Αλεξάνδρεια: Τέλος σεζόν 2026 για το βαμβάκι – περατώνεται η συγκομιδή του – βίντεο – Γράφει ο Πέτρος Κεφαλάς

Εντός της τρέχουσας εβδομάδας περατώνεται η συγκομιδή του βαμβακιού στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου Αλεξάνδρειας, μιας σημαντικής και στρατηγικής καλλιέργειας με δυναμικό αποτύπωμα στην πρωτογενή παραγωγή και σε πολλούς άλλους κλάδους της οικονομίας.

Πέτρος Μ. Κεφαλάς
Γράφει ο Πέτρος Κεφαλάς

Η Ελλάδα είναι πρώτη σε παραγωγή βάμβακος στην Ευρωπαϊκή Ένωση με την Ισπανία να ακολουθεί, ενώ διέκοψαν την βαμβακοκαλλιέργεια η Πορτογαλία και η Ισπανία. Εκείνο όμως που προβληματίζει τους Έλληνες βαμβακοπαραγωγούς είναι η τιμή του προϊόντος που φέτος το 2026 κυμάνθηκε από 45 έως 48 λεπτά ανά κιλό προϊόντος. Μια τιμή που θα ικανοποιούσε τους γεωργούς ήταν τα 60 λεπτά και κάτι. Φέτος εξαιτίας της έλλειψης βροχών αυξήθηκαν κατακόρυφα τα έξοδα άρδευσης των καλλιεργειών και αυτό είναι ένα επιπλέον μείον στην φετινή τιμή.

Από την πλευρά του το ΥΠΑΑΤ έχει εντάξει το βαμβάκι στην πιλοτική τριετή παρέμβαση για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα, με ενίσχυση 31,7 ευρώ ανά στρέμμα βαμβακοκαλλιέργειας, για αυτούς τους αγρότες που δεσμεύονται σε μείωση του αποτυπώματος. Το πλεονέκτημα της πρωτιάς μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβάλλεται από τη χώρα μας να το αξιοποιήσει περεταίρω, για το λόγο ότι η συγκεκριμένη καλλιέργεια απασχολεί μερικές χιλιάδες γεωργούς, συνεισφέρει τα μέγιστα σε τοπικές οικονομίες, σε μεταποιητικές επιχειρήσεις και στην εθνική οικονομία κυρίως με τις εξαγωγές.

Οι βαμβακοκαλλιεργητές μας ισχυρίζονται ότι οι φετινές τιμές ισοσκελίζουν κατά βάση τα έσοδα με τα έξοδα και επειδή η Ελλάδα αντιπροσωπεύει περίπου το 80% των καλλιεργούμενων στρεμμάτων, αλλά  και της βαμβακοπαραγωγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα ώστε οι τιμές του προϊόντος να αφήνουν ένα καλό κέρδος για τον αγωνιζόμενο αγρότη.

Δείτε το βίντεο:

–

Σούπερ μάρκετ: Μεγαλύτερη αγορά, υψηλότερες πωλήσεις – Η εικόνα της κερδοφορίας στους «Big 5»

Η οργανωμένη λιανεμπορική αγορά τροφίμων και καταναλωτικών αγαθών διευρύνει τον κύκλο εργασιών της, όμως η αύξηση των πωλήσεων δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχη ενίσχυση της κερδοφορίας. Αντίθετα, η άνοδος του λειτουργικού κόστους, με αιχμή τη μισθοδοσία, την ενέργεια, τα ενοίκια και τα logistics, συμπιέζει ολοένα περισσότερο τα περιθώρια των επιχειρήσεων.

Αυτή είναι η εικόνα που προκύπτει για την οργανωμένη αγορά των σούπερ μάρκετ την περίοδο 2023-2025, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, της NielsenΙQ και της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος (ΕΣΕ), που αποτυπώνουν μια αγορά με μεγαλύτερο τζίρο και υψηλότερες επενδύσεις, αλλά με ολοένα μικρότερο κέρδος στην τελική γραμμή.

Όπως αναφέρει μιλώντας στο Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος (ΕΣΕ), Απόστολος Πεταλάς, «διεθνώς θεωρείται ότι ο κλάδος του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων για να είναι βιώσιμος πρέπει να έχει κερδοφορία μεγαλύτερη από 3%. Στην Ελλάδα, το καθαρό περιθώριο κέρδους των αλυσίδων σούπερ μάρκετ κινείται κάτω από το 3% και συγκεκριμένα στο 1,1%». Αυτό το γεγονός, σύμφωνα με τον κ. Πεταλά, σημαίνει ότι «έχουμε ξεπεράσει πάρα πολύ την κόκκινη γραμμή προς τα κάτω και αυτό οφείλεται στο περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα, στον μεγάλο πληθωρισμό και στο υψηλό κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων».

Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, της NielsenΙQ και της ΕΣΕ, η καταναλωτική δαπάνη στα σούπερ μάρκετ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, εκτιμάται ότι θα ανέλθει το 2025 στα 16,2 δισ. ευρώ, από 15,15 δισ. ευρώ το 2024 και 14,515 δισ. ευρώ το 2023.

Η αύξηση της δαπάνης, ωστόσο, συνοδεύεται από ακόμη εντονότερη πίεση στην τελική γραμμή των επιχειρήσεων. Οι πωλήσεις των σούπερ μάρκετ, μετά την αφαίρεση του ΦΠΑ, εκτιμώνται για το 2025 στα 13,967 δισ. ευρώ, έναντι 13,061 δισ. ευρώ το 2024 και 12,512 δισ. ευρώ το 2023. Δηλαδή, μέσα σε δύο χρόνια η αγορά προσθέτει περίπου 1,5 δισ. ευρώ σε πωλήσεις.

Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των εσόδων, όμως, κατευθύνεται στους προμηθευτές. Οι σχετικές δαπάνες αυξάνονται από 9,162 δισ. ευρώ το 2023 σε 9,556 δισ. ευρώ το 2024 και σε 10,220 δισ. ευρώ το 2025. Ως ποσοστό των πωλήσεων παραμένουν στο 73,2%. Το μικτό περιθώριο διαμορφώνεται έτσι στα 3,747 δισ. ευρώ το 2025, από 3,505 δισ. ευρώ το 2024 και 3,350 δισ. ευρώ το 2023, με το ποσοστό του να παραμένει στο 26,8%.

Την ίδια στιγμή, τα έξοδα λειτουργίας ανέρχονται σε 3,55 δισ. ευρώ το 2025, από 3,29 δισ. ευρώ το 2024 και 3,12 δισ. ευρώ το 2023. Ως ποσοστό των πωλήσεων, αυξάνονται από 24,9% σε 25,2% και τελικά σε 25,4%.

Στην κορυφή των λειτουργικών δαπανών βρίσκεται η μισθοδοσία. Το σχετικό κόστος εκτιμάται στα 2,222 δισ. ευρώ το 2025, έναντι 2,060 δισ. ευρώ το 2024 και 1,953 δισ. ευρώ το 2023. Ακολουθούν η ενέργεια, με 241 εκατ. ευρώ το 2025, τα ενοίκια με 227 εκατ. ευρώ και τα logistics με 202 εκατ. ευρώ. Οι τόκοι των τραπεζών ανέρχονται σε 160 εκατ. ευρώ, ενώ οι προμήθειες καρτών σε 61 εκατ. ευρώ. Ιδιαίτερα αισθητή είναι η αύξηση των δημοτικών τελών, από 14 εκατ. ευρώ το 2023 σε 22 εκατ. ευρώ το 2024 και 31 εκατ. ευρώ το 2025. Τα λοιπά έξοδα ανέρχονται σε 405 εκατ. ευρώ, από 380 εκατ. ευρώ το 2024 και 369 εκατ. ευρώ το 2023.

Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνεται καθαρά στην κερδοφορία.Το αποτέλεσμα προ φόρου εισοδήματος υποχωρεί στα 197 εκατ. ευρώ το 2025, από 215 εκατ. ευρώ το 2024 και 230 εκατ. ευρώ το 2023. Το αντίστοιχο περιθώριο περιορίζεται από 1,84% το 2023 σε 1,65% το 2024 και μόλις 1,41% το 2025.

Μετά την αφαίρεση του φόρου εισοδήματος, το τελικό αποτέλεσμα της αγοράς εκτιμάται σε 154 εκατ. ευρώ το 2025, έναντι 168 εκατ. ευρώ το 2024 και 179 εκατ. ευρώ το 2023. Το τελικό περιθώριο συρρικνώνεται έτσι στο 1,10% των πωλήσεων, από 1,28% το 2024 και 1,43% το 2023.

Παρά την υποχώρηση της κερδοφορίας, οι επιχειρήσεις του κλάδου συνεχίζουν να επενδύουν. Οι επενδύσεις εκτιμώνται στα 450 εκατ. ευρώ το 2025, έναντι 400 εκατ. ευρώ το 2024 και 592 εκατ. ευρώ το 2023. Οι δόσεις δανείων παραμένουν σταθερές στα 150 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ δεν καταγράφονται μερίσματα για καμία από τις τρεις χρονιές.

Σύμφωνα με τον κ. Πεταλά, οι επιχειρήσεις του κλάδου προκειμένου να προχωρήσουν σε αναγκαίες επενδύσεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, το δίκτυο καταστημάτων, την πράσινη μετάβαση τις νέες τεχνολογίες, τα logistics κ.ά, καταφεύγουν στον δανεισμό. Στο πλαίσιο αυτό, αυξάνουν συνεχώς τον δανεισμό τους, με στόχο την ολοκλήρωση σημαντικών επενδύσεων. «Είναι γεγονός ότι οι αλυσίδες χρηματοδοτούν τις επενδύσεις τους μέσω δανεισμού καθώς δεν έχουν επαρκή κερδοφορία για να το κάνουν» αναφέρει χαρακτηριστικά.

Οι τζίροι των «Big 5» το 2025

Τον βασικό κορμό της οργανωμένης λιανικής στην Ελλάδα αποτελούν οι πέντε μεγαλύτερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ διαμορφώνοντας σε σημαντικό βαθμό τον ανταγωνισμό, τις τιμές και τις καταναλωτικές τάσεις. Η θέση τους στην αγορά αποτυπώνεται όχι μόνο στο δίκτυο και την παρουσία τους, αλλά και στα οικονομικά μεγέθη τους που αναδεικνύουν τη δυναμική κάθε ομίλου.

Θετικό ρυθμό ανάπτυξης κατέγραψε το 2025 ο όμιλος Σκλαβενίτης (Ελληνικές Υπεραγορές Σκλαβενίτης, Σκλαβενίτης Κύπρου, Χαλκιαδάκης, The Mart). Ο κύκλος εργασιών του ομίλου ανήλθε σε 6,13 δισ. ευρώ (έναντι 5,56 δισ. ευρώ το 2024), τα κέρδη μετά φόρων ανήλθαν στα 99,5 εκατ. ευρώ, ήτοι ποσοστό 1,6% επί του συνολικού κύκλου εργασιών. Στα τέλη του 2025 ο όμιλος Σκλαβενίτης αριθμούσε 542 καταστήματα έναντι 539 το 2024, ενώ ο ημερήσιος μέσος όρος πελατών ανήλθε σε 776.000 από 712.000 πελάτες το 2024. Στις 31/12/2025 οι εργαζόμενοι του ομίλου ήταν 42.415 έναντι 39.835 εργαζομένων το 2024.

Ο κύκλος εργασιών της εταιρείας Ελληνικές Υπεραγορές Σκλαβενίτης ανήλθε στα 5,1 δισ. ευρώ το 2025 από 4,65 δισ. ευρώ το 2024. Τα κέρδη μετά φόρων ανήλθαν στα 95,9 εκατ. ευρώ, ήτοι ποσοστό 1,9% επί του συνολικού κύκλου εργασιών. Ο αριθμός των καταστημάτων ήταν 460 έναντι 457 το 2024, ενώ ο ημερήσιος μέσος όρος πελατών ήταν 683.000, έναντι 638.000 πελατών το 2024. Στις 31/12/2025 οι εργαζόμενοι ήταν 35.965 έναντι 33.957 εργαζομένων το 2024.

Η Lidl Ελλάς, λόγω της εταιρικής της μορφής, δεν δημοσιεύει στην Ελλάδα οικονομικές καταστάσεις, ωστόσο η αλυσίδα, σύμφωνα με τη διοίκηση, αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο «παίκτη» της αγοράς του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων βάσει τζίρου.

Η ΑΒ Βασιλόπουλος, θυγατρική της Ahold Delhaize στην Ελλάδα, κατέγραψε το 2025 κύκλο εργασιών ύψους 2 δισ. ευρώ έναντι πωλήσεων 1,94 δισ. ευρώ στη χρήση 2024 αλλά και καθαρές ζημίες κοντά στα 25 εκατ. ευρώ. Το περιθώριο μεικτού κέρδους διαμορφώθηκε στο 24,6% υποχωρώντας κατά 0,7%, ενώ η προσαρμοσμένη λειτουργική κερδοφορία αυξήθηκε στα 27,3 εκατ. ευρώ, ενισχυμένη κατά 2%. Τα ταμειακά διαθέσιμα της ΑΒ Βασιλόπουλος διαμορφώθηκαν στα 59 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 14,8%. Το 2025 η ΑΒ Βασιλόπουλος διέθετε 659 καταστήματα και δη 240 εταιρικά, 405 franchise και 14 καταστήματα του δικτύου χονδρικής ΕΝΑ. Η εταιρεία διαθέτει 715 σημεία πώλησης, με 230 εταιρικά καταστήματα και 471 franchise, ενώ ο στόχος έως το τέλος του 2006 είναι τα καταστήματα franchise να έχουν γίνει 500.

Το 2025 οι ενοποιημένες καθαρές πωλήσεις του ομίλου Metro ΑΕΒΕ που αναπτύσσει το δίκτυο My Market στη λιανική και τα Metro Cash & Carry στη χονδρική έφτασαν στα 1,67 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 3% σε σχέση με το 2024.

Τα κέρδη προ φόρων, αποσβέσεων και τόκων (EBITDA) διαμορφώθηκαν σε 70,1 εκατ. ευρώ έναντι 73,9 εκατ. ευρώ το 2024, σε μια μείωση της τάξης του 5,1%. Τα κέρδη προ φόρων διαμορφώθηκαν σε 26,5 εκατ. ευρώ έναντι 23,1 εκατ. ευρώ το προηγούμενο έτος, ήτοι αύξηση κατά 14,7%, ενώ τα κέρδη προ φόρων αντιστοιχούν στο 1,56% των καθαρών πωλήσεων. Ο όμιλος απασχολεί περισσότερους από 11.000 εργαζομένους και το ύψος των αμοιβών και παροχών για το 2025 ανήλθε σε 242,3 εκατ. ευρώ, αυξημένο σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Η βορειοελλαδίτικη αλυσίδα Δ. Μασούτης εμφάνισε το 2025 τζίρο ύψους 1,202 δισ. ευρώ αυξημένο κατά 5,41% έναντι της προηγούμενης χρήσης όταν και είχε διαμορφωθεί στα επίπεδα των 1,140 δισ. ευρώ. Τα μικτά κέρδη αυξήθηκαν κατά 7,20% από 287.515 χιλ. ευρώ το 2024 σε 308.212 χιλ. ευρώ το 2025, ενώ τα λειτουργικά κέρδη (EBIT) του ομίλου διαμορφώθηκαν σε 25.596 χιλ. ευρώ έναντι 27.338 χιλ. ευρώ της χρήσεως 2024, παρουσιάζοντας μείωση έναντι της προηγούμενης χρήσης κατά 6,37%. Το χρηματοοικονομικό κόστος παρουσίασε μείωση κατά 19% (από 18.274 χιλ. ευρώ το 2024 ανήλθε σε 14.803 χιλ. ευρώ το 2025). Τα κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων και αποσβέσεων (EBITDA) στη χρήση 2025 διαμορφώθηκαν σε 72.389 χιλ. ευρώ για τον όμιλο έναντι κερδών ύψους 72.222 χιλ. ευρώ το 2024, σημειώνοντας αύξηση κατά 0,23%. Αντίστοιχα το EBITDA της εταιρείας ανήλθε σε 71.849 χιλ. ευρώ έναντι 71.728 χιλ. ευρώ την προηγούμενη χρήση, σημειώνοντας αύξηση 0,17%. Η τελική κερδοφορία ενισχύθηκε, με τα κέρδη προ φόρων να αυξάνονται κατά 19,1% στα 10,8 εκατ. ευρώ και τα καθαρά κέρδη κατά 16,7% στα 7 εκατ. ευρώ. Την 31 Δεκεμβρίου 2025 η Δ. Μασούτης είχε σε λειτουργία 382 καταστήματα και πιο συγκεκριμένα, 346 καταστήματα λιανικής πώλησης, 15 καταστήματα κατηγορίας Grand, καθώς και 21 καταστήματα Cash & Carry.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΥΠΕΘΑ: Σχολικές εκδρομές με γνώμονα την ασφάλεια

Διευκρινίσεις για τις διαδικασίες οργάνωσης και πραγματοποίησης σχολικών εκδρομών έδωσε, μέσω εγκυκλίου, πριν λίγες ημέρες το υπουργείο Παιδείας, με τις εκπαιδευτικές ομοσπονδίες να τονίζουν ότι παραμένουν ζητήματα γραφειοκρατίας και μετακύλισης δυσανάλογου φορτίου ευθύνης στους εκπαιδευτικούς.

Η υπουργός Παιδείας, σε δηλώσεις της χθες, Παρασκευή, τόνισε ότι η σχετική Υπουργική Απόφαση συντάχθηκε με γνώμονα την ασφάλεια μαθητών και εκπαιδευτικών καθώς επίσης και την ενίσχυση της διαφάνειας στις διαδικασίες για την πραγματοποίηση σχολικών εκδρομών. Μάλιστα, σημείωσε ότι η ανατροφοδότηση που έχει λάβει το υπουργείο μετά την έκδοση της διευκρινιστικής εγκυκλίου στις αρχές της περασμένης εβδομάδας είναι ότι διευκολύνονται πλέον οι διαδικασίες.

«Προέχει η ασφάλεια»

Την ύπαρξη περιθωρίου βελτιωτικών αλλαγών που θα προκύψουν από την εφαρμογή του ισχύοντος πλαισίου υπογράμμισε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Ανδρέας Νιγιάννης, διευθυντής Σπουδών, Προγραμμάτων και Οργάνωσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ο οποίος σημείωσε ότι στόχος της Υπουργικής Απόφασης που διέπει τις σχολικές εκδρομές και δράσεις είναι «να μπει τάξη σε ένα χαοτικό πεδίο δράσης», καθώς επίσης και να ενσωματωθούν προτάσεις της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, που προέκυψαν από ελέγχους που είχε πραγματοποιήσει στο προηγούμενο διάστημα.

«Όλα θα κριθούν στην εφαρμογή, υπάρχει δυνατότητα να γίνουν βελτιωτικές κινήσεις, μέσα από εισηγήσεις, παρατηρήσεις που προέρχονται από τον εκπαιδευτικό χώρο», ανέφερε και επεσήμανε ότι η Απόφαση κινείται προς τη «θετική κατεύθυνση»: «Αναγνωρίζουμε τις δυσκολίες, αλλά αναγνωρίζουμε ταυτόχρονα και την ευθύνη που έχουμε σαν εκπαιδευτικοί όταν συνοδεύουμε παιδιά», τόνισε.

Για την κριτική που ασκείται περί γραφειοκρατικής επιβάρυνσης των εκπαιδευτικών, ο κ. Νιγιάννης αντέτεινε ότι προτεραιότητα είναι η ασφάλεια των παιδιών και των εκπαιδευτικών. «Θεωρώ ότι προέχει η ασφάλεια. Και όσο περισσότερο βάζουμε διαδικασίες, τόσο περισσότερο βάζουμε δικλείδες ασφαλείας», είπε.

Πιο συγκεκριμένα, ανέφερε: «Επιτροπές για τις εκδρομές υπήρχαν πάντα στα σχολεία. Ήταν κάτι που γινόταν. Απλά τώρα γράφονται πρακτικά». Για το αίτημα των εκπαιδευτικών ομοσπονδιών να υπάρξει μητρώο πιστοποιημένων μεταφορέων, ο κ. Νιγιάννης σημείωσε, μεταξύ άλλων, ότι είναι από τα θέματα που αφορούν και άλλα υπουργεία, όχι μόνο το Παιδείας.

Όπως τόνισε, αναγνωρίζεται το ότι οι εκπαιδευτικοί που δέχονται να οργανώσουν και να συνοδεύσουν εκπαιδευτικές δράσεις και εκδρομές «διακινδυνεύουν πολλά πράγματα, από τη δουλειά τους, από τη ζωή τους, από τη διάθεσή τους, από την ψυχική τους οδύνη για να αντιμετωπίσουν καταστάσεις απρόβλεπτες».

«Αν δεν ήταν ο επαγγελματισμός και το μεράκι των εκπαιδευτικών, δεν θα γίνονταν εκδρομές. Από εκεί και πέρα, ο συνοδός έχει ευθύνες», κατέληξε.

Στάση αναμονής από τις εκπαιδευτικές ομοσπονδίες

Για μικρές βελτιώσεις, που όμως δεν αλλάζουν τη γενικότερη εικόνα, έκανε λόγο, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο πρόεδρος της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδος, Νίκος Βουρδουμπάς. «Δεν έχει μεγάλες διαφοροποιήσεις η διευκρινιστική εγκύκλιος», είπε και πρόσθεσε ότι, αν και προβλέπεται η δήλωση εκδρομών μία φορά τον χρόνο και περιορίζονται οι περιπτώσεις πρόσθετης ασφάλισης κάλυψης εξόδων, «η μεγάλη γραφειοκρατία παραμένει».

«Φαίνεται οι άνθρωποι που φτιάχνουν τις εγκυκλίους, σαν να μην έχουν εικόνα των σχολείων της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Ένα σχολείο δεν μπορεί εύκολα να προγραμματίσει από τον Οκτώβρη τι θα κάνει τον Μάιο.

Αρχικά, για την ευθύνη των εκπαιδευτικών, ο κ. Βουρδουμπάς σημείωσε ότι προβλέπεται «ο εκπαιδευτικός να λογοδοτεί ακόμα και για το αν είναι εντάξει ο χώρος (σ.σ. που πηγαίνει το σχολείο εκδρομή), αν είναι εντάξει το λεωφορείο, αν ο οδηγός του λεωφορείου τρέχει γρήγορα ή δεν συμπεριφέρεται σωστά».

«Είναι πράγματα, τα οποία προφανώς και απασχολούν τον εκπαιδευτικό, αλλά δεν μπορεί να είναι υπεύθυνος και αυτά τα πράγματα», τόνισε.

Επιπλέον, σχετικά με τους χώρους όπου πραγματοποιούνται οι δράσεις, ο κ. Βουρδουμπάς σημείωσε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των χώρων που μπορεί να επισκεφθεί ένα σχολείο είναι ιδιωτικοί, οπότε δεν απαλείφεται η υποχρέωση να συγκεντρωθούν δικαιολογητικά για άδειες λειτουργίας και πυρασφάλειας.

«Οι δημόσιοι χώροι που μπορούμε να πάμε είναι ελάχιστοι», ανέφερε.

Όπως είπε ο πρόεδρος της ΔΟΕ στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η εικόνα που έχει η Ομοσπονδία είναι ότι σε πρώτη φάση ένα μεγάλο κομμάτι των νηπιαγωγείων και των δημοτικών σχολείων πραγματοποιούν δράσεις σε κοντινούς περιορισμούς και περιπάτους, που δε χρειάζονται μετακινήσεις με λεωφορεία.

Ωστόσο, τόνισε ότι, καθώς οι εκδρομές είναι σημαντικό κομμάτι της σχολικής ζωής, θα πρέπει να βρεθεί σύντομα μία λύση.

Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και οι δηλώσεις του προέδρου της ΟΛΜΕ, Ανδρέα Καργόπουλου, ο οποίος ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «ουσιαστικές αλλαγές δεν υπάρχουν», με βάση τα όσα αιτούνται οι εκπαιδευτικές ομοσπονδίες.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ αγανακτεί (ξανά) διότι δεν του απονεμήθηκε το Νόμπελ Ειρήνης

Όπως και πέρυσι, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έκρυψε την αγανάκτησή του χθες Παρασκευή για το γεγονός ότι δεν του απονεμήθηκε το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, λέγοντας δηκτικά πως «δεν έχει ακούσει ποτέ να μιλούν» για τη διακριθείσα, τη νοτιοαφρικανή δικάστρια Νάβι Πιλάι, η βράβευση της οποίας ανακοινώθηκε νωρίτερα μέσα στην ημέρα.

«Οι ΗΠΑ, που αντιπροσωπεύονταν από εμένα, τον πρόεδρό σας, θα έπρεπε να είχαν λάβει το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, αλλά δεν έγινε αυτό», τόνισε ο κ. Τραμπ κατά τη διάρκεια ομιλίας του στη Σίρακιουζ (βορειοανατολικά).

«Αυτό είναι ανεξίτηλο στίγμα για τη Νορβηγία και για αυτούς που έλαβαν αυτή την επονείδιστη και ντροπιαστική απόφαση. Το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης απαξιώθηκε όσο ποτέ από μια φούχτα ριζοσπαστών ιδεολόγων που είναι ενάντιοι στη δημοκρατία» και «στην πραγματικότητα εχθροί του πολιτισμού», συμπλήρωσε.

Ο ογδοντάρης ρεπουμπλικάνος, ο οποίος εξαπέλυσε πόλεμο εναντίον του Ιράν στα τέλη του Φεβρουαρίου, αφού έστειλε τις αμερικανικές ειδικές δυνάμεις να αιχμαλωτίσουν τον πρώην πρόεδρο της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο, διαβεβαίωσε για ακόμη μια φορά πως του άξιζε η τιμητική διάκριση, διότι έβαλε τέλος σε οκτώ πολέμους — αριθμό πάντως μόνο στη φαντασία του αμερικανού προέδρου.

Η επικεφαλής της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας, η Μαρία Κορίνα Ματσάδο, που έλαβε πέρυσι το Νόμπελ Ειρήνης, παρέδωσε το χρυσό μετάλλιό της στον Ντόναλντ Τραμπ, κρίνοντας πως του «άξιζε», προς μεγάλη ικανοποίηση αυτού του τελευταίου.

Αυτό δεν εμπόδισε μολαταύτα τον ρεπουμπλικάνο πρόεδρο να ανακοινώσει διάφορες συμφωνίες με την υπηρεσιακή πρόεδρο της Βενεζουέλας, τη Ντέλσι Ροδρίγκες, την ως την ανατροπή του αντιπρόεδρο του Νικολάς Μαδούρο.

Παρηγοριά για τον κ. Τραμπ ήταν αν μη τι άλλο το ότι έγινε τον Δεκέμβριο του 2025 ο πρώτος που έλαβε με νέο «βραβείο ειρήνης» της FIFA — διάκριση που επέκριναν με οξύτητα πολιτικοί αντίπαλοί του.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βουλή: Κατατέθηκε το νομοσχέδιο για την απαγόρευση χρήσης κοινωνικών δικτύων από ανηλίκους κάτω των 15 ετών

   Την ερχόμενη Τρίτη, 13 Οκτωβρίου 2026 εισάγεται, προς επεξεργασία, στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, το νομοσχέδιο του υπουργού Επικρατείας, ‘Ακη Σκέρτσου, με τίτλο «Απαγόρευση χρήσης επιγραμμικών υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους».

   Με το νομοσχέδιο, που κατατέθηκε χθες το βράδυ στη Βουλή, θεσπίζεται ελάχιστο όριο ηλικίας (15 έτη) πρόσβασης στις επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, ως προληπτικό μέτρο προστασίας των ανηλίκων. Η σχετική εποπτεία ανατίθεται στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης και στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.

   Όπως σημειώνεται στην αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου, οι ρυθμίσεις αντιμετωπίζουν το ζήτημα της πρόσβασης ανηλίκων ηλικίας κάτω των δεκαπέντε (15) ετών σε επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίες ενδέχεται να δημιουργούν κινδύνους για τη σωματική και ψυχική υγεία, την ομαλή ψυχοκοινωνική ανάπτυξη και την ασφάλεια των ανηλίκων: «Η ευρεία διάδοση των υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης έχει οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της καθημερινής χρήσης τους από παιδιά μικρής ηλικίας. Η πρώιμη έκθεσή τους σε αλγοριθμικά διαμορφούμενα περιβάλλοντα, τα οποία σχεδιάζονται, ώστε να μεγιστοποιούν τον χρόνο παραμονής του χρήστη μέσω προσωποποιημένων συστάσεων, αδιάκοπης ροής περιεχομένου και λοιπών μηχανισμών ενίσχυσης της απασχόλησής του και της δέσμευσης της προσοχής του, συνδέεται με αυξημένους κινδύνους ανάπτυξης προβληματικών ή και εθιστικών προτύπων χρήσης».

   Για την πρακτική εφαρμογή του ηλικιακού περιορισμού, προτείνεται η αξιοποίηση υφιστάμενων εθνικών ψηφιακών λειτουργικοτήτων επαλήθευσης ηλικίας, όπως το Gov.gr Wallet και το KidsWallet. «Οι εφαρμογές αυτές αποτελούν ενδεικτικά εργαλεία και δεν καθιερώνονται ως αποκλειστικός τρόπος εφαρμογής της αξιολογούμενης ρύθμισης και, συνεπώς, διατηρείται η δυνατότητα χρήσης και άλλων ισοδύναμων λύσεων που πληρούν τις απαιτήσεις του ενωσιακού δικαίου» αναφέρεται στην ίδια έκθεση.

   Οι αξιολογούμενες ρυθμίσεις αφορούν πρωτίστως στους ανηλίκους κάτω των δεκαπέντε ετών, στους γονείς και τους κηδεμόνες αυτών, τους παρόχους επιγραμμικών υπηρεσιώνκοινωνικής δικτύωσης, και τις αρμόδιες εθνικές εποπτικές αρχές, οι οποίες αποκτούν αρμοδιότητα για την παρακολούθηση της εφαρμογής των προτεινόμενων διατάξεων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Από τον Νοέμβριο οι 120 δόσεις για χρέη στο δημόσιο: Πώς θα γίνει η μετάβαση από τις 72, ανοιχτή η πλατφόρμα έως τα μέσα του 2027

Από έξι σε δέκα χρόνια θα απλώνεται πλέον η αποπληρωμή παλαιών χρεών προς εφορία και ασφαλιστικά ταμεία. Μέσα στον Οκτώβριο αναμένεται ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, να καταθέσει στη Βουλή τη διάταξη που θα αυξάνει από 72 σε έως 120 τις δόσεις της έκτακτης ρύθμισης οφειλών προς ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ/ΚΕΑΟ. Παράλληλα επεκτείνεται έως τα μέσα του 2027 και η διορία για αιτήσεις ένταξης, η οποία κανονικά θα έκλεινε τον Δεκέμβριο.

Στόχος είναι η ψήφιση της διάταξης να ολοκληρωθεί στο πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου ώστε η νέα ρύθμιση να ανοίξει στα μέσα του μήνα. Σε αυτήν θα μπορούν να υπαχθούν τότε και όσοι έχουν ήδη ενταχθεί -ή θα ενταχθούν μέσα στον Οκτώβριο- στις 72 δόσεις. Για αυτούς η δόση θα υπολογίζεται εκ νέου με βάση το σχέδιο ρύθμισης που επιλέγουν για το υπόλοιπο οφειλής που τους απομένει, μειώνοντας αντίστοιχα τη μηνιαία επιβάρυνση.

Όσοι επιλέξουν πάντως να υπαχθούν από τώρα στη ρύθμιση των 72 δόσεων (με προοπτική μετάβασης εν συνεχεία στις 120 από Νοέμβριο) προλαμβάνουν κατασχέσεις που τυχόν δρομολογούνται σε βάρος τους, ενώ σταματούν άμεσα και όσες τυχόν έχουν ήδη ξεκινήσει, «ξεπαγώνοντας» τραπεζικούς λογαριασμούς, αναστέλλοντας πλειστηριασμούς ή άλλα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης και ανακτώντας τον έλεγχο στη μισθοδοσία και στην περιουσία τους.

«Ανάσα» αποπληρωμής

Με 120 δόσεις και με έως και 40% χαμηλότερη καταβολή κάθε μήνα σε σχέση με την υφιστάμενη έκτακτη ρύθμιση των 72 δόσεων, περισσότεροι οφειλέτες θα μπορούν με μεγαλύτερη ασφάλεια να εξυπηρετούν τις παλαιές και νέες οφειλές τους, με αισθητά μικρότερο ποσό δόσης, το οποίο θα ξεκινά από 30 ευρώ το μήνα.

Η αλλαγή δίνει στους οφειλέτες επιπλέον τέσσερα χρόνια αποπληρωμής: από έξι έτη, η διάρκεια της ρύθμισης ανεβαίνει έως τη δεκαετία. Για εκατοντάδες χιλιάδες οφειλέτες η μηνιαία καταβολή μπορεί να μειωθεί έτσι σχεδόν κατά 40% σε σχέση με το υφιστάμενο σχέδιο ρύθμισης των 72 δόσεων, διευκολύνοντας τους οφειλέτες να τηρήσουν με συνέπεια μέχρι το τέλος το πρόγραμμα πληρωμών που θα επιλέξουν.

Ενδεικτικά, για χρέος 3.600 ευρώ, η επιμήκυνση από 72 σε 120 δόσεις μπορεί να μειώσει τη μηνιαία επιβάρυνση από 50 σε 30 ευρώ. Το ποσόν αυτό βαρύνεται με επιτόκιο 5,84%, ίδιο με αυτό που ισχύει και στην πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων.

Ποιοι και πώς μπορούν να ρυθμίσουν 

Την επέκταση των 72 σε 120 δόσεις επέβαλε η παράταση και η ένταση της ενεργειακής κρίσης η οποία, σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών,  «επιβάρυνε σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό και τη λειτουργία των επιχειρήσεων, περιορίζοντας τη δυνατότητα εξυπηρέτησης οφειλών που έχουν συσσωρευτεί τα προηγούμενα χρόνια».

Το νέο πλαίσιο στοχεύει να καλύψει παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές που βεβαιώθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, διευρύνοντας κατά ένα έτος το όριο της υφιστάμενης ρύθμισης των 72 δόσεων, η οποία κάλυπτε χρέη έως το τέλος του 2023.

Πρακτικά δεν θα εντάσσονται οι νέες οφειλές που δημιουργήθηκαν πέρυσι ή και φέτος. Αυτές θα πρέπει να ενταχθούν στην πάγια ρύθμιση της ΑΑΔΕ, για τις τρέχουσες φορολογικές οφειλές.

Ωστόσο η μετάβαση από τις 72 στις 120 δόσεις δεν θα γίνει αυτόματα. Όσοι εντάχθηκαν ήδη και έχουν ενεργή ρύθμιση 72 δόσεων, θα πρέπει να υποβάλουν νέα ηλεκτρονική αίτηση στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, όταν ανοίξει η νέα εφαρμογή, ώστε το ανεξόφλητο υπόλοιπό τους να επανυπολογιστεί σε έως 120 μηνιαίες καταβολές. Δεν προβλέπεται δηλαδή να «σπάσει» αυτόματα το ανεξόφλητο υπόλοιπο σε 120 δόσεις ούτε να αλλάξει η δόση χωρίς ενέργεια του φορολογουμένου.

Η διαδικασία αναμένεται να ακολουθήσει το εξής σχήμα:

  1. Ο οφειλέτης θα συνδέεται στο myAADE με τους προσωπικούς κωδικούς TAXISnet.
  2. Θα επιλέγει την εφαρμογή της νέας έκτακτης ρύθμισης των 120 δόσεων, η οποία θα εμφανιστεί στην ενότητα ρυθμίσεων οφειλών τον Νοέμβριο, μετά την ψήφιση του νόμου.
  3. Η εφαρμογή θα εμφανίζει τις επιλέξιμες οφειλές ή, για όσους είναι ήδη στις 72 δόσεις, το υπόλοιπο της ενεργής ρύθμισης που μπορεί να μεταφερθεί στο νέο σχήμα.
  4. Ο φορολογούμενος θα επιλέγει τον αριθμό των δόσεων, έως το ανώτατο όριο των 120. Στην οθόνη του υπολογιστή του θα βλέπει πριν από την οριστική υποβολή, τη νέα μηνιαία δόση, το δοσολόγιο και το συνολικό ποσό αποπληρωμής που θα προκύψουν με βάση την επιλογή
  5. Με την οριστική υποβολή θα δημιουργείται η νέα ρύθμιση. Η παλιά ρύθμιση των 72 δόσεων, ως προς το ποσό που μεταφέρεται, θα αντικαθίσταται από τη νέα ρύθμιση των 120 δόσεων.

Ωστόσο η υπαγωγή στη ρύθμιση και τα ευεργετήματα για τον οφειλέτη δεν θα ενεργοποιούνται  αυτομάτως με την ολοκλήρωση υποβολής της αίτησης. Θα απαιτείται πληρωμή της πρώτης δόσης μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες από την αίτηση.

Δυνατότητα μετάβασης θα ισχύσει μόνο για τις οφειλές που έχουν ρυθμιστεί με τις 72 δόσεις. Αντιθέτως, αποκλείονται από τη ρύθμιση ποσά οφειλών που όσοι βρίσκονταν σε άλλες ενεργές ρυθμίσεις κατά την ημερομηνία ανακοίνωσης του μέτρου (30 Σεπτεμβρίου 2026).

Βήμα-βήμα η διαδικασία

Στην νέα εφαρμογή των 120 δόσεων που θα ανοίξει, στο myAADE και στο ΚΕΑΟ, ο φορολογούμενος δεν βλέπει απλώς το ποσό της οφειλής ή της της δόσης του. Θα ενημερώνεται και θα επιλέγει για τα εξής:

  • Επιλέξιμες οφειλές: ποιες από τις βεβαιωμένες και ληξιπρόθεσμες οφειλές που έχει, μπορεί να εντάξει
  • Αριθμός δόσεων: πόσες δόσεις επιλέγει, έως το ανώτατο όριο που επιτρέπει η ρύθμιση (120 δόσεις με ελάχιστη 30 ευρώ το μήνα)
  • Ποσό πρώτης και επόμενων δόσεων: θα βλέπει σε τι δόση οδηγεί κάθε επιλογή διάρκειας αποπληρωμής, με την αντίστοιχη επιβάρυνση τόκων, για να κρίνει αν η τελικά μηνιαία επιβάρυνση θα είναι πραγματικά βιώσιμη

Το δοσολόγιο που θα εμφανίζει η εφαρμογή πριν από την τελική επιβεβαίωση, είναι το κρίσιμο σημείο: ο φορολογούμενος πρέπει να συγκρίνει την ελάφρυνση στη μηνιαία δόση με τη μεγαλύτερη διάρκεια και το πρόσθετο επιτοκιακό κόστος.

Πότε συμφέρουν και ποιους οι περισσότερες δόσεις

Η επιλογή των 120 δόσεων εξυπηρετεί κυρίως εκείνους για τους οποίους η ρύθμιση των 72 δόσεων είναι ασφυκτική και δημιουργεί κίνδυνο απώλειας της ρύθμισης. Αν κάποιος μπορεί πραγματικά να αντέξει μεγαλύτερη μηνιαία καταβολή, οι λιγότερες δόσεις μειώνουν το συνολικό κόστος τόκων.

Όσοι έχουν ήδη ρυθμίσει με 72 δόσεις δεν χρειάζεται να βιαστούν πριν δουν το νέο δοσολόγιο. Μέσω της εφαρμογής θα μπορέσουν να συγκρίνουν:

  • πόση είναι η σημερινή μηνιαία δόση,
  • πόση θα διαμορφωθεί αν ενταχθεί στη νέα ρύθμιση των 120 δόσεων,
  • πόσο επιπλέον τόκο θα καταβάλουν έως την τελική εξόφληση.

Σε κάθε περίπτωση, η  νέα ρύθμιση ενεργοποιείται μόνο με την εμπρόθεσμη πληρωμή της πρώτης δόσης. Αν η πρώτη δόση δεν πληρωθεί έγκαιρα, η αίτηση δεν θα οδηγεί σε ενεργή ρύθμιση. Επομένως, ο ενδιαφερόμενος πρέπει όχι μόνο να υποβάλει την αίτηση, αλλά να έχει και διαθέσιμα χρήματα για να εξοφλήσει αμέσως την πρώτη δόση.

Για παράδειγμα, σε οφειλή 40.000 ευρώ:

– με ρύθμιση σε 6 χρόνια (72 δόσεις) η πρώτη και κάθε επόμενη μηνιαία δόση θα είναι 653 ευρώ, ενώ οι τόκοι ανέρχονται 7.026 ευρώ ως το 2032.

–  με ρύθμιση σε 5 χρόνια (60 δόσεις) η δόση βγαίνει 764 ευρώ και οι τόκοι 5.820 ευρώ ως το 2031.

– με ρύθμιση σε 10 χρόνια (120 δόσεις) η μηνιαία καταβολή μειώνεται στα 434 ευρώ, αλλά ο συνολικός τόκος θα φτάνει στα 12.045 ευρώ έως το 2036. Η χαμηλότερη δόση δίνει έτσι σημαντική ανάσα κάθε μήνα στον οφειλέτη (και πολλαπλάσια κάθε χρόνο) αλλά μέχρι να τελειώσει η ρύθμιση ο οφειλέτης θα έχει πληρώσει συνολικά 52.045 ευρώ, για αρχικό χρέος 40.000 ευρώ.

Παράλληλα, η όποια επιλογή κάνει, δεν απαλλάσσει τον οφειλέτη από τις τρέχουσες ή μελλοντικές οφειλές. Χρέη που δημιουργήθηκαν ή θα δημιουργούνται από το 2025 και στα επόμενα 10 χρόνια θα πρέπει να εξοφληθούν ή να υπαχθούν χωριστά στην πάγια ρύθμιση με 24 δόσεις, ενώ ο οφειλέτης πρέπει μην βρεθεί με νέες ληξιπρόθεσμες αρρύθμιστες οφειλές γιατί τότε θα χάνει τη ρύθμιση.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ρωσία: Ο Πούτιν λέει στον Τραμπ ότι είναι έτοιμος να “προμηθεύσει με πετρέλαιο την αμερικανική και την παγκόσμια αγορά”

Ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε την Παρασκευή στον ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Μόσχα είναι έτοιμη να “προμηθεύσει με πετρέλαιο την αμερικανική και την παγκόσμια αγορά” εν μέσω της κρίσης καυσίμων.

“Η ρωσική πλευρά επανέλαβε τη βούλησή της να προμηθεύσει πετρέλαιο και προϊόντα πετρελαίου στην αμερικανική αγορά και στην παγκόσμια αγορά”, δήλωσε το Κρεμλίνο μετά την τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ των δύο ηγετών, επιβεβαιώνοντας ανακοίνωση που είχε κάνει νωρίτερα ο Ντόναλντ Τραμπ.

Παράλληλα, ο Ρώσος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Αλεξάντερ Νόβακ δήλωσε ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να άρχισε την προμήθεια επιπλέον ποσοτήτων ντίζελ στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε άλλες χώρες τον Οκτώβριο, μετά την τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και του Αμερικανού ομολόγου Ντόναλντ Τραμπ.

Δήλωσε επίσης ότι οι ρωσικές εξαγωγές αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο, καθώς τα διυλιστήρια επαναλειτουργούν μετά τις εργασίες συντήρησης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ψυχολογία: Γιατί μας ενοχλούν τόσο πολύ κάποια χαρακτηριστικά των άλλων; – Γράφει ο Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής Γιάννης Ξηντάρας

Υπάρχουν άνθρωποι που μας ενοχλούν σχεδόν από την πρώτη στιγμή.

Δεν μας έχουν κάνει απαραίτητα κάτι σοβαρό. Μπορεί να είναι ο τρόπος που μιλούν, η αυτοπεποίθηση με την οποία μπαίνουν σε έναν χώρο, η ανάγκη τους να βρίσκονται στο επίκεντρο, η ακαταστασία τους, η υπερβολική τους συνέπεια, το πόσο εύκολα λένε «όχι» ή ακόμη και κάτι τόσο μικρό όσο ο τρόπος που γελούν.

Γιάννης Ξηντάρας
Γράφει ο Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής Γιάννης Ξηντάρας

Και υπάρχουν άλλοι άνθρωποι που κάνουν ακριβώς τα ίδια πράγματα και σχεδόν δεν μας απασχολούν.

Αυτό από μόνο του έχει ενδιαφέρον.

Γιατί κάποιες συμπεριφορές περνούν δίπλα μας χωρίς ιδιαίτερη αντίδραση, ενώ άλλες μοιάζουν να πατούν ένα εσωτερικό κουμπί και να προκαλούν δυσανάλογο θυμό, εκνευρισμό ή απόρριψη;

Μια εύκολη ψυχολογική απάντηση που ακούμε συχνά είναι ότι «αυτό που σε ενοχλεί στον άλλον είναι κάτι που δεν αντέχεις στον εαυτό σου».

Μπορεί να συμβαίνει. Δεν συμβαίνει όμως πάντα.

Αν κάποιος συμπεριφέρεται προσβλητικά, είναι πιθανό να μας ενοχλεί επειδή πράγματι είναι προσβλητικός. Αν παραβιάζει συστηματικά τα όριά μας, δεν χρειάζεται να αναζητήσουμε οπωσδήποτε κάποιο κρυμμένο δικό μας χαρακτηριστικό για να εξηγήσουμε τη δυσφορία μας. Μερικές αντιδράσεις μάς πληροφορούν απλώς ότι κάτι που συμβαίνει απέναντί μας συγκρούεται με τις αξίες ή τις ανάγκες μας.

Υπάρχουν όμως και εκείνες οι φορές που η ένταση της αντίδρασής μας αξίζει μια δεύτερη ματιά.

Ας σκεφτούμε, για παράδειγμα, έναν άνθρωπο που ενοχλείται υπερβολικά από κάποιον που διεκδικεί εύκολα αυτό που θέλει. Τον θεωρεί εγωιστή, απαιτητικό, ίσως και αγενή. Είναι πιθανό να έχει απόλυτο δίκιο. Υπάρχει όμως και μια άλλη πιθανότητα: ο ίδιος να έχει μάθει σε όλη του τη ζωή να μη ζητά πολλά, να προσαρμόζεται, να μην επιβαρύνει τους άλλους και να βάζει τις δικές του ανάγκες λίγο πιο πίσω.

Τότε η άνεση του άλλου να πει «εγώ θέλω αυτό» μπορεί να προκαλεί κάτι περισσότερο από απλό εκνευρισμό.

Μπορεί να μας φέρνει απέναντι σε μια ελευθερία που εμείς δεν έχουμε επιτρέψει εύκολα στον εαυτό μας.

Το ίδιο μπορεί να συμβεί με έναν άνθρωπο πολύ αυθόρμητο όταν εμείς έχουμε μάθει να ελέγχουμε συνεχώς τη συμπεριφορά μας. Με κάποιον που ξεκουράζεται χωρίς ενοχές όταν εμείς έχουμε συνδέσει την αξία μας με τη διαρκή προσπάθεια. Ή με έναν άνθρωπο που εκφράζει ανοιχτά τη στενοχώρια του όταν εμείς μεγαλώσαμε με την πεποίθηση ότι πρέπει πάντοτε να είμαστε δυνατοί.

Δεν σημαίνει ότι κατά βάθος θέλουμε να γίνουμε ίδιοι με εκείνον.

Μπορεί απλώς η παρουσία του να μας θυμίζει ότι υπάρχει ένας τρόπος να ζει κανείς τον οποίο εμείς κάποτε αποκλείσαμε από τις διαθέσιμες επιλογές μας.

Άλλες φορές η έντονη αντίδραση έχει διαφορετική καταγωγή.

Ένας τόνος φωνής, μια ειρωνεία, μια συγκεκριμένη συμπεριφορά μπορεί να θυμίζει, χωρίς να το συνειδητοποιούμε αμέσως, έναν άνθρωπο ή μια σχέση από το παρελθόν μας. Δεν αντιδρούμε τότε μόνο σε αυτό που συμβαίνει σήμερα. Κουβαλάμε στη σημερινή στιγμή και κάτι από όσα έχουμε ήδη ζήσει.

Γι’ αυτό μπορεί να ξαφνιαζόμαστε ακόμη κι εμείς από την ένταση του συναισθήματός μας.

«Γιατί με πείραξε τόσο πολύ;»

Είναι μια καλή ερώτηση, αρκεί να μην τη χρησιμοποιήσουμε για να ακυρώσουμε αυτό που αισθανόμαστε.

Γιατί υπάρχει και ο αντίθετος κίνδυνος. Στην προσπάθειά μας να ψάξουμε τι «δικό μας» κρύβεται πίσω από κάθε ενόχληση, μπορεί να καταλήξουμε να δικαιολογούμε συμπεριφορές που πραγματικά μας πληγώνουν. Να σκεφτόμαστε ότι, αφού κάτι μας θυμώνει, το πρόβλημα βρίσκεται υποχρεωτικά μέσα μας.

Δεν είναι έτσι.

Η αυτογνωσία δεν σημαίνει να παίρνουμε πάνω μας κάθε δυσκολία που εμφανίζεται στις σχέσεις μας. Σημαίνει περισσότερο να μπορούμε να ξεχωρίζουμε τι συμβαίνει έξω από εμάς και τι ενεργοποιείται μέσα μας.

Και συχνά συμβαίνουν και τα δύο μαζί.

Κάποιος μπορεί πράγματι να είναι αγενής και η αγένειά του να αγγίζει επιπλέον μια παλιά δική μας ευαισθησία. Ένας άνθρωπος μπορεί πραγματικά να είναι αδιάφορος και η αδιαφορία του να γίνεται ακόμη πιο επώδυνη επειδή έχουμε γνωρίσει αυτό το συναίσθημα σε μια σημαντική σχέση του παρελθόντος. Η μία εξήγηση δεν ακυρώνει την άλλη.

Ίσως λοιπόν, όταν κάποιος μας προκαλεί μια ασυνήθιστα έντονη αντίδραση, δεν χρειάζεται ούτε να κατηγορήσουμε αμέσως εκείνον ούτε να στρέψουμε όλη την ευθύνη προς τον εαυτό μας.

Μπορούμε πρώτα να μείνουμε λίγο στην περιέργεια.

Τι ακριβώς είναι αυτό που με ενοχλεί τόσο; Ποια συμπεριφορά; Τι σημαίνει για μένα; Τι αισθάνομαι ότι απειλεί, παραβιάζει ή μου θυμίζει; Υπάρχει κάτι που χρειάζεται να οριοθετήσω απέναντι στον άλλον ή κάτι που αξίζει να γνωρίσω καλύτερα μέσα μου;

Δεν θα βρίσκουμε πάντοτε κάποια εντυπωσιακή απάντηση.

Μερικές φορές ένας άνθρωπος απλώς δεν μας ταιριάζει. Η χημεία μεταξύ των ανθρώπων δεν εξηγείται ολόκληρη και δεν είναι απαραίτητο να μετατρέπουμε κάθε αντιπάθεια σε ψυχολογικό γρίφο.

Υπάρχουν όμως και εκείνες οι φορές που ο εκνευρισμός μας μπορεί να λειτουργήσει σαν μικρός καθρέφτης.

Όχι επειδή ο άλλος είναι απαραίτητα ίδιος με εμάς.

Ίσως επειδή, με κάποιον τρόπο, αγγίζει ένα σημείο της ιστορίας μας, ένα όριό μας ή μια πλευρά του εαυτού μας που δεν έχουμε κοιτάξει εδώ και καιρό.

Και τότε, ακόμη κι αν εξακολουθεί να μας ενοχλεί, μπορεί τουλάχιστον να έχουμε μάθει κάτι περισσότερο για τον λόγο.

Γράφει ο Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής Γιάννης Ξηντάρας

Υγεία: Η αυξημένη φυσική δραστηριότητα συνδέεται με βραδύτερη εξέλιξη της νόσου του Πάρκινσον

Τα υψηλότερα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας συνδέονται με βραδύτερη έκπτωση των νοητικών λειτουργιών και της μνήμης και με βραδύτερη επιδείνωση των κινητικών συμπτωμάτων στους ασθενείς με νόσο του Πάρκινσον, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας «Neurology». 

Στη μελέτη συμμετείχαν 294 άνθρωποι με ήπια έως μέτρια νόσο του Πάρκινσον, και μέση ηλικία τα 66 έτη. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για διάστημα έως και επτά ετών. Συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με τη σωματική τους δραστηριότητα, καταγράφοντας τον εκτιμώμενο εβδομαδιαίο χρόνο που αφιέρωναν σε δραστηριότητες στη δουλειά, στο σπίτι, καθώς και σε χόμπι ή δραστηριότητες αναψυχής.

Ως μέτριας έντασης δραστηριότητα θεωρήθηκαν, μεταξύ άλλων, το γρήγορο περπάτημα, το τένις σε ζεύγη, το χαλαρό κολύμπι και ορισμένες οικιακές εργασίες, όπως το πλύσιμο τζαμιών, το σκούπισμα με ηλεκτρική σκούπα ή το κούρεμα του γκαζόν. Οι έντονες δραστηριότητες περιλάμβαναν το τζόκινγκ, τη γρήγορη ποδηλασία, τα ομαδικά αθλήματα και το μονό τένις, καθώς και δραστηριότητες όπως το φτυάρισμα ή η μεταφορά βαριών αντικειμένων.

Οι ερευνητές αξιολόγησαν τρεις διαφορετικές παραμέτρους: τον συνολικό χρόνο σωματικής δραστηριότητας, ο οποίος περιλάμβανε τόσο τη μέτρια όσο και την έντονη άσκηση, τον συνολικό όγκο σωματικής δραστηριότητας, που υπολόγιζε τον χρόνο και την ένταση της δραστηριότητας δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στις έντονες δραστηριότητες και, τέλος, τον χρόνο έντονης σωματικής δραστηριότητας.

Με βάση τον συνολικό χρόνο σωματικής δραστηριότητας, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες. Η ομάδα χαμηλής δραστηριότητας περιλάμβανε όσους ασκούνταν έως τέσσερις ώρες την εβδομάδα, η ομάδα μέτριας δραστηριότητας όσους ασκούνταν τέσσερις έως οκτώ ώρες και η ομάδα υψηλής δραστηριότητας όσους ξεπερνούσαν τις οκτώ ώρες την εβδομάδα. Οι συμμετέχοντες υποβάλλονταν επίσης κάθε χρόνο σε τεστ για την αξιολόγηση των γνωστικών τους ικανοτήτων και των συμπτωμάτων της νόσου του Πάρκινσον.

Αφού οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο και η διάρκεια της νόσου, διαπίστωσαν ότι, σε σύγκριση με την ομάδα χαμηλής δραστηριότητας, οι άνθρωποι που ανήκαν στην ομάδα υψηλής δραστηριότητας παρουσίαζαν βραδύτερη έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών και βραδύτερη επιδείνωση των κινητικών συμπτωμάτων. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι υψηλότερες τιμές και στις τρεις μετρήσεις σωματικής δραστηριότητας συνδέονταν ξεχωριστά με βραδύτερη γνωστική έκπτωση και βραδύτερη επιδείνωση των κινητικών συμπτωμάτων. Ισχυρότερη συσχέτιση παρατηρήθηκε πάντως στους ανθρώπους που ανέφεραν περισσότερες από οκτώ ώρες σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα.

Διευκρινίζεται ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η αυξημένη σωματική δραστηριότητα προκαλεί βραδύτερη εξέλιξη της νόσου. Δείχνει μόνο ότι υπάρχει συσχέτιση μεταξύ των δύο. Επίσης, οι ερευνητές αναφέρουν ότι ένας από τους περιορισμούς της μελέτης ήταν ότι η σωματική δραστηριότητα καταγραφόταν από τους ίδιους τους συμμετέχοντες και, επομένως, ορισμένοι ενδέχεται να μην ανέφεραν με απόλυτη ακρίβεια το επίπεδο  δραστηριότητάς τους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Επιστήμη – Διάστημα: Ο δορυφόρος Sentinel-3C στέλνει τις πρώτες του εικόνες

Μόλις δύο εβδομάδες μετά την εκτόξευσή του, ο δορυφόρος Copernicus Sentinel-3C έστειλε τις πρώτες εικόνες και μετρήσεις από δύο βασικά του όργανα και αυτό, όπως υπογραμμίζει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA), επιβεβαιώνει ότι ο δορυφόρος λειτουργεί άψογα για την παρακολούθηση της κατάστασης των ωκεανών, της ξηράς και της ατμόσφαιρας της Γης.

Οι πρώτες λήψεις περιλαμβάνουν εικόνες της Ιταλίας, της Αρκτικής και της Καραϊβικής, καθώς μετρήσεις του ύψους του στρώματος πάγου της Γροιλανδίας και της επιφάνειας της θάλασσας.

Ο συγκεκριμένος δορυφόρος είναι ο τρίτος της σειράς παρατήρησης της Γης Sentinel-3 και θα συνεχίσει να στέλνει περιβαλλοντικά δεδομένα, τα οποία είναι απαραίτητα για ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών. Οι παρατηρήσεις του είναι πολύτιμες για την πρόγνωση του καιρού και την παρακολούθηση μακροπρόθεσμων μεταβολών που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή.

Πάνω από την ξηρά παρακολουθεί την ξηρασία και τις δασικές πυρκαγιές, χαρτογραφεί τις χρήσεις γης, ελέγχει την υγεία της βλάστησης και μετρά τη στάθμη ποταμών, λιμνών και πολικών στρωμάτων πάγου. Πάνω από τους ωκεανούς μετρά τη θερμοκρασία, το χρώμα και το ύψος της επιφάνειας της θάλασσας, καθώς και το πάχος του θαλάσσιου πάγου.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος βρίσκεται ακόμα στη διαδικασία προετοιμασίας του δορυφόρου για την πλήρη έναρξη της λειτουργίας του – μια σύνθετη διαδικασία που θα διαρκέσει άλλους πέντε μήνες.

* Επισυνάπτεται εικόνα που έχει ληφθεί στις 30 Σεπτεμβρίου και προσφέρει μια εντυπωσιακή απεικόνιση της Ιταλίας με τη νότια Γερμανία και τις χιονισμένες ‘Αλπεις να διακρίνονται στον βορρά και τη Βαλκανική Χερσόνησο στα ανατολικά. Credit: ESA

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου