υκλική οικονομία στο χωράφι: Πώς τα αγροτικά υπολείμματα επιστρέφουν στη γη

Σπύρος Πρωτοψάλτης: «η μεγάλη πρόκληση σήμερα δεν είναι μόνο να παράγουμε περισσότερο. Είναι να παράγουμε καλύτερα».

Η κυκλική οικονομία αποκτά ολοένα και πιο κεντρικό ρόλο στη συζήτηση για το μέλλον της ελληνικής γεωργίας, καθώς συνδέεται άμεσα με τη μείωση της σπατάλης, τη βελτίωση των εδαφών, τη συγκράτηση του κόστους παραγωγής και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αγροτικών εκμεταλλεύσεων απέναντι στις πιέσεις της κλιματικής κρίσης.

Σε μια περίοδο κατά την οποία ο πρωτογενής τομέας καλείται να παράγει με μεγαλύτερη αποδοτικότητα, λιγότερες εισροές και καλύτερη προστασία των φυσικών πόρων, η αξιοποίηση των αγροτικών υπολειμμάτων, των κλαδεμάτων, των πράσινων αποβλήτων, των κτηνοτροφικών αποβλήτων και των βιοαποβλήτων αναδεικνύεται σε κρίσιμο πεδίο πολιτικής και πρακτικής εφαρμογής.

«Η σύγχρονη γεωργία δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται αποκομμένα από το έδαφος, το νερό, τη βιοποικιλότητα, το κλίμα και την ποιότητα της τροφής που φτάνει στον καταναλωτή», υπογραμμίζει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, και προσθέτει πως «η μεγάλη πρόκληση σήμερα δεν είναι μόνο να παράγουμε περισσότερο. Είναι να παράγουμε καλύτερα. Με μικρότερη σπατάλη, με λιγότερες εισροές, με μεγαλύτερη προστασία των φυσικών πόρων και με περισσότερη αξία για τον παραγωγό».

Στο επίκεντρο αυτής της μετάβασης βρίσκεται η αλλαγή αντίληψης γύρω από τα υπολείμματα της παραγωγικής διαδικασίας. Υλικά που μέχρι σήμερα συχνά αντιμετωπίζονταν ως βάρος ή κόστος διαχείρισης μπορούν, εφόσον συλλέγονται και επεξεργάζονται σωστά, να επιστρέψουν στη γη ως οργανική ουσία, κομπόστ ή εδαφοβελτιωτικό υλικό.

«Το νόημα της κυκλικής οικονομίας στη γεωργία είναι να περάσουμε από τη λογική του απορρίμματος στη λογική του πόρου. Τα υπολείμματα καλλιεργειών, τα κλαδέματα, τα πράσινα απόβλητα, τα κτηνοτροφικά απόβλητα και τα βιοαπόβλητα μπορούν να επιστρέψουν στη γη ως οργανική ουσία, ως κομπόστ, ως εδαφοβελτιωτικό υλικό», σημειώνει ο κ. Πρωτοψάλτης.

Η χρήση κομπόστ, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει άμεση πρακτική σημασία για την παραγωγή. Μπορεί να βελτιώσει την ικανότητα του εδάφους να συγκρατεί νερό και θρεπτικά στοιχεία, να ενισχύσει τον αερισμό του, να συμβάλει στη σταδιακή απελευθέρωση θρεπτικών στοιχείων και να περιορίσει την ανάγκη για χημικά λιπάσματα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η σύνδεση της κυκλικής οικονομίας με τη βιολογική παραγωγή. Η βιολογική γεωργία προϋποθέτει ζωντανό, υγιές και γόνιμο έδαφος, καθώς και παραγωγικές πρακτικές που μειώνουν την εξάρτηση από χημικές εισροές και στηρίζονται περισσότερο στη φυσική λειτουργία του αγροοικοσυστήματος.

Στην Ελλάδα, η βιολογική παραγωγή έχει γνωρίσει σημαντική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια. Οι βιολογικοί παραγωγοί αυξήθηκαν από 34.000 το 2020 σε 119.000 το 2024, ενώ την περίοδο 2017-2024 καταβλήθηκαν 1,265 δισ. ευρώ μέσω δράσεων για την εφαρμογή μεθόδων βιολογικής παραγωγής.

«Η βιολογική παραγωγή δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στην αύξηση των παραγωγών ή των εκτάσεων. Πρέπει να στηριχθεί στην αξιοπιστία. Βιολογικό προϊόν χωρίς εμπιστοσύνη, χωρίς πραγματικούς ελέγχους, χωρίς ιχνηλασιμότητα και χωρίς καθαρούς κανόνες, χάνει την αξία του. Και αδικεί πρώτα απ’ όλα τους παραγωγούς που δουλεύουν σωστά», αναφέρει χαρακτηριστικά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Κατεύθυνση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων είναι η περαιτέρω ανάπτυξη της βιολογικής παραγωγής, αλλά με αξιοπιστία, διαφάνεια, ελέγχους, ψηφιακά εργαλεία και προστασία τόσο του παραγωγού που δουλεύει σωστά όσο και του καταναλωτή.

Σημαντικό ρόλο στη μετάβαση προς ένα πιο κυκλικό και βιώσιμο μοντέλο παραγωγής μπορούν να διαδραματίσουν τα εργαλεία του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ. Ήδη εφαρμόζεται δράση για εφαρμογές κυκλικής οικονομίας στη γεωργία, με στόχο την επιστροφή στο χωράφι της βιομάζας που αφαιρείται από αυτό, σε μορφή κομπόστ ή μέσω άλλων ορθών πρακτικών διαχείρισης.

Παράλληλα, προβλέπεται στήριξη για επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ενεργειακές επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Πρόκειται για παρεμβάσεις που μπορούν να αφορούν τη διαχείριση αποβλήτων, την αξιοποίηση υποπροϊόντων και υπολειμμάτων, τον εξοπλισμό κομποστοποίησης, το βιοαέριο και άλλες υποδομές που μειώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα των εκμεταλλεύσεων.

«Τα εργαλεία υπάρχουν και πρέπει να αξιοποιηθούν με τρόπο που να δίνουν πραγματικό αποτέλεσμα στην παραγωγή. Η κυκλική οικονομία μπορεί να μειώσει τη σπατάλη, να προστατεύσει το έδαφος, να περιορίσει τις ανάγκες για εισροές και να στηρίξει το εισόδημα του παραγωγού», αναφέρει ο Γενικός Γραμματέας.

Στο ίδιο πλαίσιο, σημαντικές δυνατότητες μπορούν να προκύψουν και μέσα από το LEADER, με τοπικές παρεμβάσεις που συνδέουν την εξοικονόμηση ενέργειας και νερού, τη βιοοικονομία και την κυκλική οικονομία με τις ανάγκες κάθε περιοχής.

Κρίσιμος είναι και ο ρόλος των Δήμων, καθώς η κυκλική οικονομία δεν εφαρμόζεται μόνο μέσα από κεντρικές πολιτικές, αλλά κυρίως στην πράξη, σε τοπικό επίπεδο. Εκεί όπου υπάρχουν αγρότες, κτηνοτρόφοι, συνεταιρισμοί, λαϊκές αγορές, πράσινα απόβλητα, κλαδέματα, τοπικές υποδομές και πραγματικές ανάγκες διαχείρισης.

Οι Δήμοι μπορούν να συμβάλουν στη συλλογή στην πηγή, στη διαχείριση πράσινων αποβλήτων, στη σύνδεση με παραγωγούς, συνεταιρισμούς και μονάδες κομποστοποίησης ή βιοαερίου, αλλά και στην ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών.

Ο κ. Πρωτοψάλτης κάνει ειδική αναφορά και στην αναερόβια χώνευση και το βιοαέριο, ως παραδείγματα ενός μοντέλου που μπορεί να λειτουργήσει με πολλαπλά οφέλη. Ο αγρότης και ο κτηνοτρόφος απαλλάσσονται από υπολείμματα και απόβλητα, η μονάδα παράγει ενέργεια και το χωνεμένο υπόλειμμα μπορεί να επιστρέψει στο χωράφι ως εδαφοβελτιωτικό υλικό.

«Η αναερόβια χώνευση και το βιοαέριο δείχνουν πώς μπορεί να λειτουργήσει ένα πραγματικό μοντέλο με όφελος για όλους. Ο αγρότης και ο κτηνοτρόφος απαλλάσσονται από υπολείμματα και απόβλητα, παράγεται ενέργεια και το υπόλειμμα επιστρέφει στο χωράφι ως εδαφοβελτιωτικό υλικό», υπογραμμίζει.

Το νέο υπόδειγμα που περιγράφεται βασίζεται στη συνεργασία ΥΠΑΑΤ, Δήμων, παραγωγών, κτηνοτρόφων, συνεταιρισμών, επιχειρήσεων και τοπικών κοινωνιών, με στόχο η κυκλική οικονομία να πάψει να είναι μια αποσπασματική πρακτική και να γίνει καθημερινό εργαλείο στην ελληνική παραγωγή.

«Η βιολογική γεωργία και η κυκλική οικονομία δεν είναι δύο παράλληλες πολιτικές. Είναι δύο πλευρές της ίδιας μετάβασης. Μιας μετάβασης σε μια γεωργία που παράγει αξία, σέβεται το περιβάλλον, στηρίζει τον παραγωγό και απαντά στις ανάγκες της εποχής», καταλήγει ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το Ιράν εκτόξευσε 7 πυραύλους εναντίον του Κουβέιτ και του Μπαχρέιν, 6 αναχαιτίστηκαν (CENTCOM)

Το Ιράν εκτόξευσε επτά πυραύλους εναντίον του Κουβέιτ και του Μπαχρέιν, ανέφεραν σήμερα οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, διαβεβαιώνοντας ωστόσο ότι οι έξι από αυτούς αναχαιτίστηκαν και ο έβδομος δεν έφτασε στον προβλεπόμενο στόχο του.

«Το Ιράν εκτόξευσε επτά βαλλιστικούς πυραύλους προς το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν (…) σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις, οι έξι αναχαιτίστηκαν και ο έβδομος δεν έφτασε στον στόχο του», τόνισε μέσω X το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων το οποίο είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»), προσθέτοντας πως δεν αναφέρθηκε κανένας τραυματισμός ως τώρα και διαψεύδοντας πως υπήρξαν ζημιές σε αμερικανικές υποδομές στο Μπαχρέιν.

Σε ανακοίνωσή τους που αναμεταδόθηκε από την κρατική ραδιοφωνία και τηλεόραση IRIB, οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν πως «εχθρικές βάσεις στην περιοχή επλήγησαν από πυραύλους», στο πλαίσιο των αντιποίνων τους για αμερικανικούς βομβαρδισμούς εναντίον εγκαταστάσεων ραντάρ στο ιρανικό έδαφος.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ποινικό μητρώο, 273 εκατ. ψηφιοποιημένες σελίδες και 110 δικαστικές αίθουσες: Πώς εξελίσσεται ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Δικαιοσύνης

Από την αναβάθμιση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου έως την ψηφιοποίηση περίπου 300 εκατ. σελίδων δικαστικών αρχείων και τον εξοπλισμό 110 αιθουσών ακροαματικής διαδικασίας με συστήματα ψηφιακής καταγραφής, βρίσκεται σε εξέλιξη ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα τεχνολογικής αναβάθμισης που έχουν υλοποιηθεί στον χώρο της ελληνικής Δικαιοσύνης.

Τα έργα που υλοποιεί η Κοινωνία της Πληροφορίας, φορέας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, στοχεύουν στη βελτίωση της διαχείρισης των δικαστικών δεδομένων, στην επιτάχυνση κρίσιμων διαδικασιών για πολίτες και επαγγελματίες του χώρου, καθώς και στον εκσυγχρονισμό των υποδομών και των υπηρεσιών που χρησιμοποιούν καθημερινά δικαστήρια και εισαγγελικές αρχές σε ολόκληρη τη χώρα.

Κεντρικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια έχει το έργο της αναβάθμισης και επέκτασης των ΤΠΕ στον τομέα της Δικαιοσύνης, συνολικού συμβατικού τιμήματος 69,1 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ. Στο πλαίσιο του έργου περιλαμβάνεται η λειτουργική ενότητα για την ενίσχυση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου, καθώς και η β’ φάση του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Δικαστικών Υποθέσεων Πολιτικής και Ποινικής Δικαιοσύνης (ΟΣΔΔΥ-ΠΠ).

Η παρέμβαση στο Εθνικό Ποινικό Μητρώο στοχεύει στην ενίσχυση των διαδικασιών τήρησης και έκδοσης των σχετικών πιστοποιητικών, μέσω περισσότερων αυτοματοποιήσεων, βελτιωμένης ποιότητας δεδομένων και διαλειτουργικότητας με εθνικά μητρώα και ευρωπαϊκά συστήματα, όπως το ECRIS. Παράλληλα, ενσωματώνονται μηχανισμοί που ενισχύουν την ασφάλεια, τον έλεγχο των διαδικασιών και τις δυνατότητες διοικητικής πληροφόρησης.

Η σημασία της συγκεκριμένης αναβάθμισης είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς το ποινικό μητρώο αποτελεί μία από τις πλέον χρησιμοποιούμενες υπηρεσίες της Δικαιοσύνης από πολίτες και δημόσιους φορείς. Η επιτάχυνση και η απλούστευση των διαδικασιών έκδοσης αναμένεται να περιορίσει το διοικητικό βάρος και να βελτιώσει την εξυπηρέτηση των πολιτών.

 Το μεγαλύτερο έργο ψηφιοποίησης δικαστικών αρχείων

Παράλληλα, σε εξέλιξη βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα έργα ψηφιοποίησης που έχουν υλοποιηθεί ποτέ στον δημόσιο τομέα. Το έργο αφορά τα αρχεία του Υπουργείου Δικαιοσύνης και εκτείνεται σε 320 δικαστήρια και εισαγγελίες σε όλη τη χώρα, από τον ‘Αρειο Πάγο και την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου έως εφετεία, πρωτοδικεία, εισαγγελίες πρωτοδικών, εισαγγελίες εφετών και ειρηνοδικεία.

Το φυσικό αντικείμενο του έργου προβλέπει την ψηφιοποίηση περίπου 300,24 εκατ. σελίδων, με ορόσημο την ολοκλήρωση του 90% του αντικειμένου, δηλαδή περίπου 270 εκατ. σελίδων.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία προόδου, έχουν ήδη σαρωθεί 273.411.559 σελίδες, έχουν δειγματοληπτικά ελεγχθεί 246.928.398, έχουν μεταφορτωθεί 207.184.434, ενώ οι καταχωρημένες σελίδες ανέρχονται σε 139.234.997 και τα καταχωρημένα έγγραφα σε 16.838.625.

Πέρα από τον όγκο των δεδομένων, η ουσία του έργου βρίσκεται στη μετατροπή του φυσικού αρχείου σε αναζητήσιμη ψηφιακή πληροφορία. Τα έγγραφα υφίστανται διαδικασίες σάρωσης, αναγνώρισης χαρακτήρων (OCR), εμπλουτισμού με μεταδεδομένα και καταχώρισης σε σύστημα Διαχείρισης Διαδικασιών, Εγγράφων και Ψηφιακών Αρχείων.

Με τον τρόπο αυτό διευκολύνεται η αναζήτηση και η ανάκτηση εγγράφων, ενισχύεται η ασφάλεια της πληροφορίας και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για καλύτερη διασύνδεση με τα πληροφοριακά συστήματα του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

Το έργο έχει πανελλαδική κάλυψη, καθώς υλοποιείται σε 249 δομές στην ηπειρωτική Ελλάδα και σε 71 δομές της νησιωτικής χώρας.

Οι 110 αίθουσες που περνούν στην ψηφιακή εποχή

Ένα ακόμη σημαντικό σκέλος του ψηφιακού μετασχηματισμού αφορά την αναβάθμιση του συστήματος τήρησης των αρχείων των δικαστηρίων, έργο συνολικού συμβατικού τιμήματος 28,78 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ.

Το έργο προβλέπει την εγκατάσταση τεχνικών υποδομών για την ψηφιακή καταγραφή, αποθήκευση και διάθεση των πρακτικών συνεδριάσεων των πολιτικών και ποινικών δικαστηρίων της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό αναπτύσσεται ο απαραίτητος εξοπλισμός και πραγματοποιούνται εργασίες δικτύωσης σε έως 110 αίθουσες ακροαματικής διαδικασίας πανελλαδικά, συμπεριλαμβανομένων επιλεγμένων αιθουσών σε καταστήματα κράτησης που χρησιμοποιούνται ως ακροατήρια.

Παράλληλα, προβλέπεται η παροχή υπηρεσιών ηχογράφησης και αποηχογράφησης έως 110.000 ωρών ανά συμβατικό έτος, γεγονός που αναδεικνύει το εύρος της παρέμβασης στην καθημερινή λειτουργία των δικαστηρίων.

Η ψηφιακή καταγραφή της ακροαματικής διαδικασίας και η ασφαλής αποθήκευση των πρακτικών θεωρούνται κρίσιμες παράμετροι για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των δικαστικών υποθέσεων, καθώς μειώνουν τον χρόνο επεξεργασίας και διευκολύνουν την πρόσβαση στο σχετικό υλικό.

Το έργο περιλαμβάνει επίσης συμπληρωματικές δυνατότητες αξιοποίησης τεχνητής νοημοσύνης για την αποηχογράφηση πρακτικών, με στόχο την περαιτέρω επιτάχυνση της επεξεργασίας και την ενίσχυση της ποιότητας των παραγόμενων δεδομένων.

 Η πορεία υλοποίησης

Σύμφωνα με τα στοιχεία προόδου, στο έργο για την τήρηση των αρχείων των δικαστηρίων έχουν ήδη παραληφθεί οι φάσεις που αφορούν τη μελέτη εφαρμογής, την αναβάθμιση του συστήματος, τις εξωστρεφείς ηλεκτρονικές υπηρεσίες, τις διαλειτουργικότητες, την εγκατάσταση εξοπλισμού και την επέκταση των υπηρεσιών στις 110 δικαστικές αίθουσες.

Έχουν επίσης ολοκληρωθεί οι φάσεις δοκιμαστικής και πιλοτικής λειτουργίας, εκπαίδευσης χρηστών και υιοθέτησης τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, ενώ σε εξέλιξη παραμένουν οι υπηρεσίες ηχογράφησης και αποηχογράφησης.

Αντίστοιχα, στο έργο αναβάθμισης και επέκτασης των ΤΠΕ της Δικαιοσύνης έχουν ολοκληρωθεί φάσεις που αφορούν μελέτες, προμήθεια εξοπλισμού, ανάπτυξη ψηφιακών υπηρεσιών, παραμετροποίηση συστημάτων και εκπαίδευση. Όσον αφορά στο ΟΣΔΔΥ-ΠΠ, η πλήρης παραγωγική λειτουργία των νέων δυνατοτήτων προβλέπεται εντός του 2026.

«Η Δικαιοσύνη μπαίνει πλέον σε μια νέα ψηφιακή τάξη, όπου η πληροφορία δεν χάνεται στον όγκο του χαρτιού, αλλά οργανώνεται, προστατεύεται και αξιοποιείται προς όφελος του πολίτη και των θεσμών. Με τα έργα που υλοποιεί η Κοινωνία της Πληροφορίας, το ποινικό μητρώο, τα δικαστικά αρχεία και οι ίδιες οι αίθουσες των δικαστηρίων αποκτούν σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, που ενισχύουν την ταχύτητα, τη διαφάνεια και την αξιοπιστία της δικαστικής λειτουργίας», δηλώνει ο διευθύνων σύμβουλος της Κοινωνίας της Πληροφορίας, Σταύρος Ασθενίδης.

Και προσθέτει: «Δεν μιλάμε απλώς για έργα πληροφορικής. Μιλάμε για μια ουσιαστική θεσμική υποδομή που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η Δικαιοσύνη στην πράξη. Από την ψηφιοποίηση εκατοντάδων εκατομμυρίων σελίδων και την ενίσχυση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου, έως τις 110 αίθουσες ακροαματικής διαδικασίας που αποκτούν προηγμένες δυνατότητες ψηφιακής καταγραφής, χτίζουμε ένα περιβάλλον πιο αποτελεσματικό, πιο διαφανές και πιο φιλικό για όλους».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2026 – Συνέχεια με μαθήματα ειδικότητας για τους υποψήφιους των ΕΠΑΛ

Συνεχίζουν σήμερα, Σάββατο, τις Πανελλαδικές Εξετάσεις οι υποψήφιοι των ΕΠΑΛ, εξεταζόμενοι σε μαθήματα ειδικότητας.

Πιο συγκεκριμένα, τα μαθήματα στα οποία θα εξεταστούν είναι: Ηλεκτροτεχνία 2, Αρχιτεκτονικό Σχέδιο, Προγραμματισμός Υπολογιστών και Ιστορία Σύγχρονης Τέχνης.

Υπενθυμίζεται, ότι οι εξετάσεις αρχίζουν στις 8:30 και οι υποψήφιοι θα πρέπει να έχουν προσέλθει στις αίθουσες εξέτασης μέχρι τις 8:00. Η διάρκεια εξέτασης των μαθημάτων είναι 3 ώρες, εκτός από το μάθημα του Αρχιτεκτονικού Σχεδίου, που η εξέτασή του διαρκεί 4 ώρες.

Οι εξετάσεις στα μαθήματα ειδικότητας θα συνεχιστούν μέχρι τη Δευτέρα 15 Ιουνίου 2026.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ανοίγει και άλλο η «βεντάλια» των μέτρων με ρυθμίσεις για το ιδιωτικό χρέος – Ποιους αφορούν

Γιώργος Κώτσηρας: «Δίνουμε μια ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία σε όσους καταβάλλουν προσπάθεια να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους».

Μια πρόσθετη «ανάσα» -ύψους 350 ευρώ  μηνιαίως- σε όλους όσοι έχουν οφειλές προς το Δημόσιο αλλά και προς τις Τράπεζες και έχουν υποστεί κατασχέσεις, δίνει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, όπως ανακοίνωσε την Παρασκευή στη Βουλή ο Κυριάκος Πιερρακάκης. Η νέα διάταξη θα προστεθεί στο πολυνομοσχέδιο που αναμένεται να ψηφιστεί μέσα στον Ιούνιο, αυξάνεται εφεξής το ακατάσχετο όριο τραπεζικού λογαριασμού στα 1.600 ευρώ, αντί 1.250 ευρώ που ίσχυε από το 2015.

Εκτός όμως από τον περιορισμό των κατασχέσεων, το ίδιο νομοσχέδιο θα θεσπίζει -για πρώτη φορά- και δυνατότητα για ολική άρση της κατάσχεσης που έχει επιβληθεί στους λογαριασμούς, καταβάλλοντας άμεσα μόλις το 25% της οφειλής τους.

Σε συνδυασμό μάλιστα με τη νέα έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεων για παλαιά χρέη, αλλά και τη διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού η οποία θα επέλθει μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, από τον Ιούλιο αλλάζει άρδην το πλαίσιο που ισχύει για εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις που σήμερα «ασφυκτιούν» υπό το βάρος χρεών και κατασχέσεων, επιτρέποντάς τους να αποκτήσουν ξανά πλήρη έλεγχο, όχι μόνο στους τραπεζικούς λογαριασμούς τους, αλλά και στην επαγγελματική και κοινωνική τους ζωή συνολικά,

Ποιους αφορούν τα μέτρα

Από τα νέα μέτρα, ωφελούνται άμεσα περίπου 2 εκατομμύρια οφειλέτες που βιώνουν την πίεση των χρεών τους.

Με βάση τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ για τον μήνα Μάρτιο 2026:

– 4,7 εκατομμύρια ΑΦΜ (φυσικά και νομικά πρόσωπα) είχαν ληξιπρόθεσμα χρέη στην εφορία και δεν μπορούν να εκδώσουν φορολογική ενημερότητα.

– 1,685 εκατ. από τα 4,7 εκατ. ΑΦΜ (ένας στους τρεις οφειλέτες δηλαδή) τελούσε ήδη υπό τα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης και του έχει επιβληθεί κατάσχεση τραπεζικών λογαριασμών από την ΑΑΔΕ.

– στο φάσμα των κατασχέσεων όμως βρίσκονται ήδη -παρότι δεν έχουν ακόμη υποστεί κατάσχεση-  και άλλοι 2,3 εκατομμύρια οφειλέτες (ΑΦΜ) που, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία,  βρίσκονταν ήδη σε καθεστώς όπου «δύναται» να τους επιβληθούν αναγκαστικά μέτρα.

Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργος Κώτσηρας, «με αίσθημα ευθύνης και πλήρη επίγνωση των αναγκών της κοινωνίας προωθούμε ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων, που αγγίζει τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών και απαντά σε πραγματικές προκλήσεις της καθημερινότητας». Ο κύριος Κώτσηρας τονίζει ότι η κυβέρνηση «ενισχύει σημαντικά τα εργαλεία διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους», αξιοποιώντας και τις προτάσεις των φορέων της αγοράς, δίνοντας «μια ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία» σε όσους καταβάλλουν προσπάθεια να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, μέσα από ισορροπημένες ρυθμίσεις που ενθαρρύνουν τη φορολογική συνέπεια και ενισχύουν τη ρευστότητα».

Ποια μέτρα έρχονται

Κομβικό μέτρο, το οποίο περιλαμβάνεται στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο, είναι η δυνατότητα άρσης της κατάσχεσης που έχει επιβληθεί σε τραπεζικό λογαριασμό, εφόσον ο οφειλέτης εξοφλήσει το 25% της οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η κατάσχεση. Προϋπόθεση για αυτό είναι να υποβάλει αίτηση και να θέσει σε ρύθμιση και τις λοιπές βεβαιωμένες οφειλές του προς τη φορολογική διοίκηση.

Πρακτικά επιτρέπει στον φορολογούμενο να αποκτήσει τον έλεγχο στον τραπεζικό λογαριασμό του, να κάνει αναλήψεις και να εισπράττει στο εξής κανονικά ό,τι του καταβάλλεται σε αυτόν και να ανακτήσει τη στοιχειώδη ρευστότητα (για μισθούς, συναλλαγές και καθημερινές υποχρεώσεις) με τον όρο να καταβάλει -ή και εφόσον έχει τμηματικά εξοφλήσει ήδη-  τουλάχιστον το 1/4 της οφειλής για την οποία του είχε επιβληθεί η κατάσχεση, μαζί με τόκους και προσαυξήσεις. Παράλληλα θα πρέπει να οργανώσει επίσης και τα υπόλοιπα χρέη του σε ρύθμιση που θα την τηρεί.

Αν και πρόκειται για νέα μόνιμη δυνατότητα που θα αφορά όλους όσους τελούν υπό κατάσχεση ή τους επιβληθούν αναγκαστικά μέτρα στο μέλλον για χρέη στην εφορία, η διάταξη προβλέπει ότι θα χορηγείται «άπαξ ανά οφειλέτη», δηλαδή μία φορά μόνο σε κάθε δικαιούχο. Συνεπώς όσοι κάνουν αίτηση, πρέπει να έχουν πάρει απόφαση πως δε θα αθετήσουν τις υποχρεώσεις τους γιατί, διαφορετικά, δεν θα μπορούν να κάνουν πάλι χρήση του μέτρου. Σημειώνεται ότι το μέτρο δεν εφαρμόζεται σε οφειλέτες που κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης της τελούν σε καθεστώς πτώχευσης.

72 δόσεις με 30 ευρώ το μήνα

Το δεύτερο μέτρο αφορά τη νέα έκτακτη ρύθμιση έως και σε 72 δόσεις για χρέη που δημιουργήθηκαν την περίοδο της ενεργειακής κρίσης. Σε αυτήν εντάσσονται οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση που δεν είχαν ρυθμιστεί έως 31 Δεκεμβρίου 2023, με ελάχιστη δόση 30 ευρώ. Οι αιτήσεις υπαγωγής θα ξεκινήσουν να υποβάλλονται ηλεκτρονικά στο myAADE μετά την ψήφιση του νέου νόμου τον Ιούλιο, αλλά  θα κλείσουν στις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Η αποπληρωμή απλώνεται σε ορίζοντα έως έξι ετών (αντί δύο ή τεσσάρων ετών που προσφέρει η πάγια ρύθμιση των 24-48 δόσεων) δίνοντας τη δυνατότητα στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις να μειώσουν τη μηνιαία επιβάρυνση και να αποκτήσουν ξανά φορολογική ενημερότητα.

Αντίστοιχη ρύθμιση, με βάση το ίδιο νομοσχέδιο, θα «τρέξει» παράλληλα και για ασφαλιστικές οφειλές προς το  ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ , όπου περίπου 1,5 εκατομμύριο εργοδότες και αυτοαπασχολούμενοι έχουν απλήρωτα χρέη άνω των 50 δισ. ευρώ.

“Εξωδικαστικός” και για τους μικροφειλέτες

Συμπληρωματικά προς τα δύο προηγούμενα εργαλεία, το ίδιο νομοσχέδιο διευρύνει τους όρους και τα όρια ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, ο οποίος προσφέρει «κούρεμα» οφειλών και έως 240 ή 420 μηνιαίες δόσεις για χρέη σε δημόσιο και τράπεζες.

Το ελάχιστο όριο οφειλών για ένταξη μειώνεται στα 5.000 ευρώ από 10.000 ευρώ, ώστε να καλύπτονται και μικρότεροι οφειλέτες, ενώ για πρώτη φορά δίνεται δυνατότητα διάσωσης της κύριας κατοικίας με ρευστοποίηση άλλων ακινήτων στο πλαίσιο της συνολικής ρύθμισης.

Έτσι, όσοι έχουν πιο σύνθετο προφίλ χρεών μπορούν, αφού πάρουν ανάσα από τις κατασχέσεις και τις 72 δόσεις, να προχωρήσουν σε συνολική αναδιάρθρωση του ιδιωτικού χρέους τους με συμφωνία όλων των πιστωτών, προστατεύοντας και την κύρια κατοικία τους όχι μόνο για χρέη στο δημόσιο, αλλά και για οφειλές προς τράπεζες και χρηματοδοτικούς φορείς. Οι νέες διαδικασίες για τον εξωδικαστικό θα εκκινήσουν δύο μήνες μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου.

Σχολιάζοντας συνολικά τις αλλαγές που προβλέπονται συνολικά στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομιών Γιώργος Κώτσηρας σημειώνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ότι «σε μια δύσκολη διεθνή συγκυρία, η ισχυρή πορεία της οικονομίας μάς επιτρέπει να επιστρέφουμε σταθερά στην κοινωνία μέρισμα της ανάπτυξη», με παρεμβάσεις που στοχεύουν όχι μόνο στους οφειλέτες αλλά και σε οικογένειες με παιδιά, συνταξιούχους και ενοικιαστές. Ενώ υπογραμμίζει ότι η κυβέρνηση παραμένει προσηλωμένη «στη μείωση βαρών και στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, ώστε η πρόοδος της οικονομίας να μεταφράζεται σε απτό όφελος για κάθε πολίτη».

Ολόκληρη η δήλωση του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργου Κώτσηρα για το νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΘΟΟ, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Με αίσθημα ευθύνης και πλήρη επίγνωση των αναγκών της κοινωνίας προωθούμε ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων, που αγγίζει τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών και απαντά σε πραγματικές προκλήσεις της καθημερινότητας. Ενισχύουμε σημαντικά τα εργαλεία διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους, αξιοποιώντας και τις προτάσεις από τους φορείς της αγοράς. Δίνουμε μια ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία σε όσους καταβάλλουν προσπάθεια να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, μέσα από ισορροπημένες ρυθμίσεις που ενθαρρύνουν τη φορολογική συνέπεια, ενισχύουν τη ρευστότητα και διευκολύνουν τη λειτουργία της οικονομίας. Παράλληλα, προχωρούμε σε στοχευμένες παρεμβάσεις για την περαιτέρω στήριξη των οικογενειών με παιδιά, των συνταξιούχων και των ενοικιαστών. Σε μια δύσκολη διεθνή συγκυρία, η ισχυρή πορεία της οικονομίας μάς επιτρέπει να επιστρέφουμε σταθερά στην κοινωνία μέρισμα της ανάπτυξης. Παραμένουμε προσηλωμένοι στη μείωση βαρών και στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, ώστε η πρόοδος της οικονομίας να μεταφράζεται σε απτό όφελος για κάθε πολίτη.»

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Οι διατάξεις που πυροδότησαν τα περισσότερα σχόλια, στη δημόσια διαβούλευση

Έντονο ενδιαφέρον έχουν προκαλέσει διατάξεις του σχεδίου νόμου με τίτλο «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης», με τη συμμετοχή αιρετών, φορέων και πολιτών στη δημόσια διαβούλευση να είναι ασυνήθιστα μεγάλη.

Στις 15 μέρες, που η νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Εσωτερικών με τα 761 άρθρα ήταν «ανοιχτή» στο opengov.gr, δεχτηκε πάνω από 1.700 σχόλια αιρετών της αυτοδιοίκησης, φορέων και πολιτών, ενώ πολλά άλλα νομοσχέδια συγκεντρώνουν μερικές δεκάδες.

Διχογνωμία καταγράφεται στο ζήτημα της αλλαγής του εκλογικού συστήματος για την ανάδειξη δημάρχων και περιφερειαρχών. Το νομοσχέδιο, το οποίο κατατίθεται στη Βουλή προς ψήφιση μέσα στον Ιούνιο, καταργεί τον δεύτερο γύρο των εκλογών και εισάγει σύστημα εκλογής σε μία Κυριακή, με δυνατότητα δεύτερης προτίμησης μεταξύ συνδυασμών.

Υποστηρικτές της αλλαγής, μεταξύ των οποίων αρκετοί αιρετοί της αυτοδιοίκησης, θεωρούν ότι το νέο σύστημα θα περιορίσει το κόστος της εκλογικής διαδικασίας, θα αυξήσει τη συμμετοχή των πολιτών και θα αποτρέψει τις πολιτικές συναλλαγές που συχνά αναπτύσσονται μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου. Παράλληλα, εκτιμούν ότι η εκλογή των δημοτικών και περιφερειακών αρχών σε μία μόνο αναμέτρηση θα προσφέρει ταχύτερα και καθαρότερα αποτελέσματα.

Από την άλλη πλευρά, πολλοί σχολιαστές εκφράζουν επιφυλάξεις για την κατάργηση της δεύτερης Κυριακής, υποστηρίζοντας ότι περιορίζεται η δυνατότητα ευρύτερων πολιτικών και κοινωνικών συναινέσεων γύρω από τον τελικό νικητή. Ορισμένοι αιρετοί επισημαίνουν ότι το ισχύον σύστημα εξασφάλιζε ισχυρότερη δημοκρατική νομιμοποίηση, καθώς ο εκλεγμένος δήμαρχος ή περιφερειάρχης λάμβανε τελικά την υποστήριξη της απόλυτης πλειοψηφίας των ψηφοφόρων που συμμετείχαν στον δεύτερο γύρο.

«Τοπικός ΕΝΦΙΑ»

Από τις διατάξεις που συγκέντρωσαν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στη δημόσια διαβούλευση είναι εκείνες που προβλέπουν την καθιέρωση του Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης (αποτελεί συγχώνευση δύο υφιστάμενων φόρων) και του νέου Τέλους Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΤΠΑ), μηχανισμών χρηματοδότησης δήμων και περιφερειών που θα συνδέονται με την αξία της ακίνητης περιουσίας.

Στα σχόλια που έχουν αναρτηθεί στη διαβούλευση, πολλοί πολίτες εκφράζουν ανησυχία ότι τα νέα τέλη ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέα οικονομική επιβάρυνση των ιδιοκτητών ακινήτων (οι δε ενοικιαστές εκφράζουν φόβο ότι το προσθετο βάρος θα μετακυλιστεί στο ενοίκιο) κάνοντας λόγο για την επιβολή ενός επιπλέον «τοπικού ΕΝΦΙΑ».

Από την άλλη πλευρά, αρκετοί αιρετοί και στελέχη της αυτοδιοίκησης υποστηρίζουν ότι τα νέα τέλη αποτελούν βήμα προς την οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ, καθώς αντικαθιστούν και ενοποιούν υφιστάμενες επιβαρύνσεις, δημιουργώντας ένα πιο σταθερό και διαφανές σύστημα εσόδων για δήμους και περιφέρειες.

Η Ανωτατη Συνομοσπονδια Πολυτεκνων Ελλαδος υπογραμμίζει ότι η προτεινόμενη μεταρρύθμιση της φορολόγησης της ακίνητης περιουσίας θα πρέπει να ενσωματώνει δημογραφικά και κοινωνικά κριτήρια, «τα οποία σήμερα απουσιάζουν πλήρως από το σχέδιο νόμου». Όπως σημειώνει «η επιβολή ίδιου φορολογικού βάρους σε κατοικίες ίδιου εμβαδού, ανεξαρτήτως αν σε αυτές διαμένει ένα άτομο ή μια οικογένεια με τρία, τέσσερα ή περισσότερα παιδιά, παραβιάζει στην πράξη την αρχή της φορολογικής δικαιοσύνης και αγνοεί τις πραγματικές στεγαστικές ανάγκες των οικογενειών».

Σωρεία σχολίων για τα άρθρα 138 και 730

Όπως συμβαίνει σε πολλά νομοσχέδια, τα περισσότερα σχόλια συγκεντρώνουν διατάξεις που σχετίζονται με εργασιακά θέματα ή αφορούν συγκεκριμένες επαγγελματικές ομάδες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν τα άρθρα 138 και 730, τα οποία υποχρεώνουν τους δήμους στην άσκηση ένδικων μέσων με διαδίκους τα υπουργεία Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών στις περιπτώσεις που συμβασιούχοι προσφευγουν στο δικαστήριο για τη μονιμοποίησή τους.

Η πλειονότητα των σχολίων προέρχεται από συμβασιούχους εργαζομένους και εκπροσώπους τους, οι οποίοι ζητούν να περιοριστεί η υποχρεωτική άσκηση εφέσεων και άλλων ένδικων μέσων από τους δήμους όταν υπάρχουν πρωτόδικες δικαστικές αποφάσεις υπέρ των εργαζομένων. Από την άλλη πλευρά, ορισμένοι αιρετοί και υπηρεσιακά στελέχη επισημαίνουν ότι απαιτούνται σαφείς δικλείδες ασφαλείας ώστε να προστατεύονται οι δημοτικές αρχές από τον κίνδυνο καταλογισμών ή πειθαρχικών ευθυνών όταν επιλέγουν να μην ασκήσουν ένδικα μέσα.

Κοινό αίτημα πολλών σχολιαστών είναι η διαμόρφωση ενός πιο ευέλικτου πλαισίου που θα επιτρέπει στους δήμους να αξιολογούν κατά περίπτωση τις δικαστικές υποθέσεις, αποφεύγοντας αυτοματοποιημένες διαδικασίες που συχνά οδηγούν σε πολυετείς δικαστικές εκκρεμότητες.

Οι συγκεκριμένες διατάξεις εξαιρούν τους απασχολούμενους στους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς, με δεκάδες συμβασιούχους που απασχολούνται στις Κοινωνικές Δομές για την Αντιμετώπιση της Φτώχειας (Δομές Αστέγων, Δομές Παροχής Βασικών Αγαθών, Κέντρα Κοινότητας) να ζητούν ανάλογη ευνοϊκή μεταχείριση. Όπως επισημαίνουν, οι συγκεκριμένες υπηρεσίες καλύπτουν διαρκείς και κρίσιμες κοινωνικές ανάγκες, λειτουργούν επί σειρά ετών με χρηματοδότηση από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους και στελεχώνονται από εργαζομένους με πολυετή εμπειρία.

Από τις πλέον οργανωμένες παρεμβάσεις στη δημόσια διαβούλευση είναι εκείνες των Ενώσεων Αστυνομικών Υπαλλήλων, οι οποίες επικεντρώνονται κυρίως στα άρθρα που αφορούν τα κωλύματα εκλογιμότητας, τα ασυμβίβαστα και το καθεστώς αδειών των αιρετών που προέρχονται από το Δημόσιο και τα Σώματα Ασφαλείας.

Στα σχόλιά τους, οι συνδικαλιστικοί φορείς των αστυνομικών υποστηρίζουν ότι οι προτεινόμενες διατάξεις περιορίζουν τη δυνατότητα ουσιαστικής συμμετοχής των ενστόλων στα κοινά και ανατρέπουν ένα καθεστώς που, όπως επισημαίνουν, είχε διαμορφωθεί τα προηγούμενα χρόνια προκειμένου να διευκολυνθεί η συμμετοχή στελεχών των Σωμάτων Ασφαλείας στην τοπική αυτοδιοίκηση.

Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελούν τα σχόλια προέδρων και εκπροσώπων δημοτικών κοινοτήτων, ιδίως από ορεινές, νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές με πληθυσμό έως 300 κατοίκους. Οι παρεμβάσεις τους επικεντρώνονται στις διατάξεις που καθορίζουν τις αρμοδιότητες και τον ρόλο των κοινοτήτων, εκφράζοντας την άποψη ότι το προτεινόμενο πλαίσιο δεν ενισχύει ουσιαστικά τη θέση τους στη λειτουργία των δήμων.

Πρόεδροι κοινοτήτων ζητούν μεταξύ άλλων, τη θεσμοθέτηση συγκεκριμένων αποφασιστικών αρμοδιοτήτων, καθώς και τη δυνατότητα διαχείρισης μικρών πιστώσεων για έργα τοπικού χαρακτήρα χωρίς χρονοβόρες εγκρίσεις από τα κεντρικά όργανα του δήμου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ψυχολογία: Δεν είναι κάθε σκέψη αλήθεια – Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Οι περισσότεροι άνθρωποι μεγαλώνουμε με μια σχεδόν αυτονόητη πεποίθηση: ότι όσα σκεφτόμαστε αντανακλούν την πραγματικότητα: αν φοβηθούμε κάτι, σημαίνει ότι υπάρχει κίνδυνος, αν νιώσουμε ανεπαρκείς, μάλλον όντως δεν αξίζουμε αρκετά, αν μια σκέψη επιμένει μέσα μας, θεωρούμε ότι κάτι «ξέρει». Και κάπως έτσι αρχίζουμε σιγά σιγά να συγχέουμε τον εσωτερικό μας κόσμο με την ίδια τη ζωή.

Γιάννης Ξηντάρας
Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Το παράξενο είναι ότι ο νους δεν σταματά ποτέ να σχολιάζει. Αξιολογεί, προβλέπει, συγκρίνει, φοβάται, ερμηνεύει. Δημιουργεί διαρκώς ιστορίες για το τι σημαίνουν όσα συμβαίνουν γύρω μας. Και πολλές φορές αυτό γίνεται τόσο αυτόματα, που δεν το παρατηρούμε καν. Δεν λέμε: «Έχω τη σκέψη ότι θα αποτύχω». Λέμε: «Θα αποτύχω». Η σκέψη παρουσιάζεται σαν γεγονός.

Κάποιος μπορεί να καθυστερήσει να απαντήσει σε ένα μήνυμα και μέσα σε λίγα λεπτά ο νους να έχει ήδη χτίσει ολόκληρο σενάριο:

«Με αποφεύγει.»
«Τον κούρασα.»
«Δεν ενδιαφέρεται.»

Ένα συναίσθημα μοναξιάς μπορεί να μετατραπεί εύκολα στη βεβαιότητα ότι «κανείς δεν με αγαπά πραγματικά». Μια αποτυχία σε μια στιγμή της ζωής μπορεί να γεννήσει την αίσθηση ότι «δεν θα τα καταφέρω ποτέ». Και όσο περισσότερο επαναλαμβάνονται αυτές οι σκέψεις, τόσο πιο αληθινές μοιάζουν.

Ο νους έχει μεγάλη δύναμη. Δεν καταγράφει απλώς την εμπειρία, τη χρωματίζει! Και όταν βρισκόμαστε σε άγχος, φόβο ή θλίψη, συχνά αρχίζει να βλέπει τη ζωή μέσα από αυτό το φίλτρο. Τότε η πραγματικότητα στενεύει. Οι πιθανότητες εξαφανίζονται και μένει μόνο η ερμηνεία που παράγει εκείνη τη στιγμή η εσωτερική μας φωνή.

Το δύσκολο είναι ότι οι άνθρωποι συνήθως δεν αμφισβητούν εύκολα τις σκέψεις τους: τις πιστεύουν! Ιδίως όταν συνοδεύονται από έντονο συναίσθημα. Γιατί όταν κάτι το νιώθουμε βαθιά, έχουμε την τάση να θεωρούμε ότι είναι και αντικειμενικά αληθινό. Όμως το συναίσθημα δεν είναι πάντα απόδειξη. Μπορεί να είναι μια εσωτερική εμπειρία που αξίζει να ακουστεί, αλλά όχι απαραίτητα να αντιμετωπιστεί σαν απόλυτη πραγματικότητα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοούμε όσα νιώθουμε ή σκεφτόμαστε. Σημαίνει να αρχίσουμε να στεκόμαστε απέναντί τους λίγο διαφορετικά. Με λίγη περισσότερη απόσταση, λίγη περισσότερη περιέργεια. Να μπορούμε να αναρωτηθούμε: «Είναι πράγματι έτσι; Ή μήπως αυτή είναι μόνο μία εκδοχή που παράγει τώρα ο νους μου;»

Πολλές φορές οι σκέψεις μας επηρεάζονται από παλιές εμπειρίες, φόβους, τραύματα, απορρίψεις. Ένας άνθρωπος που κάποτε ένιωσε ότι δεν αρκεί, μπορεί να ερμηνεύει πολύ εύκολα κάθε δυσκολία σαν επιβεβαίωση αυτής της παλιάς πεποίθησης. Και τότε ο νους δεν βλέπει απλώς το παρόν. Ξαναζεί το παρελθόν μέσα από αυτό.

Ίσως ένα από τα πιο σημαντικά βήματα ψυχικής ωρίμανσης να είναι ακριβώς αυτό: να καταλάβει κανείς ότι έχει σκέψεις… αλλά δεν είναι οι σκέψεις του. Ότι μπορεί να τις παρατηρεί χωρίς να υποτάσσεται αυτόματα σε αυτές. Ότι μπορεί να τις ακούει χωρίς να τις αντιμετωπίζει όλες σαν αδιαμφισβήτητες αλήθειες.

Γιατί όταν αρχίζει να δημιουργείται αυτή η μικρή απόσταση, αλλάζει κάτι ουσιαστικό. Ο άνθρωπος αναπνέει περισσότερο, δεν εγκλωβίζεται τόσο εύκολα στον φόβο ή στην αυτοαπόρριψη… και έτσι μπορεί να δει περισσότερες πλευρές της πραγματικότητας. Και τότε η ζωή παύει να είναι μόνο το αποτέλεσμα του εσωτερικού σχολιασμού του νου. Γίνεται ξανά κάτι πιο ανοιχτό, πιο ζωντανό, πιο πραγματικό.

Γράφει ο Ψυχολόγος-Σύμβουλος Γάμου Γιάννης Ξηντάρας

Υγεία: Η πρόοδος στη μείωση της παιδικής και εφηβικής θνησιμότητας επιβραδύνεται παγκοσμίως

Η παγκόσμια πρόοδος στη μείωση των θανάτων νεογνών, παιδιών και εφήβων που μπορούν να προληφθούν έχει επιβραδυνθεί σημαντικά μετά το 2015, ενώ πολλές χώρες κινδυνεύουν να μην επιτύχουν τους διεθνείς στόχους επιβίωσης των παιδιών έως το 2030, προειδοποιούν ερευνητές με σειρά μελετών που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «The BMJ».

Για να διερευνήσουν την εξέλιξη του φαινομένου, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 200 χώρες και περιοχές για την περίοδο 1990-2024, για να εκτιμήσουν τα επίπεδα και τις τάσεις θνησιμότητας από τη γέννηση έως την ηλικία των 24 ετών, με στόχο να εντοπίσουν πού έχει επιβραδυνθεί η πρόοδος και σε ποιους τομείς απαιτούνται επειγόντως επενδύσεις.

Σύμφωνα με τις έρευνες, στις οποίες συμμετείχαν και επιστήμονες από τη UNICEF, τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και το Τμήμα Οικονομικών και Κοινωνικών Σχέσεων των Ηνωμένων Εθνών, ο αριθμός των θανάτων παιδιών κάτω των πέντε ετών έχει μειωθεί σημαντικά τις τελευταίες δύο δεκαετίες, ωστόσο το 2024 καταγράφηκαν περίπου 4,9 εκατομμύρια θάνατοι σε αυτή την ηλικιακή ομάδα, με σχεδόν τους μισούς να αφορούν νεογνά. Οι κυριότερες αιτίες ήταν οι επιπλοκές από πρόωρο τοκετό (860.000 θάνατοι) και οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος (660.000 θάνατοι), με τη συντριπτική πλειονότητα αυτών των θανάτων να καταγράφονται στην υποσαχάρια Αφρική και τη νότια Ασία.

Επιπλέον, ενώ το ποσοστό θνησιμότητας στα παιδιά κάτω των πέντε ετών μειώθηκε κατά 3,9% την περίοδο 2000-2015, το αντίστοιχο ποσοστό για την περίοδο 2015-2024 ήταν μόλις 1,5%. Εάν οι σημερινές τάσεις συνεχιστούν, εκτιμάται ότι έως το 2030 θα σημειωθούν 27,3 εκατομμύρια θάνατοι παιδιών κάτω των πέντε ετών, ενώ 60 χώρες δεν θα καταφέρουν να πετύχουν τους διεθνείς στόχους για την παιδική επιβίωση.

Στην ηλικιακή ομάδα 5-19 ετών εκτιμάται ότι σημειώθηκαν 1,3 εκατομμύρια θάνατοι το 2024. Οι μισοί περίπου θάνατοι παιδιών ηλικίας 5-14 ετών οφείλονταν σε μεταδοτικές (λοιμώδεις) ασθένειες, μητρικά, περιγεννητικά και διατροφικά αίτια, ενώ 113.138 θάνατοι οφείλονταν σε τροχαία δυστυχήματα. Ο ρυθμός μείωσης αυτών των αιτιών έχει επιβραδυνθεί από το 2016.

Οι ερευνητές προειδοποιούν εξάλλου ότι παρά τη συνολική μείωση της παιδικής θνησιμότητας από τη δεκαετία του 1990 και μετά, η πρόοδος παραμένει άνιση μεταξύ περιοχών, ηλικιακών ομάδων και φύλων.

Οι επιστήμονες αναγνωρίζουν ορισμένους περιορισμούς στις μελέτες, όπως οι διαφορές στην ποιότητα και τη διαθεσιμότητα των δεδομένων μεταξύ των χωρών, καθώς και οι αβεβαιότητες που συνοδεύουν τα στατιστικά μοντέλα και τις προβλέψεις. Ωστόσο, υποστηρίζουν ότι τα αποτελέσματα προσφέρουν την πιο ολοκληρωμένη και επικαιροποιημένη εικόνα για την παιδική και εφηβική θνησιμότητα σε παγκόσμιο επίπεδο.

Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι απαιτείται άμεση ανανέωση της πολιτικής δέσμευσης και σταθερή χρηματοδότηση για την εξάλειψη των θανάτων που μπορούν να προληφθούν και την προστασία του θεμελιώδους δικαιώματος κάθε παιδιού στην επιβίωση.

Σε συνοδευτικό άρθρο γνώμης, ειδικοί επισημαίνουν ότι η επιβράδυνση της μείωσης της θνησιμότητας κατά την τελευταία δεκαετία συνιστά μια εξελισσόμενη τραγωδία και καλούν τις εύπορες χώρες να αυξήσουν σημαντικά τη διεθνή αναπτυξιακή βοήθεια.

Σύνδεσμοι για τις επιστημονικές δημοσιεύσεις:

https://www.bmj.com/content/393/bmj-2025-088684

https://www.bmj.com/content/393/bmj-2025-088685

https://www.bmj.com/content/393/bmj-2025-088686

https://www.bmj.com/content/393/bmj-2025-088687

https://www.bmj.com/content/393/bmj-2026-715244

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Στο 10,6% διαμορφώθηκε η ανεργία το α’ τρίμηνο εφέτος ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ

Στο 10,6% διαμορφώθηκε το ποσοστό της ανεργίας στη χώρα το α’ τρίμηνο εφέτος, από 8,3% το δ’ τρίμηνο του 2025 και 10,4% το α’ τρίμηνο πέρυσι. Ο αριθμός των ανέργων ανήλθε σε 508.401 άτομα, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 28,7% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο και αύξηση κατά 4,2%, σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους. Ενώ, οι μακροχρόνια άνεργοι ανέρχονται σε περίπου 249.000 άτομα.

Στις γυναίκες, το ποσοστό της ανεργίας ανήλθε σε 13,9% και στους άνδρες σε 7,9%. Ηλικιακά, τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στις ομάδες 15- 19 ετών (35%) και 20- 24 ετών (23,8%). Ακολουθούν οι ηλικίες 25- 29 ετών (17,4%), 30- 44 ετών (10,7%), 45- 64 ετών (7,9%) και 65 ετών και άνω (6,1%).

Σε επίπεδο περιφερειών της χώρας, στις τρεις πρώτες θέσεις βρίσκονται το Νότιο Αιγαίο (29,9%), οι Ιόνιοι Νήσοι (23,6%) και η Δυτική Ελλάδα (13,1%). Ακολουθούν, η Κεντρική Μακεδονία (12,2%), η Ήπειρος (12%), η Δυτική Μακεδονία (11,9%), η Κρήτη (11,9%), η Θεσσαλία (10,3%), η Πελοπόννησος (10,3%), η Ανατολική Μακεδονία- Θράκη (9,9%), η Αττική (8,1%), η Στερεά Ελλάδα (6,4%) και το Βόρειο Αιγαίο (6%).

Ο βασικός λόγος που σταμάτησαν οι άνεργοι να εργάζονται είναι διότι η εργασία τους ήταν περιορισμένης διάρκειας και τελείωσε (41,3%). Το ποσοστό των ανέργων που δεν έχουν εργαστεί στο παρελθόν (νέοι άνεργοι) είναι 18,6%. Το ποσοστό των ανέργων που αναζητούν εργασία ένα έτος ή περισσότερο (μακροχρόνια άνεργοι) ανέρχεται σε 49%. H πλειονότητα των ανέργων έχει ολοκληρώσει έως δευτεροβάθμια εκπαίδευση (61,2%). Το ποσοστό των ανέργων που δηλώνουν ότι δεν είναι εγγεγραμμένοι στη ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) ανέρχεται σε 16,8%, ενώ το ποσοστό αυτών που δηλώνουν ότι λαμβάνουν επίδομα ή βοήθημα από τη ΔΥΠΑ ανέρχεται σε 23%.

Σύμφωνα επίσης με την έρευνα εργατικού δυναμικού από την ΕΛΣΤΑΤ, ο αριθμός των απασχολουμένων ανήλθε σε 4.272.151 άτομα,  παρουσιάζοντας μείωση κατά 1,8% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο και αύξηση κατά 1,3%, σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους.

Το μεγαλύτερο ποσοστό των απασχολουμένων εργάζονται ως μισθωτοί (71,9%), ενώ σημαντικό είναι και το ποσοστό των αυτοαπασχολουμένων χωρίς προσωπικό (18%). Το ποσοστό μερικής απασχόλησης ανέρχεται σε 5,2%, παρουσιάζοντας μείωση 3,8% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο και μείωση 11% σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους. Το ποσοστό των ατόμων που έχουν προσωρινή εργασία ανέρχεται σε 7,3%, καταγράφοντας μείωση 20,1% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο και μείωση 2,3% σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους.

Τα επαγγέλματα που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ποσοστό των απασχολουμένων είναι οι Επαγγελματίες (23,3%) και οι Απασχολούμενοι στην παροχή υπηρεσιών και πωλητές (21,9%). Σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, η μεγαλύτερη αύξηση παρατηρείται στους Επαγγελματίες (3,5%), ενώ η μεγαλύτερη μείωση παρατηρείται στα Ανώτερα διευθυντικά και διοικητικά στελέχη (7,5%). Σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους, η μεγαλύτερη αύξηση παρατηρείται στους Ανειδίκευτους εργάτες, χειρώνακτες και μικροεπαγγελματίες (13,9%), ενώ η μεγαλύτερη μείωση παρατηρείται στους Ειδικευμένους γεωργούς, κτηνοτρόφους, δασοκόμους και αλιείς (9,9%).

Το 52,2% των απασχολουμένων δηλώνει ότι εργάστηκε 40- 47 ώρες την εβδομάδα αναφοράς, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό (14,9%) δηλώνει ότι εργάστηκε 48 ή περισσότερες ώρες. Η πλειονότητα των απασχολουμένων (74%) δηλώνει ότι εργάστηκε τις συνήθεις ώρες κατά την εβδομάδα αναφοράς. Το 5,8% των απασχολουμένων δηλώνει ότι θα επιθυμούσε να εργάζεται περισσότερες ώρες, το 1,8% είναι υποαπασχολούμενοι μερικής απασχόλησης, οι οποίοι θα ήθελαν να εργάζονται περισσότερο και θα μπορούσαν να αρχίσουν να εργάζονται περισσότερο μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες και το 1,3% έχει παραπάνω από μία εργασία.

Ενώ, τα άτομα που δεν περιλαμβάνονται στο εργατικό δυναμικό, ή «άτομα εκτός του εργατικού δυναμικού» (τα άτομα που δεν εργάζονται ούτε αναζητούν εργασία), ανήλθαν σε 4.211.638 άτομα. Τα άτομα εκτός του εργατικού δυναμικού κάτω των 75 ετών, ανήλθαν σε 2.958.916 άτομα. Ο αριθμός τους μειώθηκε 1,4% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο και 3,5% σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους.

Η πλειονότητα των ατόμων εκτός του εργατικού δυναμικού, ηλικίας 15- 74 ετών, είτε δεν έχουν εργαστεί ποτέ στο παρελθόν (47,3%) είτε έχουν περάσει περισσότερα από 8 έτη από τότε που σταμάτησαν την τελευταία εργασία τους (28,1%). Από τα άτομα που εργάστηκαν μέσα στα τελευταία 8 έτη, το μεγαλύτερο ποσοστό σταμάτησε να εργάζεται επειδή συνταξιοδοτήθηκε (59,8%), ή επειδή η εργασία τους ήταν περιορισμένης διάρκειας και τελείωσε (18,6%).

Το 93,3% των ατόμων εκτός του εργατικού δυναμικού δηλώνουν ότι δεν θέλουν να εργαστούν. Το 1,4% δηλώνει ότι αναζητεί εργασία αλλά δεν είναι άμεσα διαθέσιμοι να την αναλάβουν, ενώ το 2,5% δηλώνει ότι είναι διαθέσιμοι για να αναλάβουν εργασία άμεσα αλλά δεν αναζητούν.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μεγάλη ευρωπαϊκή έρευνα εκπέμπει S.O.S για τη συμπεριφορά των νέων στο τιμόνι – Ιδιαιτέρως ανησυχητικά τα ευρήματα για τους ‘Έλληνες οδηγούς

Οργισμένοι οδηγοί έτοιμοι για καυγά, που βρίζουν εύκολα και στην συντριπτική πλειοψηφία τους ασχολούνται με τα κινητά τους την ώρα που οδηγούν, συνθέτουν την εικόνα των Ευρωπαίων στο τιμόνι, ενώ ακόμα πιο ανησυχητική είναι η συμπεριφορά των νέων 16-24 ετών που οδηγούν. Μάλιστα σε αρκετές κατηγορίες οι Έλληνες οδηγοί βρίσκονται στις πρώτες θέσεις της παραβατικότητας.

Τα ιδιαιτέρως αυτά ανησυχητικά αποτελέσματα προκύπτουν από μια τεράστια έρευνα που έγινε σε δείγμα 12.100 ατόμων σε 11 ευρωπαϊκές χώρες, από την Ipsos BVA και καταγράφει τη συμπεριφορά και την εικόνα των Ευρωπαίων οδηγών.

BAROMETRE2026 City Greece

Το Ίδρυμα VINCI Autoroutes δημοσιεύει τα αποτελέσματα του 16ου Βαρόμετρου για την υπεύθυνη οδήγηση με στόχο την παρακολούθηση της εξέλιξης της επικίνδυνης συμπεριφοράς και των καλών πρακτικών που θα βοηθήσουν ιδίως στην καλύτερη καθοδήγηση των μηνυμάτων πρόληψης. Παρά τη μείωση κατά 3% το 2024, ο αριθμός των θανάτων από τροχαία ατυχήματα στην Ευρώπη παραμένει σε ανησυχητικά υψηλά επίπεδα, με σχεδόν 19.800 θανάτους.

Τα ευρήματα της έρευνας πρέπει να προβληματίσουν έντονα και να οδηγήσουν τους αρμοδίους στην προσπάθεια εξεύρεσης λύσεων προκειμένου να περιορίσουν δραστικά ειδικά την επικίνδυνη οδηγική συμπεριφορά των νέων οδηγών από 16 – 24 ετών.

BAROMETRE2026 Highways Greece

Τα ευρήματα για τους νέους στην Ελλάδα και Ευρώπη είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά :

  • Σχεδόν 9 στους 10 νέους χρησιμοποιούν το smartphone ή προγραμματίζουν το GPS κατά την οδήγηση και το 82% των Ελλήνων, ενώ το ίδιο ποσοστό στην Ευρώπη είναι 88%.
  • Το 46% στέλνει ή διαβάζει μηνύματα κειμένου ή email ενώ οδηγεί, στην Ευρώπη το 39%
  • 49% οδηγεί ενώ αισθάνεται μεγάλη κούραση, στην Ευρώπη το 40%
  • Το 48% οδηγεί χωρίς να δένει τη ζώνη ασφαλείας του, στην Ευρώπη το 22%.
  • Το 16% παραδέχεται ότι μερικές φορές οδηγεί υπό την επήρεια αλκοόλ, στην Ευρώπη το 7%.
  • Το 3% οδηγεί μετά από χρήση ναρκωτικών —κοκαΐνης, έκστασης κ.λπ., στην Ευρώπη το 4%.

Η Bernadette Moreau, Διευθύνουσα σύμβουλος του Ιδρύματος VINCI Autoroutes αναφερόμενη στη έρευνα τόνισε ότι «αντιμέτωποι με τις τραγωδίες που συνδέονται με την οδική ανασφάλεια και οι οποίες επιμένουν χρόνο με τον χρόνο, όλοι οι οδηγοί πρέπει να αναθεωρήσουν τη συμπεριφορά τους πίσω από το τιμόνι. Καταρχάς, όσοι διαπράττουν σοβαρά αδικήματα πρέπει να λάβουν υπόψη τις τραγικές συνέπειες της απερίσκεπτης ανάληψης κινδύνων, αλλά ο καθένας από εμάς πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι η οδήγηση απαιτεί αυστηρή τήρηση των κανόνων οδικής κυκλοφορίας που ισχύουν σε κάθε χώρα και πλήρη προσοχή».

Ο Παναγιώτης Παπανικόλας, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος, ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε. επισήμανε ότι «τα ευρήματα του φετινού Ευρωβαρόμετρου οδικής ασφάλειας επαναφέρουν ζητήματα ασφαλούς οδήγησης που παραμένουν κρίσιμα στο πέρασμα των χρόνων, όπως η χρήση κινητού και GPS κατά την οδήγηση. Όλοι όσοι δρούμε στο πεδίο της οδικής ασφάλειας οφείλουμε να ανανεώσουμε τη δέσμευση στο στόχο μας για μηδενισμό των θανατηφόρων ατυχημάτων, αλλά και ως οδηγοί οφείλουμε να αναλάβουμε μία ευθύνη και μια δέσμευση για αλλαγή συμπεριφοράς».

Η Βασιλική Δανέλλη – Μυλωνά, Πρόεδρος του Ι.Ο.Α.Σ. «Πάνος Μυλωνάς» δήλωσε ότι «τα αποτελέσματα του 16ου Βαρόμετρου για την Υπεύθυνη Οδήγηση δείχνουν ότι, παρά τα θετικά σημάδια βελτίωσης που καταγράφονται και στη χώρα μας, η απόσπαση προσοχής, η κόπωση, η μη χρήση ζώνης ασφαλείας και οι επιθετικές συμπεριφορές εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικές προκλήσεις. Ως Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς», θεωρούμε ότι η διαρκής εκπαίδευση, η πρόληψη και η καλλιέργεια κουλτούρας Οδικής Ασφάλειας από νεαρή ηλικία αποτελούν τη βάση για τη βιώσιμη μείωση των τροχαίων συμβάντων και των συνεπειών τους».

ΑΠΕ-ΜΠΕ