Παγκόσμια Ημέρα Νοσηλευτών: Η ανυπολόγιστη συνεισφορά του νοσηλευτή στο σύστημα υγείας

Η 12η Μαΐου, ημέρα γέννησης της Florence Nightingale, της γυναίκας που θεωρείται η ιδρύτρια της σύγχρονης νοσηλευτικής, αποτελεί σημείο αναφοράς για την παγκόσμια υγειονομική κοινότητα, καθώς τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα Νοσηλευτών. Καθιερωμένη από το 1965 με πρωτοβουλία του Διεθνούς Συμβουλίου Νοσηλευτών (ICN), αυτή η ημέρα αναγνωρίζει τη διαχρονική και ανεκτίμητη συμβολή των νοσηλευτών στην προάσπιση της δημόσιας υγείας.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Νοσηλευτών, η διεθνής υγειονομική κοινότητα αποτίει φόρο τιμής στους επαγγελματίες που βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή της φροντίδας, στηρίζοντας ασθενείς, οικογένειες και συστήματα υγείας. Το φετινό μήνυμα του Διεθνούς Συμβουλίου Νοσηλευτών υπογραμμίζει ότι η ενδυνάμωση των νοσηλευτών δεν αποτελεί μόνο αναγνώριση του έργου τους, αλλά αναγκαία επένδυση για ένα ασφαλέστερο και πιο ανθρώπινο μέλλον στην υγεία.

Ο Θάνος Δημόπουλος (καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, τ. πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρει ότι για το 2026, το σύνθημα «Our Nurses, Our Future, Empowered Nurses Save Lives» αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο των νοσηλευτών στη διαμόρφωση βιώσιμων και ανθεκτικών συστημάτων υγείας. Η έμφαση δίνεται στην ανάγκη ενίσχυσης του νοσηλευτικού δυναμικού, όχι μόνο ως πυλώνα φροντίδας, αλλά και ως βασικού παράγοντα κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης. Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων προκλήσεων, οι νοσηλευτές καλούνται να ανταποκριθούν σε σύνθετες απαιτήσεις, συχνά υπό συνθήκες υποστελέχωσης και αυξημένης επαγγελματικής πίεσης».

«Η διεθνής βιβλιογραφία καταδεικνύει ότι η επένδυση στην ευημερία και την υποστήριξη των νοσηλευτών συνδέεται άμεσα με τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας και την ασφάλεια των ασθενών. Ο ρόλος των νοσηλευτών είναι ιδιαίτερα σημαντικός για την καταγραφή ανεπιθύμητων ενεργειών φαρμάκων δεδομένου ότι έχουν πολύ στενή παρακολούθηση των ασθενών. Ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, η συμμετοχή εξειδικευμένων νοσηλευτών σε κλινικές μελέτες είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την αξιοπιστία των μελετών», σημειώνει ο κ. Δημόπουλος.

Οι διεθνείς οργανισμοί και οι φορείς υγείας καλούν τις κυβερνήσεις να προχωρήσουν σε ουσιαστικές παρεμβάσεις, με στόχο τη δημιουργία ασφαλών και υποστηρικτικών εργασιακών περιβαλλόντων, την ενίσχυση της εκπαίδευσης και τη διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας. «Η αντιμετώπιση των αιτιών που οδηγούν σε επαγγελματική εξουθένωση και απομάκρυνση από το επάγγελμα αποτελεί κρίσιμη προτεραιότητα», τονίζει ο καθηγητής.

«Τιμώντας το έργο των νοσηλευτών, συνεχίζουμε να αντλούμε έμπνευση από την παρακαταθήκη της Florence Nightingale, η οποία ενέπνευσε και συνεχίζει να εμπνέει χιλιάδες νοσηλευτές να συνεχίζουν το έργο της Νοσηλευτικής, διατηρώντας ζωντανές τις αξίες της φροντίδας, της επιστημονικής γνώσης και της ανθρωπιάς. Η ενδυνάμωση των νοσηλευτών σήμερα αποτελεί επένδυση στο μέλλον της υγείας για όλους τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο», καταλήγει ο κ. Δημόπουλος.

Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος (ΠΙΣ)

Την Παγκόσμια Ημέρα Νοσηλευτών τιμά ο ΠΙΣ, αναγνωρίζοντας την ανυπολόγιστη συνεισφορά του νοσηλευτή στο σύστημα υγείας.

«Ο ΠΙΣ αναγνωρίζει το μεγάλο βάρος που σηκώνουν στις πλάτες τους οι νοσηλευτές τόσο στο ΕΣΥ όσο και στον ιδιωτικό τομέα και στέκεται δίπλα τους αρωγός σε αιτήματα για στις εξοντωτικές βάρδιες, τους χαμηλούς μισθούς, αλλά και τα περιστατικά βίας -λεκτικής, ψυχολογικής και σωματικής- για τα οποία μάλιστα τούς συμπεριέλαβε στις καμπάνιες προηγούμενων ετών για τη “βία στη λευκή μπλούζα», επισημαίνει ο Σύλλογος, σε ανακοίνωσή του και προσθέτει:

«Ως άμεσοι συνεργάτες των ιατρών, οι νοσηλευτές της χώρας δίνουν καθημερινό αγώνα ώστε να παραμείνει η φροντίδα υγείας σε υψηλά επίπεδα προς όφελος των πολιτών. Είναι όμως γνωστό ότι οι κενές θέσεις στα νοσοκομεία όλης της χώρας δημιουργούν εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες εργασίας, με το αίτημα για μαζικές προσλήψεις να είναι πάγιο, όπως άλλωστε και για τους γιατρούς».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μιχάλης Χρυσοχοΐδης για τη σύλληψη των ληστών στην Κάτω Τιθορέα: «Τους παρακολουθούσαμε εδώ και πολύ καιρό»

Στη σύλληψη των έξι ανδρών και δύο γυναικών που φέρονται να εμπλέκονται στη ένοπλη ληστεία τράπεζας στην Κάτω Τιθορέα, που σημειώθηκε το πρωί της Δευτέρας 11 Μαΐου, αναφέρθηκε μιλώντας στην ΕΡΤ ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, τονίζοντας ότι η ομάδα παρακολουθούνταν αρκετό διάστημα από την Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος.

Ο υπουργός σημείωσε ότι η εξιχνίαση της υπόθεσης ήταν αποτέλεσμα πολύμηνης παρακολούθησης της ομάδας από την Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, γνωστή και ως «ελληνικό FBI».

«Υπάρχει μία καλή ομάδα, μια καλή υπηρεσία, το ελληνικό FBI, η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, η οποία παρακολουθούσε τη συγκεκριμένη ομάδα εδώ και πάρα πολύ καιρό, πριν τη ληστεία», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον κ. Χρυσοχοΐδη, τα μέλη της ομάδας είχαν εμπλακεί και σε άλλες ληστείες, ενώ έκανε λόγο για ιδιαίτερα οργανωμένη και δραστήρια εγκληματική ομάδα. «Είχαν διαπράξει και άλλες ληστείες, και μία πολύ μεγάλη και άλλες μικρές», σημείωσε.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η συγκεκριμένη υπόθεση αποτελεί παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο πρέπει να λειτουργούν οι αστυνομικές υπηρεσίες. «Αυτό είναι ένα συμπέρασμα για το πώς πρέπει να δουλεύουν οι υπηρεσίες μας. Όταν έχουν καλή οργάνωση, έχουν ικανό προσωπικό, όταν έχουν εξοπλισμούς και τεχνολογία και βεβαίως όταν συγκροτούν ομάδες στο πλαίσιο των υπηρεσιών, οι οποίες τελικώς έχουν ένα αποτέλεσμα καλό και ωφέλιμο για την κοινότητα», σημείωσε.

Ερωτηθείς αν η ομάδα ενδέχεται να συνδέεται και με άλλες υποθέσεις πέραν των ληστειών, ο υπουργός απέφυγε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες, επισημαίνοντας ότι την περαιτέρω διερεύνηση θα αναλάβουν οι δικαστικές και ανακριτικές αρχές. «Μπορεί να συνδέονται και με κάτι άλλο, αλλά εν πάση περιπτώσει δεν είναι δική μας δουλειά να το βρούμε τώρα. Θα τα βρουν τα δικαστήρια, οι εισαγγελείς και η υπηρεσία που θα κάνει την έρευνα», ανέφερε.

Για τη συγκεκριμένη ομάδα πρόσθεσε ότι «ήταν πάρα πολύ ικανοί και πολύ δραστήριοι κάνοντας ληστείες», ωστόσο, όπως τόνισε ο υπουργός, «τελικώς έπεσαν στην παγίδα της υπηρεσίας και συνελήφθησαν».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΑΣΕΠ: Από σήμερα οι αιτήσεις για κατάταξη υποψηφίων εκπαιδευτικών (προκηρύξεις 1ΓΕ/2026 και 2ΓΕ/2026)

Άρχισε σήμερα και λήγει στις 27 Μαΐου η προθεσμία υποβολής αιτήσεων των υποψηφίων στις προκηρύξεις του ΑΣΕΠ 1ΓΕ/2026 και 2ΓΕ/2026 για τη διαδικασία κατάταξης με σειρά προτεραιότητας, κατά κλάδο και ειδικότητα, υποψηφίων εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Η πρώτη προκήρυξη αφορά τους κλάδους ΠΕ60, ΠΕ70 και ΠΕ73, πρωτοβάθμιας Γενικής Εκπαίδευσης και κλάδου ΠΕ79 (ειδικότητες ΠΕ 79.01 & ΠΕ 79.02) πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας Γενικής Εκπαίδευσης.

Η δεύτερη αφορά υποψήφιους εκπαιδευτικούς Δευτεροβάθμιας Γενικής Εκπαίδευσης, κατηγορίας Π.Ε.

Οι υποψήφιοι πρέπει να συμπληρώσουν και να υποβάλουν ηλεκτρονική αίτηση συμμετοχής στο ΑΣΕΠ αποκλειστικά μέσω του διαδικτυακού του τόπου (www.asep.gr -> Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες->Αίτηση) ακολουθώντας τις οδηγίες που παρέχονται στην Προκήρυξη (Κεφάλαιο Α΄, Παράρτημα Δ΄).

Η προθεσμία ηλεκτρονικής υποβολής αιτήματος επικαιροποίησης στοιχείων του ηλεκτρονικού φακέλου και μεταφόρτωσης των απαραίτητων κατά περίπτωση δικαιολογητικών, με τα οποία αποδεικνύονται τα προσόντα και τα κριτήρια που διαθέτουν οι υποψήφιοι/ες, στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Διαχείρισης Προσωπικού Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (Ο.Π.ΣΥ.Δ), άρχισε σήμερα και λήγει την Παρασκευή 29 Μαΐου 2026, και ώρα 14:00 (1ΓΕ/2026 – Παράρτημα Ζ΄ και 2ΓΕ/2026 – Παράρτημα ΣΤ΄).

Στην αίτηση επισυνάπτεται και παράβολο 15 ευρώ, το οποίο προμηθεύονται οι υποψήφιοι ηλεκτρονικά μέσω της εφαρμογής ηλεκτρονικού παραβόλου (e-Παράβολο) επιλέγοντας -> Φορέας Δημοσίου ->Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.) από τον διαδικτυακό τόπο της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης (www.gsis.gr). Προς διευκόλυνση των υποψηφίων έχει δημιουργηθεί στον διαδικτυακό τόπο του ΑΣΕΠ σχετικός σύνδεσμος (βλ. λογότυπο με την ονομασία «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΠΑΡΑΒΟΛΟ», ο οποίος οδηγεί στον ανωτέρω διαδικτυακό τόπο της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων & Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Η ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης στο ΑΣΕΠ ολοκληρώνεται όταν οι υποψήφιοι επιλέξουν «Οριστικοποίηση» και μόνο όταν ο εικοσαψήφιος (20ψήφιος) κωδικός του παραβόλου βρίσκεται σε κατάσταση «ΠΛΗΡΩΜΕΝΟ», προκειμένου αυτό να δεσμευτεί από το ΑΣΕΠ (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ΄).

Η ανεξάρτητη αρχή εφιστά την προσοχή των υποψηφίων στην πληρωμή του ίδιου κωδικού παραβόλου με αυτόν που αναγράφουν στην ηλεκτρονική τους αίτηση και μέχρι την υποβολή αυτής.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ισραηλινή έκθεση κατηγορεί τη Χαμάς για «συστηματική» σεξουαλική βία «σε μεγάλη κλίμακα» κατά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου

Η Χαμάς και άλλες παλαιστινιακές οργανώσεις είναι ένοχες για «συστηματική σεξουαλική βία σε μεγάλη κλίμακα» κατά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 στο Ισραήλ και στη διάρκεια της κράτησης των ομήρων στη Γάζα, σύμφωνα με την έκθεση ισραηλινής ερευνητικής επιτροπής που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.

«Στο τέλος μιας ανεξάρτητης έρευνας δύο ετών, η Πολιτική Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι σεξουαλικές και βασισμένες στο φύλο βιαιότητες ήταν συστηματικές, σε μεγάλη κλίμακα και συστατικά στοιχεία των επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου και των όσων ακολούθησαν τις επιθέσεις αυτές», γράφει η εν λόγω επιτροπή, η οποία δημιουργήθηκε το Νοέμβριο 2023 από μια ισραηλινή νομικό ειδικά για να ερευνήσει τα σεξουαλικά εγκλήματα της Χαμάς.

Αυτή η έκθεση των 300 σελίδων έρχεται να συμπληρώσει άλλες έρευνες, κυρίως του ΟΗΕ ή διεθνών μη κυβερνητικών οργανώσεων, καθώς και μαρτυρίες από επιζήσαντες για να τεκμηριώσει την έκταση της σεξουαλικής βίας που ασκήθηκε εκείνη την ημέρα στη διάρκεια της χωρίς προηγούμενο επίθεσης του ισλαμιστικού παλαιστινιακού κινήματος Χαμάς στο Ισραήλ, καθώς και εναντίον ομήρων στη διάρκεια της ομηρείας τους στη λωρίδα της Γάζας.

«Σε πολλά σημεία και σε διαφορετικές φάσεις της επίθεσης, περιλαμβανομένων της απαγωγής, της μεταφοράς και της αιχμαλωσίας (των ομήρων), η Χαμάς και οι σύμμαχοί της προσέφυγαν επανειλημμένα σε τακτικές σεξουαλικών βιαιοτήτων και βασανιστηρίων εναντίον των θυμάτων», επισημαίνεται στην έκθεση.

«Αυτά τα εγκλήματα διακρίνονται από ακραία ωμότητα και βαθύ ανθρώπινο πόνο, που συχνά προκλήθηκαν με τρόπο ώστε να ενταθούν ο τρόμος και η ταπείνωση», προστίθεται στο κείμενο.

Η έκθεση βασίζεται, όπως αναφέρει, σε «εκτεταμένη τεκμηρίωση που περιλαμβάνει κινηματογραφημένες αρχικές μαρτυρίες ανθρώπων που επέζησαν και αυτοπτών μαρτύρων, συνομιλίες, φωτογραφίες, βίντεο, επίσημους φακέλους και άλλες πρωτογενείς πηγές προερχόμενες από τους τόπους των επιθέσεων».

 Εναντίον της άρνησης και της λήθης

Δεδομένης της φύσης τους, τα έγγραφα αυτά δεν είναι διαθέσιμα στο κοινό, αλλά μπορούν να τα συμβουλευθούν ειδικοί, εφ’ όσον το ζητήσουν, αναφέρει η επιτροπή.

Οι συντάκτες της έκθεσης λένε πως εξέτασαν «περισσότερες από 10.000 φωτογραφίες και βίντεο από την επίθεση, που αντιπροσωπεύουν συνολικά περισσότερες από 1.800 ώρες ανάλυσης οπτικών μέσων», και πραγματοποίησαν «περισσότερες από 430 συνομιλίες, ακροάσεις ή συναντήσεις […] με επιζώντες, αυτόπτες μάρτυρες, πρώην ομήρους, ειδικούς και μέλη των οικογενειών» των θυμάτων.

Η έρευνα καταλήγει στο «αναντίρρητο» συμπέρασμα ότι «οι σεξουαλικές και βασισμένες στο φύλο βιαιότητες αποτέλεσαν κεντρικό στοιχείο της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου και της κράτησης των ομήρων».

«Τα εγκλήματα αυτά αποτελούν εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και πράξεις γενοκτονίας βάσει του διεθνούς δικαίου», προσθέτει η Πολιτική Επιτροπή.

«Πολυάριθμα θύματα αυτών των εγκλημάτων δεν επέζησαν για να καταθέσουν τη μαρτυρία τους», ενώ «άλλα συνεχίζουν να υπομένουν ένα βαθύ τραύμα», επισημαίνει η επιτροπή, η οποία εκφράζει την ευχή ότι, με τη δουλειά τεκμηρίωσης που έκανε, «ο πόνος που υπέφεραν τα θύματα δεν θα ακυρωθεί ούτε θα σβήσει ούτε θα ξεχασθεί» και ότι η τεκμηρίωση αυτή θα προσφέρει «μια στέρεη βάση για τα γεγονότα, αλλά και νομική» ώστε να διωχθούν οι υπεύθυνοι από τα αρμόδια δικαστήρια.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αεροπορική επιδρομή της Ρωσίας στην πρωτεύουσα της Ουκρανίας μετά το τέλος της ανακωχής

Αεροπορικά πλήγματα του ρωσικού στρατού βρίσκονταν σε εξέλιξη τις πρώτες πρωινές ώρες στο Κίεβο, αφού εξέπνευσε η ισχύς τριήμερης κατάπαυσης του πυρός, ανακοίνωσε μέσω Telegram ο επικεφαλής της στρατιωτικής διοίκησης της ουκρανικής πρωτεύουσας Τιμούρ Τκατσένκο.

«Μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα του εχθρού βρίσκονται αυτή τη στιγμή πάνω από το Κίεβο. Παρακαλούμε μείνετε σε καταφύγια ως την άρση του συναγερμού. Μπορεί να έχει θόρυβο», ανέφερε ο κ. Τκατσένκο, κάνοντας λόγο για πτώση μη επανδρωμένου εναέριου οχήματος εφόρμησης σε πολυκατοικία στη συνοικία Ομπολόνσκι.

Πρόκειται για τον πρώτο συναγερμό του είδους στην πρωτεύουσα της Ουκρανίας από την 8η Μαΐου. Ανακωχή τριών ημερών, που ανακοινώθηκε από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, άρχισε το Σάββατο.

Οι δυο χώρες αλληλοκατηγορήθηκαν για σειρά παραβιάσεων της κατάπαυσης του πυρός όσο τελούσε σε ισχύ.

Το Κίεβο κατηγόρησε τον ρωσικό στρατό για επιθέσεις drones στο ανατολικό τμήμα της χώρας κι η Μόσχα τον ουκρανικό στρατό για επιθέσεις στην περιφέρεια Μπιέλγκοροντ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η κατάπαυση του πυρός κρέμεται από μια κλωστή κατά τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τραμπ, το Ιράν δηλώνει έτοιμο να ανταποδώσει οποιαδήποτε επίθεση

Ο Ντόναλντ Τραμπ έκρινε χθες ότι κατάπαυση του πυρός βρίσκεται σε «μηχανική υποστήριξη της αναπνοής», αφού κατακεραύνωσε την απάντηση του Ιράν σε αμερικανική πρόταση για να τερματιστεί με διάρκεια ο πόλεμος, ενώ η Τεχεράνη αντέτεινε πως είναι έτοιμη να ανταποδώσει σε περίπτωση που δεχτεί επίθεση.

Έπειτα από έναν και πλέον μήνα ανακωχής, η διπλωματική διαδικασία ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη μοιάζει να έχει περιέλθει σε αδιέξοδο—οι δυο πλευρές ανταλλάσσουν μέσω Πακιστάν προτάσεις για να εδραιωθεί η κατάπαυση του πυρός, χωρίς αποτέλεσμα ως τώρα.

Η ιρανική αντιπρόταση στην πιο πρόσφατη αμερικανική προσφορά είναι «για τα σκουπίδια», πέταξε ο αμερικανικός πρόεδρος Τραμπ απευθυνόμενος σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο. «Η κατάπαυση του πυρός είναι σε μηχανική υποστήριξη της αναπνοής, όπως όταν έρχεται ο γιατρός και σας λέει: ‘κύριε, ο αγαπημένος σας έχει ακριβώς 1% πιθανότητες να ζήσει’», πρόσθεσε.

Στην άλλη πλευρά, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ αντέτεινε ότι οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν είναι έτοιμες «να ανταποδώσουν» και να δώσουν «μάθημα» σε οποιαδήποτε επίθεση, προσθέτοντας ότι όποιος επιτεθεί «θα εκπλαγεί».

Κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνέντευξης που παραχώρησε σε δημοσιογράφο του Fox News, ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ είπε επίσης πως σκοπεύει να ξαναρχίσει την επιχείρηση συνοδείας πλοίων που θέλουν να φύγουν από τον Κόλπο μέσω του στενού του Ορμούζ, το οποίο πρακτικά έκλεισε το Ιράν αφότου εξαπολύθηκε ο αμερικανοϊσραηλινής πόλεμος εναντίον του, την 28η Φεβρουαρίου.

Είχε ανακοινώσει την παύση της την 5η Μαΐου, την επομένη της έναρξής της, μιλώντας για «μεγάλη πρόοδο» στη διαπραγμάτευση με το Ιράν για να κλειστεί συμφωνία—προτού ανακρούσει πρύμνα χθες.

Η Wall Street Journal παράλληλα ανέφερε ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διεξήγαγαν στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν τον Απρίλιο, βάζοντας στο στόχαστρο πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στο νησί Λαβάν, ιρανικό έδαφος στον Κόλπο.

Η άμεση εμπλοκή των Εμιράτων, που δεν έχει επιβεβαιωθεί από το Αμπού Ντάμπι, ενδέχεται να σηματοδοτήσει καμπή στην κλιμάκωση στην περιοχή. Μέχρι σήμερα, καμιά από τις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου δεν είχε αναγορευτεί επίσημα εμπόλεμο μέρος. Μόνο οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ήτα γνωστό πως συμμετείχαν στις επιθέσεις εναντίον της Τεχεράνης.

«Νόμιμα δικαιώματα»

«Το μόνο πράγμα που ζητήσαμε» είναι να γίνουν σεβαστά «τα νόμιμα δικαιώματα του Ιράν», είπε χθες ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ.

Προτού απαριθμήσει διεκδικήσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας: «το τέλος του πολέμου στην περιοχή», συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια και «να αποδεσμευτούν περιουσιακά στοιχεία που ανήκουν στον ιρανικό λαό, που έχουν δεσμευτεί άδικα εδώ και χρόνια».

Σύμφωνα με την WSJ, η οποία επικαλέστηκε πηγές της ενήμερες σχετικά, η ιρανική πρόταση προέβλεπε σταδιακό άνοιγμα του στενού του Ορμούζ και ταυτόχρονη άρση του αμερικανικού αποκλεισμού.

Πάντα σύμφωνα με τις πληροφορίες της εφημερίδας, το Ιράν αναφέρεται σε διαπραγματεύσεις για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της χώρας έπειτα από 30 ημέρες. Προσφέρει την «αραίωση» μέρους του εμπλουτισμένου σε υψηλό βαθμό ουρανίου που διαθέτει αλλά αρνείται την καταστροφή του εξοπλισμού του και 20ετές μορατόριουμ της διαδικασίας εμπλουτισμού.

Οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και άλλες δυτικές κυβερνήσεις κατηγορούν την Τεχεράνη πως επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο, κάτι που η άλλη πλευρά το διαψεύδει για δεκαετίες επιμένοντας πως δεν θα απεμπολήσει το δικαίωμά της να έχει πολιτικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας.

Το αδιέξοδο όσον αφορά τον αποκλεισμό του στενού του Ορμούζ, στρατηγικού για τον παγκόσμιο εφοδιασμό με υδρογονάνθρακες, ανέβασε ξανά χθες τις τιμές του μαύρου χρυσού.

Στο κλείσιμο των αγορών χθες το βαρέλι του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αναφοράς, σημείωνε αύξηση 2,88%, στα 104,21 δολάρια. Περί τις 04:00 (ώρα Ελλάδας), το βαρέλι του West Texas Intermediate (WTI), αμερικανικής ποικιλίας αναφοράς, προς παράδοση τον Ιούνιο, είχε φθάσει στα 98,69 δολάρια (+0,69%).

Κίνδυνος «ανθρωπιστικής κρίσης»

Για τον επικεφαλής του σαουδαραβικού πετρελαϊκού κολοσσού ARAMCO, ο πόλεμος, ο οποίος έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στη μεγάλη πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο, έχει προκαλέσει το «μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ» που γνώρισε ποτέ ο πλανήτης.

«Ακόμη κι αν το στενό του Ορμούζ άνοιγε αύριο, θα απαιτούνταν μήνες για να επανεξισορροπηθεί η αγορά», τόνισε ο Αμίν Νάσερ, προβλέποντας ότι οι αγορές δεν θα επανέλθουν στην ομαλότητα παρά το 2027.

Πέρα από τους υδρογονάνθρακες, το Ορμούζ είναι αρτηρία κρίσιμης σημασίας για την μεταφορά λιπασμάτων—από εκεί περνά το ένα τρίτο των ποσοτήτων που πωλούνται σε διεθνή κλίμακα.

Ο αποκλεισμός του υπάρχει κίνδυνος να προκαλέσει μέσα σε «μερικές εβδομάδες» νέα «μείζονα ανθρωπιστική κρίση», προειδοποίησε μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Ζόρζι Μορέιρα ντα Σίλβα, ο πορτογάλος επικεφαλής ομάδας εργασίας του ΟΗΕ επιφορτισμένης να εξασφαλίσει την ελεύθερη κίνηση αυτών των κρίσιμης σημασίας πρώτων υλών.

Η Τεχεράνη «δεν υπάρχει καμιά ένδειξη πως θα παραδοθεί», τουναντίον μοιάζει να «υπολογίζει ότι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου παγκοσμίως και οι ελλείψεις προϊόντων θα αναγκάσουν τον Τραμπ να βάλει τέλος στον πόλεμο χωρίς να εξασφαλίσει τις μείζονες παραχωρήσεις ειδικά όσον αφορά το (ιρανικό) πυρηνικό πρόγραμμα που επιδιώκει», εκτίμησε το αμερικανικό κέντρο μελετών Soufan Center.

Στον Λίβανο, το άλλο βασικό θέατρο του πολέμου, όπου υποτίθεται πως εφαρμόζεται κατάπαυση του πυρός από τη 17η Απριλίου, το Ισραήλ και το κίνημα Χεζμπολά, που πρόσκειται στο Ιράν, συνεχίζουν να ανταλλάσσουν πλήγματα.

Νέες συνομιλίες, οι οποίες στη θεωρία θα ανοίξουν τον δρόμο για να διεξαχθούν ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην ισραηλινή και τη λιβανική κυβέρνηση, αναμένεται πως θα διεξαχθούν μεθαύριο Πέμπτη και την Παρασκευή στην Ουάσιγκτον.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πώς εντοπίστηκαν οι 8 για τη ληστεία της Κάτω Τιθορέας- Βρέθηκαν χρήματα και όπλα

Με αστραπιαία δράση οι αστυνομικοί της Δίωξης Εγκλημάτων κατά Ιδιοκτησίας της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, κατάφεραν να εγκλωβίσουν και να συλλάβουν τους ληστές της Κάτω Τιθορέας Φθιώτιδας, λίγες μόλις ώρες μετά την ένοπλη ληστεία και πριν ακόμα προλάβουν να φτάσουν στον προορισμό τους.

Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες από αστυνομικές πηγές πέντε μέλη της συμμορίας και συγκεκριμένα οι τέσσερις άνδρες που πήραν μέρος στη ληστεία και μία γυναίκα, συνελήφθησαν το απόγευμα κοντά στο Αλεποχώρι, όπου τους είχαν στήσει ενέδρα οι αστυνομικοί της ΔΑΟΕ.

Συγκεκριμένα, κατά τις ίδιες πληροφορίες, μετά την ένοπλη ληστεία οι δράστες εγκατέλειψαν το αυτοκίνητο που χρησιμοποίησαν στο δρόμο προς το Ζεμενό Βοιωτίας και διέφυγαν με άλλο μέσο που τους παρέλαβε από το σημείο και πιθανότατα την γυναίκα που ήταν μαζί τους κατά την ώρα της σύλληψης.

Το πρώτο αυτοκίνητο βρέθηκε από αστυνομικούς της Ασφάλειας Λαμίας, που είχε εξαπολύσει ανθρωποκυνηγητό και αμέσως ειδοποιήθηκε το κλιμάκιο της ΔΑΟΕ που είχε ήδη κινητοποιηθεί.

Οι αστυνομικοί έδρασαν στοχευμένα, πιθανότατα έχοντας στην κατοχή τους συγκεκριμένες ενδείξεις, για τα πρόσωπα και για το που επρόκειτο να κατευθυνθούν οι ληστές, για αυτό τους έστησαν ενέδρα και τους εντόπισαν κοντά στο Αλεποχώρι.

Οι δράστες επιχείρησαν  να διαφύγουν αλλά εγκλωβίστηκαν σε αδιέξοδους δρόμους και αναγκάστηκαν να παραδοθούν.

Σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πηγές, οι πέντε συλληφθέντες είχαν στην κατοχή τους βαρύ οπλισμό και ειδικότερα τέσσερις χειροβομβίδες, ένα καλάσνικοφ, ένα υποπολυβόλο scorpion και τέσσερα πιστόλια, όλα έτοιμα για χρήση, ενώ επίσης βρέθηκε στο αυτοκίνητο ολόκληρο το ποσό που είχαν αρπάξει από την τράπεζα στην Κάτω Τιθορέα.

Αμέσως μετά ακολούθησαν συντονισμένες επιχειρήσεις στο Λουτράκι, όπου συνελήφθη μια γυναίκα και στην Αθήνα, όπου συνελήφθησαν άλλοι δύο άνδρες, ενώ στα σπίτια τους βρέθηκαν γεμιστήρες, πυροκροτητές και πολλά φυσίγγια.

Και οι οκτώ οδηγήθηκαν στη ΓΑΔΑ όπου εξετάζονται, προκειμένου να διαπιστωθεί ο ρόλος του καθενός στην υπόθεση.

Σημειώνεται ότι οι προσαχθέντες εξετάζονται και για την ένοπλη ληστεία που είχε γίνει πέρσι τον Απρίλιο σε τράπεζα στην Κατοχή Αιτωλοακαρνανίας, καθώς και σε τυχόν άλλες ληστείες και έκνομες ενέργειες.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Ο αθέατος κίνδυνος από τον καπνό των πυρκαγιών: Τι δείχνουν τα νέα δεδομένα για τον καρκίνο

Για πολλά χρόνια, ο καπνός από τις δασικές πυρκαγιές αντιμετωπιζόταν κυρίως ως μια άμεση απειλή για το αναπνευστικό και το καρδιαγγειακό σύστημα. Η εικόνα ήταν γνωστή: δυσκολία στην αναπνοή, ερεθισμός στα μάτια, βήχας, επιδείνωση του άσθματος, επιβάρυνση για ηλικιωμένους και ευπαθείς ομάδες.

Ωστόσο, νέα ερευνητικά δεδομένα έρχονται να φωτίσουν μια πολύ πιο ανησυχητική διάσταση του προβλήματος: την πιθανή σχέση της μακροχρόνιας έκθεσης στον καπνό από πυρκαγιές με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου.

Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο Ετήσιο Συνέδριο του American Association for Cancer Research (AACR) 2026 και δείχνουν ότι η έκθεση σε καπνό από πυρκαγιές σχετίστηκε με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο του πνεύμονα, του παχέος εντέρου, του μαστού, της ουροδόχου κύστης, καθώς και για καρκίνους του αίματος. Αντίθετα, για τον καρκίνο των ωοθηκών και το μελάνωμα δεν προέκυψε στατιστικά σημαντική συσχέτιση.

Η καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος) και ο Θάνος Δημόπουλος (καθηγητής Θεραπευτικής-Ογκολογίας-Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, τ. πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι η μελέτη βασίστηκε στην ανάλυση δεδομένων από τη μεγάλη αμερικανική PLCO Cancer Screening Trial, μια πολυετή ερευνητική προσπάθεια που παρακολουθεί την εμφάνιση καρκίνου σε ενήλικες από διάφορες περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών. Στην παρούσα ανάλυση, οι ερευνητές εξέτασαν 91.460 συμμετέχοντες, οι οποίοι ήταν αξιολογήσιμοι ως προς την έκθεσή τους σε καπνό από πυρκαγιές. Οι επιστήμονες συνέδεσαν στοιχεία ατμοσφαιρικής ρύπανσης από τις περιοχές κατοικίας των συμμετεχόντων με δορυφορικά δεδομένα που κατέγραφαν την παρουσία καπνού από πυρκαγιές από το 2006 και μετά.

Για να υπολογίσουν την έκθεση, οι ερευνητές εστίασαν σε τρεις βασικούς δείκτες: τα μικροσωματίδια PM2.5 που προέρχονται από καπνό πυρκαγιών, τον μαύρο άνθρακα και τον αριθμό ημερών, κατά τις οποίες η περιοχή κατοικίας κάθε συμμετέχοντα βρισκόταν κάτω από νέφη καπνού. Στη συνέχεια, κατέγραψαν την έκθεση σε μηνιαία βάση έως την πρώτη διάγνωση καρκίνου ή έως την τελευταία επαφή του συμμετέχοντα με τη μελέτη.

Το σημαντικό στοιχείο είναι ότι οι συσχετίσεις που εντοπίστηκαν δεν αφορούσαν μόνο πολύ υψηλά επίπεδα έκθεσης. Ακόμη και σχετικά χαμηλά επίπεδα PM2.5 από καπνό πυρκαγιών, τέτοια που μπορεί να βιώνει ένα μεγάλο μέρος του γενικού πληθυσμού, ενδέχεται να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου. Συγκεκριμένα, κάθε επιπλέον αύξηση κατά 1 μικρογραμμάριο ανά κυβικό μέτρο στο μέσο επίπεδο έκθεσης σε PM2.5 σε διάστημα 36 μηνών συνδέθηκε με 92% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνο του πνεύμονα, 131% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνο του παχέος εντέρου, 109% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνο του μαστού, 249% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνο της ουροδόχου κύστης και 63% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνους του αίματος.

Ο καπνός των πυρκαγιών δεν φαίνεται να αποτελεί μόνο ένα παροδικό περιβαλλοντικό επεισόδιο, αλλά πιθανώς έναν παράγοντα με μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, αυτό δεν είναι παράλογο από βιολογική άποψη. Ο καπνός των πυρκαγιών περιέχει ένα ευρύ φάσμα τοξικών ουσιών, ανάμεσά τους και γνωστές καρκινογόνες ενώσεις, όπως οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες. Αν και η πρώτη επαφή αυτών των ουσιών γίνεται μέσω των πνευμόνων, οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται εκεί. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι τοξικές ενώσεις μπορούν να επηρεάσουν και το αίμα, διασπείροντας καρκινογόνους παράγοντες σε ολόκληρο το σώμα, ενώ η ίδια η έκθεση στον καπνό προκαλεί φλεγμονή, μια κατάσταση που σχετίζεται με την καρκινογένεση.

Η έρευνα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι οι δασικές πυρκαγιές γίνονται όλο και συχνότερες και πιο έντονες, τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και παγκοσμίως. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι ο καπνός από τις πυρκαγιές έχει εξελιχθεί σε σημαντική πηγή ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ανατρέποντας μέρος της προόδου που είχε επιτευχθεί επί δεκαετίες στον έλεγχο της ρύπανσης του αέρα. Με άλλα λόγια, δεν πρόκειται μόνο για ένα περιβαλλοντικό ή κλιματικό πρόβλημα, αλλά και για μια αναδυόμενη πρόκληση δημόσιας υγείας.

Φυσικά, επειδή τα δορυφορικά δεδομένα για τον καπνό ήταν διαθέσιμα μόνο από το 2006 και μετά, δεν ήταν δυνατό να εξεταστεί ο ρόλος του καπνού στην έναρξη του καρκίνου, αφού πολλές φορές μεσολαβούν χρόνια ανάμεσα στην πρώτη βιολογική βλάβη και στη διάγνωση. Επιπλέον, η ανάλυση βασίστηκε στον τόπο κατοικίας των συμμετεχόντων, υποθέτοντας ότι βρίσκονταν στην ίδια περιοχή σε όλες τις περιόδους έκθεσης. Η μελέτη δεν μπορούσε επίσης να υπολογίσει πόσο χρόνο περνούσαν σε εσωτερικούς ή εξωτερικούς χώρους, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάζει το πραγματικό επίπεδο έκθεσης.

Συνοπτικά, ο καπνός από τις πυρκαγιές ίσως έχει πολύ βαθύτερες και πιο μακροχρόνιες συνέπειες από όσες πιστεύαμε μέχρι σήμερα. Η ανάγκη για περαιτέρω έρευνα είναι δεδομένη, ιδιαίτερα ως προς τη χημική σύσταση του καπνού από διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές και τον τρόπο με τον οποίο μεταβάλλεται καθώς ταξιδεύει στην ατμόσφαιρα. Όμως ήδη από τώρα, τα νέα αυτά δεδομένα ενισχύουν την ανάγκη για μεγαλύτερη εγρήγορση, καλύτερη ενημέρωση του κοινού και σοβαρότερη αντιμετώπιση του ζητήματος.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία -Νοσοκομείο «Μεταξά»: Εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στο ΕΣΥ η θερμική κατάλυση θυρεοειδικών όζων με μικροκύματα

Η πρώτη επέμβαση θερμικής κατάλυσης (ablation) καλοήθους θυρεοειδικού όζου με χρήση μικροκυμάτων (Microwave Ablation – MWA) εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στο ΕΣΥ και συγκεκριμένα στο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Πειραιά «Μεταξά».

Η ηλεκτροκαυτηρίαση θυρεοειδικών όζων αποτελεί μία καινοτόμο, ελάχιστα επεμβατική θεραπευτική μέθοδο, η οποία επιτρέπει τη συρρίκνωση καλοήθων όζων του θυρεοειδούς χωρίς την ανάγκη ολικής θυρεοειδεκτομής.

Η τεχνική εφαρμόζεται υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση, με χρήση ραδιοσυχνοτήτων (Radiofrequency Ablation – RFA) ή μικροκυμάτων (Microwave Ablation – MWA). Μέσω ειδικής βελόνας διοχετεύεται θερμική ενέργεια στον όζο, προκαλώντας στοχευμένη καταστροφή του παθολογικού ιστού, ενώ ο υπόλοιπος θυρεοειδής αδένας διατηρείται.

Με τη μέθοδο αυτή:

  • αποφεύγεται σε πολλές περιπτώσεις η αφαίρεση ολόκληρου του θυρεοειδούς,
  • μειώνεται η ανάγκη μακροχρόνιας ορμονικής υποκατάστασης,
  • ελαχιστοποιούνται οι πιθανές επιπλοκές,
  • δεν υπάρχει χειρουργική ουλή ή εμφανές σημάδι,
  • εξασφαλίζεται ταχύτατη αποκατάσταση και άμεση επιστροφή του ασθενούς στην καθημερινότητά του.

Το πρώτο περιστατικό

Η πρώτη επέμβαση πραγματοποιήθηκε πριν από λίγες εβδομάδες σε άνδρα 41 ετών, ελεύθερου ατομικού ιστορικού, με μονήρη θυρεοειδικό όζο διαμέτρου 3 εκατοστών, με καλοήθη υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά και δύο αρνητικές παρακεντήσεις.

Ο ασθενής υποβλήθηκε υπό γενική αναισθησία και υπερηχογραφική καθοδήγηση σε θερμική κατάλυση του όζου με μικροκύματα. Την επόμενη ημέρα έλαβε εξιτήριο χωρίς να χρειαστεί παυσίπονη αγωγή ή ορμονική υποκατάσταση, χωρίς ουλή και έχοντας διατηρήσει πλήρως τον θυρεοειδή αδένα του.

Την επέμβαση πραγματοποίησε ο Διευθυντής της ΩΡΛ Κλινικής Παύλος Σταμπούλογλου με την ομάδα του, ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό.

«Η πρώτη εφαρμογή θερμικής κατάλυσης θυρεοειδικών όζων με μικροκύματα σε δημόσιο νοσοκομείο της χώρας αποτελεί ακόμη ένα σημαντικό βήμα εκσυγχρονισμού και καινοτομίας για το Νοσοκομείο Μεταξά και το Εθνικό Σύστημα Υγείας», δήλωσε ο Διοικητής του νοσοκομείου Σαράντος Ευσταθόπουλος.

Πρόσθεσε ότι το νοσοκομείο επενδύει σταθερά σε σύγχρονες, ελάχιστα επεμβατικές θεραπείες που βελτιώνουν ουσιαστικά την ποιότητα ζωής των ασθενών και προσφέρουν υψηλού επιπέδου ιατρικές υπηρεσίες στο δημόσιο τομέα.

«Στο Νοσοκομείο Μεταξά συνεχίζουμε να πρωτοπορούμε, εισάγοντας τεχνολογίες αιχμής και νέες θεραπευτικές δυνατότητες που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν διαθέσιμες μόνο σε εξειδικευμένα κέντρα του εξωτερικού ή του εγχώριου ιδιωτικού τομέα. Η καινοτομία, η επιστημονική εξέλιξη και ο σεβασμός στον ασθενή αποτελούν σταθερές προτεραιότητές μας», κατέληξε ο κ. Ευσταθόπουλος.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Γιατί ο χανταϊός των Άνδεων δεν είναι μια νέα Covid

Ο χανταϊός «δεν είναι μια νέα Covid», υπογραμμίζει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Αν και η κρίση στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, το οποίο σήμερα θα αποπλεύσει για την Ολλανδία, προκάλεσε ζωηρές ανησυχίες, αναζωπυρώνοντας αναμνήσεις από την πανδημία του κορονοϊού του 2020, υπάρχουν πολλές διαφορές μεταξύ των δύο ασθενειών, σύμφωνα με τους ειδικούς. Ποιες είναι αυτές;

Προέλευση

Η Covid-19 είναι μια μολυσματική, ιογενής νόσος που προκαλείται από τον κορονοϊό Sars-CoV-2, ο οποίος εμφανίστηκε στην Κίνα στα τέλη του 2019. Μεταδόθηκε από ζώα στο άνθρωπο, στην αγορά της Ουχάν ή μήπως προήλθε από ένα επιστημονικό εργαστήριο της πόλης, από έναν μεταλλαγμένο ιό στον οποίο γίνονταν πειράματα; Έχουν διατυπωθεί και οι δύο υποθέσεις, όμως οι περισσότεροι επιστήμονες υποστηρίζουν την πρώτη.

Ο ιός αυτός απομονώθηκε στις αρχές Ιανουαρίου 2020 και στις 11 Μαρτίου 2020 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε ότι η επιδημία της Covid-19 χαρακτηριζόταν πλέον «πανδημία». Οι νεκροί ήταν εκατομμύρια (έως και 20, σύμφωνα με τον ΠΟΥ) και η πανδημία προκάλεσε αλλεπάλληλα σοκ στην παγκόσμια οικονομία.

Ο χανταϊός, το όνομα του οποίου προέρχεται από τον κορεατικό ποταμό Χαντάν, αφού εκεί καταγράφηκε η πρώτη επιδημία, κατά τον Πόλεμο της Κορέας (1950-53), είναι ένας ιός που υπάρχει σε όλες τις ηπείρους, ιδίως όμως στην Ασία και την Ευρώπη. Οι επιστήμονες παρακολουθούν τις ζώνες όπου είναι ενδημικός.

Μετάδοση και συμπτώματα

Οι χανταϊοί μεταδίδονται στον άνθρωπο κυρίως από τα ούρα, τα κόπρανα και το σάλιο μολυσμένων τρωκτικών. Ο κυριότερος τρόπος μετάδοσης είναι η εισπνοή μολυσμένης σκόνης των περιττωμάτων.

Το μοναδικό από τα 30 στελέχη του χανταϊού που είναι γνωστό ότι μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι αυτό των Άνδεων, το οποίο εντοπίστηκε στους ασθενείς επιβάτες του κρουαζιερόπλοιου. Η περίοδος επώασης κυμαίνεται από μία μέχρι και έξι εβδομάδες. Αντιθέτως, στην Covid-19 τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται κατά μέσο όρο 7-10 ημέρες μετά τη μόλυνση.

Αν και η μετάδοση του χανταϊού των Άνδεων από άνθρωπο σε άνθρωπο γίνεται μέσω της αναπνευστικής οδού, απαιτούνται ιδιαίτερες συνθήκες για να προσβληθεί κάποιος: στενή επαφή, συγχρωτισμός ή ευπάθεια του προσώπου που θα εκτεθεί σε αυτόν, εξήγησε η Βιρζινί Σοβάζ του Ινστιτούτου Παστέρ, η υπεύθυνη του Εθνικού Κέντρου Αναφοράς για τους χανταϊούς στη Γαλλία.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Παστέρ, «η περίοδος μετάδοσης με τον υψηλότερο κίνδυνο» για τον  χανταϊό είναι αυτή πριν εμφανιστούν τα συμπτώματα. Οι πλέον εκτεθειμένοι είναι οι άνθρωποι που έρχονται σε πολύ στενή επαφή με τον ασθενή (π.χ. με σεξουαλική επαφή) ή βρίσκονται μαζί του σε κλειστούς χώρους (υπνοδωμάτιο, αυτοκίνητο).

Οι χανταϊοί της αμερικανικής ηπείρου μπορεί να προκαλέσουν αναπνευστική και καρδιακή δυσχέρεια, καθώς και αιμορραγικούς πυρετούς αλλά ο Covid-19 είναι αποκλειστικά μια αναπνευστική νόσος που μπορεί να προκαλέσει πυρετό, βήχα, δύσπνοια, πονοκέφαλο, πόνους στο σώμα, κόπωση, διάρροια, απώλεια όσφρησης και γεύσης.

Υψηλότερη θνησιμότητα, μικρότερος κίνδυνος πανδημίας

Ένας ιός που θα σκότωνε «το 50% του πληθυσμού, θα αποδεκάτιζε πολύ γρήγορα τον κόσμο, κάτι όμως που θα του στερούσε τη δυνατότητα να διαδοθεί», είπε ο Ραούλ Γκονσάλες Ίτιγκ, βιολόγος στην Εθνική Υπηρεσία Επιστημονικών Ερευνών της Αργεντινής, χώρας που κατέγραψε 11 νεκρούς από χανταϊό μεταξύ 2018-19. Η θνησιμότητα του χανταϊού των Άνδεων πλησιάζει το 40% και «ο θάνατος επέρχεται γρήγορα», εξήγησε, υπογραμμίζοντας ότι «η απομόνωση των ασθενών χωρίς καθυστέρηση διακόπτει την αλυσίδα μετάδοσης».

«Όλα συμβαίνουν πιο γρήγορα: ένας και μόνο άνθρωπος τον μεταδίδει, δέκα μολύνονται και, χωρίς την κατάλληλη θεραπεία, πεθαίνουν Για αυτό ο κίνδυνος πανδημίας χανταϊού είναι πολύ μικρότερος», συνόψισε. Αντιθέτως, ο Covid-19 μόλυνε χιλιάδες ανθρώπους πριν αρχίσουν να συσσωρεύονται οι θάνατοι.

Θεραπείες, εμβόλια

Δεν υπάρχει καμία συγκεκριμένη θεραπεία, ούτε εμβόλιο για τον χανταϊό, είπε ο λοιμωξιολόγος Βενσάν Ρονέν στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Όμως «όσο γρηγορότερα διαπιστωθεί η ασθένεια, τόσο καλύτερη είναι η πρόγνωση» για τους πάσχοντες, εξήγησε η Σοβάζ. Εάν κάποιος εμφανίσει σοβαρά πνευμονολογικά συμπτώματα, είναι αναγκαίο να λάβει αναπνευστική βοήθεια, για παράδειγμα να διασωληνωθεί. Εάν έχει νεφρική ανεπάρκεια, μπορεί να χρειαστεί αιμοκάθαρση.

Στον Covid-19, η θεραπεία συνίσταται στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων (π.χ. με παρακεταμόλη) αλλά σε ορισμένα ευπαθή άτομα ίσως χρειαστεί να χορηγηθούν αντιιικά.

Όσον αφορά τα εμβόλια, έχουν γίνει δοκιμές για ορισμένα στελέχη του χανταϊού αλλά δεν έχει αποδειχθεί ακόμη η αποτελεσματικότητά τους για όλους τους τύπους, είπε ο Ρονέν.

Για την Covid-19 αναπτύχθηκαν εμβόλια σε χρόνο-ρεκόρ, μεσούσης της πανδημίας. Η αποτελεσματικότητα και η ασφάλειά τους έχουν έκτοτε καταγραφεί, με βάση τα δισεκατομμύρια εμβολιασμούς που έγιναν σε όλον τον κόσμο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ