Ο ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ προκήρυξε χθες, Δευτέρα, πρόωρες βουλευτικές εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου βάζοντας ένα υπολογισμένο πολιτικό στοίχημα.

Έχοντας υποστεί μια σοβαρή ήττα στο κοινοβούλιο με την απόρριψη από τους βουλευτές των μέτρων, που πρότεινε με στόχο να βάλει ένα τέλος στη στεγαστική κρίση που μαστίζει τη χώρα, και ηγούμενος ενός εξαιρετικά κατακερματισμένου κυβερνητικού συνασπισμού μειοψηφίας, ο Σάντσεθ αποπειράται να επαναφέρει τη συζήτηση γύρω από τις προοδευτικές κοινωνικές αξίες, έναντι ενός εντεινόμενου κύματος επιστροφής της δεξιάς στην εξουσία.

Η κοινοβουλευτική ήττα του συνέπεσε με τις μεγάλες πανεθνικές διαμαρτυρίες μετά την πολύκροτη έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ στη Μαδρίτη. Έτσι κι αυτός κινήθηκε γρήγορα ώστε το στεγαστικό ζήτημα να του επιτρέψει να πλαισιώσει τις εκλογές με το θέμα αυτό, που φέρεται να ευνοεί την αριστερά, και να εμφανίσει το κόμμα του ως το μόνο υποστηρικτή της εργατικής τάξης έναντι των ελίτ, αντί να χρειαστεί να υπερασπισθεί τα πεπραγμένα του σε περισσότερο πολωτικά θέματα και εσωκομματικές κρίσεις που έχουν φθείρει σημαντικά την κυβέρνησή του.

Ο λόγος για τα σκάνδαλα διαφθοράς που πλήττουν το στενό περιβάλλον του. Η σύζυγός του, η Μπεγκόνια Γκόμεθ, πρόκειται να δικασθεί προσεχώς, όπως και δύο πρώην στενοί συνεργάτες του στην ηγεσία του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος, του PSOE. Σ’ αυτό προστίθεται η απαγγελία κατηγοριών σε βάρος του πρώην πρωθυπουργού Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο, μιας από τις προσωπικότητες με μεγάλη επιρροή στο κόμμα και πολιτικού συμμάχου του Σάντσεθ.

Όμως η σοβαρότερη απειλή για τον Σάντσεθ, την οποία φαίνεται πως πρόλαβε με την προκήρυξη των πρόωρων εκλογών, θα ήταν να ληφθεί προεκλογικά απόφαση για διεξαγωγή έρευνας σε βάρος του ίδιου του PSOE ως νομικού προσώπου. Αυτό το τελευταίο σενάριο δεν θα εμπόδιζε αυτομάτως τη συμμετοχή του κόμματος στις εκλογές, όμως θα αύξανε πολύ το πολιτικό κόστος αυτών των υποθέσεων διαφθοράς και θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο, σε περίπτωση καταδίκης, για κυρώσεις σε βάρος του κόμματος.

Η μεταναστευτική κρίση είναι άλλο ένα φλέγον ζήτημα για την κυβέρνηση, η οποία βρέθηκε αντιμέτωπη με δημόσιο έλεγχο και πτώση στις δημοσκοπήσεις μετά τη συρροή μεταναστών που σημειώθηκε νωρίτερα φέτος στη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακα στη βόρεια Αφρική.

Ο εύθραυστος χαρακτήρας του κυβερνητικού συνασπισμού του θεωρείται επίσης ένας παράγοντας που ώθησε τον ισπανό πρωθυπουργό να προκηρύξει πρόωρες εκλογές. Αφότου ανέλαβε την εξουσία, βασίσθηκε σ’ ένα παζλ από ακροαριστερούς συμμάχους (Sumar) και περιφερειακά αποσχιστικά κόμματα (το καταλανικό Junts). Πολιτικοί σχολιαστές υπογραμμίζουν ότι η κυβέρνηση έχει ουσιαστικά παραλύσει, καθώς δεν είναι σε θέση να περάσει έναν εθνικό προϋπολογισμό εξαιτίας του ακραίου κατακερματισμού των εταίρων της. Με τις πρόωρες εκλογές, ο Σάντσεθ απευθύνεται στους ψηφοφόρους για να πετύχει μια «ευρύτερη προοδευτική πλειοψηφία» ώστε να μην χρειάζεται πλέον να κυβερνά όντας στο έλεος μικρών περιφερειακών κομμάτων.

Ωστόσο τα δεδομένα των δημοσκοπήσεων δείχνουν πως η μάχη θα είναι δύσκολη για την αριστερά. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του οργανισμού Sigma Dops που δημοσιεύθηκε από την El Mundo, το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα του Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, μαζί με το ακροδεξιό κόμμα Vox, αναμένεται να συγκεντρώσουν μαζί μια άνετη πλειοψηφία (έως 203 από τις 350 έδρες).

Παρατηρητές υπογραμμίζουν πάντως ότι, παρά το γεγονός ότι υπολείπεται στις δημοσκοπήσεις, ο Πέδρο Σάντσεθ έχει επιδείξει εξαιρετική πολιτική αντοχή. Το 2023, όταν οι δημοσκόποι τον είχαν ξεγράψει, κατάφερε να κινητοποιήσει τους αριστερούς ψηφοφόρους επισείοντας τους φόβους για είσοδο του ακροδεξιού Vox στην κυβέρνηση. Τώρα κάνει ακριβώς το ίδιο, προειδοποιώντας ότι η Ισπανία πρέπει να επιλέξει ανάμεσα στον προοδευτισμό ή σ’ ένα παγκόσμιο οπισθοδρομικό «ακροδεξιό κύμα».

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Γιώργος Αγγελόπουλος

Νέο σήμα για πρόωρες εκλογές στην Τουρκία έστειλε ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί, τοποθετώντας τη διεξαγωγή τους εντός του 2028, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για νέα υποψηφιότητα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ο ηγέτης του Εθνικιστικού Κινήματος ζήτησε σχετική απόφαση του κοινοβουλίου με τη μεγαλύτερη δυνατή συναίνεση.

Μιλώντας σήμερα στην κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματός του, ο Μπαχτσελί παρουσίασε την κοινοβουλευτική απόφαση για νέες εκλογές ως τη διαδικασία που θα επιτρέψει στον Ερντογάν να διεκδικήσει ξανά την προεδρία. «Ο κ. Ερντογάν, για να μπορέσει να θέσει ξανά υποψηφιότητα, θα πρέπει να ληφθεί απόφαση για τη διεξαγωγή νέων εκλογών στο Κοινοβούλιο σε κατάλληλη στιγμή και με τη μέγιστη δυνατή συναίνεση. Οι νέες εκλογές θα πρέπει να διεξαχθούν εντός του έτους 2028», δήλωσε.

Στήριξη στον Ερντογάν

Ο Μπαχτσελί τάχθηκε υπέρ της υποψηφιότητας Ερντογάν με τη Λαϊκή Συμμαχία, χαρακτηρίζοντας τους σχετικούς νομικούς, πολιτικούς και κοινωνικούς λόγους «περισσότερο από επαρκείς». Συνέδεσε τη στήριξή του με την ανάγκη εμπειρίας στη διαχείριση των εξελίξεων.

Όπως είπε, η τρίτη προεδρική θητεία «είναι γεμάτη με πολλές σημαντικές εξελίξεις στη χώρα μας, στην περιοχή μας και στον κόσμο. Και πάνω απ’ όλα, υπάρχει ανάγκη για ανθεκτικότητα και εμπειρία για τη διαχείριση αυτής της δύσκολης διαδικασίας». «Αυτή η εμπειρία, ωστόσο, ενσαρκώνεται στο Προεδρικό Σύστημα Διακυβέρνησης και στη Λαϊκή Συμμαχία, και ενσαρκώνεται από τον κ. Ερντογάν», πρόσθεσε.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ διέταξε τον ισραηλινό στρατό να αυξήσει το επίπεδο επιφυλακής και να είναι έτοιμος «για όλα τα πιθανά σενάρια» στην Λωρίδα της Γάζας σήμερα, παραμονή της επετείου των επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου.

Ο ‘Ισραελ Κατς διαβίβασε τις διαταγές αυτές «υπό το φως των πληροφοριών που αφορούν σχέδια της Χαμάς να αποπειραθεί να διεξαγάγει επιθέσεις κατά των δυνάμεών μας», αναφέρεται σε ανακοίνωση του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας. «Αν οι δυνάμεις μας υποστούν απώλειες, αυτοί που θα πληρώσουν βαρύ τίμημα θα είναι η Χαμάς και ο πληθυσμός της Γάζας».

Η απειλή του ισραηλινού υπουργού εντάσσεται στο κλίμα έντασης που επικρατεί μία ημέρα πριν από την τρίτη επέτειο των επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου. Οι ισραηλινές αρχές φοβούνται ενέδρες σε ισραηλινά στρατιωτικά φυλάκια στην ζώνη της Γάζας που ελέγχεται από τον ισραηλινό στρατό ή απαγωγές στρατιωτών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ επέσεισε χθες Δευτέρα την απειλή επιβολής κυρώσεων σε βάρος οποιουδήποτε χρηματοοικονομικού οργανισμού σε διεθνές επίπεδο επιδίδεται σε συναλλαγές με το Ιράν ή με τον ιρανικό τραπεζικό τομέα.

«Οι ξένοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί που συνεχίζουν να επιδίδονται σε συναλλαγές με ιρανικούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς στους οποίους επιβάλλονται κυρώσεις μπορεί να υποστούν μέτρα ανά πάσα στιγμή, χωρίς προειδοποίηση, και πρέπει να λάβουν αμέσως μέτρα για να τερματίσουν αυτές τις δραστηριότητες και αυτές τις σχέσεις», διεμήνυσε το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών σε ανακοίνωσή του.

Σύμφωνα με το ανακοινωθέν αυτό, η ιρανική κυβέρνηση αξιοποιεί «παράλληλα τραπεζικά κανάλια» για να παρακάμπτει αμερικανικές κυρώσεις. Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ απαιτεί οι διεθνείς χρηματοπιστωτικοί θεσμοί να εντοπίζουν και να αποφεύγουν τέτοια «κανάλια».

Οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν μαζί με το Ισραήλ επίθεση ευρείας κλίμακας στο Ιράν την 28η Φεβρουαρίου, σκοτώνοντας ηγέτες της χώρας και αξιώνοντας η κυβέρνηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας να βάλει τέλος σε κάθε δραστηριότητα στο πλαίσιο του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας της χώρας.

Η Τεχεράνη ανταπέδωσε βάζοντας στο στόχαστρο συμμάχους της Ουάσιγκτον στον Κόλπο και κλείνοντας το στενό του Ορμούζ, γεγονός που απογείωσε τις τιμές της ενέργειας και άλλων βασικών ειδών, ιδίως των λιπασμάτων.

Από τα τέλη του Αυγούστου, οι ΗΠΑ ενέτειναν την εκστρατεία τους για να απομονωθεί οικονομικά το Ιράν, προειδοποιώντας τους συμμάχους τους και μη πως θα αντιμετωπίσουν κυρώσεις αν συνεχίσουν να έχουν συναλλαγές με την ιρανική κυβέρνηση.

Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε σειρά νέων κυρώσεων στο πλαίσιο της επίθεσης, βάζοντας στο στόχαστρο τον χρηματοπιστωτικό τομέα, τα κρυπτονομίσματα, τις σιδηροδρομικές μεταφορές, τις οδικές μεταφορές και τη βιομηχανία στο Ιράν.

Ανακοίνωσε επίσης μέτρα σε βάρος δυο τραπεζών —η μια έχει έδρα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έτερη την Τουρκία— για την υποτιθέμενη βοήθεια που προσέφεραν στην Τεχεράνη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η διαπραγμάτευση με την κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν έχει «κανένα νόημα», έκρινε χθες Δευτέρα ο πρόεδρος του Ιράν, ο Μασούντ Πεζεσκιάν, σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση IRIB.

«Ως τώρα, μας έχουν επιτεθεί τρεις φορές έπειτα από συνομιλίες», γεγονός το οποίο «δείχνει πως δεν επιδιώκουν διάλογο», επιχειρηματολόγησε, σύμφωνα με το μέσο ενημέρωσης. «Οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν κανένα νόημα με έναν εχθρό που διαπράττει καθημερινά δολοφονίες, (επιβάλλει) κυρώσεις, (ασκεί) πιέσεις και αθετεί τις δεσμεύσεις του», πρόσθεσε ο πρόεδρος του Ιράν.

Επτά και πλέον μήνες μετά την έναρξη των βομβαρδισμών των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, οι συνομιλίες ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη μοιάζουν να έχουν περιέλθει εκ νέου σε αδιέξοδο.

Παρά την κατάπαυση του πυρός τον Απρίλιο, παρά την υπογραφή του λεγόμενου μνημονίου κατανόησης τον Ιούνιο, και παρά τις έμμεσες συνομιλίες στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο, οι ΗΠΑ και το Ιράν συνεχίζουν να βρίσκονται σε σύγκρουση για το στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ, ανταλλάσσοντας συχνά απειλές και επιθέσεις.

Προχθές Κυριακή, ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας τόνισε πως δεν υπάρχει «στρατιωτική λύση» στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, «ούτε καμιά λύση βασισμένη σε νέες κυρώσεις».

«Αν οι εχθροί μας επιλέξουν εκ νέου τον δρόμο της στρατιωτικής αναμέτρησης, η ανταπόδοσή μας θα είναι πιο ισχυρή απ’ ό,τι προηγουμένως και θα αμυνθούμε με ακόμη περισσότερη δύναμη», ανέφερε ο Αμπάς Αραγτσί απευθυνόμενος σε ξένους πρεσβευτές στην Τεχεράνη.

«Μόνο διαπραγματεύσεις βασισμένες στη δικαιοσύνη και στην ισότητα θα επιτρέψουν να εξευρεθεί λύση για να τελειώσει αυτός ο πόλεμος και η παράνομη και άδικη επίθεση εναντίον του Ιράν», πρόσθεσε.

Αμερικανοί και Ιρανοί συζήτησαν στα τέλη Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της εβδομάδας υψηλού επιπέδου της ΓΣ του ΟΗΕ. Το Ιράν υπέβαλε πρόταση για να ξανανοίξει μέσα σε επτά ημέρες το στενό του Ορμούζ, πλέον στην καρδιά της σύγκρουσης, με αντάλλαγμα ιδίως την άρση των αμερικανικών οικονομικών κυρώσεων σε βάρος του.

Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε την πρόταση. Άφησε πάντως ανοικτή την πόρτα για τη συνέχιση των έμμεσων διαπραγματεύσεων — χωρίς να αποκλείει την επανέναρξη των βομβαρδισμών εναντίον του Ιράν προσεχώς.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον συνεχίζει και ενισχύει αυτόν που αποκαλεί οικονομικό πόλεμο εναντίον της Τεχεράνης, επιβάλλοντας νέες κυρώσεις στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Στο πεδίο, παρατηρείται σχετική αποκλιμάκωση τις τελευταίες εβδομάδες. Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ έχουν να εξαπολύσουν πλήγματα εναντίον του Ιράν από την 1η Σεπτεμβρίου, αν και πλοία μπαίνουν συχνά στο στόχαστρο στο στενό του Ορμούζ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έδωσε το πράσινο φως για να τουφεκιστεί από εκτελεστικό απόσπασμα του αμερικανικού στρατού ο δράστης επίθεσης με 13 νεκρούς στη στρατιωτική βάση Φορτ Χουντ του Τέξας το 2009, ανακοίνωσε χθες Δευτέρα εκπρόσωπος του Πενταγώνου.

Ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ «συνέστησε —και ο πρόεδρος Ντόναλντ Τζ. Τραμπ ενέκρινε— τη θανάτωση διά τυφεκισμού από στρατιωτικό εκτελεστικό απόσπασμα του καταδικασμένου τρομοκράτη Νιντάλ Μαλίκ Χάσαν», ανέφερε ο Σον Παρνέλ μέσω X. Η ημερομηνία και η τοποθεσία της εκτέλεσης θα ανακοινωθούν σε δεύτερο χρόνο, πρόσθεσε.

Ο Νιντάλ Χάσαν, μουσουλμάνος γεννημένος στις ΗΠΑ, παλαιστινιακής καταγωγής, άνοιξε πυρ την 5η Νοεμβρίου 2009 στο ιατρικό κέντρο της πελώριας στρατιωτικής βάσης Φορτ Χουντ, για να εμποδίσει στρατιωτικούς να πάνε να συμμετάσχουν στους πολέμους, που θεωρούσε «παράνομους», στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ. Ο άνδρας, ο οποίος είχε χαρακτηριστεί «μοναχικός λύκος» πιστός στην Αλ Κάιντα, είχε δολοφονήσει 13 ανθρώπους, ανάμεσά τους 12 στρατιωτικούς, κι είχε τραυματίσει δεκάδες άλλους.

Ο πρώην στρατιωτικός ψυχίατρος, ο οποίος είχε τραυματιστεί από σφαίρα κατά τη διάρκεια της επίθεσης, είναι σήμερα εν μέρει παράλυτος. Είχε καταδικαστεί στην εσχάτη των ποινών από στρατοδικείο το 2013. Η εκτέλεσή του θα είναι η πρώτη στην οποία θα προχωρήσουν οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις από το 1961.

ΑΠΕ-ΜΠΕ