Υγεία: Πόσο μπορεί να καθυστερήσει η προληπτική αφαίρεση ωοθηκών και σαλπίγγων στις γυναίκες με παθογόνες παραλλαγές στα γονίδια BRCA1 ή BRCA2, σύμφωνα με μελέτη 

Για τις γυναίκες που φέρουν παθογόνες παραλλαγές στα γονίδια BRCA1 ή BRCA2, η προληπτική αφαίρεση των σαλπίγγων και των ωοθηκών αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις για τη μείωση του κινδύνου καρκίνου. Ωστόσο, το πότε πρέπει να πραγματοποιηθεί η επέμβαση αποτελεί συχνά μια δύσκολη απόφαση, καθώς πρέπει να σταθμιστεί ο αυξανόμενος με την ηλικία ογκολογικός κίνδυνος έναντι της απώλειας της γονιμότητας και των συνεπειών της πρόωρης χειρουργικής εμμηνόπαυσης.

Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ δρ. Μαρία Καπαρέλου (παθολόγος – ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι νέα δεδομένα που δημοσιεύθηκαν στο JAMA Surgery επιχειρούν να ποσοτικοποιήσουν αυτόν τον κίνδυνο και να δείξουν τι μπορεί να σημαίνει στην πράξη η αναβολή της προληπτικής επέμβασης σε διαφορετικές ηλικίες.

Οι παθογόνες παραλλαγές των BRCA1 και BRCA2 αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου των ωοθηκών και των σαλπίγγων. Παράλληλα, δεν διαθέτουμε σήμερα αποτελεσματική μέθοδο προσυμπτωματικού ελέγχου που να έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τη θνησιμότητα από τη νόσο. Για τον λόγο αυτό, η αμφοτερόπλευρη σαλπιγγοωοθηκεκτομή μείωσης κινδύνου αποτελεί κεντρικό στοιχείο της πρόληψης για τις γυναίκες που φέρουν αυτές τις γενετικές παραλλαγές.

Η νέα μελέτη συμπεριέλαβε 5.713 γυναίκες με παθογόνες παραλλαγές BRCA, οι οποίες παρακολουθήθηκαν σε 24 διεθνή κέντρα. Από αυτές, 4.286 ήταν φορείς BRCA1 και 1.427 BRCA2. Η μέση ηλικία κατά την ένταξη στη μελέτη ήταν 42 έτη και η μέση διάρκεια παρακολούθησης 4,4 έτη. Στο διάστημα αυτό καταγράφηκαν 249 περιπτώσεις καρκίνου των ωοθηκών, 225 σε φορείς BRCA1 και 24 σε φορείς BRCA2. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι για μια γυναίκα ηλικίας 30 ετών ο υπολειπόμενος διά βίου κίνδυνος καρκίνου των ωοθηκών έφθανε το 55% για τις φορείς BRCA1 και το 24,1% για τις φορείς BRCA2. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκτίμηση του κινδύνου που συνεπάγεται η καθυστέρηση της προληπτικής επέμβασης.

Για μια 30χρονη φορέα BRCA1, εάν η επέμβαση πραγματοποιούνταν στην ηλικία των 40 ετών, ο εκτιμώμενος κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου έως τότε ήταν 4,2%. Εάν αναβαλλόταν έως τα 45 έτη, ο κίνδυνος αυξανόταν στο 12,1%, ενώ εάν πραγματοποιούνταν στα 50 έτη έφθανε το 23,9%. Στις φορείς BRCA2, η αύξηση του κινδύνου εμφανιζόταν αργότερα: για μια γυναίκα ηλικίας 30 ετών που θα ανέβαλλε την επέμβαση έως τα 50 έτη, ο αντίστοιχος εκτιμώμενος κίνδυνος ήταν 3,5%. Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα είναι ότι ο κίνδυνος δεν εξαφανίζεται στις μεγαλύτερες ηλικίες. Ακόμη και στην ηλικία των 75 ετών, ο υπολειπόμενος διά βίου κίνδυνος υπολογίστηκε σε 8,4% για τις φορείς BRCA1 και 3,7% για τις φορείς BRCA2, στοιχείο που μπορεί να έχει σημασία στη συμβουλευτική μεγαλύτερων γυναικών που δεν έχουν προηγουμένως υποβληθεί σε προληπτική επέμβαση.

Το συνοδευτικό άρθρο του JAMA Surgery αναδεικνύει παράλληλα την πολυπλοκότητα αυτής της απόφασης. Η αφαίρεση των ωοθηκών πριν από τη φυσιολογική εμμηνόπαυση συνεπάγεται άμεση απώλεια της γονιμότητας και πρόωρη χειρουργική εμμηνόπαυση. Επομένως, η συζήτηση με τις γυναίκες που φέρουν BRCA1/2 πρέπει να περιλαμβάνει όχι μόνο τον ογκολογικό κίνδυνο, αλλά και ζητήματα αναπαραγωγικού σχεδιασμού, διαχείρισης των συνεπειών της εμμηνόπαυσης και, όπου είναι κατάλληλο, ορμονικής θεραπείας. Μία στρατηγική που βρίσκεται υπό διερεύνηση είναι η σαλπιγγεκτομή με καθυστερημένη ωοθηκεκτομή: αρχικά αφαιρούνται οι σάλπιγγες και οι ωοθήκες διατηρούνται μέχρι μεγαλύτερη ηλικία, ώστε να καθυστερήσει η χειρουργική εμμηνόπαυση. Ωστόσο, η ογκολογική ασφάλεια αυτής της προσέγγισης δεν έχει ακόμη αποδειχθεί και η στρατηγική εξακολουθεί να αξιολογείται σε προοπτικές μελέτες.

Τα νέα δεδομένα δεν δίνουν μία μοναδική ηλικία που να είναι κατάλληλη για όλες τις γυναίκες. Προσφέρουν, όμως, κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο: μια πιο συγκεκριμένη εκτίμηση του κινδύνου που συνοδεύει την αναβολή της επέμβασης. Η διαφορά μεταξύ BRCA1 και BRCA2 είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ο κίνδυνος εμφανίζεται νωρίτερα και αυξάνεται ταχύτερα στις φορείς BRCA1. Έτσι, η απόφαση για τον χρόνο της προληπτικής χειρουργικής μπορεί να γίνεται περισσότερο εξατομικευμένα, συνδυάζοντας τον γενετικό κίνδυνο με την ηλικία, την επιθυμία τεκνοποίησης και τις προτεραιότητες κάθε γυναίκας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αυτοκίνητο: Το 97% των ιδιοκτητών ηλεκτρικών αυτοκινήτων είναι ικανοποιημένοι από το όχημά τους

Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα γίνονται ολοένα και πιο συνηθισμένα στους δρόμους, καθώς η ηλεκτροκίνηση έχει μπει στην καθημερινότητά μας. Ωστόσο, η αυτονομία τους, η υποδομή φόρτισης και η καθημερινή τους χρηστικότητα εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο έντονης συζήτησης στο ευρύ κοινό.

H Γερμανική Λέσχη Αυτοκινήτου, ADAC, διεξήγαγε έρευνα κατόχων ηλεκτρικών αυτοκινήτων, προκειμένου να συγκεντρώσει στοιχεία για το αν οι κάτοχοι ηλεκτρικών αυτοκινήτων είναι ικανοποιημένοι από την χρήση τους. Στην έρευνα έλαβαν μέρος πάνω 1.000 ιδιοκτήτες ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Περίπου το 65% οδηγούν το ηλεκτρικό τους αυτοκίνητο τουλάχιστον 200 ημέρες τον χρόνο, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις, το ηλεκτρικό αυτοκίνητο αποτελεί το κύριο όχημα της οικογένειας, αποδεικνύοντας ότι η ηλεκτροκίνηση έχει εισέλθει πλήρως στην καθημερινότητά τους.

Η συνολική ικανοποίηση με τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι εξαιρετικά υψηλή. Το 97% των ερωτηθέντων είναι ικανοποιημένοι ή πολύ ικανοποιημένοι για το όχημά τους, ενώ λιγότερο από το 1% δεν είναι ικανοποιημένος από την απόκτησή του. Περισσότερο από το 90% όσων οδηγούσαν προηγουμένως αυτοκίνητο με κινητήρα εσωτερικής καύσης περιγράφουν την αλλαγή που έκαναν ως εύκολη, ενώ η μετάβαση σε ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο ήταν εύκολη. Μάλιστα για το 84% των χρηστών το ηλεκτρικό αυτοκίνητο είναι το κύριο όχημα, ενώ για το 73% είναι το πρώτο ηλεκτρικό αυτοκίνητο που είχαν στην κατοχή τους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 19% οδηγεί αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα για τουλάχιστον πέντε χρόνια, ενώ το 35% έγινε κάτοχος ηλεκτρικού αυτοκινήτου τον τελευταίο 1,5 χρόνο. Η μειωμένη αυτονομία τον χειμώνα είναι ένα από τα μειονεκτήματα των ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Το 25% θεωρεί τις διαφορές μεταξύ θερινής και χειμερινής αυτονομίας ενοχλητικές ή πολύ ενοχλητικές, ενώ το 29% ενοχλείται περιστασιακά από αυτό. Τέλος, οι αποκλίσεις μεταξύ της δηλωμένης αυτονομίας του κατασκευαστή και της πραγματικής αυτονομίας που επιτυγχάνεται στην καθημερινή χρήση είναι ένα αρνητικό στοιχείο. Αυτή η διαφορά ενοχλεί το 24% των χρηστών, ενώ ένα άλλο 24% ενοχλείται αλλά σε μικρότερο βαθμό.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Κυριάκος Παρασίδης

ΗΠΑ: Ο Μπιλ Γκέιτς ζητά “δικλείδες ασφαλείας” για την Τεχνητή Νοημοσύνη γιατί οι κίνδυνοι “δεν είναι καθόλου φάρσα”

Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) απαιτεί δικλείδες ασφαλείας πέραν της αυτορρύθμισης, δήλωσε ο συνιδρυτής της Microsoft Μπιλ Γκέιτς σε συνέντευξή του, ζητώντας από το Κογκρέσο να υπερψηφίσει ένα νομοσχέδιο προς αυτήν την κατεύθυνση.

«Πρέπει οι υπηρεσίες επιβολής του νόμου και οι πολιτικοί να συμμετάσχουν στη συζήτηση σχετικά με το πώς πρέπει να είναι οι δικλείδες ασφαλείας και η επίβλεψη» της ΤΝ, είπε ο Γκέιτς σε μαγνητοσκοπημένη συνέντευξη στην εκπομπή “Meet the Press” του δικτύου NBC. «Και αυτό πρέπει να είναι υποχρεωτικό».

Ένα αιφνίδιο κύμα στήριξης υπέρ της παρέμβασης του ομοσπονδιακού κράτους έχει αναδυθεί αφότου η εταιρεία OpenAI επιβεβαίωσε τον Ιούλιο ότι ένα αυτόνομο πρόγραμμα ΤΝ ξέφυγε από τον έλεγχό της κατά τη διάρκεια μιας δοκιμής ασφαλείας και εισέβαλε σε άλλη εταιρεία, παρακάμπτοντας τον ανθρώπινο έλεγχο. Ο Γκέιτς ένωσε τη φωνή του με εκείνους που ζητούν παρεμβάσεις, λέγοντας ότι η κυβέρνηση πρέπει να εμπλακεί. «Κανείς δεν πιστεύει ότι η αυτορρύθμιση αρκεί», ανέφερε.

Σε μια σπάνια επίδειξη ενότητας, οι διευθύνοντες σύμβουλοι των ανταγωνιστριών εταιρειών Anthropic, OpenAI, DeepMind (Google), Microsoft και xAI ζήτησαν να επιβραδυνθεί η ανάπτυξη συστημάτων ΤΝ που γίνονται όλο και πιο «έξυπνα». Ωστόσο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και άλλοι λένε ότι οι περιορισμοί απλώς θα δώσουν στην Κίνα το πάνω χέρι στην επανάσταση της ΤΝ. Ο Τραμπ έχει απορρίψει δημοσίως τις εκκλήσεις για νέους νόμους σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη χαρακτηρίζοντάς τους κινδύνους «φάρσα».

Ο Γκέιτς υποστήριξε ότι οι δικλείδες ασφαλείας δεν θα εμποδίσουν δραματικά τη βιομηχανία και ότι οι κίνδυνοι από τη μη εφαρμογή τους είναι πραγματικοί. «Δεν είναι καθόλου φάρσα», είπε στο NBC.

Οι προειδοποιήσεις σχετικά με τους κινδύνους της ΤΝ δεν είναι καινούργιες. Εντάθηκαν όμως αυτόν τον μήνα, αφού ερευνητές σε κορυφαία εργαστήρια εξέφρασαν σοβαρές ανησυχίες για την εξέλιξη της τεχνολογίας. Ο Τζέικομπ Κοξον, πρώην ερευνητής στην Anthropic, είπε ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να μας σκοτώσει όλους έως το τέλος της δεκαετίας και προέτρεψε το Κογκρέσο να υιοθετήσει νέους κανόνες. Ο Έβαν Χάμπινγκερ, επίσης της Anthropic, έκρινε ότι υπάρχει πιθανότητα άνω του 10% για ένα τέτοιο συμβάν εντός της επόμενης δεκαετίας.

Ορισμένοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρότειναν την καθιέρωση ενός «διακόπτη διακοπής λειτουργίας» που θα επιτρέπει στις ομοσπονδιακές αρχές να σταματούν τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης. Ο Γκέιτς δήλωσε ότι, αν και δεν είναι αντίθετος σε κάποιο είδος διακόπτη, πιστεύει ότι δεν αρκεί κάτι τέτοιο αν δεν εφαρμοστούν παράλληλα και άλλες δικλείδες ασφαλείας.

Οι ΗΠΑ και η Κίνα συμφώνησαν να ξεκινήσουν έναν διάλογο για την ΤΝ κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσιγκτον.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Διατροφή και υγεία – Παιδίατροι: Ενεργειακά ποτά και ανήλικοι – Η «γρήγορη ενέργεια» που κρύβει πραγματικούς κινδύνους

Τα ενεργειακά ποτά έχουν περάσει από τη διαφήμιση και τα ράφια των καταστημάτων στην καθημερινότητα παιδιών και εφήβων. Δεν πρόκειται, όμως, για απλά αναψυκτικά ούτε για αθλητικά ποτά. Περιέχουν διεγερτικές ουσίες – κυρίως καφεΐνη – και συχνά σημαντικές ποσότητες ζάχαρης, ταυρίνη και γκουαρανά, η οποία αποτελεί επιπλέον πηγή καφεΐνης, αναφέρει η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής, επισημαίνοντας ότι η χρήση τους από ανηλίκους χρειάζεται σαφή ενημέρωση και πρόληψη.

Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής: Τα ελληνικά δεδομένα είναι ανησυχητικά

Σε μεγάλη, εθνικά αντιπροσωπευτική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2026 και περιέλαβε 40.768 μαθητές Ε΄ Δημοτικού έως Γ΄ Γυμνασίου, το 26,3% δήλωσε κατανάλωση ενεργειακών ποτών. Οι διαθέσιμες απαντήσεις ήταν «ποτέ», «1-2 φορές την εβδομάδα», «3-4 φορές την εβδομάδα» και «πάνω από 5 φορές την εβδομάδα», επομένως το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε παιδιά που ανέφεραν τουλάχιστον εβδομαδιαία κατανάλωση.

Ακόμη πιο έντονη είναι η εικόνα στους μεγαλύτερους εφήβους. Η πανελλαδική έρευνα ESPAD-Ελλάδα 2024 του ΕΠΙΨΥ, σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 6.810 μαθητών Α΄ Λυκείου από 488 σχολεία, έδειξε ότι το 45% των 16χρονων έχει καταναλώσει αλκοόλ μαζί με ενεργειακό ποτό τουλάχιστον μία φορά και το 27,6% τουλάχιστον τρεις φορές.

Στην Αττική τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 43% και 25%, ενώ το 32% των 16χρονων θεωρεί «ακίνδυνο» τον συνδυασμό αλκοόλ και ενεργειακού ποτού μία ή δύο φορές. Τα ευρήματα δεν είναι εντελώς καινούργια. Ήδη παλαιότερη έρευνα του ΕΦΕΤ σε 4.562 εφήβους 16-18 ετών είχε καταγράψει κατανάλωση ενεργειακών ποτών στο 43,9%, με 17% των χρηστών να αναφέρει πρώτη δοκιμή από το δημοτικό. Η συγκεκριμένη μελέτη δεν ήταν εθνικά αντιπροσωπευτική, αλλά δείχνει ότι το φαινόμενο έχει μακρά παρουσία στην ελληνική εφηβική καθημερινότητα.

Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής: Γιατί μας ανησυχούν

«Η καφεΐνη είναι διεγερτικό του κεντρικού νευρικού συστήματος. Στα παιδιά και στους εφήβους μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, την εγρήγορση και τη συμπεριφορά. Συστηματική ανασκόπηση 57 μελετών, με συνολικά πάνω από 1,2 εκατομμύρια νέους, βρήκε συσχετίσεις της κατανάλωσης ενεργειακών ποτών με μικρότερη διάρκεια και χειρότερη ποιότητα ύπνου, άγχος και ψυχολογική δυσφορία, χαμηλότερη σχολική επίδοση, κάπνισμα, binge drinking και χρήση άλλων ουσιών. Επειδή μεγάλο μέρος των δεδομένων είναι παρατηρητικό, μιλάμε για συσχετίσεις και όχι για απόδειξη αιτιότητας», αναφέρει η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής.

Προσθέτει ότι στο καρδιαγγειακό σύστημα έχουν καταγραφεί οξείες αυξήσεις της αρτηριακής πίεσης και μεταβολές του καρδιακού ρυθμού και της ηλεκτροφυσιολογίας. Δύο πρόσφατες ανασκοπήσεις του 2026 επισημαίνουν ότι υψηλές δόσεις καφεΐνης από ενεργειακά ποτά μπορούν να προκαλέσουν αρρυθμίες ή ηλεκτροκαρδιογραφικές διαταραχές, με ιδιαίτερη προσοχή σε παιδιά με γνωστή ή μη διαγνωσμένη καρδιακή ευπάθεια, καθώς και σε συνθήκες έντονης άσκησης, ζέστης, αφυδάτωσης ή στέρησης ύπνου.

Ο συνδυασμός με αλκοόλ

Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής, τονίζει ότι «η καφεΐνη δεν “ξεμεθά” και δεν μειώνει τη συγκέντρωση αλκοόλ στο αίμα. Μπορεί να κάνει τον έφηβο να αισθάνεται πιο ξύπνιος, χωρίς να αποκαθιστά την κρίση, τον χρόνο αντίδρασης ή τον κινητικό συντονισμό. Γι’ αυτό ο συνδυασμός ενεργειακών ποτών με αλκοόλ είναι ιδιαίτερα ανησυχητικός, ιδίως όταν συνοδεύεται από μεγαλύτερη κατανάλωση αλκοόλ ή άλλες συμπεριφορές κινδύνου».

Η θέση της Ένωσης

Οι νεότερες συστάσεις για παιδιά και εφήβους 5-18 ετών, που εκδόθηκαν το 2025 με συμμετοχή της American Academy of Pediatrics και άλλων μεγάλων επιστημονικών οργανισμών, κατατάσσουν τα ροφήματα με καφεΐνη ή άλλα διεγερτικά στα ποτά που πρέπει να αποφεύγονται. Παράλληλα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαιτεί για ποτά με καφεΐνη άνω των 150 mg/L την ένδειξη «Υψηλή περιεκτικότητα σε καφεΐνη. Δεν συνιστάται για παιδιά…».

Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής θεωρεί αναγκαία τη συστηματική ενημέρωση παιδιών, γονέων, σχολείων και αθλητικών φορέων για τη διαφορά ανάμεσα σε energy drinks και sports drinks, τη σαφή σύσταση αποφυγής ενεργειακών ποτών από παιδιά και εφήβους, την ιδιαίτερη ενημέρωση για τον κίνδυνο του συνδυασμού τους με αλκοόλ, την ενίσχυση της προστασίας των ανηλίκων από προώθηση και διαφήμιση προϊόντων με διεγερτικές ουσίες και την ερώτηση για κατανάλωση ενεργειακών ποτών στην προληπτική παιδιατρική εξέταση, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν αϋπνία, άγχος, αίσθημα παλμών ή άλλες συμπεριφορές κινδύνου.

Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής καταλήγει με το μήνυμα: «Η “ενέργεια” που υπόσχεται ένα κουτάκι δεν αντικαθιστά τον ύπνο, τη σωστή διατροφή και την ξεκούραση. Τα ενεργειακά ποτά δεν είναι απαραίτητα για κανένα παιδί ή έφηβο».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ελένη Προκοπίου: Χόρεψε, γοήτευσε, πρωταγωνίστησε. Κι έφυγε σιωπηλά. – Γράφει ο Δημήτρης Καρούσης

Υπάρχουν πρόσωπα που ο χρόνος δεν τα συμπαθεί πολύ. Και υπάρχουν πρόσωπα που ο χρόνος τα λατρεύει και τα μετατρέπει σε μνήμη. Η Ελένη Προκοπίου ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.

Δημήτρης Καρούσης
Γράφει ο Δημήτρης Καρούσης

Ίσως γιατί η ομορφιά της δεν ήταν ποτέ μόνο υπόθεση χαρακτηριστικών. Ήταν ο τρόπος που στεκόταν. Ο τρόπος που κοιτούσε. Ο τρόπος που κινούνταν. Εκείνη η ανεπαίσθητη κλίση του κεφαλιού, το χαμόγελο που ερχόταν χωρίς προσπάθεια, η χάρη μιας γυναίκας που δεν χρειαζόταν να κάνει τίποτε περισσότερο από το να βρίσκεται μπροστά στον φακό.

Κι ο φακός την ερωτεύτηκε. Δεν ήταν από εκείνες τις παρουσίες που απλώς περνούν από την οθόνη. Την κατοικούσαν.

Η Ελένη Προκοπίου είχε κάτι από το παλιό ελληνικό σινεμά που σήμερα μοιάζει σχεδόν εξωπραγματικό. Είχε λάμψη χωρίς έπαρση, αισθησιασμό χωρίς επιτήδευση, κομψότητα χωρίς προσπάθεια. Και, πάνω απ’ όλα, είχε εκείνη τη σπάνια ιδιότητα που δεν χαρίζεται ούτε διδάσκεται: ήταν αληθινά γοητευτική.

Γεννημένη για τη σκηνή, κατά κάποιον τρόπο, από πολύ μικρή.

Στα έξι της χρόνια άρχισε χορό. Στη σχολή της Λουκίας Σακελλαρίου – Κωτσοπούλου, δίπλα στη Μάρθα Καραγιάννη, μάθαινε όχι μόνο βήματα, αλλά πειθαρχία, ρυθμό, έκφραση. Τα δυο κορίτσια βρέθηκαν ακόμη παιδιά στη σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

αρ δημ κα 1

Και ύστερα ήρθε ο κινηματογράφος. Εκεί όπου η κίνηση έγινε βλέμμα και το βλέμμα έγινε παρουσία.

Χορεύτρια και ηθοποιός, η Προκοπίου είχε ένα πλεονέκτημα που δεν το συναντούσες συχνά: ήξερε να κινείται μπροστά στην κάμερα. Δεν ήταν απλώς μια όμορφη γυναίκα που χόρευε. Ήξερε το σώμα της, τον ρυθμό της σκηνής, το πώς μια κίνηση μπορεί να πει κάτι χωρίς ούτε μία λέξη.

Σε κάποιες από τις ταινίες της επιμελήθηκε η ίδια τις χορογραφίες. Κι όταν βρέθηκε δίπλα στον Βαγγέλη Σειληνό, σχημάτισαν ένα από εκείνα τα κινηματογραφικά ζευγάρια που δεν χρειάζονται συστάσεις.

Ήταν η εποχή που ο ελληνικός κινηματογράφος είχε ακόμη τη δυνατότητα να κάνει έναν άνθρωπο αστέρι μέσα σε λίγα λεπτά.

Και η Ελένη Προκοπίου είχε όλα τα προσόντα ενός αστεριού.

Το 1963, στις «Μικρές Αφροδίτες» του Νίκου Κούνδουρου, βρέθηκε σε μια ταινία που δεν περιορίστηκε στα ελληνικά σύνορα. Κι ύστερα ήρθαν οι ρόλοι, οι ταινίες, η Φίνος Φιλμ, τα πλατό, οι συνεργασίες, οι ιστορίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου.

«Ραντεβού στον Αέρα». «Παράνομοι Πόθοι». «Οι Κυρίες της Αυλής».

«Πέντε Χιλιάδες Ψέμματα».  «Ο γαμπρός μου ο προικοθήρας»,

«Τα ομορφόπαιδα!», «Δάκρυα για έναν αλήτη»,  «Ο παραγιός μου ο ραλίστας», «Ο Σταύρος είναι πονηρός», «Η παριζιάνα», «Ένας ιππότης με… τσαρούχια», «Ο μπούφος»,  «Ο εμίρης και ο κακομοίρης» (1964), «Μικρές Αφροδίτες», «Η Αθήνα τη νύχτα», «Προδομένη αγάπη»,  «Το ραντεβού της Κυριακής», «Το «Κοροϊδάκι της Πριγκιπέσσας». Τελευταία ταινία.

αρ δημ κα 2

Τότε η Ελένη Προκοπίου αποφάσισε να φύγει.  Όχι επειδή την έδιωξε ο κινηματογράφος, αλλά επειδή την περίμενε η ζωή, η οικογένεια.

Και αυτό είναι ίσως ένα από τα πιο γοητευτικά κεφάλαια της ιστορίας της. Σε μια εποχή που η δημοσιότητα άρχιζε να γίνεται όνειρο για όλο και περισσότερους, εκείνη μπόρεσε να γυρίσει την πλάτη της στα φώτα και να πει … «φτάνει»… «ως εδώ». Και να το εννοήσει.

Για σχεδόν μισό αιώνα έζησε μακριά από τη δημοσιότητα. Παντρεύτηκε τον Αντώνη Συρίγο, απέκτησαν την κόρη τους, την Ειρήνη, και έφτιαξαν μια ζωή που δεν είχε ανάγκη τα φώτα της ράμπας. Σαν να ήξερε κάτι που ο κόσμος της δημοσιότητας συχνά ξεχνά: ότι δεν είναι απαραίτητο να σε κοιτούν όλοι για να έχεις αξία.

Και ίσως γι’ αυτό έμεινε τόσο αγαπητή. Γιατί δεν πρόλαβε να γίνει «υπερβολικά γνωστή». Δεν εξαντλήθηκε στα εξώφυλλα. Δεν έγινε καθημερινή εικόνα.

Έμεινε μέσα στη μνήμη όπως μένουν τα ωραία πράγματα: λίγο πιο μακριά, λίγο πιο μυστηριώδη, λίγο πιο πολύτιμα.

Και ύστερα, όταν κανείς δεν το περίμενε, επέστρεψε. Μετά από 52 χρόνια. Το 2024.

Όχι με μια θεαματική επιστροφή, όχι με θόρυβο, όχι με μια προσπάθεια να ξαναγίνει αυτό που ήταν. Με τη φωνή της.

Στην παράσταση «Το κορίτσι μου», στο Θέατρο Αμαλία της Θεσσαλονίκης, δάνεισε τη φωνή της. Την είχε πείσει η εγγονή της, που συμμετείχε στην παράσταση.

Και τι παράξενα όμορφος κύκλος. Το κορίτσι που κάποτε βγήκε στη σκηνή ως παιδί, επέστρεψε σε αυτήν ύστερα από περισσότερο από μισό αιώνα επειδή της το ζήτησε ένα άλλο κορίτσι — η εγγονή της.

Σαν να περνούσε η ζωή από χέρι σε χέρι. Σαν να της έλεγε η νέα γενιά:

«Έλα. Σε θυμόμαστε».

Κι εκείνη επέστρεψε. Για λίγο. Όσο χρειαζόταν. Για να θυμίσει πως υπάρχουν φωνές που δεν παλιώνουν.

Και τώρα, στα 87 της, η Ελένη Προκοπίου έφυγε. Κι εμείς μένουμε να κοιτάμε τις παλιές ταινίες. Τις φωτογραφίες. Τα καρέ. Εκείνα τα πρόσωπα που κάποτε ήταν νέοι άνθρωποι και σήμερα είναι σχεδόν μυθολογία.

Και κάπου ανάμεσα στις εικόνες θα εμφανιστεί εκείνη. Με το βλέμμα της. Με το χαμόγελό της. Με τη χορευτική της κίνηση.

Με την αδιόρατη αυτοπεποίθηση μιας γυναίκας που ήξερε ότι είναι όμορφη, αλλά δεν χρειάστηκε ποτέ να το αποδείξει.

αρ δημ κα 3

Η Ελένη Προκοπίου ήταν όμορφη. Ήταν ταλαντούχα. Ήταν γοητευτική. Ήταν αγαπητή.

Αλλά πάνω απ’ όλα ήταν κάτι που σήμερα σπανίζει: ήταν κυρία!

Και ίσως αυτή να είναι η πιο μεγάλη λέξη που μπορείς να πεις για μια γυναίκα.

Η Ελένη Προκοπίου έφυγε χωρίς θόρυβο.

Αλλά ο κινηματογράφος κρατά τέτοια πρόσωπα μέσα σ’ ένα αέναο φως.

Και κάποια βραδιά, όταν θα ξαναπαίξει μια παλιά ταινία στην τηλεόραση, θα εμφανιστεί ξανά εκείνη. Για λίγα λεπτά.

Και θα συμβεί το παράξενο: θα είναι πάλι νέα. Θα είναι κούκλα. Θα σαγηνεύει τον φακό. Θα χορεύει. Και θα έχει πάλι εκείνη τη μοναδική λάμψη που θα μας κάνει να ξεχάσουμε ότι έφυγε.

Αυτό άλλωστε είναι το μικρό θαύμα του σινεμά. Οι άνθρωποί του μπορούν να πεθάνουν. Οι εικόνες τους, όχι.

Και η Ελένη Προκοπίου έχει αφήσει αρκετές για να μας κρατήσει συντροφιά.

Μια κυρία, λοιπόν, έφυγε. Η οθόνη όμως — ευτυχώς — δεν κατεβάζει αυλαία…

Από τη διεθνή συνεργασία στις λύσεις της καθημερινότητας – Γράφει η Δόμνα Μιχαηλίδου

Υπάρχουν στιγμές που οι μεγάλες διεθνείς συζητήσεις μοιάζουν πολύ μακρινές από την καθημερινότητα των πολιτών. Οι γεωπολιτικές κρίσεις, η οικονομική αβεβαιότητα, οι μεγάλες αλλαγές στην εργασία και η δημογραφική πίεση, όμως, καταλήγουν τελικά σε πολύ συγκεκριμένα ερωτήματα: Μπορώ να βρω ένα σπίτι που να μπορώ να πληρώσω; Μπορώ να μεγαλώσω τα παιδιά μου και να εργάζομαι; Τι γίνεται αν το παιδί μου χρειάζεται υποστήριξη; Μπορώ να έχω πρόσβαση στη φροντίδα που χρειάζομαι;

Σε αυτά τα ερωτήματα πρέπει να απαντά σήμερα η κοινωνική πολιτική.

Τα έθεσα και στη Νέα Υόρκη, στο πλαίσιο της 81ης Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών. Εκεί, εκπρόσωποι κρατών και διεθνών οργανισμών συναντιούνται μπροστά σε κοινές προκλήσεις. Ο καθένας φέρνει μαζί του όσα δοκίμασε στη χώρα του: λύσεις που απέδωσαν, επιλογές που χρειάστηκε να διορθώσει, δυσκολίες που δεν είχε προβλέψει. Αυτή η γνώση μπορεί να γίνει ένα από τα πιο χρήσιμα αποτελέσματα της διεθνούς συνεργασίας, όταν μεταφέρεται από χώρα σε χώρα και αξιοποιείται στις επόμενες αποφάσεις.

Αυτό ήταν και το βασικό θέμα της συζήτησής μας στο πάνελ για τα κοινωνικά δικαιώματα και τη δημοκρατία: πώς μπορούμε να οργανώνουμε καλύτερα αυτή την ανταλλαγή εμπειρίας, ώστε κάθε χώρα να μη χρειάζεται να ξεκινά από το μηδέν.

Η πανδημία του COVID, μου έδωσε μια πολύ συγκεκριμένη εμπειρία. Την περίοδο εκείνη, προσπαθώντας να προστατεύσουμε τους ηλικιωμένους στις μονάδες φροντίδας, αναζητούσα πώς είχαν κινηθεί άλλες χώρες. Ποια μέτρα είχαν λειτουργήσει; Τι είχαν μάθει στην πράξη; Εκείνη τη στιγμή, κάθε χρήσιμη απάντηση είχε αξία. Σήμερα ξέρουμε πόσο χρήσιμο θα ήταν, σε μια επόμενη κρίση, να υπάρχει ένα κοινό σημείο εκκίνησης: πρακτικές οδηγίες, βασισμένες σε όσα έχουν ήδη δοκιμαστεί, που θα επικαιροποιούνται και θα προσαρμόζονται στις ανάγκες κάθε χώρας.

Η ίδια λογική αφορά και τις προκλήσεις που δεν εμφανίζονται ξαφνικά. Η στέγαση, ως πιεστικό πρόβλημα για σειρά χωρών, είναι μία από αυτές. Στη Νέα Υόρκη παρουσίασα την Εθνική Στρατηγική Στέγασης 2026-2035, με 50 μέτρα και πόρους άνω των 6,5 δισ. ευρώ. Για τα εργαλεία που στηρίζουν όσους πιέζονται με παρεμβάσεις που αυξάνουν τη διαθέσιμη κατοικία και αξιοποιούν σπίτια που παραμένουν κλειστά. Το ίδιο ισχύει για τη φροντίδα των παιδιών, την παιδική προστασία, την ισότητα και την ανεξάρτητη διαβίωση των ανθρώπων με αναπηρία.

Με αυτή τη ματιά παρουσιάσαμε τις ελληνικές πολιτικές σε στελέχη του ΟΗΕ και ακούσαμε την εμπειρία άλλων χωρών. Γιατί η διεθνής συνεργασία έχει τη μεγαλύτερη αξία όταν μετατρέπει την εμπειρία σε γνώση που μπορεί να αξιοποιηθεί από όλους: τι δοκιμάστηκε, τι πέτυχε, τι χρειάστηκε να αλλάξει και πώς η επόμενη προσπάθεια μπορεί να ξεκινήσει από ένα καλύτερο σημείο.

Σε μια εποχή που η εμπιστοσύνη στους θεσμούς δοκιμάζεται, αυτή η προσέγγιση έχει και προστιθέμενη αξία για τη δημοκρατία. Ο πολίτης δεν βλέπει τις συνομιλίες μιας διεθνούς συνάντησης. Μπορεί όμως να δει αν, χάρη σε όσα μάθαμε και εφαρμόσαμε, βρίσκει ευκολότερα ένα σπίτι, έχει πρόσβαση στη φροντίδα που χρειάζεται ή προστατεύεται καλύτερα σε μια κρίση.

Εκεί η διεθνής συνεργασία γίνεται ορατή. Όχι, ως μια μακρινή διαδικασία, αλλά ως αποτέλεσμα στην καθημερινή ζωή. Και εκεί οι θεσμοί κερδίζουν ξανά την εμπιστοσύνη του πολίτη: όταν οι πολιτικές τους δίνουν λύσεις, βελτιώνουν τη ζωή του και αποδεικνύουν στην πράξη ότι μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες του.

Τελικά, αυτή είναι και η ουσία της δημοκρατίας: οι μεγάλες διακηρύξεις, οι γενικές αξίες να μετατρέπονται σε λύσεις για την καθημερινότητα των ανθρώπων. Εκεί μετριόμαστε και αξιολογούμαστε όλοι.

Δόμνα Μιχαηλίδου

Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

Βουλευτής Α’ Πειραιώς και Νήσων

Ιράν: Η Τεχεράνη επισημαίνει ότι δεν είναι προγραμματισμένες συνομιλίες με τις ΗΠΑ, παρά τις δηλώσεις Τραμπ

Το πρακτορείο ειδήσεων του Ιράν Irna μετέδωσε ότι δεν είναι προγραμματισμένες νέες συνομιλίες με τις ΗΠΑ, αν και ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι ενδέχεται να επαναληφθούν σύντομα.

«Η ιρανική αντιπροσωπεία που βρίσκεται στη Νέα Υόρκη (σ.σ. για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ) δεν προβλέπεται να έχει διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ», ανέφερε το Irna επικαλούμενο πηγή που πρόσκειται στην αντιπροσωπεία.

Ο Τραμπ δήλωσε χθες Κυριακή στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios ότι αναμένει να ξαναρχίσουν σύντομα οι συνομιλίες με το Ιράν, μία ημέρα αφού απέρριψε την πρόταση που υπέβαλε η Τεχεράνη για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ μέσα σε διάστημα επτά ημερών.

«Οι απόψεις και οι θέσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν διαβιβάσθηκαν ξεκάθαρα και ρητά στην αμερικανική πλευρά την προηγούμενη Τρίτη μέσω ενός μεσολαβητή από το Κατάρ», πρόσθεσε το Irna, διευκρινίζοντας ότι η αποστολή θα επιστρέψει αύριο Τρίτη στην Τεχεράνη. Το Ιράν έχει ανακοινώσει ότι έθεσε επτά όρους για τον τερματισμό του πολέμου και το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ.

Η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδός, από την οποία περνούσε πριν τον πόλεμο το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής υδρογονανθράκων, έχει βρεθεί στο επίκεντρο του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο οποίος ξέσπασε μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα τον Φεβρουάριο. Έκτοτε η Τεχεράνη διεκδικεί τον έλεγχο του Στενού εμποδίζοντας τη θαλάσσια κυκλοφορία και η Ουάσινγκτον έχει επιβάλει αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.

Σύμφωνα με το Axios, έμμεσες διαπραγματεύσεις με τη μεσολάβηση του Κατάρ ενδέχεται να πραγματοποιηθούν ήδη σήμερα, λιγότερο από μία εβδομάδα μετά τις έμμεσες διαπραγματεύσεις που είχαν οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.

Το Ιράν θέτει ως προϋπόθεση για τον άνοιγμα του Στενού τον τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα στη Μέση Ανατολή – περιλαμβανομένου του Λιβάνου — για επτά ημέρες, την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, την άρση των κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο και τον τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.

Το Σάββατο ο Τραμπ απέρριψε την πρόταση. Επί του πεδίου παρατηρείται ηρεμία τις τελευταίες εβδομάδες: οι ΗΠΑ δεν έχουν πλήξει το Ιράν από την 1η Σεπτεμβρίου, αν και συχνά πλοία γίνονται στόχος επιθέσεων στο Στενό του Ορμούζ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τηλεόραση εναντίον δημοκρατίας ή αλλιώς, το τσίρκο της…ενημέρωσης… – Γράφει ο Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

Έχει κάποιος νουνεχής άνθρωπος την άποψη ότι η φιλελεύθερη και δημοκρατική κοινωνία μας χρειάζεται τους τελάληδες του μίσους; Ότι χρειάζεται συμπλεγματικούς φυλακόβιους ή κατά συρροή ψεύτες;

Νίκος Σακελλαρόπουλος
Γράφει ο συνεργάτης του Έμβολος δημοσιογράφος Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

Η απάντηση είναι αυτονόητη.

Υπό αυτή την έννοια, είναι ακατανόητη η εμμονή των ΜΜΕ των ολιγαρχών στην προβολή και στήριξη συγκεκριμένων προσώπων και σχηματισμών που αναδύουν οσμές φορμόλης ή κορόιδεψαν επανειλημμένως την ελληνική κοινωνία. Κι είναι, επίσης, αδιανόητη η προβολή της αποφυλάκισης ενός πολιτικού λειψάνου και καταδικασμένου εγκληματία, σαν να τον ξεπλένουν για το φρικιαστικό κοινωνικό και πολιτικό παρελθόν του.

Δεν πρόκειται εδώ για μια συζήτηση γύρω από το δικαίωμα ενός καταδικασμένου να εκτίσει την ποινή του και, όταν αυτή ολοκληρωθεί, να επιστρέψει στην κοινωνία. Αυτό είναι αυτονόητο σε ένα κράτος Δικαίου. Το ερώτημα είναι άλλο: τι ακριβώς επιλέγει να κάνει η τηλεόραση με αυτή την προβολή/επιστροφή; Να ενημερώσει ή να θεαματοποιήσει; Να θυμίσει στους πολίτες ποιο ήταν το ιστορικό και δικαστικά διαπιστωμένο πλαίσιο ή να προσφέρει μια δεύτερη ζωή στην πολιτική εικόνα ενός προσώπου;

Ήταν αποκρουστική η εικόνα που έφερε η τηλεόραση στα σπίτια μας. Δηλαδή, η εικόνα ενός μεσόκοπου λίγο πριν τα πενήντα…που νεανίζει και ξερνάει βία και μίσος, με μπλουζάκι κοντομάνικο, ίδιο με αυτά της αμερικανικής νεοφασιστικής συμμορίας των Proud Boys, που επιτηδευμένα κάλυπτε τη σβάστικα-τατουάζ στον ώμο του…

Άρα, μιλάμε για μια επιχείρηση-φάρσα των ΜΜΕ των ολιγαρχών, με την προβολή του ρυπαρού μαύρου ολοκληρωτισμού.

Κι εδώ ακριβώς βρίσκεται το πραγματικό δημοκρατικό πρόβλημα: όχι στο ότι υπάρχει χώρος για την είδηση, αλλά στο αν η ενημέρωση μετατρέπεται σε κανονικοποίηση.

Ξέρετε κάτι; Γίνονται απίστευτα πράγματα  στην …επιχείρηση να …πέσει ο Μητσοτάκης! Έχουν φτάσει στο σημείο να προπαγανδίζουν απροκάλυπτα ακόμη και μέσω των σήριαλ, («Το ντέρτι», ΑΝΤ1), όπου αστυνομικός …αποκρούει μετά βδελυγμίας την επανεκλογή του πρωθυπουργού και …υποδόρια δημιουργεί εντυπώσεις…

Αναρωτιέται κάποιος: Πώς αλλιώς μπορεί να χαρακτηριστεί η προβολή του νταή που χαστούκισε γυναίκα σε τηλεοπτική εκπομπή, που έφτυνε και κλωτσούσε κόσμο στα δικαστήρια κι επιδείκνυε σε βίντεο μιλιταριστικά εξαρτήματα κι ακονισμένες ξιφολόγχες; Πώς αλλιώς μπορεί να χαρακτηριστεί η τηλεοπτική στοργή σ’ εκείνον που ξυλοκοπούσε τους Αιγύπτιους ψαράδες κι έβαζε τους συνεργούς του να ουρούν έξω από την πόρτα τηλεοπτικών σταθμών; Τα ξέχασαν αυτά;

Ξέχασαν ότι ο ίδιος, ως ξεπεσμένος κλόουν, κατηύθυνε τους αποτρόπαιους μαυροφόρους ομοϊδεάτες του, πώς θα συγκαλύψουν τις ευθύνες τους στη δολοφονία Φύσσα;

Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι η δημοσιογραφική αναφορά σε έναν άνθρωπο που αποφυλακίζεται. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η εικόνα αποσπάται από την ιστορία. Όταν η τηλεοπτική κάμερα δείχνει τον «πολιτικό» και όχι τον καταδικασμένο για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης. Όταν η τηλεοπτική αφήγηση θυμάται το πρόσωπο αλλά ξεχνά τα θύματα.

Πρόβλημα φίλτατοι. Πρόβλημα για τη δημοκρατία ο τρόπος που λειτουργούν τα ΜΜΕ.

Και εδώ βρίσκεται ίσως η ουσία της υπόθεσης. Η φιλελεύθερη δημοκρατία απειλείται  όταν η ενημέρωση παύει να λειτουργεί ως φίλτρο πραγματικότητας και μετατρέπεται σε μηχανισμό κατασκευής εντυπώσεων.

Μπορεί αυτό να είναι αρκούντως ορατό στη χώρα μας, μα πλέον εξαπλώνεται κι αλλού. «Τηλεόραση εναντίον δημοκρατίας», είχε ως τίτλο το έγκυρο γαλλικό περιοδικό «Marianne». Κι αυτό είναι αλήθεια, αφού η τηλεόραση -ειδικά οι σταθμοί των ολιγαρχών- στις ενημερωτικές της εκπομπές, ΔΕΝ ενημερώνει αλλά προπαγανδίζει. Με αποτέλεσμα να μη πληροφορούνται οι πολίτες όσα είναι εποικοδομητικά, προκειμένου να μαθαίνουν την αλήθεια για να μπορούν να κρίνουν…

Και το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό. Δεν είναι, επομένως, υπερβολή να αντιμετωπίζουμε τη συγκέντρωση οικονομικής και μιντιακής ισχύος ως δημοκρατικό ζήτημα.

Και τότε προκύπτει το δυσάρεστο ερώτημα: όταν μεγάλα οικονομικά συμφέροντα διαθέτουν ταυτόχρονα ισχυρά μέσα ενημέρωσης, τι συμβαίνει όταν οι πολιτικές τους επιδιώξεις δεν συμπίπτουν με τις επιλογές της εκάστοτε κυβέρνησης; Όπως συμβαίνει τώρα στη χώρα μας;

Μπορεί η τηλεοπτική ισχύς να μετατρέπεται σε μοχλό πολιτικής πίεσης; Και, κυρίως, μπορεί η πίεση αυτή να ασκείται στο όνομα της ενημέρωσης, ενώ στην πραγματικότητα υπηρετεί άλλες επιδιώξεις;

Δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε από πριν την απάντηση. Αρκεί να παρατηρούμε το μοτίβο, να ζητούμε στοιχεία και να μη δεχόμαστε ως «ενημέρωση» ό,τι παρουσιάζεται ως τέτοιο. Γιατί αν η τηλεόραση χρησιμοποιείται ως εργαλείο πίεσης ώστε μια κυβέρνηση —στην προκειμένη περίπτωση η κυβέρνηση Μητσοτάκη— να υποχωρήσει σε απαιτήσεις ισχυρών επιχειρηματικών συμφερόντων, τότε δεν έχουμε απλώς πρόβλημα δημοσιογραφικής δεοντολογίας. Έχουμε πρόβλημα δημοκρατικής λειτουργίας.

Ένα είναι βέβαιο: η φιλελεύθερη δημοκρατία δεν χρειάζεται τελάληδες του μίσους, ούτε τηλεοπτικά πλυντήρια.

Όπως, επίσης, είναι βέβαιο ότι στα σπίτια μας μπαίνουν αρκετοί σκουπιδοτενεκέδες.  Με απορρίμματά και …  λείψανα…

Το ερώτημα είναι αν θα συνεχίσουμε να τους αποκαλούμε «ενημέρωση».

Mηλόπιτα της Ζαγοράς – Γράφει η Σίσσυ Νίκα

Mηλόπιτα της Ζαγοράς

Η αυθεντική συνταγή. Εύκολη, υγιεινή και νόστιμη γλυκιά δημιουργία που γίνεται με φθηνά υλικά.  Φτιαγμένη με μήλα Ζagorin, τα ολοκόκκινα και λαχταριστά μήλα Ζαγοράς, που είναι ΠΟΠ έχουν γλυκιά, πλούσια και δροσιστική γεύση και είναι εξαιρετικής ποιότητας.

Σίσσυ Νίκα
Γράφει η Σίσσυ Νίκα – Δημοσιογράφος Γαστρονομίας και Πολιτισμού

Είναι της ποικιλίας Στάρκιν Ντελίσιους και είναι περιζήτητα στις ελληνικές και διεθνείς αγορές. Τα μήλα είναι «βόμβες» βιταμινών και ιχνοστοιχείων και ο οργανισμός τα χρησιμοποιεί κατά το καλύτερο δυνατό τρόπο.

Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η κατανάλωση ενός ή περισσοτέρων μήλων την ημέρα μπορεί να προστατέψει ακόμα και από την νόσο Αλτσχάιμερ. Σίγουρα θα έχετε ακούσει το γνωμικό «ένα μήλο την ημέρα τον γιατρό τον κάνει πέρα»

Μήλα-Ζαγοράς
Η κουκλίστικη Ζαγορά πίσω από τις μηλιές

Εμείς ανακαλύψαμε την καλύτερη συνταγή που αλλού στην Ζαγορά, την πολιτειούλα των δασών, των μήλων, των κάστανων, των καρυδιών αλλά και των ανθρώπων του πνεύματος που έγραψαν ιστορία….

Σας την παρουσιάζουμε μπροστά στο γιγαντιαίο πλατάνι της πλατείας Αγ.Γεωργίου που έντυσαν με μήλα λόγω του εορτασμού των 100 ετών του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ζαγοράς…

Αυθεντική συνταγή μηλόπιτας Ζαγοράς

Από τον Γυναικείο Συνεταιρισμό Ζαγοράς

Μηλόπιτα-από-την-ΖαγοράΥλικά

150 γρ. βούτυρο

80 γρ. ζάχαρη καστανή

1 κ.σ. κανέλα σε σκόνη

¼ κ.γ γαρύφαλο σε σκόνη

2-3 μήλα κομμένα σε φέτες

120 γρ. καρυδόψυχα χονδροκομμένη

50 γρ. σταφίδα σουλτανίνα

300 γρ. αλεύρι που φουσκώνει μόνο του

180 γρ. ζάχαρη καστανή

4 αυγά

1 βανίλια

Για την διακόσμηση

Ένα κλαράκι φρέσκου δυόσμου

Τρόπος παρασκευής

Προθερμαίνουμε τον φούρνο μας στους 180ο C.

Σε ένα ταψάκι 22 cm απλώνουμε το βούτυρο και το βάζουμε στον φούρνο.

Όταν λιώσει προσθέτουμε την κανέλα και 80γρ.ζάχαρη και το βάζουμε πάλι στον φούρνο μέχρι να πάρει ένα καραμελωμένο χρώμα, να γίνει δηλαδή καραμέλα.

Μηλόπιτα-από-την-Ζαγορά-2Στην συνέχεια στρώνουμε όμορφα  τα μήλα στο ταψί μέσα στην καραμέλα μας και τα ψήνουμε για 5 λεπτά.

Συγχρόνως χτυπάμε στο μίξερ μας τα αυγά και 180γρ.ζάχαρη μέχρι να «αφρατέψουν».

Προσθέτουμε το αλεύρι κοσκινισμένο, την βανίλια και χτυπάμε μέχρι να ενσωματωθούν τα υλικά.

Τέλος ρίχνουμε τα καρύδια.

Περιχύνουμε το μείγμα μας πάνω από τα μήλα και ψήνουμε σε καλά προθερμασμένο φούρνο στους 180ο C για 35 λεπτά. Ελέγχουμε με μία οδοντογλυφίδα αν έχει ψηθεί το γλυκό μας. Αν η οδοντογλυφίδα ή το μαχαιράκι βγουν καθαρά η μηλόπιτα είναι έτοιμη.

Αφήνουμε να κρυώσει το γλυκό μας για 10 λεπτά και το αναποδογυρίζουμε σε μία πιατέλα.

Μικρά μυστικά

Αν μας αρέσουν οι ξηροί καρποί μπορούμε να προσθέσουμε και φουντούκια μαζί με τα καρύδια «δένουν» θαύμα.

Επίσης μπορούμε να πασπαλίσουμε την μηλόπιτα με άχνη ζάχαρη, προσωπικά δεν μου αρέσει αλλά σε άλλους πηγαίνει γευστικά και αισθητικά. Προτιμώ να φαίνεται το μήλο αυτούσιο.

Σερβίρουμε την μηλόπιτα με παγωτό ή σαντιγί και δίπλα βασιλικό ή λεβάντα για έξτρα άρωμα.

Καιρός: Ο καιρός στην Ελλάδα για σήμερα Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2026

ΓΕΝΙΚΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΚΑΙΡΟΥ ΓΙΑ ΣΗΜΕΡΑ ΤΡΙΤΗ 29-9-2026

ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Στην ανατολική χώρα θα επικρατήσουν κατά διαστήματα αυξημένες νεφώσεις, με τοπικές βροχές κυρίως στο Αιγαίο. Από το μεσημέρι οι βροχές θα επηρεάσουν τοπικά και τη Θεσσαλία, την Εύβοια, την ανατολική Στερεά και την ανατολική Πελοπόννησο. Στην υπόλοιπη Ελλάδα αναμένονται λίγες νεφώσεις, πρόσκαιρα περισσότερες, ενώ από το απόγευμα υπάρχει πιθανότητα τοπικών βροχών στα νοτιοδυτικά. Στα δυτικά οι άνεμοι θα πνέουν από ανατολικές έως βορειοανατολικές διευθύνσεις 3 με 4 μποφόρ και τοπικά στο Ιόνιο 5 μποφόρ, ενώ πρόσκαιρα το μεσημέρι και το απόγευμα θα στραφούν σε δυτικούς – βορειοδυτικούς με την ίδια ένταση. Στα ανατολικά θα επικρατήσουν βόρειοι άνεμοι 4 με 6 μποφόρ και βαθμιαία στο Αιγαίο τοπικά έως 7 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα φτάσει στα ηπειρωτικά τους 20 με 25 βαθμούς και στην ανατολική νησιωτική χώρα τους 22 με 26 βαθμούς Κελσίου.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ – ΘΡΑΚΗ

Στη δυτική και κεντρική Μακεδονία αναμένονται λίγες νεφώσεις, κατά διαστήματα αυξημένες. Στην ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη οι νεφώσεις θα είναι συχνότερες, ιδιαίτερα προς το απόγευμα και τη νύχτα, με πιθανότητα πρόσκαιρης τοπικής βροχής κυρίως προς τα θαλάσσια τμήματα.

Άνεμοι: Κυρίως βόρειοι έως βορειοανατολικοί 4 με 6 μποφόρ. Στα θαλάσσια τμήματα προς το βόρειο Αιγαίο θα ενισχυθούν βαθμιαία και τοπικά θα φτάσουν τα 6 με 7 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Θράκη 15–24°C, Ανατολική Μακεδονία 13–25°C, Κεντρική Μακεδονία 13–25°C, Δυτική Μακεδονία 9–22°C.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Καιρός: Λίγες νεφώσεις, πρόσκαιρα αυξημένες κατά τη διάρκεια της ημέρας, με μεγαλύτερα διαστήματα βελτίωσης. Τη νύχτα θα παραμείνουν κατά τόπους νεφώσεις.

Άνεμοι: Βόρειοι έως βορειοανατολικοί 4 με 5 μποφόρ.

Θερμοκρασία: 15–25°C.

ΗΠΕΙΡΟΣ – ΝΗΣΙΑ ΙΟΝΙΟΥ

Καιρός: Γενικά καλός καιρός με λίγες νεφώσεις, οι οποίες θα αυξηθούν πρόσκαιρα. Από το απόγευμα υπάρχει πιθανότητα τοπικής βροχής στα νοτιότερα τμήματα του Ιονίου και γενικότερα στα νοτιοδυτικά.

Άνεμοι: Ανατολικοί έως βορειοανατολικοί 3 με 4 μποφόρ και τοπικά στο Ιόνιο 5 μποφόρ. Πρόσκαιρα το μεσημέρι και το απόγευμα θα στραφούν σε δυτικούς – βορειοδυτικούς με παρόμοια ένταση.

Θερμοκρασία: Ήπειρος 10–23°C. Νησιά Ιονίου 16–26°C.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ

Καιρός: Αρχικά λίγες έως παροδικά αυξημένες νεφώσεις. Από το μεσημέρι οι νεφώσεις θα πυκνώσουν και θα σημειωθούν τοπικές βροχές, κυρίως στα ανατολικά τμήματα, με τα φαινόμενα να παραμένουν τοπικού χαρακτήρα.

Άνεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 4 με 6 μποφόρ, ισχυρότεροι προς τα ανατολικά και τα θαλάσσια τμήματα.

Θερμοκρασία: 10–24°C.

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ – ΕΥΒΟΙΑ

Καιρός: Στη δυτική Στερεά θα υπάρχουν λίγες νεφώσεις και διαστήματα ηλιοφάνειας. Στην ανατολική Στερεά και την Εύβοια οι νεφώσεις θα αυξηθούν και από το μεσημέρι θα εκδηλωθούν τοπικές βροχές, οι οποίες κατά τόπους θα επιμείνουν και αργότερα.

Άνεμοι: Στα δυτικά ανατολικοί έως βορειοανατολικοί 3 με 4 μποφόρ. Στα ανατολικά βόρειοι έως βορειοανατολικοί 4 με 6 μποφόρ και στα θαλάσσια τμήματα τοπικά ισχυρότεροι.

Θερμοκρασία: Δυτική Στερεά 14–26°C. Ανατολική Στερεά – Εύβοια 13–24°C.

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

Καιρός: Στα ανατολικά οι νεφώσεις θα αυξηθούν από το μεσημέρι και θα σημειωθούν τοπικές βροχές. Στα δυτικά θα υπάρχουν αρχικά περισσότερα διαστήματα ηλιοφάνειας, όμως από το απόγευμα οι νεφώσεις θα αυξηθούν και στα νοτιοδυτικά υπάρχει πιθανότητα τοπικών βροχών.

Άνεμοι: Στα δυτικά ανατολικοί έως βορειοανατολικοί 3 με 4 μποφόρ, πρόσκαιρα το μεσημέρι και το απόγευμα δυτικοί – βορειοδυτικοί με την ίδια περίπου ένταση. Στα ανατολικά βόρειοι 4 με 6 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Δυτική Πελοπόννησος 14–26°C. Ανατολική Πελοπόννησος 13–25°C.

ΚΥΚΛΑΔΕΣ – ΚΡΗΤΗ

Καιρός: Στις Κυκλάδες θα επικρατήσουν παροδικά αυξημένες νεφώσεις με τοπικές βροχές, κυρίως κατά τη διάρκεια της ημέρας. Στην Κρήτη θα υπάρχουν λίγες έως παροδικά αυξημένες νεφώσεις, με πιθανότητα πρόσκαιρης τοπικής βροχής, ενώ θα υπάρχουν και διαστήματα βελτίωσης.

Άνεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 5 με 6 μποφόρ και βαθμιαία στα θαλάσσια τμήματα τοπικά 6 με 7 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Κυκλάδες 18–24°C. Κρήτη 17–24°C.

ΝΗΣΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ – ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ

Καιρός: Στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου θα υπάρχουν παροδικά αυξημένες νεφώσεις με τοπικές βροχές κατά διαστήματα. Στα Δωδεκάνησα αναμένονται γενικά λίγες νεφώσεις, πρόσκαιρα αυξημένες, με μεγαλύτερα διαστήματα βελτίωσης.

Άνεμοι: Βόρειοι 5 με 6 μποφόρ και βαθμιαία τοπικά 6 με 7 μποφόρ στο Αιγαίο.

Θερμοκρασία: Νησιά Ανατολικού Αιγαίου 18–24°C. Δωδεκάνησα 19–25°C.

ΑΤΤΙΚΗ

Καιρός: Αρχικά λίγες νεφώσεις. Από το μεσημέρι θα αυξηθούν, κυρίως στα βόρεια και ανατολικά, και υπάρχει πιθανότητα τοπικής βροχής. Τη νύχτα θα παραμείνουν παροδικές νεφώσεις.

Άνεμοι: Βόρειοι έως βορειοανατολικοί 4 με 6 μποφόρ, με ενίσχυση στα ανατολικά θαλάσσια τμήματα.

Θερμοκρασία: 15–24°C.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΓΙΑ ΑΥΡΙΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 30-9-2026

Πιο άστατος θα είναι ο καιρός την Τετάρτη στην ανατολική Θεσσαλία, τις Σποράδες, την Εύβοια, την ανατολική Στερεά, την ανατολική Πελοπόννησο, τις Κυκλάδες – κυρίως στα δυτικά τμήματα – και την Κρήτη, όπου αναμένονται αυξημένες νεφώσεις, τοπικές βροχές και σποραδικές καταιγίδες, κυρίως σε θαλάσσιες και παραθαλάσσιες περιοχές. Στην Εύβοια τα φαινόμενα από τις μεσημβρινές ώρες ενδέχεται να είναι κατά τόπους έντονα. Στην υπόλοιπη χώρα θα σημειωθούν τοπικές βροχές κυρίως στην κεντρική και δυτική Μακεδονία έως τις πρωινές ώρες, στη Θράκη και τα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου έως το απόγευμα και στη δυτική Πελοπόννησο τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες. Στα δυτικά οι άνεμοι θα είναι ανατολικοί έως βορειοανατολικοί 3 με 4 μποφόρ και τοπικά στο Ιόνιο 5, ενώ πρόσκαιρα το απόγευμα θα στραφούν σε βόρειους – βορειοδυτικούς με την ίδια ένταση. Στα ανατολικά θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις 4 με 5 μποφόρ και στο Αιγαίο 6 με 7, τοπικά έως 8 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα φτάσει στα ηπειρωτικά τους 17 με 25 βαθμούς και στη νησιωτική χώρα τους 21 με 26 βαθμούς Κελσίου.

Με πληροφορίες από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία