Σε μια χρονική περίοδο, όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις σε ολόκληρο τον πλανήτη εντείνονται και η ισχύς των κρατών εξαρτάται πλέον όχι μόνο από οικονομικούς δείκτες, αλλά κυρίως από τον έλεγχο των αλυσίδων εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών πρώτων υλών η Γροιλανδία, μία μέχρι πρότινος απομακρυσμένη παγωμένη έκταση στα μάτια όλων, αναδεικνύεται τώρα σε στρατηγικό κόμβο παγκόσμιων διαπραγματεύσεων για τη βιομηχανική επιβίωση.
Η ανάγκη για απεξάρτηση Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σήμερα αντιμέτωπες με μια δομική ευπάθεια: την καθολική σχεδόν εξάρτησή τους από την Κίνα για την προμήθεια και επεξεργασία κρίσιμων ορυκτών. Η Κίνα ελέγχει σήμερα το 81% της παγκόσμιας δυναμικότητας επεξεργασίας κρίσιμων ορυκτών και το 94% της παραγωγής μόνιμων μαγνητών, οι οποίοι είναι απαραίτητοι για την αμυντική βιομηχανία, αλλά και την υψηλή τεχνολογία. Για τις ΗΠΑ, η εξάρτηση αυτή μεταφράζεται σε άμεσο κίνδυνο για την εθνική τους ασφάλεια, καθώς οι εισαγωγικές ανάγκες για ορυκτά όπως το νικέλιο, ο άργυρος, το μαγγάνιο και ο γραφίτης παραμένουν κρίσιμες.
Με δεδομένο ότι έως το 2035 η εγχώρια παραγωγή των ΗΠΑ θα καλύπτει τη ζήτηση μόνο για τον ψευδάργυρο και το μολυβδαίνιο, η αναζήτηση αξιόπιστων πηγών εκτός συνόρων αποτελεί μονόδρομο. Κεντρικό στοιχείο που καθοδηγεί τις πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης των ΗΠΑ, την εξωτερική πολιτική, καθώς και τις προσπάθειες αναδημιουργίας εγχώριας βιομηχανίας των ΗΠΑ, είναι η σημαντική εξάρτηση από την Κίνα. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ δίνει προτεραιότητα στην δημιουργία ασφαλούς αλυσίδας εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών. Η στρατηγική επικεντρώνεται στην απλοποίηση των αδειοδοτήσεων, την νομοθετική υποστήριξη και σε προστατευτικούς δασμούς στα εισαγόμενα κρίσιμα ορυκτά, οι οποίοι, όμως, είναι αμφίβολο αν τελικά θα υιοθετηθούν δεδομένης της αδύναμης θέσης της χώρας στην διεθνή εφοδιαστική αλυσίδα.
Ο Πλούτος της Γροιλανδίας: 39 Στρατηγικά Στοιχεία Η Γροιλανδία αποτελεί ένα «θησαυροφυλάκιο» 39 ορυκτών που οι ΗΠΑ κατατάσσουν στην κατηγορία στρατηγικής σημασίας. Τα κυριότερα πλεονεκτήματα της περιοχής περιλαμβάνουν: § Σπάνιες Γαίες: Εκτιμάται ότι κατέχει περίπου 36 εκατομμύρια τόνους, κατατάσσοντας το νησί στην 8η θέση παγκοσμίως, με προοπτική να αποδειχθεί ότι διαθέτει τα δεύτερα μεγαλύτερα αποθέματα μετά την Κίνα. § Ουράνιο: Φιλοξενεί ένα από τα μεγαλύτερα κοιτάσματα παγκοσμίως, στοιχείο κρίσιμο για την πυρηνική ενέργεια που απαιτείται πλέον για τη λειτουργία των γιγαντιαίων data centers Τεχνητής Νοημοσύνης. § Βιομηχανικά Μέταλλα: Διαθέτει σημαντικά αποθέματα χαλκού, γραφίτη, γαλλίου, βολφραμίου και ψευδαργύρου. Από τη θεωρία στην πράξη των σύγχρονων αναγκών Παρά το τεράστιο δυναμικό, η αξιοποίηση των πόρων της Γροιλανδίας παραμένει μια εξαιρετικά σύνθετη εξίσωση.
Οι προκλήσεις για την αξιοποίηση των ορυκτών πόρων της Γροιλανδίας είναι πολυεπίπεδες: Είναι δεδομένα τα σημαντικά ελλείμματα στις υποδομές και το οδικό δίκτυο με την εξάρτηση από πλοία και αεροσκάφη να εκτοξεύει το κόστος και ταυτόχρονα, ο γεωπολιτικός ανταγωνισμός με την Κίνα, δυσχεραίνει το εγχείρημα της αξιοποίησης των πόρων της Γροιλανδίας. Η αποστολή της ΕΑΓΜΕ & η εθνική ενεργειακή αυτονομία της Ελλάδας Όπως αποδεικνύει η περίπτωση της Γροιλανδίας, η γνώση του τι κρύβεται κάτω από το έδαφος είναι το πρώτο βήμα για τη διασφάλιση του μέλλοντος μιας χώρας. Ο ορυκτός πλούτος μιας χώρας δεν αποτελεί απλώς οικονομικό μέγεθος, αλλά εγγύηση εθνικής κυριαρχίας και μοχλό στρατηγικής αυτονομίας. Σε αυτό το ραγδαία μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον, η Ελλάδα δεν είναι πλέον απλός θεατής των εξελίξεων.
Η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (Ε.Α.Γ.Μ.Ε.) υλοποιεί συστηματική έρευνα, χαρτογράφηση και αξιολόγηση των κοιτασμάτων της πατρίδας μας. Στόχος μας είναι να αναδείξουμε το μεταλλευτικό δυναμικό της Ελλάδας, με επιστημονική τεκμηρίωση και σεβασμό στο περιβάλλον. Το ζήτημα της εθνικής ενεργειακής αυτονομίας συνδέεται πλέον άρρηκτα με την πράσινη μετάβαση και την τεχνολογική κυριαρχία. Για την Ελλάδα, η μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) δεν απαιτεί μόνο ήλιο και άνεμο, αλλά μια σταθερή και ασφαλή πρόσβαση σε Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (Critical Raw Materials – CRMs). Όπως αναδεικνύεται και από τη διεθνή εμπειρία, η εξάρτηση από μία και μόνο πηγή, όπως η Κίνα, δημιουργεί κινδύνους για την εφοδιαστική αλυσίδα. Για την Ελλάδα, η ενεργειακή αυτονομία σημαίνει μείωση αυτής της εξάρτησης μέσω ανάπτυξης εγχώριων κοιτασμάτων.
Η χώρα μας διαθέτει σημαντικό μεταλλευτικό δυναμικό που μπορεί να τροφοδοτήσει την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Η αξιοποίηση των κρίσιμων ορυκτών πόρων οδηγεί σε μείωση του ενεργειακού κόστους, αλλά και στρατηγική ισχύ, καθώς η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει σημαντικό κρίκο στην ενεργειακή αλυσίδα. Η ΕΑΓΜΕ παραμένει ο θεματοφύλακας αυτής της γνώσης, ώστε ο ελληνικός ορυκτός πλούτος να καταστεί πυλώνας σταθερότητας και ανάπτυξης σε μια εποχή μεγάλων προκλήσεων.
*Ο Διονύσιος Γκούτης είναι Γενικός Διευθυντής της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (Ε.Α.Γ.Μ.Ε.) Προέλευση φωτογραφίας ΕΑΓΜΕ
ΑΠΕ-ΜΠΕ
