Η μόλυνση που προέρχεται από τις ολοένα και πιο σφοδρές πυρκαγιές και τα κύματα καύσωνα υπονομεύουν τις παγκόσμιες προσπάθειες για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα και την προστασία της υγείας των ανθρώπων, προειδοποίησε σήμερα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Μετεωρολογίας (WMO).

Στην ετήσια έκθεσή του για την ποιότητα του αέρα, ο WMO προειδοποιεί για την αύξηση «των ακραίων δασικών πυρκαγιών» που έχουν «σοβαρές» επιπτώσεις στην υγεία εξαιτίας της τοξικότητας των καπνών τους, σύμφωνα με ανακοίνωση.

Η κλιματική αλλαγή τροφοδοτεί τα ακραία φαινόμενα: οι καύσωνες γίνονται πιο έντονοι και οι πυρκαγιές πολλαπλασιάζονται.

«Η ποιότητα του αέρα και η κλιματική αλλαγή δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν ξεχωριστά ζητήματα. Αν το ένα χειροτερεύει, χειροτερεύει παράλληλα και το άλλο», δήλωσε ο Λορέντζο Λάμπραντορ επιστήμονας στο WMO.

Στην έκθεσή του ο WMO επικεντρώνεται κυρίως σε δύο σημαντικούς ατμοσφαιρικούς ρύπους: τα μικροσωματίδια και το τροποσφαιρικό όζον, που συνδέονται με αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις. Εξετάζει επίσης κάποια αερολύματα, ιδίως τον μαύρο άνθρακα και τα μικροπλαστικά.

Σύμφωνα με την υπηρεσία του ΟΗΕ, η συγκέντρωση των μικροσωματιδίων (PM2,5) ήταν το 2025 πολύ υψηλότερη από τον μέσο όρο στον βόρειο Καναδά, σε κάποιες περιοχές της Ρωσίας και την κεντροδυτική Αφρική λόγω των πυρκαγιών, ενώ και στη βορειοδυτική Ισπανία παρατηρήθηκε σημαντική άνοδος λόγω των τεράστιων πυρκαγιών που ξέσπασαν το καλοκαίρι.

Η έκθεση επικαλείται έρευνα, σύμφωνα με την οποία τα γεγονότα με ακραία έκλυση καπνού έχουν τριπλασιαστεί παγκοσμίως από τη δεκαετία του 1990 και ενδέχεται να συνέβαλαν σε σχεδόν 100.000 πλεονάζοντες θανάτους ετησίως την περίοδο από το 2010 ως το 2018.

«Αν και οι κανονιστικές ρυθμίσεις που έχουν υιοθετηθεί στην Ευρώπη και τη βόρεια Αμερική έχουν επιτρέψει τη μείωση των μικροσωματιδίων PM2,5 που προέρχονται από τη βιομηχανία και τις μεταφορές, η έκθεση σε PM2,5 που οφείλονται στις πυρκαγιές αυξάνεται», υπογράμμισε ο WMO.

Μάλιστα τα μικροσωματίδια που εκλύονται από την καύση της βλάστησης στις δασικές πυρκαγιές «είναι πολύ πιο τοξικά» από αυτά που εκλύονται για παράδειγμα από τα αυτοκίνητα, εξήγησε ο Λάμπραντορ.

Θνησιμότητα

Αυτά τα μικροσωματίδια επηρεάζουν και την υγεία ανθρώπων που ζουν μακριά από τις περιοχές όπου μαίνονται δασικές πυρκαγιές, καθώς μεταφέρονται με τους ανέμους, πρόσθεσε, καταγγέλλοντας ότι οι τρέχουσες εκτιμήσεις των κινδύνων που συνδέονται με την ποιότητα του αέρα συχνά δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τους την αυξημένη τοξικότητα των καπνών από τις πυρκαγιές.

Επιδημιολογική έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα κλασικά μοντέλα που βασίζονται στην συγκέντρωση PM2,5 μπορεί να υποτιμούν έως και κατά 93% τη θνησιμότητα που οφείλεται στις πυρκαγιές.

Άλλη μια πηγή ατμοσφαιρικής ρύπανσης με σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία είναι το τροποσφαιρικό όζον, ο σχηματισμός του οποίου ευνοείται από τα κύματα καύσωνα, όπως αυτά που παρατηρούνται τους τελευταίους μήνες στην Ευρώπη, σημείωσε ο WMO.

Το πρόβλημα αυτό εντείνεται διότι «τα κύματα καύσωνα δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για τον σχηματισμό αυτού του όζοντος», επεσήμανε ο Λάμπραντορ.

Η άνοδος της θερμοκρασίας, η ατμοσφαιρική στασιμότητα και η ισχυρή ηλιακή ακτινοβολία συμβάλλουν στον σχηματισμό όζοντος στο επίπεδο του εδάφους κατά τη διάρκεια των καυσώνων, όπως δείχνουν πρόσφατες μελέτες που διεξήχθησαν στις νοτιοανατολικές ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Κίνα, σύμφωνα με τον WMO.

Παρατεταμένη έκθεση στο τροποσφαιρικό όζον συνδέεται με άνοδο της θνησιμότητας, κυρίως από αναπνευστικές παθήσεις. Η αυξημένη παρουσία αυτού του ρύπου θα μπορούσε επομένως να οδηγήσει σε δεκάδες χιλιάδες επιπλέον θανάτους, προειδοποίησε ο WMO.

Η έκθεση εγείρει επίσης ανησυχίες σχετικά με τα μικροπλαστικά στην ατμόσφαιρα, η συγκέντρωση και οι επιπτώσεις των οποίων είναι δύσκολο να υπολογιστούν με ακρίβεια, καθώς και τον μαύρο άνθρακα (αιθάλη), που εκπέμπεται κυρίως από τις δασικές πυρκαγιές, ο οποίος εναποτίθεται σε χιονισμένες και παγωμένες επιφάνειες μειώνοντας την ικανότητά τους να αντανακλούν το φως και συμβάλλοντας έτσι στην υπερθέρμανση του πλανήτη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αυτή η υπόθεση με την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων της Θεσσαλονίκης, μεταφέρει το νου σε χρόνια που η δημιουργική φαντασία του Στέφανου Μάνου βρισκόταν στην κορύφωση της. Βεβαίως, στο σπουδαίο αυτό έργο δεν είχε ανάμειξη ο μακαρίτης κορυφαίος οραματιστής, αλλά είναι σαν να ήταν εκεί. Το ίδιο θα έλεγε κάποιος και για τον έτερο ρομαντικό της δημιουργίας, τον Αντώνη Τρίτση. Κι «επίγονοί» τους μπορούν να χαρακτηριστούν η υπουργός Πολιτισμού κι ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης.

Η αλήθεια είναι ότι οι «ήχοι» της ΔΕΘ σκέπασαν την παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, του δημάρχου Θεσσαλονίκης Στέλιου Αγγελούδη και του διευθύνοντος συμβούλου της «Ανάπλαση δημοσίων χώρων ΑΕ» -που διενήργησε τους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς, Χρόνη Ακριτίδη.

Όμως, παρά τούτο, το έργο παραμένει κορυφαίο και  αναδεικνύει στο έπακρο τον πολιτισμό της Θεσσαλονίκης από την αρχαιότητα.  Κι όπως ανέφερε στην ομιλία του ο Χρόνης Ακριτίδης, «υπάρχουν κάποιες στιγμές στην πορεία μιας πόλης, όπου η τεχνική ευθύνη συναντά την ιστορική μοίρα». Πόσο αληθινό, ε;

Όποιος περπατά στους δρόμους της Θεσσαλονίκης, γνωρίζει καλά ότι αυτή η πόλη δεν έχει ανάγκη από νέα αφηγήματα. Δεν χρειάζεται να της επινοήσουμε κάποιο παρελθόν. Χρειάζεται μόνο να της επιτρέψουμε να το ξανασυναντήσει. Άλλωστε, η ιστορία της δεν βρίσκεται κλεισμένη σε προθήκες,  αναπνέει κάτω από το φως του ήλιου, ψιθυρίζει μέσα από τα μνημεία της, ζει στις καθημερινές μας διαδρομές. Από τη Ρωμαϊκή Αγορά και την επιβλητική Ροτόντα, μέχρι το Γαλεριανό Συγκρότημα και τον Λευκό Πύργο, η Θεσσαλονίκη είναι γεμάτη από περγαμηνές ιστορίας.

Ωστόσο, για δεκαετίες, αυτά τα σπουδαία τεκμήρια του παρελθόντος παρέμεναν απομονωμένα. Νησίδες ιστορίας μέσα σ’ έναν ωκεανό τσιμέντου και αστικής πίεσης. Ξένα σώματα στην ίδια τους την πατρίδα.

Κι ήρθαν η Μενδώνη με τον Αγγελούδη να γράψουν ιστορία. Να σπάσουν τους τοίχους της απομόνωσης και να δώσουν στην πόλη τη χαμένη της συνέχεια. Πολλοί πέρασαν, εκείνοι το κάνουν πράξη.

Με δημιουργία αναβαθμισμένων διαδρομών, με αναπλάσεις του περιβάλλοντος χώρου των μνημείων, με επιλεγμένες πεζοδρομήσεις, εγκατάσταση οπτικής, ηχητικής και οπτικής σήμανσης, καθώς και την ενίσχυση της φύτευσης και τη δημιουργία πράσινων διαδρομών.

Τα μνημεία που συνδέονται

Και μιας και μιλάμε για ενοποίηση, πρέπει να τονιστεί η σύνδεση των μνημείων -Ρωμαϊκή Αγορά,  Αψίδα του Γαλερίου και τα νέα μουσεία στους σταθμούς του μετρό— σε ενιαίες περιπατητικές διαδρομές.

Αναφερόμαστε σε μια περιοχή που στη μελέτη ορίστηκε Ανατολικά από την οδό Αγγελάκη, Νότια από την λεωφόρο Νίκης, Δυτικά από την οδό 26ης Οκτωβρίου και Βόρεια από την οδό Ολυμπιάδος.

Εντός της περιοχής βρίσκονται επιλεγμένα μνημεία τα οποία περιλαμβάνονται υποχρεωτικά στο σχεδιασμό (ναός Αγ. Αποστόλων, Πύργος Αναγλύφου – Τοπ Χανέ, συναγωγή Μοναστηριωτών, στάση μετρό Βενιζέλου, Γιαχουντί Χαμάμ, Αρχαία Αγορά – Κρυπτή Στοά – Ωδείο – Βουλευτήριο, πλατεία Αριστοτέλους, Μπέη Χαμάμ, Αλατζά Ιμαρέτ, ναός Αγ. Δημητρίου  -Γενί Χαμάμ, στάση μετρό Αγίας Σοφίας, Αχειροποίητος, ναός Αγ. Σοφίας-κατακόμβη Αγ. Ιωάννη, Λευκός Πύργος, πλατεία Ιπποδρομίου, Ανάκτορο Γαλερίου – Οκτάγωνο, Ροτόντα – Αψίδα του Γαλερίου – Αψιδωτή Αίθουσα, ναός Αγ. Παντελεήμονος, κοιμητήρια Ευαγγελίστριας – Προτεσταντικό – Αρμένικο, Ισλαχανέ).

Εύκολα καταλαβαίνει κάποιος, τι πρόκειται να συμβεί στη Θεσσαλονίκη. Μαζί πια με την απομάκρυνση της αυθαιρεσίας στον αστικό ιστό. Χώρια που τα μνημεία, εκτός των άλλων, θα είναι πιο κατανοητά στους πολίτες και αναβαθμίζουν ριζικά την εικόνα της πόλης στο κέντρο.

Τέλος, πρέπει να τονιστεί, ότι η ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων, αποτελεί σημαντικό όφελος για την τουριστική ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης, αφού η πόλη γίνεται κορυφαίος αρχαιολογικός προορισμός, ενώ συνδέει την πολιτισμική κληρονομιά με ένα βιώσιμο, ποιοτικό τουρισμό που ενισχύει την τοπική οικονομία.

Πρέπει να τονιστούν ακόμη δυο σοβαρά ζητήματα που αναδείχθηκαν στη ΔΕΘ:

Α. Οι αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί ολοκληρώθηκαν με διαδικασίες απόλυτης διαφάνειας και επιστημονικής αριστείας. Στη διαγωνιστική διαδικασία συμμετείχαν 15 ομάδες με 297 επιστήμονες, από τους οποίους οι 19 ήταν φοιτητές Αρχιτεκτονικής. Διεξήχθησαν μάλιστα, με

αστραπιαίες διαδικασίες, σε χρόνο ρεκόρ για το δημόσιο. Χωρίς αμφισβητήσεις και τις γνωστές ενστάσεις που «τριγυρίζουν» πέριξ αυτών των διαδικασιών.

Β. Αποτελεί ευτυχή συγκυρία για τη Θεσσαλονίκη η συναντίληψη για το σπουδαίο αυτό έργο, τόσο της κυβέρνησης  (υπουργείου Πολιτισμού και Λίνας Μενδώνη), όσο και του Δήμου των Θεσσαλονικέων και του δημάρχου Στέλιου Αγγελούδη. Μια συναντίληψη που καταδεικνύει για μια ακόμη φορά, πώς όταν οι πολιτικές δυνάμεις δεν επιδίδονται σε διενέξεις για τα δελτία ειδήσεων, μόνοι κερδισμένοι είναι οι πολίτες.

Η ουσία είναι λοιπόν, ότι μιλάμε για ένα έργο το οποίο θα οδηγεί τους πολίτες να περπατούν στη Θεσσαλονίκη και, χωρίς να αλλάζουν δρόμο, … να αλλάζουν… αιώνες.

Το λες κι εξαίσιο!

«Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει μπει πλέον δυναμικά στην καθημερινότητά μας. Όταν, όμως, μιλάμε για την Υγεία, η συζήτηση αποκτά μεγαλύτερο βάρος. Γιατί εδώ δεν έχουμε να κάνουμε απλώς με μια νέα τεχνολογία, αλλά με προσωπικά δεδομένα, κρίσιμες πληροφορίες και, τελικά, με την εμπιστοσύνη του πολίτη στο δημόσιο σύστημα Υγείας.

Αυτή ακριβώς είναι και η αφετηρία μας στην ΗΔΥΚΑ. Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ένα εργαλείο που έχει αξία όταν κάνει τη ζωή του πολίτη ευκολότερη και τη δουλειά του επαγγελματία Υγείας πιο αποτελεσματική, με ασφάλεια και σαφείς κανόνες.

Η πρόσφατη βράβευση της ΗΔΥΚΑ στα WITSA Global AI Awards 2026, στην κατηγορία «Public Policy», για τον MyHealth AI Agent και τον AI Agent for Doctors, αποτελεί μια σημαντική διεθνή αναγνώριση αυτής της προσπάθειας. Επιβεβαιώνει ότι και στην Ελλάδα μπορούμε να σχεδιάζουμε εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης εθνικής κλίμακας, με επίκεντρο τον άνθρωπο και τις πραγματικές ανάγκες του.

Ο MyHealth AI Agent δίνει τη δυνατότητα στον πολίτη να αναζητά, με απλό τρόπο και σε φυσική ελληνική γλώσσα, πληροφορίες από τον προσωπικό του ηλεκτρονικό φάκελο: συνταγές, διαγνώσεις, παραπεμπτικά, αποτελέσματα εξετάσεων, εμβολιασμούς και ραντεβού. Αντίστοιχα, ο AI Agent for Doctors βοηθά τον γιατρό να έχει ταχύτερη πρόσβαση στην πληροφορία που χρειάζεται μέσα στην καθημερινή κλινική πρακτική.

Υπάρχει, όμως, μια αρχή που για εμάς είναι αδιαπραγμάτευτη: η Τεχνητή Νοημοσύνη υποστηρίζει τον γιατρό, δεν τον υποκαθιστά. Μπορεί να οργανώνει, να εξηγεί και να συνοψίζει πληροφορίες. Δεν κάνει αυτόνομη διάγνωση, δεν προτείνει θεραπεία και δεν αντικαθιστά την επιστημονική και κλινική κρίση.

Το ίδιο καθαρή πρέπει να είναι η στάση μας και απέναντι στην προστασία των δεδομένων. Στην Υγεία, η ασφάλεια δεν μπορεί να έρχεται εκ των υστέρων. Πρέπει να αποτελεί μέρος του σχεδιασμού από την πρώτη στιγμή. Τα ευαίσθητα δεδομένα παραμένουν μέσα στο ασφαλές και ελεγχόμενο περιβάλλον του δημόσιου συστήματος και δεν χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση των μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης.

Και όλα αυτά αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν αναλογιστούμε την κλίμακα. Τα συστήματα της ΗΔΥΚΑ καλύπτουν περισσότερους από 10,4 εκατομμύρια πολίτες, διασυνδέοντας 127 δημόσια νοσοκομεία, 312 Κέντρα Υγείας, περισσότερους από 60.000 γιατρούς, 12.000 φαρμακεία και πάνω από 3.000 διαγνωστικά εργαστήρια.

Η προσπάθεια αυτή εντάσσεται στη συνολική στρατηγική ψηφιακού μετασχηματισμού της Υγείας, υπό την εποπτεία και με τη στήριξη των συναρμόδιων Υπουργείων Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Υγείας.

Η πραγματική πρόκληση, λοιπόν, δεν είναι να δημιουργούμε συνεχώς νέες εφαρμογές επειδή η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι η μεγάλη τεχνολογική συζήτηση της εποχής. Είναι να επιλέγουμε πού μπορεί πραγματικά να προσφέρει αξία.

Η επιτυχία θα κριθεί από το αν ο πολίτης βρίσκει ευκολότερα την πληροφορία που χρειάζεται, αν ο γιατρός κερδίζει πολύτιμο χρόνο και αν οι δημόσιες ψηφιακές υπηρεσίες γίνονται πιο απλές, πιο ασφαλείς και πιο αποτελεσματικές.

Η διεθνής αυτή διάκριση είναι ασφαλώς λόγος ικανοποίησης για την ΗΔΥΚΑ και τους ανθρώπους της. Είναι, όμως, ταυτόχρονα και μια μεγαλύτερη ευθύνη: να συνεχίσουμε να μετατρέπουμε την τεχνολογική πρόοδο σε πραγματικό όφελος για τον πολίτη.

Γιατί τελικά αυτό είναι το ζητούμενο. Όχι περισσότερη τεχνολογία για την τεχνολογία, αλλά καλύτερη δημόσια Υγεία με τη βοήθεια της τεχνολογίας».

*Η Νίκη Τσούμα είναι Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΗΔΥΚΑ ΜΑΕ

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ας λέμε τα πράγματα με το όνομά τους: Ο Μητσοτάκης στη ΔΕΘ, δεν ανέφερε την παραμικρή παροχή που δεν είναι «μετρημένη» κι  ότι την αντέχει ο κρατικός κορβανάς χωρίς να απαιτηθούν νέοι φόροι.  Ήταν ένας συντηρητικός και κυρίως σοβαρός πρωθυπουργός που γνωρίζει μέχρι πού μπορεί να φτάσει, χωρίς να βάλει σε νέες περιπέτειες τους Έλληνες.

Ταυτοχρόνως όμως, ήταν κι εξόχως καινοτόμος και προοδευτικός. Ο αποταμιευτικός κουμπαράς που ανακοίνωσε για κάθε παιδί, μπορεί να λειτουργήσει και ως δημογραφικό κίνητρο, με συμμετοχή τόσο των γονέων, όσο και του κράτους. Ένα μέτρο, κατά το οποίο το παιδί μπορεί να λαμβάνει ως κι 60 χιλιάδες ευρώ, μόλις ενηλικιωθεί.

Σημαντικό μέτρο του Μητσοτάκη, αποτελεί η κλιμάκωση της κατώτατης αμοιβής στα 1000 ευρώ καθαρά. Κι είναι σημαντικό, επειδή είναι αδιανόητο γεγονός να διαθέτει η Ελλάδα τόσους πολλούς εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, με αμοιβές κάτω των χιλίων ευρώ. Σε τελική ανάλυση, αν μια επιχείρηση δεν μπορεί να πληρώσει 17 χιλιάδες ευρώ (το πλήρες κόστος ενός εργαζομένου για να του μείνουν 14 χιλιάδες καθαρά), ας βρει τρόπους να διορθώσει τη δομή της.

Εξίσου σημαντικό μέτρο, που δεν έτυχε ιδιαίτερης προσοχής από ΜΜΕ κι αναλυτές, αποτελεί η μείωση του χρόνου απόσβεσης σε 6 από 10 χρόνια, όλων των επιχειρηματικών επενδύσεων. Αυτό αλλάζει την αποδοτικότητα των επενδύσεων κι εναρμονίζει την Ελλάδα με τα πιο επιτυχημένα υποδείγματα, άλλων κρατών.

Θετικότατο, επίσης, μέτρο, αποτελεί η ένταξη στην τυπική/τακτική φορολογία εισοδήματος, των εξιδεικευμένων αμοιβών που προσφέρουν πολλές επιχειρήσεις στους εργαζομένους τους, Όπως η δωρεάν διανομή μετοχών (άρα μέσω του αναλογούντος μερίσματος, φορολογούται ΜΟΝΟ με 5%). Αυτό πια, θα το πληρώνουν κανονικά στην εφορία τους και δεν θα γίνεται εις βάρος όλων των άλλων φορολογουμένων.

Θετικό μέτρο αποτελεί η αύξηση της φορολογίας σε όσους αλλοδαπούς αποκτούν ακίνητα στην Ελλάδα και πιο πολύ σε όσους προέρχονται από τρίτες χώρες. Ειδικά για κάποιους (Τούρκους, Ρώσους, Σέρβους, Βουλγάρους κλπ), η απόκτηση ακίνητης περιουσίας στη χώρα μας αποτελεί … το νέο Ντουμπάι στο ξέπλυμα μαύρου χρήματος! Η αύξηση της φορολογίας λοιπόν, αποτελεί σημαντικό μέτρο ανάσχεσης αυτού του κύματος.

Είναι κι άλλα θετικά απ’ όσα εξήγγειλε ο Μητσοτάκης στη ΔΕΘ. Το κυριότερο, ξαναλέμε, είναι ότι γι’ αυτά δεν θα χρειαστεί να μπουν νέοι φόροι.

Το βέβαιο είναι ότι η εφετινή παρουσία του Μητσοτάκη στη ΔΕΘ δεν ήταν μια άσκηση εντυπωσιασμού. Ήταν μια προσπάθεια να συνδυαστούν οι φορολογικές ελαφρύνσεις με τη δημοσιονομική σοβαρότητα και, ταυτοχρόνως, με μέτρα που επιχειρούν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο αποταμιεύουν οι οικογένειες, αμείβονται οι εργαζόμενοι και επενδύουν οι επιχειρήσεις.

Αυτή ακριβώς είναι και μια μεγάλη διαφορά με τους πολιτικούς του αντιπάλους. Ότι οι εξαγγελίες κι οι παροχές του δεν διακυβεύουν τη δημοσιονομική σταθερότητα, ούτε προκαλούν ιλαρότητα.

Εν κατακλείδι: Στην εφετινή ΔΕΘ, ο Μητσοτάκης έστειλε τρία μηνύματα που πρέπει να καταγραφούν:

Η ανάπτυξη μπορεί να υπάρξει χωρίς την εύκολη λύση των νέων φόρων ή των φόρων γενικά.

Οι παροχές του δεν οδηγούν σε δημοσιονομικό εκτροχιασμό.

Ο ίδιος πατά με ευκολία τόσο στη βάρκα του συντηρητισμού, όσο και σ’ αυτή της προόδου.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της σημερινής ημέρας

551 π.Χ….γεννιέται ο Κομφούκιος, εξελληνισμένη ονομασία του Κουνγκ Φου Τζου, κινέζος φιλόσοφος.

20 π.Χ…..πιθανή ημερομηνία γέννησης της Θεοτόκου Μαρίας.

1570…. Με την κυρίευση της Λευκωσίας, ολοκληρώνεται η κατάληψη της Κύπρου από τους Τούρκους.

1636…. Ιδρύεται το πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, το πρώτο κολέγιο στην αμερικανική ήπειρο.

1822…. Ναυμαχία των Σπετσών: Ο ελληνικός στόλος καταναυμαχεί τον οθωμανικό και εμποδίζεται έτσι ο ανεφοδιασμός του Ναυπλίου που πολιορκούσαν οι έλληνες επαναστάτες.

1888…. Διεξάγονται οι πρώτοι αγώνες της νεοσύστατης football league στην Αγγλία.

1900…. Περίπου 6.000 άνθρωποι στο Τέξας χάνουν τη ζωή τους από το φονικό “πέρασμα” του τυφώνα Γκάλβεστον.

1901…. Ανάστατη η Αθήνα μετά τη μετάφραση του Ευαγγελίου στη δημοτική γλώσσα από τον Αλέξανδρο Πάλλη, ηγετικό στέλεχος του δημοτικισμού.

1903…. Ο Σπυρίδων Μερκούρης κερδίζει τις δημοτικές εκλογές στην Αθήνα.

1905…. Εκλειψη ηλίου γίνεται ορατή σε όλη τη γη.

      …. Την ίδια μέρα στην Ιταλία, περίπου 5.000 άνθρωποι σκοτώνονται από σεισμό που πλήττει την περιοχή της Καλαβρίας. Εξαφανίζονται από το χάρτη 25 χωριά.

1907…. Αρχίζουν οι εργασίες ασφαλτόστρωσης της οδού Πανεπιστημίου.

1920…. Η επιτροπή του Εθνικού Ινδικού Κογκρέσου υιοθετεί το πρόγραμμα του Μαχάτμα Γκάντι, το οποίο υποστηρίζει το χωρίς βία αγώνα υπέρ της ανεξαρτησίας και την πολιτική της ανυπακοής.

1935…. Ο Φρανκ Σινάτρα, σε ηλικία 19 ετών, αποκαλύπτει το ταλέντο του, τραγουδώντας με το συγκρότημα “The Hoboken Four ” σε τηλεοπτική εκπομπή ταλέντων.

1939…. Απαγορεύεται η αναχώρηση από την Ελλάδα για το εξωτερικό των στρατευσίμων από 20 μέχρι 50 ετών.

1943…. Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος: Η Ιταλία, επίσημα πλέον, “παραδίδει τα όπλα”. Στην Αθήνα και άλλες πόλεις, οι έλληνες μόλις πληροφορούνται την είδηση αρχίζουν να πανηγυρίζουν. Μαζί τους και πολλοί Ιταλοί που είναι αντίθετοι στο Μουσολίνι και στο φασιστικό καθεστώς της χώρας τους.

1952…. Κυκλοφορεί το μυθιστόρημα του Έρνεστ Χέμινγουεϊ “Ο γέρος και η θάλασσα”.

1961…. Η ΑΕΚ σημειώνει τη, μέχρι τώρα, μεγαλύτερη εντός έδρας νίκη της στο ελληνικό πρωτάθλημα επί του Αιγάλεω με 8-0.

1972…. Ο Ηλίας Χατζηπαυλής κατακτά το αργυρό μετάλλιο στην ιστιοπλοΐα στην κλάση FINN με 71 βαθμούς ποινή έναντι 58 του πρώτου νικητή Γάλλου Σερζ Μορί και 74.7 του τρίτου Ρώσου Βίκτωρ Ποταπόβ στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μονάχου.

1982…. Η Μαρία Κοχ και η Ούλρικ Μέιφαρθ καταρρίπτουν αντίστοιχα τα παγκόσμια ρεκόρ στα 400μ (48.16) και στο ύψος (2.02) κατά τη διάρκεια του 13ου Πανευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Στίβου στο ΟΑΚΑ.

1984…. Ο Στίβι Γουόντερ φτάνει για πρώτη φορά στο Νο1 του αγγλικού πίνακα επιτυχιών με το τραγούδι “I just called to say I love you”.

1991…. Η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας ψηφίζει με συντριπτικό ποσοστό την ανεξαρτησία της από τη Γιουγκοσλαβική Ομοσπονδία.

1994…. Ενα Μπόινγκ 747 της USAir συντρίβεται κοντά στο αεροδρόμιο του Πίτσμπουργκ, παρασύροντας στο θάνατο και τους 131 επιβαίνοντες.

1995…. Ξεκινάει στον Πειραιά και την Πάτρα το Eurovolley. Η Ελλάδα θα τερματίσει στην έβδομη θέση.

2002…. Η Γιουγκοσλαβία κατακτά την πρώτη θέση στο Μουντομπάσκετ της Ιντιανάπολης νικώντας την Αργεντινή 84-77 σε έναν συγκλονιστικό τελικό που κρίθηκε στην παράταση. Είναι ο πέμπτος τίτλος και δεύτερος συνεχόμενος για τους πλάβι.

…. Την ίδια μέρα, στον Κορυδαλλό μεταφέρεται ο “Λουκάς” της 17Ν κάτω από δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, μετά την απόφαση προφυλάκισής του. Ο Δημήτρης Κουφοντίνας βαρύνεται με 73 κακουργηματικές πράξεις, τις οποίες αρνείται, ωστόσο αποδέχεται τη συμμετοχή του στην Οργάνωση. O Κουφοντίνας στο απολογητικό του υπόμνημα αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη της δράσης της “17Ν”, ενώ χαρακτηρίζει τις πράξεις του ανιδιοτελείς, πράγμα που “αποδεικνύει και η εκούσια παράδοσή του”.

Γεννήσεις

το 1157 γεννήθηκε ο Ριχάρδος Α’ ο Λεοντόκαρδος.

το 1925 ο βρετανός ηθοποιός, Πίτερ Σέλλερς, γνωστός από το ρόλο του Επιθεωρητή Κλουζώ στο “Ροζ Πάνθηρα”.

το 1937 η ιταλίδα ηθοποιός, Βίρνα Λίζι, και το 1946 ο συγγραφέας και στιχουργός, Ευγένιος Τριβιζάς.

Θάνατοι

το 1895 πέθανε ο γερμανός κατασκευαστής αυτοκινήτων, Ανταμ Οπελ.

το 1949 ο γερμανός συνθέτης, Ρίχαρντ Στράους.

Το 2003 πεθαίνει σε ηλικία 101 ετών η Γερμανίδα σκηνοθέτης Λένι Ριφερνσταλ. Ένθερμη οπαδός του Χίτλερ, η Ριφενσταλ ανέλαβε να γυρίσει μεταξύ άλλων και μια ταινία (Olympia) με θέμα τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου το 1936, στην οποία χρησιμοποίησε πρωτοποριακές για την εποχή κινηματογραφικές τεχνικές, όπως η κινούμενη κάμερα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στις μεγάλες δυνατότητες, αλλά και στις κρίσιμες προϋποθέσεις για την υπεύθυνη και αποτελεσματική αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση, αναφέρθηκε ο καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και εταίρος της EY (Ernst & Young), Χρήστος Ταραντίλης, στο πλαίσιο εκδήλωσης για τη χρήση της ΤΝ στην εκπαίδευση, η οποία πραγματοποιήθηκε στα γραφεία της EY στη Θεσσαλονίκη.

Όπως επισήμανε, η ΤΝ δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη τεχνολογικό εργαλείο. Συνιστά έναν ευρύτερο μετασχηματισμό του τρόπου με τον οποίο σχεδιάζεται η μαθησιακή διαδικασία, αξιολογούνται οι μαθητές και οι φοιτητές, καθώς και οργανώνεται και λειτουργεί συνολικά το εκπαιδευτικό σύστημα.

Το κρίσιμο ερώτημα, όπως τόνισε ο κ. Ταραντίλης, δεν είναι αν η ΤΝ θα εισέλθει στην εκπαίδευση, καθώς η είσοδός της αποτελεί ήδη πραγματικότητα. Το ζητούμενο είναι αν θα ενταχθεί με παιδαγωγικούς όρους, με μετρήσιμους στόχους και με σαφείς δικλίδες προστασίας. Η ουσιαστική ενσωμάτωσή της στην εκπαιδευτική διαδικασία προϋποθέτει την προστασία των προσωπικών δεδομένων, τη διαφάνεια ως προς τον τρόπο λειτουργίας και αξιοποίησης των σχετικών συστημάτων, καθώς και την ισότιμη πρόσβαση όλων στις νέες δυνατότητες που προσφέρει η ΤΝ.  Η ισότιμη πρόσβαση είναι απαραίτητη, ώστε η ΤΝ να συμβάλει στη μείωση και όχι στη διεύρυνση των ανισοτήτων μεταξύ μαθητών, σχολείων και περιοχών.

Παράλληλα, χρειάζονται σαφείς κανόνες για το πότε και για ποιον σκοπό χρησιμοποιείται η ΤΝ. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Ταραντίλης στην ανάγκη να παραμένει ο άνθρωπος στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ο μαθητής δεν μπορεί να ακολουθεί άκριτα τις απαντήσεις ενός συστήματος ΤΝ, ενώ ο εκπαιδευτικός πρέπει να διατηρεί την τελική κρίση και ευθύνη. Για τον λόγο αυτό, πρέπει να υπάρχει δυνατότητα ανθρώπινης παρέμβασης, διόρθωσης ή απόρριψης των εισηγήσεων που παράγονται με τη χρήση της ΤΝ, ιδιαίτερα όταν αυτές επηρεάζουν την αξιολόγηση, την εκπαιδευτική πορεία ή τις ευκαιρίες ενός μαθητή ή φοιτητή, όπως τόνισε.

Στο ίδιο πλαίσιο, η επιτυχία της ΤΝ στην εκπαίδευση δεν μπορεί να μετρηθεί από τον αριθμό των εργαλείων που χρησιμοποιούνται ή από την ταχύτητα με την οποία υιοθετούνται νέες εφαρμογές. Όπως τονίστηκε, ουσιαστικοί δείκτες επιτυχίας είναι η βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων και της κατανόησης, η ενίσχυση της συμμετοχής των μαθητών και των φοιτητών, αλλά και η δημιουργία σχέσης εμπιστοσύνης απέναντι στη χρήση της ΤΝ από τους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές και τις οικογένειές τους. Εξίσου σημαντική είναι η καλλιέργεια της δημιουργικότητας και της κριτικής σκέψης, ώστε η ΤΝ να λειτουργεί ως εργαλείο ενδυνάμωσης της μαθησιακής διαδικασίας και όχι ως μηχανισμός άκριτης αναπαραγωγής έτοιμων απαντήσεων.

Παράλληλα, η ΤΝ μπορεί να συμβάλει στη μείωση του διοικητικού φόρτου των εκπαιδευτικών, επιτρέποντάς τους να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στον βασικό πυρήνα της αποστολής τους: τη διδασκαλία, την υποστήριξη και την ουσιαστική επικοινωνία με τους μαθητές. Όπως σημειώθηκε, η ΤΝ μπορεί να μειώσει σημαντικά τον χρόνο που αφιερώνουν οι εκπαιδευτικοί στην προετοιμασία μαθημάτων και σε διοικητικές εργασίες, σε ποσοστό έως και 45%, ανάλογα με το αντικείμενο και τον τρόπο αξιοποίησης των σχετικών εργαλείων. Η εξοικονόμηση χρόνου, ωστόσο, δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Η πραγματική αξία της προκύπτει όταν ο χρόνος αυτός επιστρέφει στην εκπαιδευτική σχέση και αξιοποιείται για περισσότερη εξατομικευμένη υποστήριξη, δημιουργικότητα και συνεργασία. Με άλλα λόγια, η ΤΝ έχει ουσιαστικό ρόλο όταν ενισχύει την ανθρώπινη διάσταση της εκπαίδευσης και δεν την υποκαθιστά.

Σύμφωνα με τον κ. Ταραντίλη, το επόμενο βήμα είναι η μετάβαση από τις μεμονωμένες εφαρμογές και τις πιλοτικές δράσεις σε μια συνεκτική εθνική πολιτική για την αξιοποίηση της ΤΝ στην εκπαίδευση. Μια τέτοια πολιτική θα πρέπει να βασίζεται σε κοινά πρότυπα ποιότητας και υπεύθυνης χρήσης, καθώς και στη συστηματική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ως προς την παιδαγωγική αξιοποίηση της ΤΝ και όχι μόνο ως προς τη λειτουργική χρήση των εργαλείων της ΤΝ. Παράλληλα, απαιτείται αναθεώρηση των μεθόδων αξιολόγησης, με μεγαλύτερη έμφαση στην κατανόηση, τη δημιουργικότητα, την κριτική σκέψη και την προσωπική προσπάθεια και όχι απλώς στο τελικό παραδοτέο.

Στο πλαίσιο αυτό, η ενίσχυση της προφορικής εξέτασης, όπου κρίνεται παιδαγωγικά κατάλληλη, μπορεί να συμβάλει στην ουσιαστικότερη αποτίμηση της γνώσης και της προσωπικής συμβολής των μαθητών και των φοιτητών. Απαραίτητη είναι επίσης η δημιουργία μηχανισμών ελέγχου της ποιότητας και της ασφάλειας των δεδομένων, καθώς και διαδικασιών για τον εντοπισμό και την αποφυγή μεροληπτικών αλγοριθμικών αποφάσεων. Μόνο μέσα από ένα τέτοιο ολοκληρωμένο πλαίσιο μπορεί η ΤΝ να εξελιχθεί σε σημαντικό σύμμαχο της εκπαίδευσης, υπηρετώντας σαφείς παιδαγωγικούς στόχους, χωρίς να υποκαθιστά την κρίση και την παιδαγωγική σχέση ούτε να αποδυναμώνει την ευθύνη του εκπαιδευτικού, όπως τονίστηκε.

Κλείνοντας, ο κ. Ταραντίλης υπογράμμισε ότι το ζητούμενο δεν είναι να προσαρμοστεί η εκπαίδευση στις δυνατότητες της ΤΝ, αλλά να αξιοποιηθεί η ΤΝ για να ενισχυθούν οι δυνατότητες του ανθρώπου. Η εκπαίδευση του μέλλοντος θα χρειαστεί ΤΝ, αλλά κυρίως θα χρειαστεί εκπαιδευτικούς με νέες δεξιότητες, μαθητές με κριτική σκέψη, θεσμούς με σαφείς κανόνες και ένα σύστημα που θα διασφαλίζει ότι η ΤΝ λειτουργεί με επίκεντρο τον άνθρωπο, τη γνώση και την ισότητα των ευκαιριών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ