Ιουν-23).

[2] Μείωση καταγράφεται και στον πυρήνα πληθωρισμού (γενικός δείκτης εξαιρουμένων των τιμών ενέργειας, τροφίμων, αλκοόλ και καπνού). Σύμφωνα με τις προκαταρτικές εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Eurostat), το εν λόγω μέγεθος διαμορφώθηκε στο 4,8% τον Ιουν-23 από 7,3% τον Μαϊ-23.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα παραμένει χαμηλότερος σε σύγκριση με την Ευρωζώνη (5,5% τον Ιουν-23 σύμφωνα με την προκαταρτική εκτίμηση της Eurostat), στοιχείο που αντανακλάται στην περαιτέρω βελτίωση της σταθμισμένης πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας σε όρους τιμών συντελώντας στη συγκράτηση του εξωτερικού ελλείμματος. Παρά ταύτα, οι υστερόχρονες επιδράσεις των πληθωριστικών πιέσεων επηρεάζουν αρνητικά και δείκτες της πραγματικής οικονομίας όπως ο όγκος των πωλήσεων στο λιανικό εμπόριο.[1]

Στο Σχήμα 1 παρουσιάζονται τα στοιχεία του πληθωρισμού για τον μήνα Ιουν-23 στις 12 επί μέρους ομάδες αγαθών και υπηρεσιών που συνθέτουν τον ΕνΔΤΚ. Η κατηγορία της διατροφής και μη αλκοολούχων ποτών σημείωσε την υψηλότερη αύξηση με 12,5%, συνεισφέροντας, βάσει της βαρύτητας που έχει στο καλάθι του νοικοκυριού, 2,5 ποσοστιαίες μονάδες στον ετήσιο πληθωρισμό του γενικού δείκτη. Ακολούθησαν με μικρότερες αυξήσεις οι ομάδες αγαθών και υπηρεσιών της υγείας (7,8%, συνεισφορά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες), των διαρκών αγαθών-ειδών νοικοκυριού και υπηρεσιών (7,3%, συνεισφορά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες), της ένδυσης και υπόδησης (5,9%, συνεισφορά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες), των ξενοδοχείων-καφέ-εστιατορίων (5,7%, συνεισφορά 1,2 ποσοστιαίες μονάδες), των άλλων αγαθών και υπηρεσιών (4,0%, συνεισφορά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες), της αναψυχής-πολιτιστικών δραστηριοτήτων (3,3%, συνεισφορά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες), της εκπαίδευσης (2,2%, συνεισφορά 0,1 ποσοστιαίες μονάδες) και των αλκοολούχων ποτών και καπνού (2,1%, συνεισφορά 0,1 ποσοστιαίες μονάδες). Αντιθέτως σε 3 κατηγορίες καταγράφηκε πτώση των τιμών. Αυτές ήταν: οι επικοινωνίες (-2,7%, συνεισφορά -0,1 ποσοστιαίες μονάδες), οι μεταφορές (-5,3%, συνεισφορά -0,7 ποσοστιαίες μονάδες) και η στέγαση, νερό, ηλεκτρικό, αέριο και άλλα καύσιμα (-12,1%, συνεισφορά -1,2 ποσοστιαίες μονάδες). Η τελευταία κατηγορία ενσωματώνει σε μεγάλο βαθμό τις άμεσες επιδράσεις από τη μείωση των τιμών ενέργειας.

[1] Σύμφωνα με τον Προϋπολογισμό 2023 τα μέτρα στήριξης της κυβέρνησης για την ενεργειακή κρίση ανέρχονται σε €10,2 δισεκ. για το 2022 και σε €2,7 δισεκ. για το 2023. Το δημοσιονομικό κόστος ανέρχεται σε €4,4 δισεκ. για το 2022, ενώ είναι μηδενικό για το 2023. Οι πληθωριστικές πιέσεις στην Ελλάδα ναι μεν παρουσιάζουν μεγάλη αποκλιμάκωση σε σύγκριση με το ιστορικό υψηλό του Σεπ-22 (12,1%), παρά ταύτα οι επιπτώσεις τους αποτυπώνονται σταδιακά και υστερόχρονα σε πραγματικά μεγέθη της οικονομίας. Συγκεκριμένα, το 4μηνο Ιαν-Απρ 23, ο δείκτης όγκου λιανικού εμπορίου, δηλαδή οι πωλήσεις του εν λόγω κλάδου σε σταθερές τιμές, σημείωσε πτώση κατά 3,2% και 1,8% σε σύγκριση με το 4μηνο Ιαν-Απρ 22 και το 4μηνο Σεπ-Δεκ 22 αντίστοιχα. Αντιθέτως, την ίδια χρονική περίοδο, ο κύκλος εργασιών λιανικού εμπορίου, δηλαδή οι πωλήσεις του εν λόγω κλάδου σε τρέχουσες τιμές, κινήθηκε ανοδικά κατά 5,1% σε ετήσια βάση (σε σύγκριση με το 4μηνο Σεπ-Δεκ 22 παρουσίασε οριακή μείωση κατά 0,2%). Συνεπώς, το πρώτο 4μηνο του τρέχοντος έτους τα ελληνικά νοικοκυριά αγόρασαν λιγότερα προϊόντα λιανικής σε σχέση με πέρυσι, παρά ταύτα ξόδεψαν περισσότερες χρηματικές μονάδες για την απόκτηση των εν λόγω αγαθών. Ασφαλώς, αυτό το αποτέλεσμα δεν καταγράφεται μόνο στην Ελλάδα αλλά στο σύνολο της ΕΕ-27. Όπως παρουσιάζεται στον Πίνακα 1, η απόκλιση ανάμεσα στην ετήσια μείωση του δείκτη όγκου και στην ετήσια αύξηση του δείκτη κύκλου εργασιών λιανικού εμπορίου στο 4μηνο Ιαν-Απρ 23 πηγάζει κυρίως από τις κατηγορίες των μεγάλων καταστημάτων τροφίμων (super markets), των τροφίμων-ποτών-καπνού και των φαρμακευτικών-καλλυντικών

Εν κατακλείδι, οι υστερόχρονες επιδράσεις των πληθωριστικών πιέσεων, η άνοδος του κόστους δανεισμού, η εξασθένιση της μεταπανδημικής ορμής για κατανάλωση αγαθών και η μείωση των αποταμιεύσεων της πανδημίας, σταδιακά επηρεάζουν αρνητικά τους δείκτες της πραγματικής οικονομίας όπως ο όγκος των πωλήσεων στο λιανικό εμπόριο.[1]

[1] Σύμφωνα με τα στοιχεία των εθνικών λογαριασμών, η ιδιωτική κατανάλωση παρέμεινε σε ανοδική τροχιά το πρώτο τρίμηνο 2023 (+1,4% QoQ / +2,9% YoY από +1,8% QoQ / +4,1% YoY το τέταρτο τρίμηνο 2022) στηριζόμενη κυρίως στις υπηρεσίες.