Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία: Προειδοποίηση για επικίνδυνες «θεραπείες» και ψευδοδιαγνώσεις στα μάτια

Με αφορμή τα πρόσφατα τραγικά γεγονότα που συγκλόνισαν την κοινή γνώμη και ανέδειξαν τους κινδύνους από την εφαρμογή μη τεκμηριωμένων «θεραπειών», η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία (ΕΟΕ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και εφιστά την προσοχή των πολιτών ώστε να μην πέσουν θύματα απάτης. Μάλιστα επισημαίνει κατηγορηματικά ότι οι εν λόγω πρακτικές μπορεί να οδηγήσουν σε λανθασμένες διαγνώσεις, καθυστερημένη αντιμετώπιση σοβαρών παθήσεων ή ακόμη και μόνιμες βλάβες στα μάτια.

Η ιριδοδιάγνωση, οι «ασκήσεις» που υπόσχονται να καταργήσουν τα γυαλιά, καθώς και άλλες αναπόδεικτες θεραπείες και επεμβάσεις, αποτελούν μόνο μερικές από τις πρακτικές παραπληροφόρησης γύρω από την καλή υγεία των ματιών. Ειδικότερα η ΕΟΕ αναφέρει:

Ιριδοδιάγνωση: καμία διαγνωστική αξία

Η λεγόμενη «ιριδοδιάγνωση» ή «ιριδολογία» ισχυρίζεται ότι μπορεί να εντοπίσει νοσήματα οργάνων του σώματος από την εμφάνιση της ίριδας. Ελεγχόμενες επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει επανειλημμένα ότι η μέθοδος δεν έχει διαγνωστική ακρίβεια μεγαλύτερη από την τύχη. Ο πραγματικός κίνδυνος είναι διπλός: ψευδείς «διαγνώσεις» που προκαλούν άγχος και οδηγούν σε περιττές ή επικίνδυνες «θεραπείες», και ψευδής καθησύχαση που καθυστερεί την έγκαιρη διάγνωση πραγματικών νόσων.

«Ασκήσεις» που υπόσχονται να καταργήσουν τα γυαλιά

Προγράμματα «γυμναστικής των ματιών» που υπόσχονται θεραπεία της μυωπίας, της πρεσβυωπίας ή του αστιγματισμού δεν στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα. Οι διαθλαστικές ανωμαλίες οφείλονται στα ανατομικά και οπτικά χαρακτηριστικά του οφθαλμού και δεν διορθώνονται με ασκήσεις. Εξαίρεση αποτελούν συγκεκριμένες ορθοπτικές ασκήσεις για ειδικές διαταραχές της διόφθαλμης όρασης, οι οποίες συστήνονται μόνο μετά από διάγνωση από οφθαλμίατρο.

Αναπόδεικτες θεραπείες και προϊόντα από το διαδίκτυο

Η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία (ΕΟΕ) καλεί τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί απέναντι σε κάθε «θεραπεία» που υπόσχεται θαυματουργά αποτελέσματα χωρίς να έχει δοκιμαστεί σε ελεγχόμενες κλινικές μελέτες και να έχει εγκριθεί από τις αρμόδιες αρχές. Τέτοιες είναι, για παράδειγμα, οι «αναγεννητικές» εγχύσεις ή τα σκευάσματα που υπόσχονται αναστροφή της γήρανσης του ματιού.

Η ΕΟΕ αποθαρρύνει επίσης την αγορά οφθαλμικών σκευασμάτων από το διαδίκτυο χωρίς ιατρική συνταγή. Ακόμη και φάρμακα με πραγματική δράση, όπως οι σταγόνες που προσωρινά βελτιώνουν την κοντινή όραση σε άτομα με πρεσβυωπία, απαιτούν προηγούμενο οφθαλμολογικό έλεγχο, επειδή μπορεί να έχουν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες σε ορισμένους ασθενείς.

Κοσμητικές επεμβάσεις στα μάτια

Οι επεμβάσεις για κοσμητική αλλαγή του χρώματος των ματιών δεν είναι απλές αισθητικές πράξεις. Είναι χειρουργικές επεμβάσεις σε υγιή μάτια, και ορισμένες τεχνικές, όπως τα κοσμητικά ενδοφθάλμια εμφυτεύματα ίριδας, έχουν συνδεθεί με σοβαρές και μη αναστρέψιμες επιπλοκές. Όποιος εξετάζει τέτοια επέμβαση πρέπει να ενημερωθεί πλήρως για τους κινδύνους από χειρουργό οφθαλμίατρο.

Ο έλεγχος της όρασης δεν είναι μόνο μία μέτρηση

Η ΕΟΕ υπενθυμίζει ότι ο πλήρης οφθαλμολογικός έλεγχος αποτελεί ιατρική πράξη και πραγματοποιείται από οφθαλμίατρο σε νόμιμο ιατρείο. Πρέπει να γίνεται σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στην τεχνική και εμπορική πράξη της διάθεσης οπτικών μέσων και στην ιατρική πράξη της κλινικής αξιολόγησης και διάγνωσης.

Η καλή οπτική οξύτητα δεν αποκλείει την παρουσία σοβαρής οφθαλμολογικής ή ακόμη και συστηματικής νόσου. Παθήσεις όπως το γλαύκωμα, η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς και τα νεοπλάσματα του οφθαλμού μπορεί να συνυπάρχουν με ικανοποιητική όραση και να μην εντοπιστούν χωρίς ολοκληρωμένη οφθαλμολογική εξέταση.

Η ΕΟΕ καλεί τους πολίτες να αναζητούν ενημέρωση για την υγεία των ματιών τους από Οφθαλμιάτρους και έγκυρες επιστημονικές πηγές, και όχι από διαφημίσεις και αναρτήσεις στο διαδίκτυο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Χημικά που χρησιμοποιούνται σε φυτοφάρμακα ενδέχεται να αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού

Εκατοντάδες χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται ευρέως σε προϊόντα φυτοφαρμάκων θα μπορούσαν να αυξήσουν τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού, σύμφωνα με μελέτη του αμερικανικού ερευνητικού ινστιτούτου Silent Spring. Στον κατάλογο περιλαμβάνονται τόσο δραστικές ουσίες των φυτοφαρμάκων όσο και σημαντικός αριθμός από τις λεγόμενες αδρανείς ή ανενεργές ουσίες, οι οποίες συνήθως δεν υποβάλλονται στο ίδιο επίπεδο δοκιμών ασφάλειας.

«Τα ευρήματά μας αναδεικνύουν ένα ρυθμιστικό κενό όσον αφορά στις λεγόμενες αδρανείς ουσίες», σημειώνει η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δρ Τζένιφερ Κέι, ερευνήτρια στο Silent Spring Institute. «Όταν σκεφτόμαστε την ασφάλεια των φυτοφαρμάκων, τείνουμε να επικεντρωνόμαστε στη δραστική ουσία. Ωστόσο, οι άνθρωποι εκτίθενται σε ολόκληρο το σκεύασμα και τα ευρήματά μας δείχνουν ότι πολλές από αυτές τις άλλες χημικές ουσίες μπορεί, επίσης, να εγκυμονούν κινδύνους», προσθέτει.

Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο «Environmental Health Perspectives», αποτελούν μέρος μίας ευρύτερης συστηματικής ανάλυσης με στόχο τον εντοπισμό των πιθανών χημικών ουσιών που ενδέχεται να προκαλούν καρκίνο του μαστού («BC-Chems») στα καθημερινά καταναλωτικά προϊόντα, στο περιβάλλον και στην οικονομική δραστηριότητα, καθώς και ποιες είναι οι κυριότερες πηγές έκθεσης σε αυτές.

Στη νέα μελέτη, η ερευνητική ομάδα του Silent Spring ανέλυσε δεδομένα από περισσότερες από δώδεκα βάσεις δεδομένων της αμερικανικής κυβέρνησης σχετικά με τον όγκο παραγωγής των χημικών ουσιών, τις χρήσεις τους, τις εκλύσεις τους στο περιβάλλον, καθώς και τα επίπεδά τους στον ανθρώπινο οργανισμό.

Η ανάλυση ανέδειξε τα προϊόντα φυτοφαρμάκων ως σημαντική πηγή έκθεσης σε χημικές ουσίες που ενδέχεται να συνδέονται με τον καρκίνο του μαστού. Από τις 485 χημικές ουσίες που εντοπίστηκαν σε σκευάσματα φυτοφαρμάκων, περίπου το ένα τρίτο (145 ουσίες) έχουν καταχωρηθεί στην Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA) ως δραστικές ουσίες.

«Αυτό όχι μόνο υποδηλώνει ότι οι δραστικές ουσίες των φυτοφαρμάκων δεν ελέγχονται επαρκώς ως προς τις επιπτώσεις τους στον μαστό, αλλά και ότι εκατοντάδες άλλες δυνητικά επικίνδυνες ουσίες που περιέχονται στα σκευάσματα φυτοφαρμάκων περνούν κάτω από τα ραντάρ των αρχών ως υποτιθέμενα αδρανή συστατικά», εξηγεί η κ. Κέι.

Προηγούμενη μελέτη του Silent Spring είχε διαπιστώσει ότι η EPA απέρριψε στοιχεία που συνέδεαν 19 φυτοφάρμακα με την εμφάνιση όγκων στους μαστικούς αδένες. Οι ερευνητές ζητούν την ενίσχυση του ρυθμιστικού πλαισίου της EPA για την καλύτερη προστασία από χημικές ουσίες που συμβάλλουν στον καρκίνο του μαστού. «Η EPA συνεχίζει να εγκρίνει νέα φυτοφάρμακα χωρίς επαρκή εποπτεία και με ελάχιστη εξέταση των πιθανών επιπτώσεών τους στον καρκίνο του μαστού», δηλώνει η Ρούθαν Ρούντελ, διευθύντρια Έρευνας στο Silent Spring, μία από τους συγγραφείς της μελέτης.

Πολλαπλές πηγές έκθεσης

Η έκθεση στα φυτοφάρμακα μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους, μεταξύ άλλων μέσω των τροφίμων και του πόσιμου νερού, αλλά και μέσω προϊόντων που χρησιμοποιούνται στο σπίτι και στον κήπο. Σε αυτά περιλαμβάνονται εντομοαπωθητικά, προϊόντα καταπολέμησης οικιακών παρασίτων, θεραπείες για τις ψείρες, καθώς και απολυμαντικά. Φυτοφάρμακα χρησιμοποιούνται, επίσης, σε πολλά δομικά υλικά.

Πέρα από τα φυτοφάρμακα, οι ερευνητές εντόπισαν αρκετές ακόμη σημαντικές πηγές έκθεσης σε χημικές ουσίες που ενδέχεται να συνδέονται με τον καρκίνο του μαστού. Μεταξύ αυτών ήταν τα καταναλωτικά προϊόντα με 500 χημικές ουσίες, τα τρόφιμα με 462, το πόσιμο νερό με 162, τα φαρμακευτικά προϊόντα με 142 και τα δομικά υλικά με 106.

Σύμφωνα με δεδομένα του National Emissions Inventory, περισσότερα από 907 εκατομμύρια κιλά χημικών ουσιών που ενδέχεται να συνδέονται με τον καρκίνο του μαστού απελευθερώθηκαν στην ατμόσφαιρα το 2020.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Υγεία: Σημαντική αύξηση εγκεφαλικών επεισοδίων στους νέους ενήλικες στις ΗΠΑ τις τελευταίες τρεις δεκαετίες

Τα εγκεφαλικά επεισόδια εμφανίζονται όλο και συχνότερα στους νεότερους ενήλικες στις ΗΠΑ, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο «Neurology», το ιατρικό περιοδικό της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα εγκεφαλικά επεισόδια σε ενήλικες ηλικίας 20 έως 54 ετών σχεδόν διπλασιάστηκαν μέσα σε διάστημα σχεδόν τριών δεκαετιών, παρ’ όλο που η βραχυπρόθεσμη επιβίωση μετά το εγκεφαλικό βελτιώθηκε την ίδια χρονική περίοδο.

Στη μελέτη εξετάστηκαν τα εγκεφαλικά επεισόδια στην ευρύτερη περιοχή του Σινσινάτι και του Βόρειου Κεντάκι στις ΗΠΑ από το 1993 έως το 2020. Οι ερευνητές εντόπισαν 2.076 πρώτα εγκεφαλικά επεισόδια σε ενήλικες ηλικίας 20 έως 54 ετών. Διαπιστώθηκε ότι το ποσοστό των εγκεφαλικών στους νεότερους ενήλικες αυξήθηκε από 33,9 περιστατικά ανά 100.000 ανθρωποέτη (σ.σ.: μονάδα μέτρησης που συνδυάζει τον αριθμό των ατόμων με τον χρόνο που παρακολουθούνται στη μελέτη) την περίοδο 1993-1994 σε 62,2 περιστατικά ανά 100.000 ανθρωποέτη το 2020.

Η αύξηση φαίνεται να οφείλεται κυρίως στα ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια, τα οποία προκαλούνται όταν διακόπτεται η ροή του αίματος προς ένα τμήμα του εγκεφάλου. Η συχνότητά τους αυξήθηκε από 23,8 περιστατικά ανά 100.000 ανθρωποέτη το 1993-1994 σε 47,3 περιστατικά ανά 100.000 ανθρωποέτη το 2020. Αντίθετα, οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν αντίστοιχη αύξηση σε άλλους τύπους εγκεφαλικού, όπως η ενδοεγκεφαλική αιμορραγία -δηλαδή η αιμορραγία στο εσωτερικό του εγκεφάλου- ή η υπαραχνοειδής αιμορραγία, δηλαδή η αιμορραγία γύρω από τον εγκέφαλο.

Παράλληλα, ορισμένα προβλήματα υγείας έγιναν συχνότερα με την πάροδο του χρόνου στους νεότερους ενήλικες που υπέστησαν εγκεφαλικό επεισόδιο. Οι ερευνητές κατέγραψαν αυξήσεις στα ποσοστά υπέρτασης, διαβήτη, κολπικής μαρμαρυγής και χρήσης ουσιών. Μάλιστα, η χρήση ουσιών αυξήθηκε από 4,6% την περίοδο 1993-1994 σε 40,2% το 2020, με μεγάλο μέρος της αύξησης να οφείλεται στη χρήση κάνναβης.

Οι ερευνητές εξέτασαν, επίσης, τα ποσοστά θανάτου μέσα στις πρώτες 30 ημέρες μετά το εγκεφαλικό. Αφού έλαβαν υπόψη την ηλικία, τη φυλή και το φύλο, διαπίστωσαν μικρή μείωση με την πάροδο του χρόνου, από 11,7% το 1993-1994 σε 9,4% το 2020. Η βελτίωση αφορούσε, κυρίως, τους ασθενείς με ενδοεγκεφαλική και υπαραχνοειδή αιμορραγία.

Πάντως, οι ερευνητές επισημαίνουν έναν σημαντικό περιορισμό της μελέτης: Δεν διέθεταν συγκρίσιμα δεδομένα από άτομα που δεν είχαν υποστεί εγκεφαλικό. Ως εκ τούτου, δεν ήταν δυνατό να προσδιορίσουν εάν οι μεταβολές στους παράγοντες κινδύνου που παρατηρήθηκαν με την πάροδο του χρόνου εξηγούν την αύξηση της συχνότητας των εγκεφαλικών επεισοδίων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Συνομοσπονδία Ιδιωτών Ιατρών: Καμία ιατρική διαφήμιση, από κανέναν και με κανένα πρόσχημα-Η Ιατρική είναι κοινωνικό αγαθό

Την ανάγκη καθολικής εφαρμογής της νομοθεσίας για την ιατρική διαφήμιση και την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, με αφορμή τις ανακοινώσεις του υπουργείου Υγείας για το νέο σύστημα ελέγχων ιδιωτικών ιατρείων μέσω τεχνητής νοημοσύνης και τη σύσταση νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για τις ιατρικές πράξεις, επισημαίνει η Συνομοσπονδία Ιδιωτών Ιατρών Ελλάδος (ΣΙΔΙΕ).

Η ΣΙΔΙΕ αναφέρει ότι η προστασία των ασθενών αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα, ζητώντας ελέγχους σε όλους όσοι προβάλλουν ή διενεργούν ιατρικές πράξεις, καθώς και επιτάχυνση των πειθαρχικών διαδικασιών. Παράλληλα, τάσσεται υπέρ της πλήρους απαγόρευσης της άμεσης ή έμμεσης ιατρικής διαφήμισης, υποστηρίζοντας ότι η επιστημονική ενημέρωση δεν θα πρέπει να λειτουργεί ως μέσο εμπορικής προβολής.

«Εάν η Πολιτεία θεωρεί ότι η ιατρική διαφήμιση δημιουργεί κινδύνους για τους πολίτες, οφείλει να εφαρμόσει τον νόμο καθολικά. Δεν είναι αποδεκτό να επιβάλλονται επιλεκτικοί έλεγχοι σε ορισμένους επαγγελματίες, ενώ άλλες δομές προβάλλουν καθημερινά ιατρικές υπηρεσίες χωρίς ουσιαστικό έλεγχο», αναφέρει η ΣΙΔΙΕ. Τονίζει ότι «η Ιατρική δεν είναι εμπόρευμα. Είναι κοινωνικό αγαθό».

Σε ό,τι αφορά τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στους ελέγχους, η Συνομοσπονδία υποστηρίζει ότι τα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να έχουν επικουρικό ρόλο, αλλά δεν θα πρέπει να υποκαθιστούν την ανθρώπινη και επιστημονική αξιολόγηση σύνθετων ιατρικών ζητημάτων. Ζητά, επίσης, αυστηρή αντιμετώπιση της αντιποίησης του ιατρικού επαγγέλματος και εφαρμογή των κανόνων με τον ίδιο τρόπο για όλους τους επαγγελματίες και τις δομές υγείας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Άνθρακας ο θησαυρός της Συμφωνίας της Μέκκας; Η στρατηγική ευκαιρία της Ελλάδας στη Σαουδική Αραβία – Γράφει ο Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος

Γράφει ο Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος

Η υπογραφή της «Συμφωνίας Κοινής Άμυνας της Μέκκας», στις 7 Αυγούστου 2026, από τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν δημιούργησε ένα νέο δεδομένο στο περιφερειακό περιβάλλον ασφάλειας, καθώς προβλέπει ότι η ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θα θεωρείται επίθεση εναντίων και των υπολοίπων.  

Η ρήτρα αυτή παραπέμπει στη λογική του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ και εξηγεί γιατί η συμφωνία παρουσιάστηκε από αρκετούς αναλυτές, ως ένα «Ισλαμικό ΝΑΤΟ», με χαρακτηριστικά μιας νέας περιφερειακής αρχιτεκτονικής συλλογικής ασφάλειας, ικανής να μεταβάλει τις ισορροπίες ισχύος στην ευρύτερη περιοχή.

Ωστόσο, ανάμεσα στη διακήρυξη μιας νέας συμμαχίας και στην πραγματική λειτουργία ενός αποτελεσματικού μηχανισμού συλλογικής άμυνας υπάρχει μία κρίσιμη παράμετρος που θα κρίνει αν η συμφωνία θα παραμείνει στο επίπεδο των διακηρύξεων και των επικοινωνιακών συμβολισμών ή αν θα λάβει σάρκα και οστά.  Είναι η ικανότητα μετατροπής της πολιτικής δέσμευσης σε επιχειρησιακή ικανότητα η οποία, δοκιμάζεται πλέον στην πράξη.

Τα τελευταία γεγονότα με τις συνεχείς επιθέσεις των Χούθι και τα πλήγματα κατά ενεργειακών, στρατιωτικών και κρίσιμων υποδομών της Σαουδικής Αραβίας, επιβεβαιώνουν τον ανωτέρω προβληματισμό.

Το γεγονός ότι, παρά την κλιμακούμενη απειλή ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Σαουδική Αραβία, δεν έχει μέχρι σήμερα υποβληθεί επίσημο αίτημα ενεργοποίησης της συμφωνίας προς την Τουρκία και το Πακιστάν, γεννά εύλογα ερωτήματα για το επίπεδο επιχειρησιακής ετοιμότητας και την πραγματική λειτουργικότητα του νέου αμυντικού σχήματος.

Παρά το γεγονός ότι η Τουρκία έχει ήδη δηλώσει ότι είναι έτοιμη να καλύψει στρατιωτικές ανάγκες του Ριάντ στο πλαίσιο της συμφωνίας, ενώ το Πακιστάν έχει επίσης επαναβεβαιώσει τη δέσμευσή του, δείχνει ότι η εν λόγω συμφωνία βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με το πρώτο πραγματικό τεστ της επιχειρησιακής της αξιοπιστίας.

Μήπως τελικά, η «Συμφωνία της Μέκκας» είναι κενού περιεχομένου και κινδυνεύει να παραμείνει, μια ισχυρή πολιτική διακήρυξη χωρίς αντίστοιχο επιχειρησιακό αποτύπωμα;

Για να δοθεί απάντηση στο ανωτέρω ερώτημα, απαιτείται να αποκωδικοποιηθεί η συμφωνία και να εξεταστούν οι στρατηγικές επιδιώξεις, αλλά και οι εγγενείς αντιφάσεις των τριών εταίρων.

Υπό το πρίσμα αυτό, θα πρέπει να εξεταστούν ορισμένες κρίσιμες παράμετροι:

Πρώτον, η ετερογένεια των στρατηγικών συμφερόντων. Η Σαουδική Αραβία αναζητά ένα ευρύτερο πλαίσιο περιφερειακής ασφάλειας, ενώ η Τουρκία και το Πακιστάν προσέρχονται στη συμφωνία με διαφορετικές γεωπολιτικές προτεραιότητες, διαφορετικές σχέσεις με τους περιφερειακούς δρώντες και διαφορετικούς υπολογισμούς ως προς το κόστος μιας στρατιωτικής εμπλοκής.

Δεύτερον, η απουσία κοινής επιχειρησιακής παράδοσης. Η δημιουργία ενός μηχανισμού συλλογικής άμυνας δεν εξασφαλίζει αυτομάτως κοινή στρατιωτική κουλτούρα, διαλειτουργικότητα, κοινές διαδικασίες διοίκησης και ελέγχου ή προκαθορισμένους μηχανισμούς αντίδρασης.

Τρίτον, το θεσμικό και επιχειρησιακό έλλειμμα της συμφωνίας δεν επιτρέπει τη σύγκριση με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.

Το ΝΑΤΟ είναι ένας θεσμικός μηχανισμός που στηρίζεται σε δεκαετίες κοινής στρατιωτικής εκπαίδευσης, διαλειτουργικότητας, διαδικασιών διοίκησης και ελέγχου, κοινών προτύπων, δομών σχεδιασμού και συνεχούς πολιτικο-στρατιωτικού συντονισμού.

Η Συμφωνία της Μέκκας δεν διαθέτει ακόμη αυτό το βάθος θεσμικής και επιχειρησιακής συγκρότησης.

Τέταρτο και σημαντικότερο, η ίδια η ρήτρα αμοιβαιότητας αποτελεί το μεγάλο τεστ της συμφωνίας. Το γεγονός ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον και των τριών, δημιουργεί μια ισχυρή πολιτική και αποτρεπτική δέσμευση.

Οι ανωτέρω παράμετροι αποκτούν ιδιαίτερη σημασία αν εξετάσει κανείς τη συμπεριφορά και τον τρόπο αντίδρασης της Σαουδικής Αραβίας μέσα στην κρίση.

Συγκεκριμένα, το Ριάντ βρίσκεται ήδη αντιμέτωπο με κλιμακούμενες επιθέσεις των Χούθι και σύμφωνα με πρόσφατες αναφορές, αναζητά πρόσθετη στρατιωτική και πληροφοριακή υποστήριξη από διαφορετικούς εταίρους.

Το Πακιστάν βρίσκεται μεταξύ αυτών, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι η Σαουδική Αραβία φέρεται να ζήτησε, μέσω των ΗΠΑ, τη συνδρομή του Ισραήλ σε επίπεδο πληροφοριών για τις θέσεις και τις επιχειρησιακές δυνατότητες των Χούθι.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, γιατί δείχνει ότι, όταν η απειλή μετατρέπεται από θεωρητικό σενάριο σε άμεση επιχειρησιακή ανάγκη, τα κράτη αναζητούν πρωτίστως εκείνες τις δυνατότητες που μπορούν να παραχθούν άμεσα και αποτελεσματικά, ανεξάρτητα από το εάν προέρχονται από τον στενό πυρήνα μιας νέας συμμαχίας.

Επίσης, αναδεικνύει εμφατικά το χάσμα ανάμεσα στην πολιτική δέσμευση και την επιχειρησιακή αξιοπιστία της συμφωνίας.

Γιατί τελικά, δεν αρκεί να υπογράφεις μια ρήτρα συλλογικής άμυνας. Πρέπει να μπορείς να αποδείξεις, ότι αυτή λειτουργεί όταν εμφανιστεί η πρώτη πραγματική κρίση.

Υπό αυτά τα δεδομένα, αναδεικνύεται για ακόμη μία φορά η διαχρονική παθογένεια στον τρόπο με τον οποίο στην Ελλάδα αναλύονται και σχολιάζονται οι διεθνείς εξελίξεις, καθώς κυριαρχεί η τάση να αντιμετωπίζεται κάθε νέα γεωπολιτική εξέλιξη ως ένα άμεσο παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος, στο οποίο εάν κάποιος ενισχύεται, η Ελλάδα αυτομάτως χάνει.

Η υπογραφή της Συμφωνίας της Μέκκας αποτέλεσε χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της λογικής.

Η πρώτη ανάγνωση μετά τη σύναψη της συμφωνίας στις αρχές Αυγούστου κινήθηκε σε μεγάλο βαθμό γύρω από τον κίνδυνο περιθωριοποίησης της Ελλάδας από τη νέα σχέση Ριάντ – Άγκυρας, την ανατροπή των ισορροπιών που είχε δημιουργήσει η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας – Σαουδικής Αραβίας και συνακόλουθα, την ανάγκη επανεξέτασης της ελληνικής στρατιωτικής παρουσίας στο Ριάντ.

Ακόμη και η συζήτηση για τους Patriot μετατοπίστηκε γρήγορα από το επιχειρησιακό ερώτημα της χρησιμότητας της αποστολής, στο γεωπολιτικό ερώτημα εάν η Ελλάδα θα πρέπει να διατηρεί στρατιωτική παρουσία σε μια χώρα που έχει πλέον υπογράψει συμφωνία αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής με την Τουρκία.

Επίσης, η πρόταση για μετατροπή της ανανέωσης της ελληνικής αποστολής από ετήσια σε μηνιαία διαδικασία αξιολόγησης, μπορεί να ιδωθεί ακριβώς υπό αυτό το πρίσμα.

Πρόκειται για μια αντίδραση που φαίνεται να διαμορφώθηκε υπό την πίεση της πρώτης ανάγνωσης μιας νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας, πριν ολοκληρωθεί η συνολική στρατηγική της αποκωδικοποίηση.

Γιατί η μηνιαία επανεξέταση της παραμονής των Patriot στη Σαουδική Αραβία δεν συνιστά από μόνη της στρατηγική απάντηση στη Συμφωνία της Μέκκας, αλλά μια σπασμωδική ενέργεια σε ένα νέο γεωπολιτικό δεδομένο, που κινδυνεύει να εγκλωβίσει την ελληνική εξωτερική στρατηγική σε ένα αδιέξοδο διαρκούς επανεκτίμησης και αμυντικής αναδίπλωσης, αντί να αναζητήσει τρόπους αξιοποίησης της υφιστάμενης ελληνικής παρουσίας για την αναβάθμιση της στρατηγικής της σχέσης με το Ριάντ.

Ειδικότερα, σε σχέση με το εν λόγω ζήτημα, η στρατηγική της χώρας για την παραμονή η όχι των Patriot στη Σαουδική Αραβία δεν πρέπει να καθορίζεται σε σχέση με το εάν το Ριάντ υπέγραψε τριμερή αμυντική συμφωνία με την Τουρκία και το Πακιστάν, αλλά από ένα ευρύτερο και σαφώς προσδιορισμένο σύνολο στρατηγικών κριτηρίων.

Στο πλαίσιο αυτό, πολύ σωστά ο Υπουργός Εξωτερικών κ. Γεραπετρίτης έχει επισημάνει ότι η στρατηγική σχέση Ελλάδας –Σαουδικής Αραβίας είναι «πολύ πάνω και πέρα από οποιαδήποτε ευκαιριακή συγκυρία» και ότι η απόφαση για την ελληνική συστοιχία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις γεωπολιτικές, διπλωματικές αλλά και επιχειρησιακές παραμέτρους.

Παράλληλα, έχει αναγνωριστεί η ευρύτερη αξία της αποστολής για την προστασία κρίσιμων υποδομών, την ενεργειακή ασφάλεια, την εκπαίδευση του προσωπικού και τη δοκιμή των συστημάτων σε πραγματικές συνθήκες.

Επίσης, δεν μπορεί από τη μία πλευρά να αναδεικνύεται επικοινωνιακά η επιχειρησιακή επιτυχία της ελληνικής συστοιχίας Patriot, όταν αυτή έχει αναχαιτίσει ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους και έχει αποδείξει στην πράξη την επιχειρησιακή της αξία για την προστασία κρίσιμων υποδομών της Σαουδικής Αραβίας, και από την άλλη, να αντιμετωπίζεται η ίδια παρουσία ως μια αποστολή που πρέπει να επανεξετάζεται διαρκώς με ορίζοντα την ενδεχόμενη απόσυρσή της.

Επομένως, εάν πράγματι αντιμετωπίζουμε τη Σαουδική Αραβία ως στρατηγικό εταίρο και την ελληνική παρουσία ως στοιχείο της ευρύτερης γεωπολιτικής μας θέσης στην περιοχή, τότε το ερώτημα δεν μπορεί να είναι απλώς εάν θα ανανεώνεται κάθε μήνα η παραμονή μιας πυροβολαρχίας, αλλά τι στρατηγική αξία μπορεί να παραχθεί από αυτή την παρουσία.

Μια τέτοια αξιολόγηση οδηγεί σε ένα εντελώς διαφορετικό ερώτημα.

Το ερώτημα δεν είναι «μένουν ή φεύγουν οι Patriot;», αλλά «πώς αξιοποιείται η ελληνική παρουσία ώστε να παραχθεί μεγαλύτερη στρατηγική αξία για την Ελλάδα;».

Η διαφορά δεν αφορά απλώς τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την κατάσταση, αλλά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε τη στρατηγική μας.

Στην πρώτη περίπτωση, η Ελλάδα αντιδρά σε μια εξέλιξη που δημιούργησε η Τουρκία, ενώ στη δεύτερη, επιχειρεί να αξιοποιήσει ένα υφιστάμενο ελληνικό πλεονέκτημα για να διαμορφώσει τις εξελίξεις.

Συνεπώς, η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα δεν πρέπει να προσεγγίζεται αποσπασματικά και σπασμωδικά, υπό την πίεση της εκάστοτε συγκυρίας, αλλά μέσα από μια συνολική στρατηγική ανάγνωση, η οποία θα αναζητά όχι μόνο τους νέους περιορισμούς αλλά και τις δυνατότητες που δημιουργούνται για την Ελλάδα, ώστε  να ενισχύσει τη στρατηγική της θέση.

Υπό το πρίσμα αυτό, οι τελευταίες κινήσεις του Ριάντ δείχνουν ότι η Σαουδική Αραβία δεν εγκαταλείπει τη στρατηγική της πολυμέρειας για να προσδεθεί σε έναν και μόνο άξονα.

Αντιθέτως, η συμπεριφορά της μέσα στην τρέχουσα κρίση δείχνει ότι αναζητά διαφορετικές δυνατότητες από διαφορετικούς εταίρους, ανάλογα με το τι μπορεί ο καθένας να της προσφέρει.

Η αναζήτηση συνδρομής από το Ισραήλ, μέσω αμερικανικής διαμεσολάβησης, είναι ενδεικτική ακριβώς αυτής της λογικής.

Το γεγονός αυτό, δημιουργεί διαφορετικά δεδομένα για την Ελλάδα.

Συγκεκριμένα, η Συμφωνία της Μέκκας δεν αποδυναμώνει ούτε ακυρώνει την ελληνική στρατηγική σχέση με το Ριάντ.

Αντίθετα, δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον μέσα στο οποίο η Ελλάδα, καλείται να επαναπροσδιορίσει το δικό της στρατηγικό αποτύπωμα.

Ειδικότερα, για την Ελλάδα, η εν εξελίξει κρίση μεταξύ Χούθι και Σαουδικής Αραβίας, αποτελεί ένα πραγματικό στρατηγικό παράθυρο ευκαιρίας.

Η Ελλάδα διαθέτει ήδη ένα σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς έχει διαμορφώσει μια θεσμοθετημένη στρατηγική σχέση με τη Σαουδική Αραβία, στρατιωτική συνεργασία και κυρίως, έχει διαθέσει μια ελληνική συστοιχία Patriot που βρίσκεται στο σαουδαραβικό έδαφος από το 2021 και προστατεύει κρίσιμες υποδομές της χώρας.

Η αποστολή έχει πλέον αποκτήσει πραγματική επιχειρησιακή εμπειρία, ενώ η Αθήνα και το Ριάντ συνεχίζουν να χαρακτηρίζουν τη σχέση τους στρατηγική.

Επομένως, η ελληνική απάντηση στη Συμφωνία της Μέκκας δεν θα πρέπει να είναι μια αντανακλαστική κίνηση απομάκρυνσης από τη Σαουδική Αραβία, αλλά η αναβάθμιση της ελληνικής προσφοράς προς τη Σαουδική Αραβία.

Απαιτείται επομένως, η μετατροπή αυτής της επιχειρησιακής παρουσίας σε μια ευρύτερη αμυντική στρατηγική συνεργασία με το Ριάντ, με επίκεντρο όχι μόνο την αντιαεροπορική άμυνα, αλλά και την προστασία κρίσιμων υποδομών, την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων συστημάτων, την ενεργειακή ασφάλεια, τη θαλάσσια ασφάλεια, την εκπαίδευση και τη μεταφορά τεχνογνωσίας, καθώς και τη συνεργασία στον αμυντικό και τεχνολογικό τομέα.

Με άλλα λόγια, η απάντηση της Ελλάδας στη νέα σχέση Ριάντ – Άγκυρας δεν πρέπει να είναι η αποχώρηση και η εγκατάλειψη του στρατηγικού χώρου που έχει ήδη δημιουργήσει στην περιοχή.

Μια τέτοια επιλογή θα κινδύνευε να επαναλάβει μια λανθασμένη επιλογή στρατηγικής αναδίπλωσης που έχει ήδη κοστίσει στην ελληνική εξωτερική πολιτική, όπως στην περίπτωση της Λιβύης, όπου η σταδιακή υποβάθμιση της ελληνικής διπλωματικής παρουσίας (η ελληνική πρεσβεία στην Τρίπολη υπολειτουργούσε από το 2011, έκλεισε οριστικά τον Ιούλιο 2014 και το 2021 επαναλειτούργησε), άφησε ένα σημαντικό κενό επιρροής, το οποίο αξιοποίησε η Τουρκία.

Υπό το πρίσμα αυτό, η στρατηγική επιλογή που πρέπει να ακολουθήσει η Ελλάδα είναι η επιδίωξη να προσφέρει στο Ριάντ περισσότερες και υψηλότερης προστιθέμενης αξίας δυνατότητες ασφάλειας όπως μια πολυεπίπεδη σχέση ασφάλειας, οικονομικής συνεργασίας, τεχνολογικής διασύνδεσης και γεωπολιτικής επιρροής.

Αυτή είναι η μεγάλη στρατηγική ευκαιρία για την Ελλάδα. Εάν κινηθεί με μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό, αξιοποιώντας την υφιστάμενη επιχειρησιακή της παρουσία, μπορεί όχι μόνο να περιορίσει τυχόν αρνητικές παρενέργειες από τη νέα περιφερειακή πραγματικότητα, αλλά και να ενισχύσει εκ νέου τον ρόλο της ως σταθερού και αξιόπιστου πυλώνα ειρήνης και ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.

Γιατί στο νέο περιβάλλον ασφάλειας της Μέσης Ανατολής, η πραγματική αξία ενός εταίρου δεν μετριέται από το πόσο δυνατά διατυπώνει τις δεσμεύσεις του, αλλά από το τι μπορεί να προσφέρει όταν η κρίση κτυπήσει την πόρτα του συμμάχου του.

Στην περίπτωση της Σαουδικής Αραβίας, η Ελλάδα έχει αποδείξει την πραγματική της αξία ως αξιόπιστου εταίρου όχι στα λόγια, αλλά με τις δεσμεύσεις της την ώρα της πραγματικής κρίσης. Συγκεκριμένα, την ώρα που η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει πραγματικές απειλές κατά της ασφάλειας και των κρίσιμων υποδομών της, η ελληνική στρατιωτική παρουσία βρίσκεται στο έδαφός της και συμβάλλει έμπρακτα στην προστασία της.

Αυτό είναι ένα επιχειρησιακό δεδομένο που αποκτά ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική αξία, σε μια περίοδο κατά την οποία το Ριάντ αναζητά στην πράξη τους εταίρους και τις δυνατότητες που μπορούν να ενισχύσουν την ασφάλειά του.

Το δεδομένο αυτό, δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια απλή αποστολή περιορισμένου χρονικού ορίζοντα, αλλά ως ένα στρατηγικό κεφάλαιο που μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την περαιτέρω αναβάθμιση της ελληνοσαουδαραβικής σχέσης.

Η Αθήνα συνεπώς, δεν χρειάζεται να απαντήσει στη νέα περιφερειακή πραγματικότητα με αναδίπλωση, αλλά με περισσότερη παρουσία, περισσότερη προσφορά και περισσότερη στρατηγική πρωτοβουλία.

Υπό το πρίσμα αυτό, το ζητούμενο για την Ελλάδα δεν είναι απλώς να διατηρήσει την παρουσία της στη Σαουδική Αραβία.

Είναι να μετατρέψει την υφιστάμενη επιχειρησιακή της παρουσία σε στρατηγική σχέση, την επιχειρησιακή αξιοπιστία σε διπλωματικό κεφάλαιο και τη συμβολή της στην ασφάλεια του Ριάντ, σε μια ευρύτερη ελληνική στρατηγική επιρροής στην περιοχή.

Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος
   Πολιτικός Επιστήμονας – Διεθνολόγος
 E-mail: konmpalo@gmail.com
WhatsApp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Vb87C9m2Jl8HfqccYV1y

Ελβετία: Η ουδετερότητα, πυλώνας της ελβετικής ταυτότητας, τίθεται σε ψηφοφορία

Οι Ελβετοί θα ψηφίσουν την προσεχή Κυριακή επί μιας πρότασης για την ενίσχυση της ουδετερότητας της χώρας, εν μέσω ανησυχίας ότι μια ψήφος «όχι», που προβλέπεται να επικρατήσει με βάση τις δημοσκοπήσεις, θα ερμηνευτεί στο εξωτερικό ως αποκήρυξη αυτής της αρχής, τόσο αναπόσπαστης για την ελβετική ταυτότητα.

Οι Ελβετοί είναι βαθιά συνδεδεμένοι με την ουδετερότητα, αλλά ο ορισμός της μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο διαφωνίας, όπως προκύπτει από αυτή τη συζήτηση σχετικά με την καταχώρηση μιας αυστηρής ουδετερότητας στο Σύνταγμα. Οι αρχικές δημοσκοπήσεις προέβλεπαν οριακό αποτέλεσμα.

Ωστόσο, οι δύο πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις που δημοσιεύθηκαν την περασμένη εβδομάδα δείχνουν ότι η μεγάλη πλειοψηφία των ψηφοφόρων – πολύ πάνω από 60% – απορρίπτει την πρωτοβουλία, ευθυγραμμιζόμενη με τη θέση της κυβέρνησης.

Ριζωμένη στην ελβετική ιστορία εδώ και αιώνες, η ουδετερότητα της Ελβετίας έχει αναγνωριστεί από το διεθνές δίκαιο από το 1815 και κατοχυρωθεί στο ομοσπονδιακό Σύνταγμα από το 1848, με το αλπικό έθνος να απέχει από το να παίρνει θέση σε πολέμους μεταξύ τρίτων κρατών.

Αλλά η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και η υιοθέτηση από την Ελβετία κυρώσεων της ΕΕ κατά της Μόσχας έχουν επαναφέρει τον διάλογο για την ουδετερότητα. Η οργάνωση Pro Suisse, η οποία ξεκίνησε τη δημοφιλή πρωτοβουλία «Διασφάλιση της Ελβετικής Ουδετερότητας», στοχεύει να επιβάλει έναν αυστηρότερο ορισμό.

«Η πυξίδα μας πρέπει να είναι ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου. Και τον έχουμε χάσει τα τελευταία χρόνια, λαμβάνοντας πολύ ισχυρές θέσεις εναντίον της Ρωσίας, αλλά αντίθετα, εξαιρετικά αδύναμες θέσεις εναντίον του Ισραήλ, το οποίο παραβιάζει το διεθνές δίκαιο όσο και η Ρωσία», δήλωσε στο AFP ο Ζαν-Ντανιέλ Ρους, Ελβετός πρώην διπλωμάτης και συνιδρυτής του Κέντρου της Γενεύης για την Ουδετερότητα.

Την Κυριακή, «έχουμε την ευκαιρία να αποκαταστήσουμε την αξιοπιστία της ουδετερότητας», είπε. Η Μόσχα, η οποία κατηγορεί τη Βέρνη ότι εγκατέλειψε την ουδετερότητά της ευθυγραμμιζόμενη με τις κυρώσεις της ΕΕ, χαιρέτισε την πρωτοβουλία, την οποία ορισμένοι αντίπαλοι του κειμένου έχουν χαρακτηρίσει «φιλορωσική». «Ο Πούτιν θα έτριβε τα χέρια του αν δεχόμασταν αυτή την πρωτοβουλία», προειδοποίησε πρόσφατα ο Σοσιαλιστής βουλευτής Σαμιέλ Μπενταάν κατά τη διάρκεια συζήτησης.

— «Περιθώριο ελιγμών»—

Στο ισχύον ελβετικό ομοσπονδιακό Σύνταγμα η ουδετερότητα δεν ορίζεται λεπτομερώς σε ειδικό άρθρο, αλλά αντικατοπτρίζεται στις εξουσίες του κοινοβουλίου και της κυβέρνησης.

Η πρωτοβουλία προτείνει επομένως να κατοχυρωθεί ρητά στο Σύνταγμα μια ελβετική ουδετερότητα “διαρκής και ένοπλη” και η απαγόρευση ένταξης σε οποιαδήποτε «στρατιωτική ή αμυντική συμμαχία», όπως το ΝΑΤΟ, εκτός από περιπτώσεις επίθεσης ή προετοιμασίας επίθεσης εναντίον της Ελβετίας.

Το Σύνταγμα θα απαγορεύει επίσης στην Ελβετία να επιβάλλει κυρώσεις κατά ενός εμπόλεμου κράτους, με εξαίρεση εκείνες που αποφασίζονται από τον ΟΗΕ. Όλοι οι συμμετέχοντες στη συζήτηση δηλώνουν ότι θέλουν να διατηρήσουν την ελβετική ουδετερότητα. Ωστόσο, η κυβέρνηση και το κοινοβούλιο απέρριψαν την πρωτοβουλία, θεωρώντας την πολύ άκαμπτη και υποστηρίζοντας ότι θα μείωνε το περιθώριο ελιγμών της χώρας σε ένα πλαίσιο υψηλών γεωπολιτικών εντάσεων.

«Για 180 χρόνια, από τη γέννηση της Ελβετίας, η ουδετερότητα μας επέτρεψε να αποφύγουμε τον πόλεμο», αλλά «έχει πάντα χρησιμοποιηθεί με κάποιο βαθμό ευελιξίας», δήλωσε ο Ελβετός υπουργός Εξωτερικών Ινιάτσιο Κασίς στο ελβετικό δημόσιο ραδιόφωνο.

«Η ουδετερότητα δεν σημαίνει αδιαφορία. Η ουδετερότητα δεν σημαίνει ότι η Ελβετία κάνει τα στραβά μάτια όταν υπάρχει παραβίαση των διεθνών κανόνων», δήλωσε ο ίδιος. Μεταξύ των βασικών ελβετικών κομμάτων, μόνο το Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα (ριζοσπαστική δεξιά), η μεγαλύτερη πολιτική δύναμη της χώρας, υποστηρίζει την πρωτοβουλία, με την οποία συνδέεται στενά.

Η πρωτοβουλία, ωστόσο, έχει λάβει κάποια υποστήριξη από όλο το πολιτικό φάσμα. Για παράδειγμα, ο Σαμιέλ Σομαρουγκά, γενικός ιατρός χωρίς κάποια κομματική ταυτότητα, γιος σοσιαλιστή βουλευτή και εγγονός πρώην προέδρου της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού, αγωνίστηκε ενεργά για να υπερασπιστεί την πρόταση.

Μιλώντας στο AFP εξέφρασε την ανησυχία του ότι η Ελβετία θα «βυθιζόταν» χωρίς αυστηρότερη ουδετερότητα, πιστεύοντας ότι η απόρριψη της πρωτοβουλίας θα ερμηνευόταν διεθνώς ως «αποποίηση» της ουδετερότητας. «Ο φόβος μου είναι ότι θα ενταχθούμε στο ΝΑΤΟ» και ότι η Ελβετία θα χάσει τον ρόλο της ως μεσολαβητή, καθώς και την ιδιότητά της ως χώρας που φιλοξενεί πολλούς διεθνείς οργανισμούς», είπε.

Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, οι Ελβετοί αναμένεται επίσης να απορρίψουν μια άλλη πρωτοβουλία που θα τεθεί σε ψηφοφορία την Κυριακή, η οποία στοχεύει στην αύξηση του ποσοστού επισιτιστικής αυτάρκειας της χώρας στο 70% εντός δέκα ετών, σε σύγκριση με 42% το 2024.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΠΟΜΙΔΑ: Ναι στην ψηφιακή πλατφόρμα για ενεργητικό και χρέη κληρονομιάς – Να ανατραπεί το «Δεν κληρονομώ» της εποχής της κρίσης

Η ΠΟΜΙΔΑ χαιρετίζει -σε ανακοίνωση της – με ιδιαίτερη ικανοποίηση την πρωτοβουλία του Υπουργείου Δικαιοσύνης για τη δημιουργία νέου νομοθετικού πλαισίου και εφαρμογής που θα καταγράφει το ενεργητικό κάθε κληρονομιάς και θα επιτρέπει στους κληρονόμους να μάθουν υπεύθυνα και σε σύντομο διάστημα ποια είναι τα κληρονομικά χρέη.

Η σχετική πρωτοβουλία κατέστη απόλυτα αναγκαία μετά την ρηξικέλευθη ρύθμιση του νέου Κληρονομικού Δικαίου που προβλέπει ότι ο κληρονόμος ευθύνεται για τα χρέη του κληρονομούμενου μόνον μέχρι του ποσού της αξίας της κληρονομικής περιουσίας, και όχι και με την υπόλοιπη περιουσία του. Μια ρύθμιση που στόχος της είναι να εξαλείψει οριστικά την αιτία της δημιουργίας του περίφημου κινήματος “Δεν Κληρονομώ” το οποίο αποτέλεσε πραγματική κοινωνική πληγή κατά τα χρόνια της οικονομική κρίσης.

Μόνον η δημιουργία ενός σύγχρονου και αποτελεσματικού μηχανισμού έγκαιρης και έγκυρης διαπίστωσης του ποσού των χρεών της κληρονομιάς, μπορεί να καταστήσει δυνατή την εφαρμογή της σημαντικής αυτής διάταξης, διότι διαφορετικά ο  κάθε κληρονόμος θα ζει επί χρόνια στην αβεβαιότητα τυχόν ύπαρξης αφανών και βραδυφλεγούς εμφάνισης χρεών, με αποτέλεσμα να μην αναλαμβάνει να διαχειριστεί και να αξιοποιήσει την κληρονομική περιουσία, πράγμα που θα τον καθιστούσε αυτόματα υπόχρεο για όλα τα χρέη της.

Η ΠΟΜΙΔΑ θεωρεί απόλυτα αναγκαίο η νομοθετική αυτή ρύθμιση να συμπεριλάβει και την επί ένα εξάμηνο, δυνατότητα αναδρομικής ανάκλησης των αποποιήσεων κληρονομιών της περιόδου από την 1.1.2010 (είσοδος της χώρας στα μνημόνια) μέχρι 15.9.2026, και αντίστοιχη προθεσμία καταγραφής – αναβίωσης χρεών, ακόμη και παραγεγραμμένων, με την προϋπόθεση  ότι δεν είχαν παραγραφεί κατά το χρόνο της αποποίησης, αλλά χωρίς τόκους για τον χρόνο από την αποποίηση έως σήμερα, ώστε οι κληρονόμοι κυρίως ακινήτων πρώτης κατοικίας, που έκαναν ατέλειωτες ουρές καθημερινά στο Γραφείο Αποποιήσεων των Ειρηνοδικείων όλης της χώρας, να μπορέσουν σήμερα να αποδεχθούν νόμιμα τις κληρονομιές με βάση το νέο Κληρονομικό Δίκαιο και να τις δηλώσουν στο Κτηματολόγιο, αντί ή να είναι κλειστές και εγκαταλελειμμένες, ή να διαμένουν σ΄ αυτές χωρίς αποδοχή και χωρίς καμιά φορολογική συμμόρφωση.

Η ρύθμιση αυτή θα κλείσει την ανοικτή ακόμη αυτή κοινωνική πληγή και θα φέρει στο φως και στην αγορά χιλιάδες κλειστά διαμερίσματα, «μάνα εξ ουρανού» στη σημερινή στεγαστική πραγματικότητα. Όπως ανακοινώθηκε από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, στόχος της νέας ρύθμισης είναι η πλήρης διαφάνεια, η μείωση της γραφειοκρατίας και η προστασία των πολιτών από αφανή χρέη της κληρονομιάς.

Ειδικότερα, στην ανακοίνωση του υπουργείου Δικαιοσύνης αναφέρονται τα εξής:

«Μέχρι σήμερα, η αναζήτηση της πραγματικής οικονομικής κατάστασης ενός κληρονομούμενου αποτελούσε μία χρονοβόρα και δαιδαλώδη διαδικασία, που συνεπαγόταν συχνά για τους κληρονόμους τον κίνδυνο ακούσιας αποδοχής χρεών. Με το νέο νομικό πλαίσιο, θα θεσπιστούν ψηφιακά εργαλεία και ενιαίες διαδικασίες που θα εξασφαλίζουν την ταχύτατη απεικόνιση της περιουσιακής κατάστασης.

Για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, το υπουργείο Δικαιοσύνης ανέθεσε σε ομάδα εργασίας, η οποία απαρτίζεται από διακεκριμένους νομικούς, δικαστικούς λειτουργούς και υπηρεσιακά στελέχη, υπό την προεδρία του καθηγητή της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γεωργίου Λέκκα, την διαμόρφωση κατάλληλου νομικού πλαισίου ώστε οι πολίτες, με ταχείες και αποτελεσματικές διαδικασίες, να πληροφορούνται το ενεργητικό και το παθητικό της κληρονομίας.

Οι βασικοί πυλώνες της νέας νομοθεσίας θα περιλαμβάνουν:

Δημιουργία κεντρικής ψηφιακής πλατφόρμας κληρονομιάς: Οι πιστοποιημένοι κληρονόμοι θα αποκτούν, με μία μόνο αίτηση, πρόσβαση σε μία ενιαία ψηφιακή πύλη. Η πλατφόρμα θα συγκεντρώνει δεδομένα από τη φορολογική διοίκηση, τα τραπεζικά ιδρύματα, τα ασφαλιστικά ταμεία και τα υποθηκοφυλακεία/ κτηματολογικά γραφεία.

Καθολική απεικόνιση ενεργητικού και παθητικού: Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να λαμβάνουν πληροφόρηση που θα περιλαμβάνει:

– Ενεργητικό: Ακίνητη περιουσία, τραπεζικούς λογαριασμούς, επενδυτικά προϊόντα και εταιρικά μερίδια.

– Παθητικό: Οφειλές προς το Δημόσιο (ΑΑΔΕ, e-EFKA), δάνεια και κάρτες σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, καθώς και λοιπά βεβαιωμένα χρέη προς τρίτους.

Αυστηρά πρωτόκολλα ασφάλειας και προστασίας δεδομένων: Οι νέες διαδικασίες θα εναρμονίζονται με τις αυστηρότερες προδιαγραφές προστασίας προσωπικών δεδομένων (GDPR).

Με τη μεταρρύθμιση αυτή, το υπουργείο Δικαιοσύνης κάνει ένα ακόμα αποφασιστικό βήμα προς τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους, στηρίζοντας έμπρακτα τον πολίτη, στοχεύοντας στην ενίσχυση της διαφάνειας, την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και την εμπέδωση της ασφάλειας του δικαίου στις κληρονομικές σχέσεις, προσαρμόζοντας το κληρονομικό δίκαιο στις κοινωνικές απαιτήσεις με αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών δυνατοτήτων».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Ή εμείς ή κανείς»: Το rebranding που σκοντάφτει στο παλιό αρχείο – Γράφει ο Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

Ο Αλέξης Τσίπρας αλλιώς περίμενε το rebranding του. Ίσως του τα είχαν πει αλλιώς οι καλοπληρωμένοι συμβουλάτορές του, ίσως άλλα του υπόσχονταν οι δυο επιχειρηματικοί όμιλοι που τον έχουν πάρει από το χέρι με τα ΜΜΕ τους και τον προβάλλουν παντοιοτρόπως.

Νίκος Σακελλαρόπουλος
Γράφει ο συνεργάτης του Έμβολος δημοσιογράφος Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

Μα δεν έχει φτάσει καν το ποσοστό που έλαβε ως πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ στις τελευταίες εκλογές. Η δε βελόνα των μετρήσεων είναι κολλημένη, αν όχι πτωτική. Βλέπετε, εκτός άλλων, ήταν απογοητευτική κι η εμφάνιση-εικόνα του στη ΔΕΘ.

Ο Τσίπρας, εσχάτως έχει «χωθεί» για τα καλά στο πεδίο της ιλαρότητας!

Τι άλλο μπορεί να σκεφτεί κάποιος που τον ακούει να λέει ότι αν υπάρχει κάποιος που μπορεί να νικήσει τον Μητσοτάκη, αν υπάρξει αλλαγή, μόνο αυτός μπορεί να τη φέρει;

Τρελαίνει κόσμο ο Τσίπρας.

Θεωρεί ότι μπορεί να νικήσει τον Μητσοτάκη, όταν όπου έχουν βρεθεί αντίπαλοι χάνει πανηγυρικά και συστηματικά.

Θεωρεί ότι μπορεί να νικήσει τον Μητσοτάκη, όταν βρίσκεται δημοσκοπικά από 10 έως 12-13 μονάδες πίσω κι όταν έχει χαώδη διαφορά από εκείνον στην  πρωθυπουργική καταλληλότητα!

Θεωρεί ότι θα γυρίσει ως πρωθυπουργός, αλλά αγνοεί ότι ουδείς αποτυχημένος επέστρεψε. Οι περιπτώσεις του Ελευθερίου Βενιζέλου, Κωνσταντίνου Καραμανλή και Ανδρέα Παπανδρέου είναι διαφορετικές, αφού την επιστροφή τους επέβαλλαν απρόβλεπτα και καταλυτικά γεγονότα που λειτούργησαν ως θρυαλλίδα.

Και κάπου εδώ αρχίζει το πραγματικό πρόβλημα του rebranding. Γιατί rebranding χωρίς αλλαγή περιεχομένου είναι απλώς καινούργια συσκευασία στο ίδιο προϊόν.

Ο Αλέξης Τσίπρας θέλει να εμφανιστεί ως ο άνθρωπος της επόμενης ημέρας. Μόνο που δυσκολεύεται να εξηγήσει γιατί η επόμενη ημέρα θα πρέπει να μοιάζει τόσο πολύ με την προηγούμενη.

Θέλει να εμφανίζεται ως ώριμος, συναινετικός, θεσμικός και απαλλαγμένος από τις παλιές εντάσεις. Πολύ ωραία. Μόνο που η πολιτική δεν είναι φωτογράφιση για νέο βιογραφικό. Δεν αρκεί να αλλάξεις φόντο, πουκάμισο και λεξιλόγιο. Κάποια στιγμή θα εμφανιστεί και το παλιό αρχείο.

Και το αρχείο λέει πολλά.

Λέει ότι ο ίδιος άνθρωπος που σήμερα μιλά για πολιτική χωρίς τοξικότητα υπήρξε πρωταγωνιστής μιας περιόδου όπου ο δημόσιος λόγος είχε μετατραπεί σε μόνιμη πολεμική επιχείρηση. Λέει ότι ο ίδιος άνθρωπος που σήμερα ζητά υπευθυνότητα είχε επενδύσει πολιτικά στον θυμό και στον διχασμό. Και λέει, κυρίως, ότι η πολιτική μνήμη μπορεί να είναι κοντή, αλλά δεν είναι ανύπαρκτη.

Το ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι ο Τσίπρας μοιάζει να επιστρέφει όχι απλώς ως πρώην πρωθυπουργός, αλλά ως περίπου …αναπόφευκτος πρωθυπουργός.

Εδώ πλέον το rebranding αποκτά μεταφυσικές διαστάσεις.

Δεν λέει απλώς «θα διεκδικήσω». Λέει, περίπου, «αν υπάρξει αλλαγή, εγώ είμαι αυτός που μπορεί να την πραγματοποιήσει». Δηλαδή, πριν ακόμη αποφασίσουν οι πολίτες, έχει αποφασίσει ο ίδιος ποιος θα είναι ο αποδέκτης της απόφασής τους.

Και κάπου εκεί έρχεται η περίφημη φράση: «ή εμείς ή κανείς».

Μάλιστα. Από το «ή εμείς ή αυτοί» περάσαμε στο «ή εμείς ή κανείς». Από τον παλιό διχασμό, δηλαδή, στην πολιτική αποκλειστικότητα. Δεν αρκεί να ζητά την ψήφο. Εμφανίζεται περίπου ως ο μοναδικός διαθέσιμος μηχανισμός για να κινηθεί η ιστορία.

Το «ή εμείς ή κανείς», αποτελεί την επιτομή της αντιδημοκρατικής συμπεριφοράς, της οίησης και του λαϊκισμού. Αποτελεί διχασμό, απαξίωση, προσβολή για όλους.

Αυτό δεν είναι ακριβώς ταπεινότητα επιστροφής. Είναι η αυτοκαταστροφική πεποίθηση ενός ανθρώπου, που θεωρεί ότι η πολιτική πραγματικότητα έχει ήδη επικυρώσει την επιστροφή του και απλώς περιμένει τους ψηφοφόρους να ενημερωθούν.

Μόνο που οι ψηφοφόροι έχουν μια ενοχλητική συνήθεια: ψηφίζουν οι ίδιοι. Κι έχουν και νου και μνήμη. Πολύ περισσότερο όταν ο Τσίπρας

έχει ήδη δοκιμαστεί στην εξουσία και έχει ήδη δοκιμαστεί και στην αντιπολίτευση.

Αυτό είναι το παράδοξο της υπόθεσης Τσίπρα: θέλει να επιστρέψει ως κάτι καινούργιο, επικαλούμενος την παλιά του πολιτική διαδρομή ως απόδειξη καταλληλότητας. Θέλει να αξιοποιήσει την εμπειρία του, αλλά να μην του χρεωθεί το κόστος της. Θέλει να εμφανίζεται ως έμπειρος, χωρίς να θυμούνται όλοι τι ακριβώς έζησαν μαζί του.

Δεν γίνεται αυτό! Απλά δεν γίνεται. Ειδικά αν κάθε εμφάνιση έχει ως υπότιτλο τη φράση «πολιτικά ανερμάτιστος κι αμόρφωτος»…

Η πολιτική επιστροφή δεν είναι delete στο παρελθόν. Και κυρίως δεν είναι ιδιοκτησία κανενός.

Αν ο Τσίπρας θέλει πραγματικά να πείσει ότι άλλαξε, υπάρχει ένας απλός τρόπος: να αφήσει τους άλλους να το πουν. Να μην αυτοανακηρύσσεται μοναδική λύση. Να μην αντιμετωπίζει την πολιτική ως προδιαγεγραμμένη επιστροφή. Να μην ζητά από τους ψηφοφόρους να τον θεωρήσουν αναγκαίο πριν ακόμη αποφασίσουν αν τον θεωρούν επιθυμητό.

Σκέφτομαι ότι κορυφαίο ζήτημα-πρόβλημα του rebranding δεν είναι ότι δεν το κατάλαβαν οι πολίτες.

Μπορεί να είναι, ότι το πίστεψε υπερβολικά ο ίδιος.

Ρολό κοτόπουλο με άσπρη σάλτσα – Ένα πιάτο γκουρμεδάτο μα τόσο απλό!

Ελένη Σιδηροπούλου
Από την Ελένη Σιδηροπούλου

Σήμερα έχω όρεξη για ένα γκουρμέ φαγάκι τόσο απλό, που η νοστιμιά του συγκρίνεται επάξια με αυτό ενός καλού εστιατορίου!

Ένα φαγητό που ξετρελαίνει όλη την οικογένεια, αλλά και τους πιο απαιτητικούς ουρανίσκους.

Ρολό κοτόπουλο με άσπρη σάλτσα 1

Ρολό κοτόπουλο με άσπρη σάλτσα και πικάντικο ρύζι

Από την Ελένη Σιδηροπούλου

Υλικά για 4 άτομα:

4 στήθη κοτόπουλου σε φιλετάκια

8 φέτες κασέρι γκούντα

4 φέτες γαλοπούλα

1 κόκκινη πιπεριά

1 πράσινη πιπεριά

1 τριμμένο καρότο

Λίγες κομμένες ελιές

100 γρ. τρίμματα από διάφορα κασέρια

Αλάτι

Πιπέρι μαύρο και κόκκινο

Πάπρικα

1 κύβο βοδινό

1 ποτηράκι λευκό κρασί

1 κρέμα γάλακτος

Λίγα μανιτάρια

Ελαιόλαδο για τα φιλετάκια κοτόπουλου

Εκτέλεση συνταγής:

Αφού ανοίξουμε τα στήθη κοτόπουλου, βάζουμε τα διάφορα μπαχαρικά μας προσθέτοντας το κασέρι, τη γαλοπούλα, τις πιπεριές κόκκινη και πράσινη, το καρότο, τις κομμένες ελιές και τα τρίμματα από το κασέρι.

Ρολό κοτόπουλο με άσπρη σάλτσα 3

 Τα βάζουμε πάνω στο στήθος κοτόπουλου και το διπλώνουμε σε ρολό με ένα σχοινάκι ή με οδοντογλυφίδες.

Ρολό κοτόπουλο με άσπρη σάλτσα 4

Τα σοτάρουμε σε ένα αντικολλητικό τηγάνι για 5 λεπτά από κάθε πλευρά και μετά τα σβήνουμε με ένα ποτηράκι λευκό κρασί.

Ρολό κοτόπουλο με άσπρη σάλτσα 2

Προσθέτουμε τα μανιτάρια μας.

Βάζουμε ζωμό κρέατος, νεράκι και ψήνουμε για 30 λεπτά.

Και 5 λεπτά πριν κλείσουμε το μάτι ρίχνουμε την κρέμα γάλακτος, μέχρι να αρχίσει να πήζει η σάλτσα μας.

Βγαίνουν 8 φιλετάκια ρολά κοτόπουλου.

Για το πικάντικο ρύζι:

Υλικά:

200 γρ κίτρινο ρύζι, τύπου Αμερικής

500 γρ νερό

Λίγο αρακά

1 καρότο

Λίγες φέτες σαλάμι κομμένο σε κύβους

2 κύβους κρέατος

Πιπέρι

Κουρκουμά

Ελαιόλαδο

Εκτέλεση συνταγής:

Για το ρύζι βάζουμε σε μία κατσαρόλα με νερό λίγο αρακά, καρότο τριμμένο, σαλάμι σε κύβους κομμένο και 2 κύβους ζωμό κρέατος, πιπέρι και λάδι. Αλάτι δεν βγάζουμε καθόλου.

Αφήνουμε να βράσουν όλα μαζί για 10 λεπτά και τέλος προσθέτουμε και το ρύζι μας με λίγο κουρκουμά για χρώμα.

Μόλις γίνει το ρύζι, το τραβάμε στην άκρη και το σκεπάζουμε με μια καθαρή πετσέτα για να απορροφήσει όλα τα υγρά που έχουν μείνει.

Ρολό κοτόπουλο με άσπρη σάλτσα 1

Καλή σας επιτυχία!

Καιρός: Ο καιρός στην Ελλάδα για σήμερα Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου 2026

ΓΕΝΙΚΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΚΑΙΡΟΥ ΓΙΑ ΣΗΜΕΡΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25-9-2026

ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Ο καιρός θα παρουσιάσει σταδιακή μεταβολή κυρίως στα δυτικά και σε τμήματα της ηπειρωτικής χώρας. Στο Ιόνιο, την Ήπειρο και τη δυτική και κεντρική Στερεά οι αρχικά λίγες νεφώσεις θα αυξηθούν, ενώ βαθμιαία περισσότερες νεφώσεις θα αναπτυχθούν στη δυτική και κεντρική Μακεδονία, τη Θεσσαλία και τη δυτική Πελοπόννησο. Μετά το μεσημέρι θα σημειωθούν τοπικές βροχές και κυρίως στα δυτικά θα εκδηλωθούν σποραδικές καταιγίδες. Στην υπόλοιπη νησιωτική χώρα ο καιρός θα είναι γενικά αίθριος με λίγες νεφώσεις, πρόσκαιρα αυξημένες στην Κρήτη τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες. Οι άνεμοι στα δυτικά θα είναι μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ, ενώ στα ανατολικά θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις 3 με 5 και στο νοτιοανατολικό Αιγαίο 5 με 6 μποφόρ. Η θερμοκρασία δεν θα παρουσιάσει αξιόλογη μεταβολή, φτάνοντας στις περισσότερες περιοχές τους 24 με 26 βαθμούς και τοπικά στα Δωδεκάνησα τους 27 βαθμούς Κελσίου.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ – ΘΡΑΚΗ

Καιρός: Στη δυτική και κεντρική Μακεδονία οι αρχικά λίγες νεφώσεις θα αυξηθούν βαθμιαία και από το μεσημέρι θα σημειωθούν τοπικές βροχές, ενώ κυρίως στα δυτικότερα τμήματα είναι πιθανές σποραδικές καταιγίδες. Στην ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη αναμένονται λίγες έως παροδικά αυξημένες νεφώσεις, με περισσότερα διαστήματα χωρίς φαινόμενα.

Άνεμοι: Κυρίως από βόρειες έως βορειοανατολικές διευθύνσεις 3 με 5 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Θράκη 11–24°C, Ανατολική Μακεδονία 13–24°C, Κεντρική Μακεδονία 15–25°C, Δυτική Μακεδονία 10–21°C.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Καιρός: Αρχικά λίγες νεφώσεις, οι οποίες θα αυξηθούν σταδιακά. Από το μεσημέρι και αργότερα υπάρχει πιθανότητα τοπικών βροχών, καθώς η αστάθεια θα επηρεάζει την κεντρική Μακεδονία.

Άνεμοι: Κυρίως βόρειων διευθύνσεων, γενικά 3 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: 14–25°C.

ΗΠΕΙΡΟΣ – ΝΗΣΙΑ ΙΟΝΙΟΥ

Καιρός: Οι νεφώσεις θα αυξηθούν σταδιακά και από το μεσημέρι θα σημειωθούν τοπικές βροχές. Κυρίως στην Ήπειρο και στο Ιόνιο αναμένονται και σποραδικές καταιγίδες, με τα φαινόμενα να επιμένουν κατά τόπους και αργότερα μέσα στην ημέρα.

Άνεμοι: Μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Ήπειρος 10–23°C. Νησιά Ιονίου 19–26°C.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ

Καιρός: Αρχικά λίγες νεφώσεις, οι οποίες βαθμιαία θα αυξηθούν. Μετά το μεσημέρι θα σημειωθούν τοπικές βροχές, ενώ κυρίως στα δυτικότερα τμήματα είναι πιθανό να εκδηλωθούν και σποραδικές καταιγίδες.

Άνεμοι: Κυρίως βόρειων διευθύνσεων 3 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: 10–25°C.

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ – ΕΥΒΟΙΑ

Καιρός: Στη δυτική και κεντρική Στερεά οι νεφώσεις θα αυξηθούν σταδιακά και μετά το μεσημέρι θα σημειωθούν τοπικές βροχές, ενώ κυρίως στα δυτικά είναι πιθανές σποραδικές καταιγίδες. Στην ανατολική Στερεά και την Εύβοια ο καιρός θα είναι γενικά καλύτερος, με λίγες έως παροδικά αυξημένες νεφώσεις.

Άνεμοι: Στα δυτικά μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ. Στα ανατολικά από βόρειες διευθύνσεις 3 με 5 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Δυτική Στερεά 15–26°C. Ανατολική Στερεά – Εύβοια 13–26°C.

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

Καιρός: Στη δυτική Πελοπόννησο οι νεφώσεις θα αυξηθούν βαθμιαία και μετά το μεσημέρι θα εκδηλωθούν τοπικές βροχές, με πιθανότητα σποραδικής καταιγίδας. Στα ανατολικά και νότια τμήματα αναμένονται μεγαλύτερα διαστήματα ηλιοφάνειας και λίγες παροδικές νεφώσεις.

Άνεμοι: Στα δυτικά μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ και στα ανατολικά κυρίως από βόρειες διευθύνσεις 3 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Δυτική Πελοπόννησος 18–26°C. Ανατολική Πελοπόννησος 15–25°C.

ΚΥΚΛΑΔΕΣ – ΚΡΗΤΗ

Καιρός: Στις Κυκλάδες γενικά αίθριος καιρός με λίγες νεφώσεις. Στην Κρήτη επίσης θα επικρατήσει αρκετή ηλιοφάνεια, με τις νεφώσεις να αυξάνονται πρόσκαιρα τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες.

Άνεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 3 με 5 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Κυκλάδες 19–24°C. Κρήτη 15–25°C.

ΝΗΣΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ – ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ

Καιρός: Γενικά αίθριος καιρός με λίγες τοπικές νεφώσεις. Στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου κατά διαστήματα οι νεφώσεις μπορεί να είναι περισσότερες, ενώ στα Δωδεκάνησα θα επικρατήσει κυρίως ηλιοφάνεια.

Άνεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 4 με 5 μποφόρ και στο νοτιοανατολικό Αιγαίο 5 με 6 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Νησιά Ανατολικού Αιγαίου 18–25°C. Δωδεκάνησα 20–27°C.

ΑΤΤΙΚΗ

Καιρός: Γενικά αίθριος καιρός με λίγες παροδικές νεφώσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Άνεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 3 με 5 μποφόρ.

Θερμοκρασία: 15–26°C.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΓΙΑ ΑΥΡΙΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 26-9-2026

Στο Ιόνιο και τα ηπειρωτικά αναμένονται παροδικά αυξημένες νεφώσεις με τοπικές βροχές και καταιγίδες, ενώ σταδιακά τα φαινόμενα θα επεκταθούν προς τις Κυκλάδες και την Κρήτη. Στην υπόλοιπη νησιωτική χώρα οι αρχικά λίγες νεφώσεις θα αυξηθούν βαθμιαία και στα Δωδεκάνησα υπάρχει πιθανότητα να σημειωθούν τοπικές βροχές. Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις 3 με 5 μποφόρ και βαθμιαία στο βόρειο Αιγαίο θα ενισχυθούν τοπικά έως τα 7 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα φτάσει στα ηπειρωτικά τους 22 με 24 βαθμούς και στη νησιωτική χώρα τους 24 με 26 βαθμούς Κελσίου.

Με πληροφορίες από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία