Η μεγάλη περιπέτεια των δυο πολέμων και κυρίως αυτού στο Ιράν, επηρεάζει τις γεωπολιτικές εξελίξεις κι έχε εκτοξεύσει τις τιμές του πετρελαίου σε ιστορικά υψηλά.
Ακούμε συνεχώς για τις τιμές βαρελιού για το «μαύρο χρυσό». Κι οι περισσότεροι δεν γνωρίζουμε τι ακούμε και πολλές φορές τι λέμε.
Ας το δούμε αναλυτικά λοιπόν.
Όλα ξεκίνησαν, στα τέλη της δεκαετίας του 1850, όταν στις ΗΠΑ ξεκίνησε η εξόρυξη πετρελαίου. Κυρίως στην Πενσυλβάνια. Μα δεν είχαν πού να το αποθηκεύουν και πώς να το μεταφέρουν. Πήραν λοιπόν τα ξύλινα βαρέλια που αποθήκευαν τις ρέγγες ή τις μπίρες κι έβαλαν μέσα πετρέλαιο. Αυτό ήταν. Λύθηκε ένα μεγάλο πρόβλημα. Μα προέκυψε ένα άλλο. Τα βαρέλια είχαν διαφορετικά μεγέθη και δεν μπορούσαν εύκολα να μετρηθούν οι ποσότητες. Έτσι, συμφωνήθηκε ένα δεσμευτικό πλαίσιο. Δηλαδή, κάθε βαρέλι να περιέχει 42 γαλόνια, που αντιστοιχούν σε 159 λίτρα.
Αυτό ήταν. Από το 1872, οι χώρες που παρήγαγαν πετρέλαιο γέμιζαν και τιμολογούσαν βαρέλια με 42 γαλόνια! Κι από τότε αυτό ισχύει ως μονάδα μέτρησης. Κι είναι η βάση επάνω στην οποία δημιουργήθηκε κι άνθισε η παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Από τη …ρέγγα στα παγκόσμια χρηματιστήρια.
Με την τυποποίηση, το πετρέλαιο έγινε εμπόρευμα με ξεκάθαρη αξία — μπορούσε να τιμολογηθεί, να συγκριθεί και τελικά να διακινηθεί μαζικά. Ακόμη και σήμερα, που το πετρέλαιο δεν ταξιδεύει σε ξύλινα βαρέλια αλλά σε αγωγούς και τεράστια δεξαμενόπλοια, η τιμή του εξακολουθεί να εκφράζεται με αυτό το μέτρο. Όταν ακούμε για 80, 100 ή 120 δολάρια το βαρέλι, στην πραγματικότητα μιλάμε για αυτή την ιστορική μονάδα που καθιερώθηκε σχεδόν πριν από ενάμιση αιώνα.
Κι έτσι επιστρέφουμε στο σήμερα. Όταν οι γεωπολιτικές εντάσεις ανεβάζουν την τιμή του πετρελαίου, αυτό που ουσιαστικά ακριβαίνει δεν είναι ένα «βαρέλι» με την κυριολεκτική έννοια, αλλά μια αλυσίδα επιπτώσεων που ξεκινά από την παραγωγή και φτάνει μέχρι τον τελικό καταναλωτή.
Με άλλα λόγια, πίσω από αυτή τη λέξη —βαρέλι— κρύβεται μια ολόκληρη ιστορία: από τις ρέγγες και μπίρες του 19ου αιώνα μέχρι τις σύγχρονες κρίσεις και τις παγκόσμιες αγορές.
