Η πρώτη κατασκευή έγινε με οδηγίες από τις σελίδες ενός περιοδικού
Πριν τα ξύλα μεταμορφωθούν σε όργανα υψηλής οργανοποιίας και οι δημιουργίες του ταξιδέψουν σε όλη την Ευρώπη, ήταν απλώς ένα παιδί που ανακάλυπτε τη χαρά της κατασκευής φτιάχνοντας τόξα, βέλη και κάθε λογής παιχνίδια. Εκείνη η παιδική περιέργεια δεν χάθηκε ποτέ. Αντίθετα, εξελίχθηκε σε μια τέχνη που σήμερα κάνει το όνομά του γνωστό στους κλασικούς κιθαριστές εντός και εκτός συνόρων.
Δείτε το βίντεο:
Ο λόγος για τον Βασίλη Βασιλειάδη, έναν από τους σημαντικούς Έλληνες κατασκευαστές κλασικής κιθάρας, ο οποίος από το εργαστήριό του στην Κοζάνη δημιουργεί όργανα που ξεχωρίζουν για την αισθητική, τον ήχο και τη λεπτομέρεια της κατασκευής τους. Η δεξιοτεχνία του έχει εκτιμηθεί από διάσημους κιθαριστές σε όλο τον κόσμο, ενώ κάθε κιθάρα κατασκευάζεται εξ ολοκλήρου στο χέρι, προσαρμοσμένη στις ανάγκες του μουσικού που θα την αποκτήσει. «Από πολύ μικρός είχα μία τάση να κατασκευάζω διάφορα πράγματα. Αφού έκανα παιχνίδια στα παιδικά μου χρόνια, μετά έκανα μικρά οργανάκια, ξεκινώντας από τις ποντιακές λύρες», εξηγεί, μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο Βασίλης Βασιλειάδης.
Το κατάλληλο έδαφος για να αρχίσει ν’ ασχολείται μ’ αυτήν την τέχνη, του το έδωσε ο πατέρας του, που ως μελισσοκόμος διέθετε ξυλουργικά εργαλεία κι έτσι εξοικειώθηκε κι ο ίδιος από πολύ μικρός στο χειρισμό τους. Μετά τις λύρες, σειρά πήρε το μπαγλαμαδάκι, ο τζουράς, ο κεμανές, το λαούτο και το μπουζούκι, ενώ παράλληλα φρόντιζε να μαθαίνει να παίζει κάθε όργανο που κατασκεύαζε.
Ωστόσο, η στιγμή που θα καθόριζε το μέλλον του, ήρθε στα 25 του χρόνια, μέσα από τις σελίδες ενός περιοδικού και συγκεκριμένα μέσα από ένα άρθρο με τίτλο «Φτιάξ’ την μόνος σου», από το οποίο πήρε «σάρκα και οστά» η πρώτη του κιθάρα. «Το 1982 έπεσε στα χέρια μου το περιοδικό TaR, του οποίου εκδότης ήταν ο συνθέτης, τραγουδοποιός και κιθαριστής Νότης Μαυρουδής. Εκεί είχε σε στάδια και σε συνέχειες την κατασκευή της κιθάρας. Κι έτσι τότε, κατασκεύασα την πρώτη μου κλασική κιθάρα», θυμάται ο κ. Βασιλειάδης, που παρά την κύρια απασχόλησή του στη ΔΕΗ, από τότε δεν σταμάτησε να κατασκευάζει κλασικές κιθάρες.
Περιγράφοντας τα πρώτα χρόνια κατασκευής του οργάνου, θυμάται τους κιθαριστές φίλους του, να δοκιμάζουν κάθε ένα όργανο που είναι έτοιμο και να κάνουν την κριτική τους. «Ερχόταν εδώ και άρχιζαν να παίζουν, να δοκιμάζουν, να τεστάρουν και τελικά να αποφασίζουμε να αλλάξω κάποια πράγματα. Τα πρώτα χρόνια γινόταν αυτό κάθε φορά. Τώρα όμως, στα 70 μου χρόνια, υπάρχει η εμπειρία πλέον να κρίνω ένα όργανο αν είναι σωστό ή όχι», δηλώνει.
Η φυσική που κρύβεται πίσω από την κατασκευή κιθάρας
Από εκείνη την πρώτη κιθάρα μέχρι σήμερα έχουν περάσει περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες συνεχούς αναζήτησης. Με σύμμαχο τις σπουδές του ως μηχανικός αυτοματισμού, μελέτησε σε βάθος την ακουστική και τη συμπεριφορά των υλικών και επένδυσε αμέτρητες ώρες στην εξέλιξη της τέχνης του. Στις κιθάρες του χρησιμοποιεί επιλεγμένα ξύλα, σύγχρονες τεχνικές και ιδιαίτερη προσοχή στον συντονισμό όλων των τμημάτων του οργάνου, ώστε να επιτυγχάνεται η μέγιστη ποιότητα ήχου. «Χορδές, καπάκι, πλάτη και αέρινος όγκος λειτουργούν ως “ταλαντωτές” και πρέπει να συνεργάζονται στις σωστές συχνότητες, ώστε η κιθάρα να αποδίδει τον καλύτερο δυνατό ήχο», εξηγεί, αποκαλύπτοντας ότι πίσω από κάθε κιθάρα κρύβεται και πολλή …φυσική. Ο ίδιος ακολουθεί τη φιλοσοφία του Ισπανού κατασκευαστή Ιγκνάσιο Φλέτα, επιλέγοντας η πλάτη να μη συντονίζεται με το καπάκι, ώστε η ενέργεια των χορδών να μεταφέρεται σχεδόν αποκλειστικά εκεί όπου παράγεται ο πλούσιος και δυνατός ήχος.
Για κάθε κιθάρα, όπως λέει, απαιτείται περίπου ενάμισης μήνας εργασίας, αν και οι χρόνοι αναμονής ανάμεσα στα στάδια της κατασκευής, του επιτρέπουν να δουλεύει παράλληλα έως και τρία όργανα.
Η ποιότητα της δουλειάς του έχει οδηγήσει σε συνεργασίες με τέσσερις μεγάλους οίκους κλασικής κιθάρας στη Σλοβενία, τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Πολωνία, ενώ οι κιθάρες του βρίσκονται πλέον στα χέρια μουσικών σε πολλές χώρες της Ευρώπης.
Παρά τη διεθνή αναγνώριση, ο ίδιος δείχνει να απολαμβάνει περισσότερο τις στιγμές που το εργαστήριό του γεμίζει παιδικές φωνές. Τα καλοκαίρια, έρχονται -από τη μεγαλούπολη όπου ζουν- τα έξι εγγόνια του και όπως χαρακτηριστικά λέει, «κάνουν κατάληψη στο εργαστήριο». Το μεγαλύτερο έχει ήδη κατασκευάσει μαζί του πέρυσι έναν μπαγλαμά, ενώ φέτος σειρά έχουν μια βαλλίστρα κι ένα τόξο, θυμίζοντας τη δική του πορεία…
Υπάρχει μια παράξενη οικονομία στις ανθρώπινες σχέσεις. Θυμόμαστε με ακρίβεια όσα μας οφείλουν και πολύ πιο αμυδρά όσα μας χαρίστηκαν. Μια λέξη που ειπώθηκε σε λάθος ώρα, ένα μήνυμα που έμεινε αναπάντητο, η απουσία κάποιου ακριβώς όταν τον χρειαζόμασταν, μια αδικία παλιά που εξακολουθεί να μετακινείται μέσα μας σαν μικρό έπιπλο σε σκοτεινό δωμάτιο, σκοντάφτουμε επάνω της ακόμη κι όταν νομίζαμε πως την είχαμε ξεχάσει. Στη σημερινή ζωή μάλιστα το κατάστιχο έγινε σχεδόν τεχνικά ακριβές. Υπάρχουν ημερομηνίες, συνομιλίες αποθηκευμένες, φωτογραφίες, αποδείξεις. Η μνήμη απέκτησε σκληρό δίσκο. Κι έτσι η παραβολή των μυρίων ταλάντων, με τον βασιλιά που αποφασίζει να συνάξει λογαριασμό με τους δούλους του, έρχεται κοντά μας περισσότερο απ’ όσο θα θέλαμε. Γιατί ο Χριστός χρησιμοποιεί τη γλώσσα του χρέους για να αγγίξει κάτι που δύσκολα μετριέται, τον τρόπο με τον οποίο κουβαλά ένας άνθρωπος τον άλλον μέσα του.
Ο πρώτος οφειλέτης χρωστά μύρια τάλαντα, το ποσό αγγίζει τα όρια του αδιανόητου, σχεδόν παύει να λειτουργεί ως πραγματικό οικονομικό μέγεθος και γίνεται εικόνα μιας ζωής που δεν μπορεί να εξοφλήσει μόνη της όσα έλαβε, όσα σπατάλησε, όσους πλήγωσε. Εκείνος, παρ’ όλα αυτά, υπόσχεται ότι θα αποδώσει τα πάντα. Λόγος ανθρώπινος, κάπως απελπισμένος. Ξέρει κατά βάθος πως δε μπορεί. Ο κύριός του όμως «σπλαγχνισθεὶς… ἀπέλυσεν αὐτόν, καὶ τὸ δάνειον ἀφῆκεν αὐτῷ» (Ματθ. 18, 27). Η οφειλή εξαφανίζεται χωρίς διαπραγμάτευση, χωρίς διακανονισμό, χωρίς μικρά γράμματα στο τέλος της συμφωνίας. Εδώ βρίσκεται ένα από τα σκοτεινότερα δωμάτια του μυαλού μας, επειδή ο άνθρωπος έχει συνηθίσει να καταλαβαίνει ευκολότερα την ανταπόδοση. Κάτι έκανες, κάτι θα λάβεις. Κάτι κατέστρεψες, κάτι θα πληρώσεις. Η συγχώρηση εισέρχεται μέσα σε αυτή τη λογική σαν νερό από χαραμάδα και σβήνει τους αριθμούς πριν προλάβουμε να τους ξαναμετρήσουμε.
Ύστερα ο ελεύθερος πια δούλος βγαίνει στο δρόμο. Εκεί συμβαίνει το πραγματικά ανησυχητικό. Βρίσκει έναν σύνδουλό του που του οφείλει εκατό δηνάρια και τον πιάνει από τον λαιμό. Η απόσταση ανάμεσα στα μύρια τάλαντα και στα εκατό δηνάρια είναι τεράστια, όμως η παραβολή δεν ενδιαφέρεται απλώς για μια αριθμητική υπερβολή. Δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί η μνήμη της δωρεάς να σβήσει όταν εμφανίζεται μπροστά μας η πληγή που μας αφορά προσωπικά. Πριν από λίγα λεπτά ικέτευε γονατιστός. Τώρα ακούει από άλλο στόμα σχεδόν τα ίδια λόγια, «μακροθύμησον ἐπ’ ἐμοί» (Ματθ. 18, 29), και δεν τα αναγνωρίζει. Η δική του φωνή επέστρεψε ως ξένη και δεν τον άγγιξε. Αυτό ίσως συμβαίνει συχνότερα από όσο φανταζόμαστε στις οικογένειες, στις φιλίες, ακόμη και μέσα στην εκκλησιαστική ζωή, όπου άνθρωποι που γνωρίζουν πολύ καλά πόσο έχουν χρειαστεί την επιείκεια μπορούν να γίνουν εξαιρετικά ακριβείς όταν εξετάζουν το σφάλμα κάποιου άλλου.
Παράξενη η λήθη της ευεργεσίας, δεν κρατά πολύ πάντοτε η επίγνωση ότι κάποτε βρεθήκαμε κι εμείς χαμηλά, εκτεθειμένοι, εξαρτημένοι από τη μακροθυμία κάποιου. Η καθημερινότητα ξαναφτιάχνει γρήγορα τις παλιές άμυνες. Μπαίνει στη μέση η αξιοπρέπεια, η ανάγκη δικαιώσεως, εκείνο το επίμονο «μου το χρωστάει» που άλλοτε αφορά χρήματα και άλλοτε μια συγγνώμη, μια αναγνώριση, μια εξήγηση που δε δόθηκε ποτέ. Υπάρχουν άνθρωποι που περιμένουν χρόνια μια φράση. Και ώσπου να ειπωθεί, η απουσία της μεγαλώνει, αποκτά δική της καρέκλα στο σπίτι. Κάποτε μάλιστα ο άλλος έχει ξεχάσει εντελώς το περιστατικό, ενώ εσύ το έχεις συντηρήσει με τόση προσοχή ώστε σχεδόν φοβάσαι τι θα απομείνει αν το αφήσεις.
Στο σημείο αυτό η σκέψη του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά γίνεται ιδιαίτερα διεισδυτική. Ο άνθρωπος, όταν σφάλλει ο ίδιος, περιμένει συνήθως από τον πλησίον μακροθυμία και συγχώρηση, επειδή του φαίνονται τότε δίκαιες και φυσικές. Η ίδια στάση, λέει ουσιαστικά ο Παλαμάς, οφείλει να στραφεί και προς τον άλλον, ώστε εκείνο που εύλογα ζητούμε για τον εαυτό μας να γίνεται μέτρο της δικής μας συμπεριφοράς.[1] Αυτή η παρατήρηση αγγίζει ένα γνώρισμα πολύ συνηθισμένο: είμαστε επιεικείς ερμηνευτές των δικών μας κινήτρων και σχολαστικοί αναγνώστες των πράξεων των άλλων. Για τη δική μας σκληρή κουβέντα θυμόμαστε την κούραση, την πίεση, όσα προηγήθηκαν εκείνη την ημέρα. Για τη δική τους κουβέντα θυμόμαστε κυρίως τις λέξεις.
Η συγχώρηση βέβαια αγγίζει και κάτι βαθύτερο από την ψυχολογική ανακούφιση. Ο Χριστός συνδέει ευθέως τη σχέση με τον Θεό με τη σχέση προς τον οφειλέτη μας. Στην Κυριακή Προσευχή το αίτημα είναι σχεδόν επικίνδυνα συγκεκριμένο: «καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν» (Ματθ. 6, 12). Ο άνθρωπος βάζει ο ίδιος μέσα στην προσευχή του ένα μέτρο που τον εκθέτει. Ζητεί έλεος και συγχρόνως αναφέρει τι κάνει με το έλεος που πέρασε ήδη από τα χέρια του. Ίσως γι’ αυτό η συγχώρηση από καρδιάς είναι τόσο δύσκολη. Αφορά μια μετακίνηση που φτάνει ως εκεί όπου φυλάσσεται η πληγή μαζί με την ιστορία της, κι εκεί τα επιχειρήματα χάνουν κάπως τη δύναμή τους. Είναι σαν να είσαι κλειδωμένος σε άδειο δωμάτιο. Το κλειδί όμως βρίσκεται στη μέσα μεριά.
Ο στίχος «ἀπὸ τῶν καρδιῶν ὑμῶν» (Ματθ. 18, 35) δεν περιγράφει λήθη. Υπάρχουν πράγματα που δεν ξεχνιούνται και ίσως ο άνθρωπος να μη χρειάζεται να τα ξεχάσει. Η μνήμη έχει και προστατευτική λειτουργία, ιδίως όταν έχει προηγηθεί κακοποίηση, προδοσία, επαναλαμβανόμενη βλάβη. Η συγχώρηση μπορεί να συνυπάρχει με όρια, με απόσταση, με μια πόρτα που παραμένει κλειστή επειδή πίσω της φυλάσσεται κάτι εύθραυστο. Εκείνο που αλλάζει βρίσκεται βαθύτερα – η απαίτηση να πληρώσει ο άλλος μέσα μας επ’ αόριστον. Να υπάρχει πάντοτε δεμένος στο ίδιο σφάλμα. Να μην του επιτρέπουμε ούτε μέσα στη δική μας σκέψη να γίνει κάτι περισσότερο από εκείνη τη μία πράξη που έκανε.
Και οι βασανιστές στο τέλος της παραβολής έχουν μια σκοτεινή επικαιρότητα. Ο άνθρωπος που κρατά αδιάκοπα τον λογαριασμό κάποτε αρχίζει να βασανίζεται από τον ίδιο τον λογαριασμό. Επιστρέφει στις συνομιλίες, ανασυνθέτει σκηνές, προσθέτει απαντήσεις που θα μπορούσε να είχε δώσει, δικάζει ξανά μια υπόθεση τελειωμένη εξωτερικά εδώ και χρόνια. Ο άλλος ίσως κοιμάται ήσυχος, εκείνος όμως παραμένει στο παλιό δωμάτιο και μετακινεί τα ίδια αντικείμενα, χωρίς έξοδο ακόμη.
Ίσως η πιο σκληρή λεπτομέρεια της παραβολής βρίσκεται ακριβώς εκεί, ότι ο άσπλαχνος δούλος είχε ήδη ελευθερωθεί. Θα μπορούσε να φύγει, να επιστρέψει σπίτι του, να δει διαφορετικά τον κόσμο επειδή μόλις του είχε χαριστεί η ζωή. Κι όμως πήρε μαζί του τη λογική της φυλακής και την εφάρμοσε στον πρώτο άνθρωπο που βρήκε μπροστά του. Μερικές φορές συμβαίνει αυτό και σε εμάς. Μας έχει δοθεί χώρος, χρόνος, συγχώρηση, δεύτερη αρχή, και μέσα μας εξακολουθούν να ακούγονται τα παλιά κλειδιά. Το έλεος του Θεού έχει ανοίξει την πόρτα, ενώ το χέρι επιμένει για λίγο ακόμη να ψάχνει την κλειδαριά.
Η επιδημία του Έμπολα στη ΛΔ Κονγκό στοιχίζει τη ζωή σε έναν άνθρωπο κάθε 30 λεπτά, τόνισε χθες Παρασκευή ο επικεφαλής αξιωματούχος του ΟΗΕ για τις ανθρωπιστικές υποθέσεις, καλώντας τη διεθνή κοινότητα να «αφυπνιστεί», να «κινητοποιηθεί».
«Ο Έμπολα νικά στη ΛΔ Κονγκό. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε ο ιός να ξεπεράσει την αντίδρασή μας», τόνισε ο Τομ Φλέτσερ σε ανακοίνωσή του έπειτα από κατεπείγουσα συνεδρίαση με τους επικεφαλής άλλων υπηρεσιών του διεθνούς οργανισμού. Η ΛΔ Κονγκό κήρυξε τη 15η Μαΐου τη 17η επιδημία του Έμπολα στην ιστορία της, με αρκετές εβδομάδες καθυστέρηση, όπως εκτιμούν ειδικοί, προτού ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κηρύξει δυο ημέρες αργότερα κατάσταση έκτακτης ανάγκης διεθνούς ενδιαφέροντος ως προς τη δημόσια υγεία — το δεύτερο υψηλότερο επίπεδο συναγερμού του.
Η αντίδραση στην επιδημία δεν έχει επιτρέψει ακόμη να σταματήσει η εξάπλωση του ιού καθώς οι υπηρεσίες και οι δομές υγείας της χώρας, μιας από τις φτωχότερες στον κόσμο, είναι μεταξύ άλλων αντιμέτωπες με έλλειψη μέσων και πόρων. Η επιδημία «εξαπλώνεται ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη καταγράφτηκε ποτέ» και «σκοτώνει έναν άνθρωπο κάθε 30 λεπτά», επέμεινε ο κ. Φλέτσερ. «Πάνω από 2.000 άνθρωποι είναι ήδη νεκροί. Πολλοί άλλοι διατρέχουν κίνδυνο. Ο κόσμος πρέπει να αφυπνιστεί και να κινητοποιηθεί». Η φονικότερη επιδημία του Έμπολα στη ΛΔ Κονγκό, πελώριο κράτος στο κεντρικό τμήμα της Αφρικής, είχε στοιχίσει τη ζωή σε σχεδόν 2.300 ασθενείς επί συνόλου 3.500 καταγεγραμμένων κρουσμάτων την περίοδο μεταξύ του 2018 και του 2020. Η τρέχουσα έχει στοιχίσει τη ζωή σε 2.128 ανθρώπους επί συνόλου 4.556 εργαστηριακά επιβεβαιωμένων κρουσμάτων μόλις τρεις μήνες αφότου κηρύχτηκε, κατά τον πιο πρόσφατο απολογισμό των αρχών της ΛΔ Κονγκό.
«Ανέπτυξα σήμερα άλλα 20 μέλη του προσωπικού μας στην πρώτη γραμμή. Αλλά αυτή είναι κλήση αφύπνισης. Χρειαζόμαστε ταχύτητα, μέσα σε ευρεία κλίμακα και αλληλεγγύη» για να αποτραπεί ο κίνδυνος «ο ιός να φτάσει ακόμα πιο μπροστά από εμάς», ανέφερε στην ανακοίνωσή του ο κ. Φλέτσερ. Σημείωσε ακόμη ότι κατένειμε 30,5 εκατομμύρια δολάρια (26,4 εκατ. ευρώ) επιπλέον από το Κεντρικό Αποθεματικό Ταμείο Αντιμετώπισης Επειγουσών Καταστάσεων (CERF) για να υποστηριχτεί η υγειονομική αντίδραση. «Το ποσό αυτό προστίθεται στα 24 εκατ. δολάρια (20,7 εκατ. ευρώ) που είχαν διατεθεί ήδη στη ΛΔ Κονγκό και σε τέσσερις γειτονικές χώρες» για την αντιμετώπιση της επιδημίας, διευκρίνισε.
Από τα 518 εκατομμύρια δολάρια (448 εκατ. ευρώ) που απαιτούνται για τη χρηματοδότηση του κοινού σχεδίου προετοιμασίας και αντίδρασης που παρουσιάστηκε στις αρχές Ιουνίου από την υπηρεσία υγείας της Αφρικανικής Ένωσης (Africa CDC) δεν έχουν εξασφαλιστεί ως τώρα παρά 264 εκατομμύρια, προειδοποίησε την Τετάρτη ο ΠΟΥ. Δεν υπάρχει μέχρι σήμερα ούτε εμβόλιο, ούτε θεραπεία για το στέλεχος Μπουντιμπουγκιό του ιού, στο οποίο οφείλεται η τρέχουσα επιδημία. Βρίσκονται πλέον σε εξέλιξη κλινικές δοκιμές. Ο Έμπολα έχει στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 15.000 ανθρώπους στην Αφρική τα τελευταία πενήντα χρόνια.
Άρθρο του Προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων Γιάννη Χατζή, στο ΑΠΕ – ΜΠΕ «
Η θεσμοθέτηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό δεν κλείνει έναν κύκλο. Ανοίγει μια νέα, εξίσου κρίσιμη φάση, εκείνη της αξιολόγησης, της διόρθωσης και της προσαρμογής ενός εργαλείου που καλείται να καθορίσει το μέλλον της τουριστικής ανάπτυξης της χώρας για τις επόμενες δεκαετίες. Σε αυτή τη φάση θα κριθεί αν το πλαίσιο μπορεί πραγματικά να συνδυάσει τη βιωσιμότητα με την ανάπτυξη ή αν θα παραμείνει ένα σύνολο κανόνων αποκομμένων από την πραγματικότητα. Ο ξενοδοχειακός κλάδος είναι βαθύτατα προβληματισμένος από μια σειρά επιλογών του τελικού κειμένου.
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων είχε ζητήσει έγκαιρα το πλήρες σχέδιο του ΕΧΠΤ και μια ουσιαστική διαβούλευση με τους άμεσα εμπλεκόμενους φορείς. Δυστυχώς, παρά τις επιμέρους διορθώσεις που τελικά ενσωματώθηκαν, θεωρούμε ότι ο πυρήνας των προβλημάτων που είχαμε επισημάνει παραμένει σε μεγάλο βαθμό ίδιος. Ένα τόσο κρίσιμο εργαλείο εθνικού σχεδιασμού οφείλει να λειτουργεί πρωτίστως ως πλαίσιο στρατηγικών κατευθύνσεων και λιγότερο ως μηχανισμός επιβολής ενιαίων, οριζόντιων ρυθμίσεων. Και ακριβώς σε αυτό το σημείο το τελικό κείμενο του ΕΧΠΤ φαίνεται να υστερεί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ανώτατο όριο των 100 κλινών που τίθεται για τα νησιά της Ομάδας ΙΙ.
Είναι προφανές ότι νησιά με εντελώς διαφορετική κλίμακα, επίπεδο τουριστικής ανάπτυξης, υποδομές και οικονομικά χαρακτηριστικά δεν μπορούν να διέπονται από τον ίδιο απόλυτο περιορισμό. Το ζήτημα δεν είναι αν το όριο θα έπρεπε να είναι υψηλότερο ή χαμηλότερο. Το ζήτημα είναι ότι η ανάπτυξη επιχειρείται να ρυθμιστεί μέσα από μια οριζόντια προσέγγιση που αγνοεί τις πραγματικές συνθήκες κάθε προορισμού. Στην ίδια λογική κινούνται και οι προβλέψεις για τα μεγαλύτερα νησιά της Ομάδας Ι, όπου, παρά την περιορισμένη δυνατότητα αύξησης της δυναμικότητας σε μεγαλύτερες εκτάσεις, εξακολουθούν να τίθενται προκαθορισμένα ανώτατα όρια που περιορίζουν τη δυνατότητα προσαρμογής στις ανάγκες και τα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής. Οι συνέπειες δεν είναι θεωρητικές, ούτε αφορούν κάποιες περιφερειακές, μεμονωμένες περιπτώσεις. Η αντιμετώπιση, μέσα από γενικούς αριθμητικούς κανόνες, προορισμών με εντελώς διαφορετική αναπτυξιακή διαδρομή, διαφορετικές υποδομές, διαφορετική ένταση τουριστικής δραστηριότητας και διαφορετικές ανάγκες μεταξύ τους δεν αποτελεί ουσιαστικό χωρικό σχεδιασμό. Είναι μια διοικητική απλούστευση μιας πολύ πιο σύνθετης πραγματικότητας. Ανάλογη ανησυχία προκαλούν και τα όρια των 50 και 150 κλινών που ενεργοποιούν την υποχρεωτική εκπόνηση Εκθέσεων Φέρουσας Ικανότητας. Πρόκειται για πρόσθετο κόστος, γραφειοκρατία και αβεβαιότητα, χωρίς σαφή τεκμηρίωση για το πώς προέκυψαν αυτά τα συγκεκριμένα αριθμητικά όρια. Η επιβάρυνση αυτή μπορεί να αγγίξει ακόμη και μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της τουριστικής δραστηριότητας και της απασχόλησης σε πολλούς ελληνικούς προορισμούς. Εδώ ακριβώς εντοπίζεται και η πιο κραυγαλέα ασυμμετρία του κειμένου.
Για τις οργανωμένες, νόμιμα αδειοδοτημένες ξενοδοχειακές μονάδες τίθενται συγκεκριμένα, μετρήσιμα και δεσμευτικά όρια. Για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, αντίθετα, το κείμενο περιορίζεται σε γενικές και αόριστες αναφορές, χωρίς κανείς να γνωρίζει αν, πότε και με ποιο ακριβώς περιεχόμενο θα εξειδικευθούν και θα εφαρμοστούν μέτρα. Δεν μπορεί μια δραστηριότητα που επιβαρύνει καθημερινά τη λειτουργία πολλών προορισμών να εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται με ασάφειες, την ίδια στιγμή που η νόμιμη ξενοδοχειακή επιχειρηματικότητα καλείται να λειτουργήσει μέσα σε αυστηρά και απολύτως συγκεκριμένα πλαίσια. Τα ζητήματα αυτά δεν αφορούν μόνο τις επιχειρήσεις μας. Οριζόντιοι περιορισμοί αυτού του τύπου μπορεί, αντί να προστατεύουν το τοπίο, να οδηγήσουν σε κατάτμηση ιδιοκτησιών, υποτίμηση της αξίας της γης και πολλαπλασιασμό μικρότερων, διάσπαρτων μονάδων, με αποτέλεσμα τελικά μεγαλύτερη και όχι μικρότερη συνολική επιβάρυνση. Παράλληλα, οι τοπικές κοινωνίες εξακολουθούν να μην έχουν ουσιαστική δυνατότητα προσαρμογής του πλαισίου στις δικές τους ανάγκες, αφού κάθε αναθεώρηση παραπέμπεται σε διαδικασίες που μπορεί να χρειαστούν χρόνια.
Υπάρχει, επιπλέον, και μία διάσταση που κανείς δεν πρέπει να υποτιμά. Ένα τόσο σημαντικό κανονιστικό πλαίσιο δεν αρκεί να έχει πολιτική πρόθεση. Πρέπει να έχει ισχυρή τεχνική, επιστημονική και νομική θεμελίωση. Ιδίως όταν θεσπίζει οριζόντιους περιορισμούς με τόσο σημαντικές επιπτώσεις σε ιδιοκτησίες, επενδύσεις και οικονομικές δραστηριότητες, κανείς δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένο ότι κάθε επιλογή του θα μείνει εκτός σοβαρού δικαστικού ελέγχου. Το Συμβούλιο της Επικρατείας υπάρχει ακριβώς για να ελέγχει τη νομιμότητα και την επαρκή τεκμηρίωση τέτοιων ρυθμίσεων. Θα ήταν επομένως φρόνιμο να μην αντιμετωπίζεται η θεσμοθέτηση του πλαισίου ως το τέλος της συζήτησης. Αναγνωρίζουμε πλήρως τη σημασία της ύπαρξης ενός θεσμοθετημένου πλαισίου. Άλλωστε ήταν αίτημα που η ΠΟΞ έθετε επί σειρά ετών. Όμως η Φέρουσα Ικανότητα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως στατικό και απόλυτο μέγεθος, αλλά ως δυναμικό εργαλείο που μεταβάλλεται ανάλογα με τις υποδομές, την τεχνολογία και τα πραγματικά δεδομένα κάθε περιοχής. Και εδώ εντοπίζεται το βασικό πρόβλημα της προσέγγισης που υιοθετείται. Η βιωσιμότητα δεν διασφαλίζεται με διαρκώς περισσότερους περιορισμούς.
Διασφαλίζεται με επενδύσεις στις υποδομές που έχει ανάγκη κάθε προορισμός. Το νερό, η ενέργεια, η διαχείριση αποβλήτων, οι μεταφορές και οι δημόσιες υποδομές είναι εκείνα που καθορίζουν στην πράξη τη φέρουσα ικανότητα μιας περιοχής και όχι ένας ενιαίος αριθμητικός κανόνας που εφαρμόζεται οριζόντια. Ένα Χωροταξικό που περιορίζεται στο να βάζει όρια χωρίς να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την αντιμετώπιση των πραγματικών προβλημάτων δεν δίνει λύσεις. Απλώς μεταθέτει τις ευθύνες και αναβάλλει τις αναγκαίες παρεμβάσεις. Ο ελληνικός τουρισμός δεν χρειάζεται περισσότερα οριζόντια όρια. Χρειάζεται υποδομές, στρατηγικό σχέδιο, σοβαρή τεκμηρίωση και το θάρρος να διορθώνουμε έγκαιρα ό,τι δεν λειτουργεί. Και είναι χρέος μας, ιδιαίτερα σε ζητήματα τόσο κρίσιμα όπως το ΕΧΠΤ, που θα καθορίσει την πορεία του κλάδου αλλά και της ελληνικής οικονομίας τα επόμενα χρόνια, να ασκούμε ουσιαστική και τεκμηριωμένη κριτική, αξιολογώντας κάθε ρύθμιση με βάση τις πραγματικές της επιπτώσεις στην ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και τη βιωσιμότητα των προορισμών.
Μόνο έτσι μπορούμε να προχωρήσουμε στην επόμενη ημέρα του ελληνικού τουρισμού. Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να μπορούμε απλώς να λέμε ότι η χώρα απέκτησε Χωροταξικό για τον Τουρισμό. Το ζητούμενο είναι να αποκτήσει ένα Χωροταξικό που να λειτουργεί. Πριν οι στρεβλώσεις που σήμερα επισημαίνουμε μετατραπούν αύριο σε μη αναστρέψιμες συνέπειες.»
*Ο Γιάννης Χατζής είναι Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων Προέλευση φωτογραφίας: ΠΟΞ
Σχέδιο μεταφοράς όπλων στην Ουκρανία: Η Μόσχα ζητά εξηγήσεις από Ουάσινγκτον και Αγκυρα
Η Ρωσία ζήτησε από την Ουάσινγκτον και την Άγκυρα εξηγήσεις σχετικά με δημοσιεύματα για πιθανά σχέδια μεταφοράς στο Κίεβο ενός «σημαντικού οπλοστασίου» αμερικανικών όπλων και πυρομαχικών που βρίσκονται στην Τουρκία, δηλώνει η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών. Μία τέτοια κίνηση θα προκαλέσει σοβαρή ζημιά … στις διμερείς σχέσεις μας με την Ουάσινγκτον και την Άγκυρα, δηλώνει σε ανακοίνωση η Μαρία Ζαχάροβα.
Έφυγε από τη ζωή μετά από μακρά περιπέτεια υγείας ο Στέφανος Μάνος, ένας από τους πιο σημαντικούς πολιτικούς της μεταπολίτευσης. Προσέφερε πολλά και σημαντικά στον τόπο και θα μπορούσε να προσφέρει πολύ περισσότερα, αν η χώρα μας είχε την ικανότητα να αξιοποιεί τα καλύτερα τέκνα της.
Γράφει ο Θεόδωρος Σκυλακάκης
Τον ανακάλυψε πολιτικά ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, αλλά από την πρώτη ώρα που μπήκε στην πολιτική με μια εκπληκτική εκστρατεία το 1977 στην Α΄ Αθηνών (την πιο σύγχρονη που είχε γίνει ποτέ ως τότε στην Ελλάδα), ήταν σαφές ότι θα έκανε τα πράγματα με τον δικό του τρόπο, καινοτόμο και προπαντός ανατρεπτικό. Το κυβερνητικό του έργο είναι σύντομο από πλευράς χρονικής διαδρομής, αλλά απίστευτα πλούσιο.
Από τα πιο σημαντικά ήταν η σωτηρία της Πλάκας, η υπογραφή της σύμβασης του μετρό, η έμπνευση, ο σχεδιασμός και η πολεοδομική προετοιμασία των μεγάλων έργων παραχώρησης όπως η Αττική Οδός και το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», η πρώτη μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος, η εξαφάνιση του νέφους από την Αθήνα με το μέτρο της απόσυρσης κ.ά. Στο μετρό, καθοριστική ήταν η επιλογή του να ανατεθεί η οργάνωση της εταιρίας στην αμερικανική Bechtel — αυτό διαμόρφωσε την ιδιαίτερη κουλτούρα του και τη λειτουργία του επί δεκαετίες, τόσο διαφορετική από εκείνη του ηλεκτρικού σιδηροδρόμου.
Προσωπικά τον πίστεψα βαθιά σαν πολιτικό και συνεργάστηκα μαζί του πολύ στενά μετά το 1993, όταν ιδρύσαμε ένα think tank, το Ε21, του οποίου ήμουν Γενικός Διευθυντής, και προετοιμάσαμε τις μεταρρυθμίσεις που χρειαζόταν η χώρα την εποχή εκείνη. Στη συνέχεια ιδρύσαμε το κόμμα «Οι Φιλελεύθεροι» με Πρόεδρο τον Στέφανο Μάνο, του οποίου είχα την τιμή να είμαι ο πρώτος Γενικός Γραμματέας (ακολούθησε ο αδελφικός μου φίλος Τέλης Αιβαλιώτης). Στο τέλος της διαδρομής ξανασυναντηθήκαμε, όταν έγινα Πρόεδρος του δεύτερου κόμματος που είχε ιδρύσει, της Δράσης.
Στις προσπάθειες αυτές δεν είχαμε επιτυχία, και η ευθύνη μας ήταν δυσανάλογη του μεγέθους και των ποσοστών μας. Γιατί η φιλελεύθερη οπτική έλειψε από τη χώρα σε κρίσιμες στιγμές: η μεγάλη κρίση θα είχε αποφευχθεί αν φιλελεύθεροι όπως ο Στέφανος Μάνος ήταν πολιτικά ισχυροί στη δεκαετία του 2000, και θα ήταν πολύ μικρότερη σε διάρκεια και λιγότερο επώδυνη αν κάποιο από τα μικρά φιλελεύθερα κόμματα, όπως η Δράση, είχε μπει στη Βουλή στις κρίσιμες εκλογές του 2012.
Στην ιδρυτική διακήρυξη των Φιλελευθέρων υπήρχαν, αν η μνήμη δεν με απατά μετά από 27 χρόνια, τέσσερις λέξεις που κατεξοχήν περιγράφουν τον Στέφανο Μάνο: περήφανοι, ευαίσθητοι, ελεύθεροι και ασυμβίβαστοι. Η τελευταία αυτή λέξη ήταν και η πιο καθοριστική για την πορεία του μετά το 2000.
Αυτή η πτυχή του χαρακτήρα του, σε συνδυασμό με την κατάπτωση του πολιτικού συστήματος (και όχι μόνο, αν θυμηθούμε τον στίχο του Σαββόπουλου «αφού ένα όραμα κονόμας και ευζωίας και ανόδου ήταν το μέτρο ολονών μας»), δεν άφησε τη χώρα να αξιοποιήσει τον Στέφανο Μάνο στα πιο ώριμα πολιτικά του χρόνια και να πάρει από αυτόν τα πολλαπλάσια από τα τόσα πολλά που είχε ήδη προσφέρει. Η δική του ευθύνη σ’ αυτό, η ασυμβίβαστη πλευρά του, ήταν μέρος αυτού που ήταν, της γοητείας του και των ικανοτήτων του. Η ευθύνη της ελληνικής κοινωνίας είναι ότι η συντριπτική πλειοψηφία είχε εναποθέσει απ’ άκρου εις άκρον τις προσδοκίες της στον λαϊκισμό και προτιμούσε τις εύκολες λύσεις και όχι τις έξυπνες.
Ο Στέφανος Μάνος πέρασε από την πολιτική έχοντας αφήσει πίσω του σημαντικό έργο. Την ανάπλαση της Πλάκας, την προστασία παραδοσιακών οικισμών, τους πρώτους πεζοδρόμους στην Αθήνα (Βουκουρεστίου και Βαλαωρίτου), το νόμο για τις υποχρεωτικές πυλωτές και θέσεις στάθμευσης σε νέες πολυκατοικίες (τον οποίο εγκληματικά άλλαξε μετά η Κυβέρνηση Ραλλη λόγω αντιδράσεων), τους πρώτους λεωφορειόδρομους στην Αττική, τα μέτρα αντικατάστασης παλαιών αυτοκινήτων που ουσιαστικά τελείωσαν το νέφος στην Αθήνα, την έναρξη του Μετρό και του νέου αεροδρομίου στα Σπάτα και πολλά ακόμα. Για αυτό και τον θεωρώ ίσως τον καλύτερο υπουργό Χωροταξίας και Περιβάλλοντος που είχε η χώρα μετά το 74.
Σημαντικό έργο είχε και στο Υπουργείο Βιομηχανίας και στο Οικονομίας και Οικονομικών, αλλά νομίζω ότι αυτό που περισσότερο σημάδεψε τη διαδρομή του ήταν το παλιό ΥΠΕΧΩΔΕ.
Ο Μάνος ήταν άνθρωπος που σκεφτόταν έξω από κουτάκια, είχε τετράγωνο μυαλό και ήταν απολύτως ακέραιος σε ηθικά ζητήματα. Ήταν δε καινοτόμος, γκατζετακιας και έκανε την πρώτη «επαγγελματική» προεκλογική εκστρατεία το 1977, όταν μπήκε στη πολιτική με παρότρυνση του Κωνσταντίνου Καραμανλή, ο οποίος τον θεωρούσε σπουδαία ανακάλυψη του.
Η ξεροκεφαλιά του – για την οποία επαίρονταν – τον οδήγησε και σε κάμποσα πολιτικά λάθη, ειδικά προς το τέλος της διαδρομής του, κάποια εκ των οποίων ήταν καθοριστικά και για τον ίδιο αλλά και για τον πολιτικό χώρο που κινούνταν. Ενώ μερικές φορές έπεφτε και ο ίδιος στην παγίδα των υπεραπλουστεύσεων και της «κόντρας για την κόντρα» το οποίο δεν βγαίνει πάντα σε καλό.
Το συνολικό αποτύπωμά του όμως ήταν αναμφίβολα θετικό. Ήταν από εκείνους που όταν τους ρωτήσεις τι έκαναν τόσα χρόνια στην πολιτική για τη χώρα και τη ζωή των ανθρώπων έχουν πράγματα να σου πουν. Και τελικά αυτό είναι το βασικότερο κριτήριο αποτίμησης κάποιου πολιτικού. Μακάρι να είχαμε πολλούς τέτοιους.
Συνεχίζοντας τα αφιερώματα του «Έμβολου» σε σημαντικά πρόσωπα της δημοσιογραφίας, παίρνει σκυτάλη ο Γιώργος Παπαστεφάνου. Ο άνθρωπος που κράτησε όρθια τη μνήμη του ελληνικού Πολιτισμού και δη του τραγουδιού μας.
Γράφει ο συνεργάτης του Έμβολος δημοσιογράφος Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος
Καλησπέρα κύριε Έντισον
Αναφερόμενος στον Γιώργο Παπαστεφάνου, ομολογώ ότι δυσκολεύομαι να βρω τον τρόπο να ξεκινήσω την κατάθεση των σκέψεών μου για εκείνον. Θα πω, αντί προλόγου, ότι ήμουν κι εγώ ένας από τα εκατομμύρια των Ελλήνων που φρόντιζαν να συντονίζονται με το Δεύτερο και, αργότερα, με το Τρίτο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας για ν’ ακούσουν τις εκπομπές του. Το «Καλησπέρα κύριε Έντισον» και, αργότερα, το «Μια φορά, θυμάμαι…», στο Τρίτο, κάθε Κυριακή στις 19:00, με επανάληψη στο Δεύτερο Πρόγραμμα κάθε Δευτέρα στις 18:00.
Μνήμες με νότες και στιχάκια
Ο Γιώργος Παπαστεφάνου είναι από εκείνους τους ανθρώπους που μου απέδειξαν και μου έμαθαν ότι το ραδιόφωνο μπορεί να είναι ταυτοχρόνως μουσική, ιστορία, λογοτεχνία και πολιτισμός.
Σκέφτομαι πως υπάρχουν άνθρωποι που απλώς περνούν από τον πολιτισμό κι άλλοι που γίνονται σκέλη του σώματός του. Άνθρωποι που δεν αφήνουν πίσω τους μόνο έργο, αλλά κι έναν τρόπο να βλέπουμε, να ακούμε, να αισθανόμαστε.
Ο Γιώργος Παπαστεφάνου ανήκει σε αυτή τη δεύτερη, σπάνια κατηγορία. Δεν υπήρξε απλώς μια φωνή της ραδιοφωνίας. Δεν υπήρξε απλώς ένας δημοσιογράφος που συνάντησε στο διάβα του σημαντικούς ανθρώπους. Δεν υπήρξε απλώς ένας παρουσιαστής που παρουσίασε τραγούδια και εποχές.
Υπήρξε ένας άνθρωπος που αφιέρωσε τη ζωή του στο να διασώσει ό,τι κινδυνεύει περισσότερο να χαθεί: τη μνήμη.
Ο φύλακας της μνήμης
Ο πολιτισμός δεν χάνεται μόνο όταν καταστρέφονται τα έργα των ανθρώπων. Χάνεται κι όταν ξεχνούμε τις ιστορίες που τα γέννησαν. Όταν οι φωνές εκείνων που έφτιαξαν μια εποχή σβήνουν χωρίς να έχουν προλάβει να αφηγηθούν τη δική τους αλήθεια.
Ο Παπαστεφάνου στάθηκε απέναντι σ’ αυτή τη λήθη σαν ένας ήσυχος φύλακας. Μ’ ένα μικρόφωνο, ένα σημειωματάριο και, κυρίως, μια αληθινή διάθεση ακρόασης.
Ίσως η πιο χαρακτηριστική εικόνα για τη διαδρομή του να βρίσκεται σε εκείνη την παιδική του ανάμνηση: όταν τον ρωτούσαν τι θα γίνει όταν μεγαλώσει, δεν έδινε τις συνηθισμένες απαντήσεις. Δεν ονειρευόταν ένα επάγγελμα εξουσίας ή κύρους. Έλεγε πως ήθελε να γίνει εκφωνητής.
Σαν να γνώριζε από νωρίς ότι η ζωή του θα περνούσε μέσα από τη φωνή. Μια φωνή που δεν θα ζητούσε να κυριαρχήσει, αλλά θα δημιουργούσε χώρο για τους άλλους.
Η δύναμη της οικειότητας
Αυτή υπήρξε ίσως η μεγάλη του αρετή. Ο Γιώργος Παπαστεφάνου δεν χρησιμοποίησε ποτέ το μικρόφωνο για να μεγαλώσει τον εαυτό του. Το χρησιμοποίησε για να φέρει κοντά μας ανθρώπους, τραγούδια και εποχές.
Η φωνή του είχε μια σπάνια ποιότητα: την οικειότητα. Δεν μιλούσε στον ακροατή από απόσταση. Του μιλούσε σαν να καθόταν απέναντί του. Σαν να υπήρχε ανάμεσά τους ένα τραπέζι μ’ ένα φλιτζάνι καφέ και να ξεκινούσε μια συζήτηση αργή και ουσιαστική.
Αυτό ήταν το μεγάλο μυστικό του ραδιοφώνου του: η αίσθηση της παρουσίας. Σε μια εποχή όπου το ραδιόφωνο δεν ήταν απλώς μέσο ενημέρωσης ή ψυχαγωγίας, αλλά καθημερινή συντροφιά, η φωνή του έγινε κομμάτι της ζωής πολλών ανθρώπων.
Το ραδιόφωνο ως αφήγηση
Οι εκπομπές του δεν ήταν απλές μουσικές επιλογές. Ήταν αφηγήσεις.
Το «Καλησπέρα κύριε Έντισον», υπήρξε ένα από τα χαρακτηριστικά σημεία αυτής της διαδρομής. Εκεί ο Παπαστεφάνου δεν παρουσίαζε απλώς τραγούδια. Άνοιγε παράθυρα σε χρόνους και πρόσωπα. Ένα τραγούδι δεν ερχόταν ποτέ μόνο του. Ερχόταν μαζί με τον δημιουργό του. Με την εποχή του. Με την ιστορία του. Με την ανθρώπινη στιγμή που το γέννησε. Κι έτσι, η μουσική γινόταν αφήγηση και η αφήγηση μνήμη.
Ο δημοσιογράφος πίσω από το τραγούδι
Αυτή ήταν και η βαθιά δημοσιογραφική του ματιά. Γιατί ο Γιώργος Παπαστεφάνου υπήρξε πρώτα απ’ όλα δημοσιογράφος, με την ουσιαστική έννοια της λέξης. Όχι εκείνος που απλώς μεταφέρει πληροφορίες, αλλά εκείνος που αναζητά το νόημα πίσω από αυτές.
Η δημοσιογραφία του δεν είχε βιασύνη, ούτε άγχος. Δεν κυνηγούσε τον εντυπωσιασμό. Δεν αναζητούσε την εύκολη φράση που θα ακουστεί για λίγο και μετά θα ξεχαστεί. Αναζητούσε την ανθρώπινη μαρτυρία.
Ήξερε ότι ένας καλλιτέχνης δεν είναι μόνο το έργο του. Είναι και η διαδρομή μέχρι να φτάσει σ’ αυτό.
Ήξερε ότι πίσω από ένα τραγούδι υπάρχει μια ιστορία. Και ότι πολλές φορές η ιστορία αυτή είναι εξίσου σημαντική με το ίδιο το τραγούδι.
Γι’ αυτό και οι συναντήσεις του με τους ανθρώπους του ελληνικού τραγουδιού έχουν σήμερα τη σημασία πολιτισμικού αρχείου. Δεν έψαχνε έτοιμες απαντήσεις. Έψαχνε στιγμές αλήθειας. Έδινε στον συνομιλητή του χρόνο. Κι ο χρόνος είναι ίσως το μεγαλύτερο δώρο που μπορεί να προσφέρει ένας δημοσιογράφος.
Οι λέξεις που μένουν
Ο Γιώργος Παπαστεφάνου γνώριζε πως το ελληνικό τραγούδι δεν γράφεται μόνο με νότες. Γράφεται με ανθρώπους. Με πρόσωπα που κουβαλούν μια εποχή. Με δημιουργούς που βάζουν μέσα στις λέξεις και στις μελωδίες τους κομμάτια από την ψυχή και τη ζωή τους.
Γι’ αυτό και στάθηκε με ιδιαίτερη ευαισθησία απέναντι στους στιχουργούς. Καταλάβαινε πως σχεδόν πάντα όλοι θυμούνται ποιος έγραψε τη μουσική ή ποιος ερμήνευσε ένα τραγούδι, αλλά πολύ λιγότερο εκείνον που κατέθεσε τη δύναμη των λέξεων. Ένιωθε ότι οι λέξεις αποτελούν την πρώτη ύλη της μνήμης.
Ένας στίχος μπορεί να γίνει καταφύγιο μιας ολόκληρης γενιάς. Μπορεί να κρατήσει μέσα του έναν έρωτα, έναν αποχωρισμό, μια απώλεια, μια ελπίδα. Μπορεί να πει κάτι που χιλιάδες άνθρωποι ένιωσαν, αλλά δεν μπόρεσαν ποτέ να εκφράσουν. Αυτή τη δύναμη αναζητούσε ο Παπαστεφάνου.
Δεν τον ενδιέφερε μόνο το τραγούδι που αγαπήθηκε. Τον ενδιέφερε η διαδρομή του μέχρι να αγαπηθεί. Ποιος το έγραψε. Γιατί το έγραψε. Τι κουβαλούσε μέσα του. Κι ίσως γι’ αυτό αξίζει να σταθούμε σε μια λιγότερο γνωστή, αλλά εξίσου σημαντική πλευρά της προσωπικής του διαδρομής.
Μια αγάπη για το καλοκαίρι
Ο άνθρωπος που αφιέρωσε τη ζωή του στο να καταγράφει και να φωτίζει το ελληνικό τραγούδι, υπήρξε για ένα διάστημα και ο ίδιος δημιουργός. Έγραψε στίχους για περίπου πενήντα τραγούδια. Δεν επιδίωξε, όμως, να χτίσει μια ξεχωριστή καριέρα ως στιχουργός. Οι στίχοι του γεννήθηκαν περισσότερο από την αγάπη του για το τραγούδι και από τη συνάντησή του με σημαντικούς συνθέτες και ερμηνευτές.
Η αρχή έγινε το 1964, όταν ακόμη σπούδαζε στη Νομική και εργαζόταν παράλληλα στο ραδιόφωνο. Βρισκόταν σε ένα μάθημα που τον κούραζε και, για να μην τον πάρει ο ύπνος, άρχισε να γράφει στίχους πάνω στο φοιτητικό θρανίο. Έτσι γεννήθηκε το εμβληματικό «Μια αγάπη για το καλοκαίρι». Κι όταν «ζωγράφισε» νότες ο Σπανός κι έβαλε το ηχόχρωμα και την απλότητα της η Χωματά, ολοκληρώθηκε ένα τραγούδι ύμνος! Το τραγούδι σύμβολο του Νέου Κύματος.
Και δεν ήταν το μόνο.
Τα τραγούδια του
Στους στίχους του Γιώργου Παπαστεφάνου συναντά κανείς εκείνη τη γνώριμη ποιότητα του Νέου Κύματος: την απλότητα, την καθαρότητα, την τρυφερότητα, τη δύναμη της εικόνας.
Ανάμεσα στα τραγούδια που έχει υπογράψει, βρίσκονται τα «Μια φορά θυμάμαι», «Ένα πρωινό (Άναμπελ)», «Ανάμνηση», «Σου ’δωσα την αγάπη μου», «Κι αν σ’ αγαπώ δε σ’ ορίζω», «Θυμήσου τον Σεπτέμβρη», «Μικρό ταξίδι στον γιαλό», «Στου Προφήτη Ηλία τα σοκάκια», «Μπρος στο μπαλκόνι σου» και «Summer Dream», ανάμεσα σε άλλα.
Οι στίχοι του συναντήθηκαν με μουσικές σημαντικών δημιουργών, όπως ο Γιάννης Σπανός, ο Γεράσιμος Λαβράνος, ο Γιάννης Μαρκόπουλος, ο Δήμος Μούτσης, ο Σταύρος Ξαρχάκος, ο Βαγγέλης Παπαθανασίου και ο Βαγγέλης Πιτσιλαδής.
Η «Ανάμνηση», σε μουσική του Βαγγέλη Πιτσιλαδή, είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η εικόνα της αμμουδιάς, του καλοκαιριού και της αγάπης μετατρέπεται σε μια μικρή κινηματογραφική σκηνή, από εκείνες που μένουν στη μνήμη ακόμη κι όταν έχουν περάσει δεκαετίες.
Ίσως γι’ αυτό οι στίχοι του άντεξαν στον χρόνο. Δεν προσπάθησαν να εντυπωσιάσουν. Προσπάθησαν να συγκινήσουν.
Η συνάντηση με τον Γιάννη Σπανό
Η σχέση του με τον Γιάννη Σπανό υπήρξε καθοριστική. Οι δυο τους γνωρίστηκαν στο Παρίσι, όπου ο Σπανός εργαζόταν ως μουσικός. Ο Παπαστεφάνου βρέθηκε εκεί και η γνωριμία τους εξελίχθηκε σε στενή φιλία. Όταν ο Παπαστεφάνου επέστρεψε στην Ελλάδα, έπαιζε στις ραδιοφωνικές του εκπομπές τους δίσκους που είχε ηχογραφήσει ο Σπανός στο Παρίσι. Ήταν ένας τρόπος να συστήσει στο ελληνικό κοινό έναν δημιουργό που πίστευε βαθιά ότι άξιζε να γνωρίσει.
Η σχέση αυτή δεν περιορίστηκε στη φιλία. Συνδέθηκε με τη γέννηση μιας ολόκληρης εποχής στο ελληνικό τραγούδι. Ο Παπαστεφάνου μίλησε στον Αλέκο Πατσιφά για τον Σπανό, την ίδια ώρα που συνέβαλε και στη γνωριμία του με την Καίτη Χωματά. Η Λύρα, το Νέο Κύμα, οι νέες φωνές και οι νέοι δημιουργοί άρχισαν να αποκτούν χώρο. Κι εκείνος βρισκόταν κάπου στο κέντρο αυτής της ιστορίας, χωρίς ποτέ να διεκδικήσει για τον εαυτό του τον πρωταγωνιστικό ρόλο.
Ένας στιχουργός χωρίς την αγωνία της καριέρας
Η στιχουργική του διαδρομή, ωστόσο, δεν κράτησε για πάντα.
Οι πολλές επαγγελματικές του δραστηριότητες —το ραδιόφωνο, η τηλεόραση, οι παραγωγές, οι εκπομπές και η διαρκής αναζήτηση υλικού— δεν του άφηναν πλέον τον χρόνο που απαιτεί η δημιουργία ενός στίχου. Και ο ίδιος γνώριζε κάτι πολύ σημαντικό: ότι ο καλός στίχος χρειάζεται χρόνο.
Έτσι, αφού έγραψε ακόμη τραγούδια για ερμηνευτές όπως η Τζιλιόλα Τσινκουέτι, ο Τόνι Πινέλι, ο Τέρης Χρυσός και η Γιοβάννα, σταδιακά απομακρύνθηκε από τη στιχουργική. Ίσως, τελικά, να ήταν και αυτό ένα ακόμη χαρακτηριστικό της προσωπικότητάς του. Δεν θέλησε να γράφει στίχους επειδή έπρεπε. Έγραψε όταν είχε κάτι να πει. Κι όταν δεν είχε τον χρόνο ή την εσωτερική διαθεσιμότητα να το κάνει, σταμάτησε.
Ο άνθρωπος που έδινε χώρο στους άλλους
Μ’ αυτή την ευαισθησία προσέγγισε και τους δημιουργούς. Μ’ αυτή την ευαισθησία μίλησε για τους στιχουργούς, για ανθρώπους όπως ο φίλος του ο Κωτούλας και για όλους εκείνους που υπηρέτησαν το ελληνικό τραγούδι από τη θέση του δημιουργού και όχι απαραίτητα του προβεβλημένου προσώπου.
Ο ίδιος πίστευε στην ουσία και όχι στην επιφάνεια. Ίσως γι’ αυτό υπήρξε τόσο κοντά και στον Γιάννη Σπανό. Η σχέση τους δεν ήταν απλώς μια επαγγελματική συνύπαρξη. Ήταν μια συνάντηση δύο ανθρώπων που μοιράζονταν την ίδια αισθητική αντίληψη: την πίστη στη δύναμη του απλού, του καθαρού, του διακριτικού.
Ο Γιάννης Σπανός υπήρξε κι εκείνος ένας δημιουργός που δεν χρειάστηκε ποτέ να φωνάξει για να ακουστεί. Οι μελωδίες του είχαν μια εσωτερική ευγένεια. Είχαν εκείνη τη σπάνια ποιότητα που κάνει ένα έργο να μοιάζει οικείο από την πρώτη στιγμή. Ο Παπαστεφάνου αναγνώριζε αυτή την ποιότητα. Ήξερε πως ορισμένοι δημιουργοί δεν αφήνουν πίσω τους μόνο τραγούδια. Αφήνουν έναν τρόπο να αισθανόμαστε. Και ίσως αυτή η συγγένεια να εξηγεί γιατί ο ίδιος υπήρξε τόσο σημαντικός για το ελληνικό τραγούδι: επειδή δεν στάθηκε ποτέ απέναντί του σαν παρατηρητής. Στάθηκε σαν άνθρωπος που συμμετείχε στη μνήμη του.
Το μεγάλο του έργο ήταν η διάσωση
Αν έπρεπε να συμπυκνώσει κανείς ολόκληρη τη διαδρομή του Γιώργου Παπαστεφάνου σε μία λέξη, ίσως αυτή να ήταν η διάσωση.
Η διάσωση φωνών. Η διάσωση αφηγήσεων. Η διάσωση τραγουδιών.
Η διάσωση μιας ολόκληρης πολιτιστικής εποχής. Σ’ έναν κόσμο όπου όλα γίνονται γρήγορα και χάνονται γρήγορα, ο Παπαστεφάνου υπηρέτησε την αντίθετη αξία: την υπομονή. Την προσοχή. Τη λεπτομέρεια.
Ήξερε ότι ο πολιτισμός χρειάζεται ανθρώπους που δεν βιάζονται να μιλήσουν, αλλά βιάζονται να προλάβουν τη λήθη.
Αυτός ήταν ο ρόλος του. Να κρατήσει αναμμένο το φως.
Η ευγένεια ως τρόπος ύπαρξης
Θα λέω πάντα, ότι η πιο αληθινή, η πιο βαθιά πλευρά της προσωπικότητάς του, είναι η ευγένεια.
Όχι η ευγένεια ως κοινωνικό πρότυπο. Όχι ως καλός τρόπος συμπεριφοράς. Αλλά ως τρόπος ύπαρξης.
Ο Γιώργος Παπαστεφάνου είχε εκείνη τη σπάνια ποιότητα των ανθρώπων που δεν χρειάζονται να μειώσουν κανέναν για να ξεχωρίσουν.
Δεν αναζητούσε τον θόρυβο. Δεν κυνηγούσε την προβολή. Προτιμούσε να φωτίζει τους άλλους.
Κι αυτή είναι ίσως η πιο δύσκολη μορφή προσφοράς. Να έχεις γνώση και να μην την κάνεις επίδειξη. Να έχεις παρουσία και να μην επισκιάζεις. Να είσαι στο κέντρο μιας ιστορίας, αλλά να αφήνεις τους άλλους να πρωταγωνιστούν.
Με την ευγένεια του φωτός
Γι’ αυτό και ο τίτλος του σημερινού πονήματος -«Με την ευγένεια του φωτός»- δεν αποτελεί απλώς μια διεκπεραίωση.
Αποτελεί έναν τρόπο να περιγράψει κανείς τη στάση του.
Ο Γιώργος Παπαστεφάνου είναι λοιπόν ένα φως! Ένα φως επάνω στα τραγούδια. Ένα φως επάνω στους δημιουργούς. Ένα φως επάνω στις ιστορίες που θα μπορούσαν να χαθούν. Ένα φως που μας έμαθε ν’ ακούμε τραγούδια, λέξεις, νότες… Ένα φως που έμαθε τις ψυχές μας να πάλλονται…
Ποτέ δεν θα ξεχάσω τις στιγμές γαστρονομικής εμπειρίας και όχι μόνον που είχα στη Μονή Μονή Αγ. Αυγουστίνου και Σεραφείμ Σαρώφ, Τρίκορφο Φωκίδας. Πέραν του πνευματικού έργου των μοναχών και το διακόνημα της μαγειρικής από τους πατέρες και ειδικά τον πατέρα Ισαάκ. Επίσης στη Μονή θα βρείτε εξαιρετικά προϊόντα από τυράκια απίθανα, ζυμαρικά μέχρι καλλυντικά φτιαγμένα από γάλα γαϊδούρας. Τα γαϊδουράκια θα τα συναντήσετε στο πίσω μέρος της μονής…
Γράφει η Σίσσυ Νίκα -Επικοινωνιολόγος – Δημοσιογράφος Γαστρονομίας καιΠολιτισμού
Στη σκιά του μοναδικού καμπαναριού, εκεί μπροστά στο πεζούλι της εκκλησίας δοκίμασα τα ωραιότερα σαραγλάκια, ανώτερα από αυτά που είχα δοκιμάσει στην Κωνσταντινούπολη. Το σίγουρο είναι ότι συνετέλεσε το Παραδείσιο περιβάλλον του μοναστηριού, η φιλοξενία των μοναχών και τα λόγια του χαρισματικού Ηγούμενου Πατέρα Νεκτάριου Μουλατσιώτη.
Τα σαραγλάκια είναι από τα σιροπιαστά γλυκά με ανατολίτικο αέρα. Τα τραγανά σαραγλάκια είναι μοσχοβολιστά με αγνό βούτυρο και απίθανη επίγευση. Όταν μάλιστα τα καρύδια είναι φρέσκα και τραγανά και τα αμύγδαλα ελληνικής ποικιλίας όπως αυτά που δοκίμασα στο μοναστήρι, τότε η γεύση απογειώνεται. Πάντως ήταν διαχρονικά ένα γλυκάκι που ήταν το τρατάρισμα σε όλα τα σπίτια της Πόλης.
Η Ιερά Μονή Αγίου Αυγουστίνου και Σεραφείμ του Σαρώφ, στο Τρίκορφο
Εκεί μάλιστα χρησιμοποιούσαν βούτυρα εκλεκτά κλαριφιέ για ακόμα πιο βουτυρένια επίγευση. Συνήθως τα πασπάλιζαν με φιστίκι κελυφωτό της Ανατολής. Ανάλογα με την εποχή χρησιμοποιούσαν τους ανάλογους ξηρούς καρπούς φουντούκια που εκεί ήταν εξαιρετικής ποικιλίας.
Το μυστικό είναι ότι το ταψί πρέπει να είναι ζεστό σχεδόν καυτό που θα χρησιμοποιήσουμε και να αφήσουμε το βούτυρο να απορροφηθεί από το γλυκό πριν το βάλουμε στο φούρνο να σιγοψηθεί. Η θερμοκρασία πρέπει να είναι από 150-170ο C για αρκετή ώρα. Οι πολίτισσες το αφήναν μέχρι και 2 ώρες.
Μπορούμε στα σαραγλάκια να δώσουμε το σχήμα που θέλουμε ρολό, στριφογυριστά, να τα ψήσουμε όρθια ή πλαγιαστά όπως το κάναμε στο μοναστήρι.
Το σιρόπιασμα γίνεται όταν το σιρόπι και τα σαραγλάκια είναι ζεστά όχι όμως καυτά γιατί «λασπώνουν».
Τα σαραγλάκια σερβίρονται και δίπλα σε παγωτό καϊμάκι και είναι μούρλια.
Σαραγλακια Μοναστηριακά
Από τον πατέρα Ισαάκ, Μονή Αγ.Αυγουστίνου και Σεραφείμ Σαρώφ, Τρίκορφο Φωκίδας
Υλικά
Για 20 σαραγλάκια
500 γρ. φύλλο κρούστας
300 γρ. καρύδια, χοντροσπασμένη
250 γρ. αμυγδαλόψιχα, χοντροσπασμένη
250 γρ. φρυγανιά, τριμμένη
Μισό φλιτζάνι ζάχαρη κρυσταλλική
2 κ.γ. κανέλα
250 γρ. βούτυρο εκλεκτό
Για το σιρόπι
2 φλιτζάνια νερό
3 φλιτζάνια ζάχαρη
ξύσμα από 1 λεμόνι
1 βανίλια
Για το πασπάλισμα
Αμύγδαλα και καρύδια χοντροσπασμένα
Τρόπος Παρασκευής
Ετοιμάζουμε τη γέμιση.
Σε μεγάλο μπολ ρίχνουμε τα καρύδια, τη φρυγανιά, τη ζάχαρη και την κανέλα και ανακατεύουμε μέχρι να ομογενοποιηθεί το μείγμα.
Σε επίπεδη επιφάνεια απλώνουμε τα φύλλα
Σε τηγανάκι ζεσταίνουμε το βούτυρο και με ένα πινέλο βουτυρώνουμε τα 4 φύλλα κρούστας ένα-ένα.
Στρώνουμε τα φύλλα το ένα πάνω στο άλλο.
Απλώνουμε με κουτάλι, το 1/3 της γέμισης ομοιόμορφα σε όλη την επιφάνεια και τυλίγουμε τα φύλλα, από την στενή πλευρά τους, σφιχτά σε ρολό.
Το κόβουμε σε κομμάτια 40 εκατοστών ή μικρότερα επαναλαμβάνοντας τη διαδικασία άλλες 2 φορές, με τα υπόλοιπα φύλλα.
Βάζουμε τα σαραγλάκια στο ταψί κατά σειρά κολλητά το ένα ρολό στο άλλο.
Τα περιχύνουμε με το υπόλοιπο βούτυρο και βάζουμε το ταψί στο φούρνο.
Ψήνουμε σε καλά προθερμασμένο φούρνο στους 170ο C για 1 ώρα.
Eτοιμάζουμε το σιρόπι.
Σε κατσαρόλα ρίχνουμε το νερό, τη ζάχαρη και το ξύσμα και τη βανίλια και βράζουμε για 5-7 λεπτά ανακατεύοντας μέχρι να δέσει καλά το σιρόπι.
Σιροπιάζουμε τα σαραγλάκια ζεστά και τα αφήνουμε να πιουν το σιρόπι.
Πασπαλίζουμε με τα αμύγδαλα ή καρύδια.
Τα σερβίρουμε σε πιατέλα χωρίς να τα σκεπάσουμε για να μείνουν τραγανά τα φύλλα.
ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
Γενικά αίθριος καιρός με πρόσκαιρες νεφώσεις στην Κρήτη όπου υπάρχει πιθανότητα ασθενών τοπικών βροχών στα βόρεια. Τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες θα αναπτυχθούν νεφώσεις στα ηπειρωτικά ορεινά και θα εκδηλωθούν τοπικοί όμβροι στα ορεινά της Ηπείρου.
Οι άνεμοι στα δυτικά θα είναι μεταβλητοί και βαθμιαία δυτικοί βορειοδυτικοί 3 με 4 μποφόρ. Στα ανατολικά θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις 4 με 6 και στο Αιγαίο 6 με 7 μποφόρ.
Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή άνοδο κυρίως στα ανατολικά και θα φτάσει στις Κυκλάδες και το Ιόνιο τους 29 με 32 βαθμούς, στην υπόλοιπη χώρα τους 32 με 34 και τοπικά στα ηπειρωτικά και τα Δωδεκάνησα τους 35 βαθμούς Κελσίου.
ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ΘΡΑΚΗ
Καιρός: Γενικά αίθριος, με πρόσκαιρες νεφώσεις τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες στα ορεινά.
Ανεμοι: Βορειοανατολικοί 3 με 5 και πρόσκαιρα το πρωί στα ανατολικά έως 6 μποφόρ. Στα κεντρικά τμήματα από ανατολικές διευθύνσεις 3 με 4 και βαθμιαία νότιοι με την ίδια ένταση.
Θερμοκρασία: Από 18 έως 34 βαθμούς Κελσίου.
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Καιρός: Γενικά αίθριος.
Ανεμοι: Μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ και από το μεσημέρι νότιοι με την ίδια ένταση.
Θερμοκρασία: Από 22 έως 33 βαθμούς Κελσίου.
ΝΗΣΙΑ ΙΟΝΙΟΥ, ΗΠΕΙΡΟΣ, ΔΥΤΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΔΥΤΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Καιρός: Γενικά αίθριος, με πρόσκαιρες νεφώσεις στα ηπειρωτικά κυρίως ορεινά τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες, οπότε στα ορεινά της Ηπείρου θα εκδηλωθούν τοπικοί όμβροι.
Ανεμοι: Μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ και βαθμιαία δυτικοί βορειοδυτικοί με την ίδια ένταση.
Θερμοκρασία: Από 21 έως 32 και στα ηπειρωτικά τοπικά 34 με 35 βαθμούς Κελσίου.
ΘΕΣΣΑΛΙΑ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΕΥΒΟΙΑ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Καιρός: Γενικά αίθριος, με λίγες πρόσκαιρες νεφώσεις το μεσημέρι – απόγευμα στα ηπειρωτικά ορεινά.
Ανεμοι: Βόρειοι βορειοανατολικοί 4 με 6, στα ανατολικά πρόσκαιρα τοπικά 7 μποφόρ, με εξασθένηση από το μεσημέρι.
Θερμοκρασία: Από 21 έως 34 και στην ανατολική Πελοπόννησο τοπικά 35 βαθμούς Κελσίου.
ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΚΡΗΤΗ
Καιρός: Στις Κυκλάδες γενικά αίθριος με λίγες πρόσκαιρες νεφώσεις τις πρωινές ώρες. Στην Κρήτη πρόσκαιρες νεφώσεις με πιθανότητα για ασθενείς τοπικές βροχές στα βόρεια.
Ανεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 6 με 7 μποφόρ, με εξασθένηση από το βράδυ.
Θερμοκρασία: Από 23 έως 29 και στη νότια Κρήτη τοπικά 33 με 34 βαθμούς Κελσίου.
ΝΗΣΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ – ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ
Καιρός: Γενικά αίθριος, με λίγες πρόσκαιρες νεφώσεις το πρωί στα νότια.
Ανεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 6 με 7 μποφόρ, με εξασθένηση το βράδυ.
Θερμοκρασία: Από 23 έως 34 με 35 βαθμούς Κελσίου.
ΑΤΤΙΚΗ
Καιρός: Γενικά αίθριος, με λίγες πρόσκαιρες νεφώσεις τις πρωινές ώρες.
Ανεμοι: Βόρειοι βορειοανατολικοί 4 με 6 και στα ανατολικά πρόσκαιρα έως 7 μποφόρ, με βαθμιαία εξασθένηση από το μεσημέρι.
Θερμοκρασία: Από 23 έως 32 με 33 βαθμούς Κελσίου.
ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΓΙΑ ΑΥΡΙΟ ΔΕΥΤΕΡΑ 17-08-2026
Γενικά αίθριος καιρός, με πρόσκαιρες νεφώσεις στα ηπειρωτικά τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες, οπότε κυρίως στα δυτικά ορεινά, θα σημειωθούν τοπικοί όμβροι και πιθανώς μεμονωμένες καταιγίδες.
Οι άνεμοι θα πνέουν στα δυτικά από δυτικές διευθύνσεις 3 με 4, στα ανατολικά από βόρειες διευθύνσεις 4 με 5 και στο Αιγαίο τοπικά 6 πρόσκαιρα στα νοτιοανατολικά έως 7 μποφόρ.
Η θερμοκρασία δεν θα σημειώσει αξιόλογη μεταβολή και θα φθάσει στις περισσότερες περιοχές τους 30 με 33 βαθμούς και τοπικά στα ηπειρωτικά και τη νοτιοανατολική νησιωτική χώρα τους 34 με 35 βαθμούς Κελσίου.
Το 1743 ο πατέρας του μποξ Jack Broughton διατυπώνει τους πρώτους κανόνες πυγμαχίας στην Αγγλία σύμφωνα με τους οποίους απαγορεύονται οι κεφαλιές, οι κλωτσιές και τα χτυπήματα κάτω από την κοιλιά.
Το 1858 ο Αμερικανός Πρόεδρος Τζέιμς Μπουκάναν, εγκαινιάζει το νέο υπερατλαντικό τηλεγραφικό καλώδιο για να ανταλλάσσει χαιρετισμούς με τη Βασίλισσα Βικτόρια της Βρετανίας. Το πρωτοποριακό, για εκείνη την εποχή, μέσο επικοινωνίας, δεν θα χρησιμοποιηθεί για πολύ, αφού λόγω αδύναμου σήματος τίθεται εκτός λειτουργίας, λίγες βδομάδες μετά
Το 1906 σεισμός 8.2 ρίχτερ χτυπά τη Χιλή και σκοτώνει 3.886 άτομα.
Το 1912 συλλαλητήριο των Ηπειρωτών πραγματοποιείται στην Αθήνα, που αντιδρούν στην προσπάθεια αλβανοποίησης της Ηπείρου.
Το 1919 συζητήσεις διεξάγονται για την επίλυση του Θρακικού Θέματος. Οι Αμερικανοί υποστηρίζουν τις βουλγαρικές απόψεις.
Το 1921 σκληρές μάχες λαμβάνουν χώρα μεταξύ των ελληνικών και τουρκικών δυνάμεων, στη μάχη για την κατάληψη των υψωμάτων του Τουρμπάν Τεπέ και των Δίδυμων Λόφων.
Το 1930 δημιουργούνται τα πρώτα έγχρωμα κινούμενα σχέδια. Δημιουργός τους ο Αμερικανός Ub Iwerks.
Το 1936 ολοκληρώνονται οι 11οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Βερολίνου που γίνονται κάτω από το βλέμμα του Χίτλερ. Για πρώτη φορά μεταφέρεται η Ολυμπιακή Φλόγα από την Αρχαία Ολυμπία με 3.075 δρομείς. Στην τελετή έναρξης της 1ης Αυγούστου σημαιοφόρος της Ελληνικής Ομάδας είναι ο 67χρονος Σπύρος Λούης, που τον έχει προσωπικά προσκαλέσει ο Χίτλερ. Πρωτοεμφανίζονται το μπάσκετ και το χάντμπολ. Παίρνουν μέρος 3.410 αθλητές και 328 αθλήτριες από 46 κράτη. Αθλητής των αγώνων αναδεικνύεται ο Τζέσε Όουενς, που κερδίζει 4 χρυσά μετάλλια: στα 100μ (10.3 στις 3/8), στα 200μ (20.7 στις 5/8), στο άλμα εις μήκος (8.06 στις 4/8) και στα 4×100μ (39.8 στις 9/8) ρεκόρ που θα επαναλάβει ο Carl Lewis το 1984 στο Λος Αντζελες, που όπως και ο Owens είναι γεννημένος στην Αλαμπάμα.
Το 1960 επίσημη ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πρόεδρος αναλαμβάνει ο αρχιεπίσκοπος Μακάριος, με αντιπρόεδρο τον τουρκοκύπριο Κιουτσούκ.
Το 1974 ο Ανδρέας Παπανδρέου επιστρέφει στην Ελλάδα, μετά την αυτοεξορία του λόγω της δικτατορίας.
Το 1989 43 άτομα σκοτώνονται και 300 τραυματίζονται κατά την έξοδο του Δεκαπενταύγουστου.
Το 1990 στη Νότια Αφρική, 140 άτομα χάνουν τη ζωή τους στις φυλετικές ταραχές σε κωμοπόλεις γύρω από το Γιοχάνεσμπουργκ.
Το 1991 οι ΗΠΑ πραγματοποιούν υπόγεια πυρηνική δοκιμή στη Νεβάδα.
Το 1993 100 Βρετανοί βουλευτές όλων των παρατάξεων υπογράφουν ψήφισμα, ζητώντας από την κυβέρνησή τους να ασκήσει την επιρροή της, για την παράδοση της Αμμοχώστου στους νόμιμους κατοίκους της.
Το 1995 στην Τσετσενία αρχίζει ο αφοπλισμός των ανταρτών, όπως προβλέπει η στρατιωτική συμφωνία με τη Ρωσία.
Το 1996 κηδεύεται στο Παραλίμνι της Κύπρου το δεύτερο θύμα της τουρκικής θηριωδίας, Σολωμός Σολωμού.
το 2004 το πρώτο μετάλλιο για τα ελληνικά χρώματα στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας. Είναι χάλκινο και το κατακτά ο Λεωνίδας Σαμπάνης στην κατηγορία των 62 κιλών της άρσης βαρών. Λίγες μέρες αργότερα ο έλληνας ολυμπιονίκης θα βρεθεί ντοπαρισμένος και το μετάλλιο θα του αφαιρεθεί. Την ίδια μέρα, ο Θωμάς Μπίμης και ο Νίκος Συρανίδης κατακτούν το πρώτο χρυσό για την Ελλάδα στις καταδύσεις από βατήρα τριών μέτρων.
Γεννήσεις
το 1888 γεννήθηκε ο συγγραφέας Thomas Edward Lawrence, γνωστός και ως ο Λόρενς της Αραβίας.
Το 1895 γεννιέται ο Ελβετός μυθιστοριογράφος Άλμπερτ Κοέν
το 1919 ο συγγραφέας Αντώνης Σαμαράκης.
το 1920 ο Αμερικανός ποιητής και μυθιστοριογράφος Τσαρλς Μπουκόφσκι.
το 1954 ο Αμερικανός σκηνοθέτης Τζέιμς Κάμερον.
το 1959 η ντίβα της ποπ και ηθοποιός Μαντόνα, κατά κόσμο Μαντόνα Λουίζ Βερόνικα Τσικόνε.
το το 1960 ο Αμερικανός ηθοποιός Τίμοθι Χάτον.
Θάνατοι
το 1921 πεθαίνει ο βασιλιάς Πέτρος Α της Σερβίας
Το 1949 πέθανε η μυθιστοριογράφος Μάργκαρετ Μίτσελ και το 1977 ο βασιλιάς του rock ‘n roll Έλβις Πρίσλεϊ.
το 1956 πεθαίνει ο ηθοποιός Μπέλα Λουγκόζι, χαρακτηριστικός πρωταγωνιστής των ταινιών του Εντ Γουντ
το 1971 πεθαίνει ο Σπύρος Σκούρας, Ελληνοαμερικάνος που διετέλεσε πρόεδρος της Spyros Twentieth Century Fox
το 2005 πεθαίνει η Βίκυ Μοσχολιού, λαϊκή τραγουδίστρια.
Το 2010 πεθαίνει σε ηλικία 87 ετών ο «αόρατος δικτάτορας» Δημήτρης Ιωαννίδης.
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.
