Αρχική Blog

36η Σύνοδο του ΝΑΤΟ – Κυρ. Μητσοτάκης: Η Ελλάδα αντιμετωπίζει απειλή πολέμου – Μία συμμαχία πρέπει να βασίζεται στις θεμελιώδεις αρχές της καλής γειτονίας

Από
Έμβολος
-

«Συναντιόμαστε εδώ στην Άγκυρα σε μία περίοδο γεωπολιτικής αβεβαιότητας», τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε δηλώσεις του προσερχόμενος στην 36η Σύνοδο του ΝΑΤΟ. Υπογράμμισε ότι στο επίκεντρο της συνάντησης βρίσκεται το πλαίσιο καταμερισμού των βαρών καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ήδη από την πρώτη του θητεία και με τον δικό του τρόπο έθεσε στους ευρωπαίους συμμάχους την ανάγκη ανάληψης μεγαλύτερου μέρους των αμυντικών τους δαπανών.

Επανέλαβε τη στήριξή του στην ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία όχι με την έννοια του ανταγωνισμού του ΝΑΤΟ αλλά με τη διάσταση ενός ισχυρού ευρωπαϊκού πυλώνα που θα ενισχύσει τη συμμαχία.

Τόνισε ότι στη Χάγη πέρυσι ελήφθησαν σημαντικές αποφάσεις σχετικά με τα ορόσημα που θα τεθούν για τις αμυντικές δαπάνες και εξέφρασε την ικανοποίησή του γιατί, όπως είπε, η Ελλάδα ήδη έχει πετύχει τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ στις αμυντικές δαπάνες και υλοποιεί ένα πρόγραμμα 25 δισ. ευρώ εκσυγχρονισμού των δυνάμεών της. Τονίζοντας ότι η χώρα μας βρίσκεται σε μια ευαίσθητη περιοχή που αντιμετωπίζει γεωπολιτικές προκλήσεις, είπε ότι έχει τηρήσει τις δεσμεύσεις της προς το ΝΑΤΟ ακόμη και σε περιόδους μεγάλης λιτότητας.

Ο πρωθυπουργός εξέφρασε την ελπίδα και την αισιοδοξία του για την τήρηση της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν υπογραμμίζοντας ότι είναι σημαντικό να δοθεί χρόνος στη διπλωματία για να επιλυθεί το ακανθώδες αυτό ζήτημα καθώς και ότι η αντιμετώπιση του αυξανόμενου κόστους διαβίωσης αποτελεί προτεραιότητα για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.

Απαντώντας σε ερώτηση που δέχθηκε, επεσήμανε ότι δεν θέλει να σχολιάσει τις χθεσινές δηλώσεις Τραμπ – Ερντογάν. «Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι μία συμμαχία πρέπει να βασίζεται στις θεμελιώδεις αρχές της καλής γειτονίας» τόνισε, επισημαίνοντας ότι η χώρα μας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μια ανοιχτή απειλή πολέμου από την Τουρκία και οι ευαισθησίες όλων των κρατών-μελών πρέπει να λαμβάνονται υπόψιν στη Συμμαχία που έτσι κι αλλιώς είναι μια αμυντική συμμαχία. Τόνισε επίσης πως πιστεύει ότι όλα τα ζητήματα μπορούν να επιλύονται σε πνεύμα καλής γειτονίας και σε πνεύμα συνεργασίας.

Κλείνοντας τόνισε ότι είναι πάντα χαρά του να επισκέπτεται την Άγκυρα και ήταν πάντα υπέρμαχος της βελτίωσης των σχέσεων των δύο χωρών.

ΦΩΤΟ EPA/NECATI SAVAS
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Από τον φούρνο μέχρι το μηχανουργείο: Η ελληνική βιοτεχνία αλλάζει εποχή – Αγορά δύο ταχυτήτων σε 9 παραγωγικούς κλάδους

Από
Έμβολος
-

Η ελληνική βιοτεχνία αλλάζει εποχή και η επόμενη μάχη δεν θα κριθεί μόνο από το κόστος παραγωγής. Θα κριθεί από το κατά πόσο οι επιχειρήσεις θα επενδύσουν στις δεξιότητες του ανθρώπινου δυναμικού, στην πιστοποίηση των τεχνικών επαγγελμάτων, στην τεχνολογική αναβάθμιση και στην αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών και της Τεχνητής Νοημοσύνης, σε μια περίοδο που η έλλειψη εξειδικευμένων τεχνιτών εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ελληνική παραγωγή.

Αυτό προκύπτει από την τελευταία κλαδική έρευνα του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθήνας (ΒΕΑ), η οποία αποτυπώνει την εικόνα σε εννέα βασικούς παραγωγικούς κλάδους. Παρά τις διαφορετικές επιδόσεις κάθε κλάδου, η έρευνα αναδεικνύει μια αγορά δύο ταχυτήτων.

Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι επιχειρήσεις που εξακολουθούν να πιέζονται από το αυξημένο κόστος παραγωγής, τη δυσκολία πρόσβασης στη χρηματοδότηση, τη γραφειοκρατία και την έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού. Από την άλλη, επιχειρήσεις που επενδύουν στην καινοτομία, στην εξειδίκευση, στις πιστοποιήσεις, στην εξωστρέφεια και στην παραγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας ενισχύουν σταδιακά την ανταγωνιστικότητά τους.

Στο μικροσκόπιο της έρευνας βρέθηκαν η αρτοποιία και ζαχαροπλαστική, τα συνεργεία αυτοκινήτων, οι κατασκευές, οι αλουμινοκατασκευές και οι υαλοπίνακες, τα πλαστικά, τα καλούπια και τα μηχανουργεία, η κλωστοϋφαντουργία, οι γραφικές τέχνες και εκτυπώσεις, η αργυροχρυσοχοΐα και η βιομηχανία τροφίμων και ποτών.

Τα βασικά ευρήματα ανά κλάδο

Αρτοποιία – Ζαχαροπλαστική: Παρά τη μείωση του κύκλου εργασιών κατά 1,3% το 2025, στα 849 εκατ. ευρώ, ο κλάδος παραμένει ανθεκτικός. Ωστόσο, οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν αυξήσεις που φθάνουν έως και 400% σε βασικές πρώτες ύλες, άνοδο 61% στη ζάχαρη και ενεργειακό κόστος αυξημένο κατά 60%-80%, γεγονός που συμπιέζει τα περιθώρια κέρδους. Το 86% των επιχειρήσεων καταγράφει μείωση της κατανάλωσης λόγω ακρίβειας, ενώ η αγορά στρέφεται σταδιακά προς προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, τα οποία προσφέρουν μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους και ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

Συνεργεία αυτοκινήτων: Περισσότερο από το 95% των επιχειρήσεων είναι οικογενειακές ή ατομικές. Ο κύκλος εργασιών αυξήθηκε κατά 2,4% το 2025, καθώς ο κλάδος εξυπηρετεί τον γηραιότερο στόλο οχημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την ίδια ώρα, το 92% δηλώνει ότι δυσκολεύεται να βρει εξειδικευμένους τεχνικούς, ενώ μόλις το 22% έχει εκπαιδεύσει προσωπικό στις τεχνολογίες της ηλεκτροκίνησης, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για συνεχή κατάρτιση και πιστοποίηση δεξιοτήτων.

Κατασκευές: Με επενδύσεις 24,3 δισ. ευρώ και συμμετοχή περίπου 6% στο ΑΕΠ, ο κλάδος βρίσκεται σε τροχιά ανάπτυξης. Παράλληλα, όμως, το 88% των επιχειρήσεων αναφέρει καθυστερήσεις στις πληρωμές, ενώ σχεδόν οκτώ στις δέκα θεωρούν ότι η γραφειοκρατία περιορίζει την αναπτυξιακή τους προοπτική. Η παραγωγικότητα εξακολουθεί να υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου, γεγονός που καθιστά αναγκαία την επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού.

Αλουμινοκατασκευές – Υαλοπίνακες: Ο πρώτος εξαγωγικός κλάδος της χώρας, με εξαγωγές 2,9 δισ. ευρώ το 2025, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της δυναμικής της ελληνικής μεταποίησης. Παρά την αυξημένη ζήτηση, περισσότερο από το 78% των επιχειρήσεων αναφέρει σημαντικές ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες, ενώ σχεδόν εννέα στις δέκα δηλώνουν ότι δεν διαθέτουν επαρκή πρόσβαση σε χρηματοδότηση για νέες επενδύσεις. Οι επιχειρήσεις που επενδύουν σε ενεργειακές εφαρμογές, πιστοποιήσεις και τεχνολογική αναβάθμιση ενισχύουν διαρκώς τη διεθνή παρουσία τους.

Πλαστικά – Καλούπια – Μηχανουργεία: Με κύκλο εργασιών που υπερβαίνει τα 2,5 δισ. ευρώ στα πλαστικά και τα 1,39 δισ. ευρώ στην κατασκευή μηχανημάτων και κατεργασία μετάλλων, ο κλάδος στηρίζεται ολοένα περισσότερο στην καινοτομία. Επιπλέον, το 97% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι δυσκολεύεται να βρει προσωπικό υψηλής εξειδίκευσης, ενώ αντίστοιχο ποσοστό αναφέρει περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση για τον εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία των νέων τεχνολογιών και της διαρκούς κατάρτισης.

Κλωστοϋφαντουργία: Η συνολική αξία της αλυσίδας διαμορφώθηκε σε περίπου 1,3 δισ. ευρώ το 2025, με τις εξαγωγές να κατευθύνονται κυρίως στις αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την ίδια ώρα, το 75% των επιχειρήσεων θεωρεί ότι ο διεθνής ανταγωνισμός επηρεάζει σημαντικά τη δραστηριότητά του, ενώ το 80% αντιμετωπίζει δυσκολίες στην εξεύρεση εξειδικευμένου προσωπικού. Η στροφή σε τεχνικά υφάσματα, βιώσιμες λύσεις και εξειδικευμένα προϊόντα δημιουργεί νέες προοπτικές ανάπτυξης.

Γραφικές Τέχνες – Εκτυπώσεις: Η παραγωγή αυξήθηκε κατά 3,1% το 2025, με αιχμή τη συσκευασία, τις ετικέτες και τις εξειδικευμένες εκτυπώσεις. Παράλληλα, το 87% των επιχειρήσεων αναφέρει ότι η ψηφιοποίηση έχει περιορίσει τη ζήτηση για τα παραδοσιακά έντυπα, ενώ το αυξημένο κόστος χαρτιού και αναλωσίμων συνεχίζει να επιβαρύνει τη λειτουργία τους. Η στροφή στις ψηφιακές και προσωποποιημένες εκτυπώσεις αποτελεί πλέον τη βασική αναπτυξιακή κατεύθυνση του κλάδου.

Αργυροχρυσοχοΐα: Παρά τη διαχρονικά ισχυρή δημιουργική ταυτότητα του ελληνικού κοσμήματος, ο κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος με την εκρηκτική αύξηση των τιμών των πολύτιμων μετάλλων και τις φορολογικές επιβαρύνσεις. Πάνω από το 86% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι οι ανατιμήσεις σε χρυσό και ασήμι επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία τους, ενώ το 97% θεωρεί ότι το φορολογικό και κανονιστικό πλαίσιο αποτελεί εμπόδιο στην ανάπτυξη. Η ενίσχυση των εξαγωγών, του ηλεκτρονικού εμπορίου και των επώνυμων προϊόντων υψηλής ποιότητας αποτελεί τη βασική στρατηγική προσαρμογής.

Τρόφιμα – Ποτά: Με κύκλο εργασιών 26,1 δισ. ευρώ το 2025 και περίπου 165.000 εργαζόμενους, η βιομηχανία τροφίμων και ποτών παραμένει ένας από τους ισχυρότερους παραγωγικούς κλάδους της χώρας. Ωστόσο, το 60% των επιχειρήσεων αναφέρει σημαντική αύξηση του κόστους πρώτων υλών, ενώ οι μισές δηλώνουν μείωση του κύκλου εργασιών την τελευταία διετία. Η ενίσχυση της ποιότητας, της πιστοποίησης, της εξωστρέφειας και της ψηφιακής οργάνωσης της παραγωγής προβάλλει ως βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας.

Τελικά, η εικόνα που προκύπτει από τους εννέα κλάδους δείχνει ότι η ελληνική βιοτεχνία εισέρχεται σε μια νέα φάση. Οι επιχειρήσεις που επενδύουν στις δεξιότητες, στις πιστοποιήσεις, στις ψηφιακές τεχνολογίες και στην παραγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας αποκτούν σαφές ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι ΗΠΑ εξαπολύουν βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν κι επαναφέρουν σε ισχύ τις κυρώσεις τους στο πετρέλαιό του

Από
Έμβολος
-

Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ εξαπέλυσαν τη νύχτα της Τρίτης προς Τετάρτη βομβαρδισμούς στο νότιο Ιράν, ενώ η Ουάσιγκτον επανέφερε επίσης σε ισχύ τις κυρώσεις της στο ιρανικό πετρέλαιο, τονίζοντας πως προχώρησαν έτσι σε ανταπόδοση για τα πυρά εναντίον εμπορικών πλοίων στο στενό του Ορμούζ, με τα μέρη να αλληλοκατηγορούνται πως παραβίασαν το μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, την καταρχήν συμφωνία που υπέγραψαν στα μέσα Ιουνίου.

Τρία πλοία χτυπήθηκαν μέσα σε 24 ώρες στην περιοχή του στενού του Ορμούζ, ανέφερε η βρετανική υπηρεσία επιτήρησης της ναυσιπλοΐας UKMTO, με το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία να επιρρίπτουν την ευθύνη για δυο από τις επιθέσεις στο Ιράν.

Η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον υπέγραψαν τη 17η Ιουνίου καταρχήν συμφωνία η οποία, στη θεωρία, άνοιξε τον δρόμο για να διεξαχθούν διαπραγματεύσεις ώστε να τελειώσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, που άρχισε την 28η Φεβρουαρίου, με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Το κείμενο προέβλεπε ότι θα άνοιγε εκ νέου πλήρως το στενό του Ορμούζ —από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το 20% του αργού πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) που καταναλώνεται σε παγκόσμια κλίμακα, και το de facto κλείσιμο του οποίου από την Τεχεράνη προκάλεσε κλυδωνισμούς στη διεθνή οικονομία κι απογείωσε τις τιμές της ενέργειας— καθώς και ότι θα αίρονταν οι αμερικανικές κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο.

Μετά τα μεσάνυχτα (ώρα Ελλάδας), το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση») ανακοίνωσε πως άρχισε σειρά «σθεναρών πληγμάτων» στο Ιράν σε αντίποινα για τις «ιρανικές επιθέσεις εναντίον τριών εμπορικών πλοίων» στο στενό του Ορμούζ, στις οποίες είδε «ξεκάθαρη παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός».

Το Ιράν προειδοποίησε τις ΗΠΑ εναντίον της «παραβίασης» αυτής και διεμήνυσε πως «θα λάβει αποφασιστικά μέτρα για να προστατεύσει τα συμφέροντά του και την εθνική ασφάλειά του», ανέφερε μέσω X ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί.

Ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πως ακούστηκε σειρά εκρήξεων στην περιοχή του στενού του Ορμούζ.

«Οι ενέργειες του Ιράν στο στενό είναι εντελώς απαράδεκτες από τη σκοπιά των ΗΠΑ και δεν θα μείνουν ατιμώρητες», είπε αμερικανός αξιωματούχος σε δημοσιογράφους υπό τον όρο να μην κατονομαστεί, έπειτα από τη δημοσιοποίηση εγγράφου του υπουργείου Οικονομικών που απαγόρευσε «νέες συναλλαγές» ιρανικών υδρογονανθράκων από χθες.

Με φόντο τη νέα κλιμάκωση της έντασης, η τιμή του βαρελιού της αμερικανικής ποικιλίας αργού WTI σημείωνε άνοδο 2,63% στα 72,29 δολάρια λίγη ώρα αφού άνοιξαν οι ασιατικές αγορές.

Η ναυσιπλοΐα ξανάρχισε στο στενό του Ορμούζ μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης, αλλά το εγχείρημα δεν ήταν ακριβώς ανέφελο.

Στα τέλη Ιουνίου, δυο πλοία χτυπήθηκαν από βλήματα άγνωστης προέλευσης — οι επιθέσεις αποδόθηκαν στην Τεχεράνη από τον αμερικανικό στρατό, ο οποίος δυο 24ωρα αργότερα βομβάρδισε το Ιράν. Η Ισλαμική Δημοκρατία ανταπέδωσε εξαπολύοντας πυραύλους και μη επανδρωμένα εναέρια συστήματα εναντίον γειτόνων της στον Κόλπο, ιδίως του Κουβέιτ και του Μπαχρέιν. Τα μέρη κατόπιν συνεννοήθηκαν, ανέστειλαν τις εχθροπραξίες.

Άλυτες διαφωνίες για τη διαχείριση του στενού

Η διπλωματία της Σαουδικής Αραβίας καταδίκασε «τη στοχοποίηση από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν του σαουδαραβικού δεξαμενόπλοιου Wedyan» και αυτή του δεξαμενόπλοιου «Al Rekayyat του Κατάρ», καταγγέλλοντας «επίθεση εναντίον της ασφάλειας της διεθνούς ναυσιπλοΐας και της ασφάλειας του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού».

Νωρίτερα το εμιράτο του Κατάρ ανακοίνωσε πως κάλεσε τον ιρανό επιτετραμμένο και απαίτησε «εξηγήσεις για την επίθεση αυτή» εναντίον του πλοίου του.

Η διπλωματία του Κατάρ ανέφερε ακόμη ότι επέδωσε στον ιρανό διπλωμάτη νότα διαμαρτυρίας, αξιώνοντας η Τεχεράνη «να σταματήσει αμέσως κάθε ενέργεια που υπονομεύει την περιφερειακή ασφάλεια» και να «απέχει από το να θέσει σε κίνδυνο τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό».

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ από την πλευρά του απέρριψε την «απαράδεκτη» κατηγορία του Κατάρ εναντίον της χώρας του.

Χωρίς να τις αποδώσει κάπου, η UKMTO ανέφερε χθες Τρίτη ότι σημειώθηκαν άλλες δυο επιθέσεις, μια εναντίον δεξαμενόπλοιου με άγνωστου τύπου βλήμα, δεύτερη εναντίον δεξαμενόπλοιου με drone που δεν έκανε σαφές από ποιον εξαπολύθηκε.

Και στις τρεις περιπτώσεις, η βρετανική υπηρεσία, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας, διευκρίνισε πως δεν υπήρξαν τραυματισμοί, ούτε περιβαλλοντική μόλυνση.

Η Τεχεράνη αποκλείει, παρά την αντίθεση της Ουάσιγκτον, να υπάρξει επιστροφή στο status quo ante, την προπολεμική κατάσταση, όταν η διέλευση του στενού του Ορμούζ γινόταν δωρεάν, ενώ απειλεί τα πλοία που αποπειρώνται να παρακάμψουν τη μόνη διαδρομή που επιτρέπει, κατά μήκος των ιρανικών ακτών.

Η νέα κλιμάκωση καταγράφεται καθώς το Ιράν οργανώνει από το Σάββατο εξαήμερες τελετές πριν από την ταφή του πρώην ανώτατου ηγέτη του Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε στις πρώτες αμερικανοϊσραηλινές επιδρομές. Χθες το πτώμα του μεταφέρθηκε στο Ιράκ, όπου θα γίνουν τελετές στη Νατζάφ και στην Καρμπάλα, πόλεις με πολλούς από τους πιο ιερούς χώρους λατρείας του σιιτικού ισλάμ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ιδρυτικό Μέλος της Παγκόσμιας Τράπεζας για την Άμυνα και Ασφάλεια (DSRB) η Ελλάδα

Από
Έμβολος
-

Η ένταξη της Ελλάδας ως ιδρυτικού μέλους της Defence, Security and Resilience Bank (DSRB) αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη τόσο για τη χώρα, όσο και για την διεθνή αρχιτεκτονική χρηματοδότησης άμυνας και ασφάλειας, αναφέρουν κυβερνητικές πηγές.

Επισημαίνουν ότι η DSRB αποτελεί την πρώτη παγκόσμια πολυμερή αναπτυξιακή τράπεζα αποκλειστικά προσανατολισμένη στην άμυνα, την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα.

Η δημιουργία της αποσκοπεί να καλύψει ένα κενό στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, προσφέροντας έναν εξειδικευμένο θεσμικό μηχανισμό για τη θωράκιση των κρατών που θα συμμετάσχουν απέναντι στις σύγχρονες υβριδικές και συμβατικές απειλές.

Η νέα αυτή Τράπεζα δημιουργείται με συνολικό κεφάλαιο ύψους 100 εκατομμυρίων ευρώ (καταβεβλημένο και απαιτητό / paid-up and callable). Σκοπός της είναι να κινητοποιήσει επιπλέον δημόσια και, κυρίως, ιδιωτικά κεφάλαια για τη χρηματοδότηση έργων που ενισχύουν:

-Την άμυνα και την ασφάλεια

-Την τεχνολογική υπεροχή και την καινοτομία

-Τις κρίσιμες υποδομές

-Την ανθεκτικότητα των συμμετεχουσών χωρών

Σημειώνεται ότι η DSRB δεν υποκαθιστά τους υφιστάμενους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία. Λειτουργεί συμπληρωματικά προς τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, ταμεία και χρηματοδοτικά προγράμματα κινητοποιώντας πρόσθετα κεφάλαια από τον διεθνή χρηματοπιστωτικό τομέα.

Η συμμετοχή της Ελλάδας δημιουργεί σημαντικές προοπτικές για την εγχώρια αμυντική βιομηχανία και συνολική οικονομία:

Χρηματοδότηση & Καινοτομία: Δημιουργούνται πρόσθετες δυνατότητες χρηματοδότησης με ευνοϊκούς όρους για την ελληνική αμυντική και τεχνολογική βιομηχανία.

Διεθνείς Αλυσίδες Αξίας: Ενισχύεται η πρόσβαση των ελληνικών επιχειρήσεων στις διεθνείς αγορές και αναπτύσσεται ένα σύγχρονο επιχειρηματικό οικοσύστημα στους τομείς της άμυνας, της ενέργειας, της κυβερνοασφάλειας και της ανθεκτικότητας.

Ανάπτυξη και Θέσεις Εργασίας: Δημιουργούνται πρόσθετες χρηματοδοτικές ευκαιρίες για τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) που δραστηριοποιούνται στην εφοδιαστική αλυσίδα της άμυνας, φέρνοντας νέες επενδύσεις και θέσεις εργασίας υψηλής προστιθέμενης αξίας. Παράλληλα, τα πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα της εξέλιξης αυτής θα διαχυθούν στο σύνολο της οικονομίας.

Η συμμετοχή της Ελλάδας ως ιδρυτικού μέλους της DSRB, τονίζουν κυβερνητικές πηγές ότι αποτελεί μια στρατηγική επιλογή με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Σε μια περίοδο βαθιών γεωπολιτικών ανακατατάξεων, η χώρα μας σταθερά τοποθετείται στον πυρήνα της νέας διεθνούς χρηματοδοτικής αρχιτεκτονικής. Παράλληλα, η συμμετοχή μας στη DSRB υπηρετεί την σταθερή και διαχρονική επιλογή της χώρας μας να συμμετέχει ως πυλώνας σταθερότητας, με καθοριστικό ρόλο στη διεθνή και περιφερειακή ασφάλεια.

Με την κίνηση αυτή, η Ελλάδα επιβεβαιώνει έμπρακτα ότι μπορεί να διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο όχι μόνο στη διαμόρφωση των νέων γεωπολιτικών ισορροπιών, αλλά και στη δημιουργία των θεσμών που θα στηρίξουν διεθνή ασφάλεια για τις επόμενες δεκαετίες.

Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν: «Όταν δημιουργούνται νέοι θεσμοί, η επιλογή είναι απλή: είτε κάθεσαι στο τραπέζι όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις, είτε περιμένεις να αποφασίσουν άλλοι για σένα.Η συμμετοχή από την αρχή δίνει δικαίωμα συνδιαμόρφωσης της στρατηγικής, μεγαλύτερη επιρροή στις χρηματοδοτήσεις, πρόσβαση σε πληροφορία και δίκτυα συνεργασίας. Η συμμετοχή στη Defense and Resilience Bank είναι ψήφος υπέρ της ασφάλειας, της οικονομικής ανθεκτικότητας και της τεχνολογικής ανταγωνιστικότητας. Σε μια εποχή όπου οι κίνδυνοι δεν γνωρίζουν σύνορα, η χώρα επιλέγει να βρίσκεται μεταξύ εκείνων που σχεδιάζουν τις λύσεις, αντί να περιορίζεται στο να προσαρμόζεται στις αποφάσεις άλλων. Η συμμετοχή διασφαλίζει μεγαλύτερη επιρροή, περισσότερες ευκαιρίες για την εγχώρια οικονομία και ισχυρότερη προστασία των κρίσιμων υποδομών και των πολιτών».

Επίσης, τονίζουν: «Η εξωτερική πολιτική δεν ασκείται με άδειες καρέκλες. Αν μια χώρα, με την οποία έχουμε διαφορές, συμμετέχει σε έναν νέο θεσμό, η δική μας απάντηση δεν μπορεί να είναι η απουσία ή η απόσυρση. Πρέπει να είμαστε παρόντες, να συνδιαμορφώνουμε τους κανόνες, να υπερασπιζόμαστε τα συμφέροντά μας και να διασφαλίζουμε ότι καμία σημαντική απόφαση δεν λαμβάνεται χωρίς τη δική μας φωνή. Η συμμετοχή δεν σημαίνει ταύτιση συμφερόντων. Το ότι συμμετέχουμε στον ίδιο θεσμό δεν σημαίνει ότι συμμεριζόμαστε όλες τις θέσεις των άλλων μελών. Σημαίνει ότι επιλέγουμε να υπερασπιστούμε τα εθνικά μας συμφέροντα μέσα από έναν θεσμό όπου έχουμε βαρύνοντα λόγο και ψήφο ως ιδρυτικό μέλος. Είναι προτιμότερο να είμαστε μέσα παρά έξω».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΕΔΕ για περιστατικό που αφορά τη διεξαγωγή των Πανελλαδικών Εξετάσεων σε ΕΠΑΛ

Από
Έμβολος
-

Ήδη έχει διαταχθεί και βρίσκεται σε εξέλιξη Ένορκη Διοικητική Εξέταση (ΕΔΕ) αναφορικά με περιστατικό που αφορά στην εξέταση δύο υποψηφίων ΕΠΑΛ στις Πανελλαδικές Εξετάσεις 2026.

«Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, σεβόμενο την αγωνία των υποψηφίων και των οικογενειών τους για την ολοκλήρωση της διαδικασίας των Πανελλαδικών Εξετάσεων (συμπλήρωση μηχανογραφικού), αναφορικά με το περιστατικό που αφορά, αποκλειστικά και μόνο, δύο υποψηφίους ΕΠΑΛ, ενημερώνει ότι έχει ήδη διαταχθεί και βρίσκεται σε εξέλιξη Ένορκη Διοικητική Εξέταση (ΕΔΕ)». Αυτό αναφέρεται σε σχετική άτυπη ενημέρωση από πλευράς υπουργείου Παιδείας.

Επιπλέον, αναφέρεται ότι με την ολοκλήρωση της προβλεπόμενης διαδικασίας «θα αποδοθούν οι ευθύνες που αναλογούν στους υπαίτιους, σύμφωνα με όσα προβλέπει η κείμενη νομοθεσία».

«Το Υπουργείο αντιμετωπίζει το περιστατικό με τη δέουσα σοβαρότητα, με απόλυτο σεβασμό στην ακεραιότητα της εξεταστικής διαδικασίας και στην ίση μεταχείριση όλων των υποψηφίων», επισημαίνεται από το υπουργείο.

Σημειώνεται, ότι σύμφωνα με όσα αναφέρονται σε δημοσιεύματα, κατά τη διάρκεια της εξέτασης των Νέων Ελληνικών, μαθητές έλαβαν τα θέματα στα οποία είχαν εξεταστεί την προηγούμενη ημέρα οι υποψήφιοι των ΓΕΛ, στη Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στην Άγκυρα ο Κυρ. Μητσοτάκης για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ

Από
Έμβολος
-

Στην Άγκυρα βρίσκεται ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ. Τον πρωθυπουργό συνοδεύει η σύζυγός του Μαρέβα Γκραμπόφσκι – Μητσοτάκη. Ο πρωθυπουργός και η σύζυγός του έγιναν δεκτοί στο προεδρικό μέγαρο από τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ – Ταγίπ Ερντογάν και τη σύζυγό του.

Το βράδυ ο πρωθυπουργός παρακάθησε στο δείπνο που παρέθεσε ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν  στους ηγέτες των κρατών μελών του ΝΑΤΟ.

Την Τετάρτη, ο πρωθυπουργός θα συμμετάσχει στις εργασίες της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.

Η Ελλάδα σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, προσέρχεται στη σύνοδο με την αυτοπεποίθηση ενός ισχυρού και αξιόπιστου συμμάχου, που όχι μόνο τηρεί διαχρονικά τις δεσμεύσεις του, αλλά βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των χωρών της συμμαχίας που υλοποιούν ήδη τους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Χάγη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Διατροφή και Υγεία: Οφέλη για την ψυχική υγεία από τη μεσογειακή διατροφή

Από
Έμβολος
-

Η μεσογειακή διατροφή ενδέχεται να προσφέρει επιπλέον οφέλη για την ψυχική υγεία σε άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών, όπως διαπιστώνει μελέτη του University College London και του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Υγείας της Βαρκελώνης (ISGlobal) που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «BMJ Open».

Μέχρι σήμερα, μελέτες έχουν δείξει ότι η μεσογειακή διατροφή -πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ψάρια και ελαιόλαδο- συμβάλλει στην προστασία από τη σωματική παρακμή και μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαταραχών, όπως η κατάθλιψη. Η νέα μελέτη προχωρά ένα βήμα παραπέρα, εξετάζοντας τις επιπτώσεις της διατροφής στην ψυχολογική ευεξία, η οποία περιλαμβάνει διαστάσεις όπως η αυτονομία, η ευχαρίστηση και η αυτοπραγμάτωση. Συγκεκριμένα, αξιολογήθηκαν παράμετροι όπως η ανεξαρτησία, η απόλαυση της ζωής, το αίσθημα σκοπού, τα επίπεδα ενέργειας και η αισιοδοξία για το μέλλον.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα οφέλη της μεσογειακής διατροφής στην ψυχολογική ευεξία φαίνεται να είναι σημαντικά, ακόμα και σε περιόδους έντονου στρες.

Συγκεκριμένα, στη μελέτη αναλύθηκαν δεδομένα από 3.296 άτομα ηλικίας 50 έως 90 ετών που συμμετείχαν στη μακροχρόνια βρετανική μελέτη «English Longitudinal Study of Ageing»(ELSA). Οι διατροφικές συνήθειες των συμμετεχόντων αξιολογήθηκαν την περίοδο 2018-2019 μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας, όπου οι συμμετέχοντες κατέγραφαν όλα τα τρόφιμα που είχαν καταναλώσει σε δύο μη συνεχόμενες ημέρες. Η ψυχολογική ευεξία εκτιμήθηκε με ειδικά ερωτηματολόγια που συμπληρώθηκαν έως και δύο φορές μεταξύ 2018 και 2020.

Τα στοιχεία της μελέτης έδειξαν ότι παρά το γεγονός ότι η εμφάνιση της πανδημίας COVID-19 και τα περιοριστικά μέτρα είχαν αρνητικό αντίκτυπο στη συναισθηματική κατάσταση των συμμετεχόντων, ωστόσο, η επιδείνωση της ψυχολογικής ευεξίας ήταν μικρότερη σε όσους ακολουθούσαν πιο πιστά τη μεσογειακή διατροφή, γεγονός που υποδηλώνει πιθανή προστατευτική επίδραση.

«Πρόκειται για μελέτη παρατήρησης και, επομένως, τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή, καθώς δεν μπορούμε να αποδείξουμε σχέση αιτίας-αποτελέσματος», επισημαίνει η Καμίλ Λασάλ, ερευνήτρια του ISGlobal και ανώτερη συγγραφέας της μελέτης.

«Ωστόσο, τα ερωτηματολόγια που συμπληρώθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας μας επέτρεψαν να παρακολουθήσουμε τους συμμετέχοντες σε βάθος χρόνου, κάτι που αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα της έρευνας. Αν και οι βιολογικοί μηχανισμοί που συνδέουν τη μεσογειακή διατροφή με την καλύτερη ψυχική υγεία εξακολουθούν να διερευνώνται, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι τα βασικά τρόφιμα και συστατικά της συμβάλλουν στη ρύθμιση σημαντικών διεργασιών, όπως η απόκριση στο στρες, η φλεγμονή, η υγεία του εντέρου και η λειτουργία του εγκεφάλου», προσθέτει.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Σε τροχιά ο Hyperion GR-1: Η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά εθνικές δυνατότητες οπτικής παρατήρησης της Γης

Από
Έμβολος
-

Ένα νέο κεφάλαιο στην ανάπτυξη των ελληνικών διαστημικών υποδομών ανοίγει η επιτυχής εκτόξευση του μικροδορυφόρου Hyperion GR-1, του πρώτου ελληνικού οπτικού μικροδορυφόρου του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων, ο οποίος τέθηκε σε τροχιά γύρω από τη Γη την Τρίτη 7 Ιουλίου, από το Cape Canaveral Space Force Station της Φλόριντα με πύραυλο της SpaceX.

space 003

Η εκτόξευση σηματοδοτεί την έναρξη της επιχειρησιακής ανάπτυξης ενός ελληνικού αστερισμού επτά οπτικών μικροδορυφόρων, οι οποίοι κατασκευάζονται από την Open Cosmos Aegean στην Ελλάδα. Πρόκειται για μια επένδυση που φιλοδοξεί να ενισχύσει την επιχειρησιακή ικανότητα του Δημοσίου σε τομείς όπως η Πολιτική Προστασία, η περιβαλλοντική παρακολούθηση, η θαλάσσια επιτήρηση, η γεωργία ακριβείας και η προστασία κρίσιμων υποδομών.

Ο Hyperion GR-1 διαθέτει δυνατότητα λήψης πολυφασματικών εικόνων υψηλής ανάλυσης, έως 90 εκατοστών, επιτρέποντας τη συστηματική καταγραφή και παρακολούθηση μεταβολών στο φυσικό και δομημένο περιβάλλον. Παράλληλα, ενσωματώνει δυνατότητες επεξεργασίας δεδομένων με τεχνητή νοημοσύνη (AI), καθώς και δορυφορικές ζεύξεις μεταξύ δορυφόρων (inter-satellite links), με στόχο την ταχύτερη επεξεργασία και μετάδοση κρίσιμων πληροφοριών προς τους επίγειους σταθμούς. Τα δεδομένα που θα συλλέγει ο μικροδορυφόρος θα ενσωματώνονται στον Κυβερνητικό Κόμβο Γεωπαρατήρησης, ο οποίος σχεδιάζεται ως η κεντρική ψηφιακή πλατφόρμα αξιοποίησης δορυφορικών πληροφοριών από τη Δημόσια Διοίκηση.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, οι εφαρμογές εκτείνονται από την έγκαιρη ανίχνευση πυρκαγιών και πλημμυρών έως την αποτίμηση ζημιών μετά από φυσικές καταστροφές, την προστασία δασικών και υδάτινων πόρων, τη γεωργία και την υδατοκαλλιέργεια ακριβείας, αλλά και τη θαλάσσια επιτήρηση, την παρακολούθηση πλοίων και τον εντοπισμό περιστατικών θαλάσσιας ρύπανσης. Επιπλέον, τα δεδομένα αναμένεται να αξιοποιηθούν σε εφαρμογές αστικού σχεδιασμού, παρακολούθησης μεγάλων τεχνικών έργων και ελέγχου κρίσιμων υποδομών, ενισχύοντας τη δυνατότητα του κράτους να λαμβάνει αποφάσεις με βάση επικαιροποιημένα γεωχωρικά δεδομένα.

space 005

Ο Hyperion GR-1 αποτελεί τον πρώτο από επτά οπτικούς μικροδορυφόρους που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων, το οποίο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0». Το πρόγραμμα υλοποιείται μέσω της Γενικής Γραμματείας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, με τη συνδρομή του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ) και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA).

Κατά την ίδια αποστολή εκτοξεύθηκε και ο δορυφόρος Posedònia, ο οποίος κατασκευάστηκε από την Open Cosmos στις εγκαταστάσεις της στην Ισπανία. Με τη σημερινή εκτόξευση, σύμφωνα με το υπουργείο, η Ελλάδα διαθέτει πλέον συνολικά 18 μικροδορυφόρους σε τροχιά, στο πλαίσιο της στρατηγικής ανάπτυξης εθνικών διαστημικών υποδομών.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας στην ανάπτυξη του Hyperion GR-1. Όπως επισημαίνεται, στην κατασκευή του συμμετείχαν ελληνικές επιχειρήσεις και μηχανικοί, γεγονός που εκτιμάται ότι ενισχύει την εγχώρια τεχνογνωσία και δημιουργεί προϋποθέσεις για την ανάπτυξη εξαγώγιμων διαστημικών τεχνολογιών και υπηρεσιών.

Η κυβέρνηση έχει ήδη παρουσιάσει τη συνέχεια του σχεδιασμού μέσω του προγράμματος HELLAS-SPACE 2.0, συνολικού προϋπολογισμού 350 εκατ. ευρώ, το οποίο φιλοδοξεί να διευρύνει τις δυνατότητες της χώρας στον διαστημικό τομέα τα επόμενα χρόνια.

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, χαρακτήρισε την εκτόξευση «μια νέα εποχή για τη χώρα», σημειώνοντας ότι ο Hyperion GR-1 προσθέτει ένα ακόμη εργαλείο για την αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων προς όφελος των πολιτών.

space 006

«Η εκτόξευση του Hyperion GR-1 σηματοδοτεί μια νέα εποχή για τη χώρα μας. Αποκτούμε ένα ακόμη ισχυρό εργαλείο που θα μας επιτρέπει να αξιοποιούμε δορυφορικά δεδομένα προς όφελος των πολιτών: να προστατεύουμε τα δάση και τις θαλάσσιες περιοχές μας, να στηρίζουμε τη γεωργία ακριβείας, να χαρτογραφούμε την εντός και εκτός σχεδίου δόμηση και να λαμβάνουμε ταχύτερες αποφάσεις σε περιόδους κρίσεων», δήλωσε ο υπουργός.

Όπως πρόσθεσε, η σημερινή εκτόξευση αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου εθνικού σχεδιασμού, υπενθυμίζοντας την πρόσφατη παρουσίαση του προγράμματος HELLAS-SPACE 2.0, προϋπολογισμού 350 εκατ. ευρώ, το οποίο αποτελεί τη συνέχεια του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων. «Στόχος μας είναι η τεχνολογία να κάνει το κράτος πιο αποτελεσματικό, τη χώρα πιο ανθεκτική και την καθημερινότητα των πολιτών καλύτερη», κατέληξε.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

e-ΕΦΚΑ: Πότε καταβάλλονται οι συντάξεις Αυγούστου και Σεπτεμβρίου 2026

Από
Έμβολος
-

Τις ημερομηνίες πληρωμής των συντάξεων μηνών Αυγούστου και Σεπτεμβρίου 2026 ανακοίνωσε ο e-ΕΦΚΑ.

Συγκεκριμένα, οι ημερομηνίες πληρωμής ακολουθούν τον κανόνα του διαχωρισμού μεταξύ μισθωτών και μη μισθωτών και διαμορφώνονται ως ακολούθως:

Αύγουστος 2026

Την Τρίτη 28 Ιουλίου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις από τα τέως ταμεία μη μισθωτών (ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ), οι κύριες συντάξεις που απονεμήθηκαν από τη σύσταση του ΕΦΚΑ και μετά, με τον ν. 4387/2016, μέσω του ΟΠΣ-ΕΦΚΑ (μισθωτών και μη μισθωτών από 1.1.2017 και έπειτα) και όλες οι επικουρικές συντάξεις του ιδιωτικού τομέα (μη μισθωτών και μισθωτών).

Την Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις των τέως ταμείων μισθωτών (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τραπεζών, ΟΤΕ, ΔΕΗ, ΛΟΙΠΩΝ ΕΝΤΑΣΣΟΜΕΝΩΝ (ΤΣΕΑΠΓΣΟ, ΤΣΠ-ΗΣΑΠ), ΝΑΤ, ΕΤΑΤ και ΕΤΑΠ-ΜΜΕ), καθώς και οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις του Δημοσίου.

Σεπτέμβριος 2026

Την Τετάρτη 26 Αυγούστου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις από τα τέως ταμεία μη μισθωτών (ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ), οι κύριες συντάξεις που απονεμήθηκαν από τη σύσταση του ΕΦΚΑ και μετά, με τον ν. 4387/2016, μέσω του ΟΠΣ-ΕΦΚΑ (μισθωτών και μη μισθωτών από 1.1.2017 και έπειτα) και όλες οι επικουρικές συντάξεις του ιδιωτικού τομέα (μη μισθωτών και μισθωτών).

Την Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις των τέως ταμείων μισθωτών (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τραπεζών, ΟΤΕ, ΔΕΗ, ΛΟΙΠΩΝ ΕΝΤΑΣΣΟΜΕΝΩΝ (ΤΣΕΑΠΓΣΟ, ΤΣΠ-ΗΣΑΠ), ΝΑΤ, ΕΤΑΤ και ΕΤΑΠ-ΜΜΕ), καθώς και οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις του Δημοσίου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Όταν το μουντιάλ συναντά την κρατική κυριαρχία – Του Σταύρου Γεωργίου

Από
Έμβολος
-

Το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA παρουσιάζεται συχνά ως η πιο καθαρή γιορτή της παγκόσμιας αθλητικής κοινότητας. Στην πράξη, όμως, είναι και ένας από τους πιο ευαίσθητους καθρέφτες της διεθνούς πολιτικής. Το Μουντιάλ του 2026, που συνδιοργανώνεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά και το Μεξικό, φέρνει αυτή την αλήθεια στο προσκήνιο με τρόπο σχεδόν αναπόφευκτο. Η συζήτηση δεν αφορά μόνο τα γήπεδα, τα τηλεοπτικά δικαιώματα ή τη γιορτή του ποδοσφαίρου, αλλά και το πώς ένα κυρίαρχο κράτος διαχειρίζεται τη συμμετοχή, την πρόσβαση και την ασφάλεια μέσα σε μια διοργάνωση που προϋποθέτει ανοικτότητα.

Το ζήτημα είναι βαθύτερο από μια απλή διοικητική δυσκολία. Αγγίζει τον πυρήνα της σχέσης ανάμεσα στη διεθνή θεσμικότητα και την κρατική κυριαρχία. Από τη μια πλευρά, η FIFA και οι διεθνείς αθλητικοί θεσμοί προβάλλουν ένα αφήγημα της καθολικής συμμετοχής και της παγκόσμιας συνύπαρξης. Από την άλλη, τα κράτη εξακολουθούν να έχουν τον τελικό λόγο για το ποιος εισέρχεται στο έδαφος τους, υπό ποιους όρους και με ποια πολιτική λογική. Εκεί ακριβώς γεννιέται η ένταση που κάνει το Μουντιάλ του 2026, πολιτικά πιο ενδιαφέρον από πολλές προηγούμενες διοργανώσεις.

Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ

Η εποχή της μεταψυχροπολεμικής αισιοδοξίας είχε στηριχθεί στην ιδέα ότι η παγκοσμιοποίηση θα εξασθενούσε σταδιακά τα σύνορα και θα περιόριζε τη σημασία της κρατικής ισχύος. Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει το αντίθετο. Τα κράτη δεν εξαφανίστηκαν, αλλά επανήλθαν στο επίκεντρο. Η ασφάλεια, η μετανάστευση, οι έλεγχοι εισόδου και η διαχείριση του ρίσκου έχουν γίνει βασικές πολιτικές προτεραιότητες. Σε αυτό το πλαίσιο, ένα παγκόσμιο αθλητικό γεγονός δεν μπορεί να υπάρξει ως ουδέτερος χώρος. Αντίθετα, μετατρέπεται σε πεδίο όπου συγκρούονται οι λογικές της ανοικτότητας και του ελέγχου.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αντίφασης. Ως διοργανώτρια δύναμη καλούνται να προβάλουν εικόνα φιλοξενίας, οργάνωσης και διεθνούς συνδεσιμότητας. Ως κυρίαρχο κράτος, όμως, λειτουργούν με βάση την εσωτερική πολιτική, την ασφάλεια των συνόρων και την επιλογή ποιος θεωρείται αποδεκτός και ποιος όχι. Αυτή η διπλή ταυτότητα δεν είναι εύκολο να συνδυαστεί. Όταν η εσωτερική πολιτική γίνεται πιο κλειστή, το διεθνές γεγονός χάνει μέρος από τη συμβολική του ακεραιότητα.

ΤΟ ΜΟΥΝΤΙΑΛ ΩΣ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ

Η ιστορία των μεγάλων αθλητικών διοργανώσεων δείχνει ότι ο αθλητισμός δεν υπήρξε ποτέ απολύτως αποσυνδεδεμένος από την πολιτική. Το Μουντιάλ του 1934 στην Ιταλία, χρησιμοποιήθηκε από το φασιστικό καθεστώς ως εργαλείο προβολής ισχύος και εσωτερικής νομιμοποίησης. Ο «Πόλεμος του Ποδοσφαίρου» ανάμεσα στην Ονδούρα και το Ελ Σαλβαδόρ το 1969, απέδειξε ότι ένα αθλητικό γεγονός μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης ήδη υπαρχουσών εθνικών και κοινωνικών εντάσεων. Ακόμη και ο αγώνας Ηνωμένων Πολιτειών–Ιράν στο Μουντιάλ του 1998 έδειξε ότι το ποδόσφαιρο μπορεί, έστω και προσωρινά, να δημιουργήσει μια ζώνη συμβολικής επαφής ανάμεσα σε αντιμαχόμενες πολιτικές οντότητες.

Το 2026, όμως, η κατάσταση έχει μεταβληθεί. Δεν βρισκόμαστε απλώς μπροστά σε ένα ακόμη παράδειγμα πολιτικοποίησης του αθλητισμού. Βρισκόμαστε μπροστά σε μια αναμέτρηση μεταξύ δύο διαφορετικών λογικών: της λογικής του παγκόσμιου θεάματος και της λογικής της εθνικής κυριαρχίας. Η FIFA θέλει το τουρνουά να λειτουργεί σαν κοινό παγκόσμιο συμβάν. Το κράτος, αντιθέτως, θέλει να διατηρήσει τον έλεγχο του χώρου, των σωμάτων και της πρόσβασης. Όσο πιο έντονη γίνεται η δεύτερη λογική, τόσο πιο εύθραυστο γίνεται το πρώτο αφήγημα.

Η σημερινή παγκοσμιοποίηση δεν θυμίζει την αισιόδοξη εκδοχή των δεκαετιών του 1990 και του 2000. Τότε κυριαρχούσε η ιδέα ότι η οικονομική αλληλεξάρτηση θα έφερνε και πολιτική σύγκλιση. Σήμερα, η διασύνδεση συνυπάρχει με την καχυποψία, οι ανοιχτές αγορές με τους κλειστούς μηχανισμούς ασφάλειας και η διεθνής κινητικότητα με την επιλεκτική απαγόρευση. Το νέο διεθνές περιβάλλον είναι πιο ασταθές, πιο κατακερματισμένο και πιο επιφυλακτικό απέναντι σε κάθε μορφή ανεξέλεγκτης ροής.

Μέσα σε αυτή τη μεταβολή, το Μουντιάλ αποκτά διαφορετικό νόημα. Δεν είναι πλέον απλώς σύμβολο μιας ανοιχτής παγκόσμιας κοινωνίας. Γίνεται και δείκτης των περιορισμών της. Η πρόσβαση των φιλάθλων, η μετακίνηση των αποστολών, η λειτουργία των βάσεων προπόνησης, οι θεωρήσεις εισόδου και η συνεργασία ανάμεσα σε διαφορετικά νομικά και πολιτικά καθεστώτα, αναδεικνύονται σε καθοριστικούς παράγοντες της επιτυχίας. Το τουρνουά παύει να είναι μόνο αθλητική διοργάνωση και μετατρέπεται σε άσκηση γεωπολιτικής διαχείρισης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται στο κέντρο αυτής της αντίφασης. Από τη μία πλευρά, φιλοδοξούν να εμφανίζονται ως ο βασικός εγγυητής της παγκόσμιας θεαματικότητας, της εμπορικής επιτυχίας και της διεθνούς προβολής του Μουντιάλ. Από την άλλη, η εσωτερική πολιτική τους λογική είναι ολοένα και περισσότερο στραμμένη προς την ασφάλεια, την αποτροπή και τον έλεγχο. Αυτή η διπλή κατεύθυνση δημιουργεί μια δύσκολη ισορροπία. Η ίδια χώρα που χρειάζεται την παγκόσμια συμμετοχή, μπορεί ταυτόχρονα να τη δυσκολεύει.

Το αποτέλεσμα είναι ότι η διοργάνωση υποχρεώνεται να προσαρμοστεί σε ένα περιβάλλον όπου η πρόσβαση δεν είναι αυτονόητη και η οικουμενικότητα δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη. Αυτό έχει σημασία όχι μόνο για τις ομάδες και τους θεσμούς, αλλά και για το ίδιο το μήνυμα της διοργάνωσης. Αν ένα παγκόσμιο τουρνουά δεν μπορεί να εγγυηθεί στοιχειώδη αίσθηση ισότιμης συμμετοχής, τότε η διεθνής του λειτουργία αποδυναμώνεται.

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΜΑΤΟΣ

Η αξία του Μουντιάλ για ένα κράτος δεν είναι μόνο οικονομική. Είναι πρωτίστως συμβολική. Μέσα από μια τέτοια διοργάνωση, το κράτος δείχνει οργανωτική ικανότητα, τεχνολογική επάρκεια, ασφάλεια, πολιτισμική επιρροή και δυνατότητα να λειτουργήσει ως κόμβος διεθνούς συνάντησης. Όταν όμως η εικόνα αυτή διαταράσσεται από περιορισμούς εισόδου, πολιτικές εντάσεις ή αμφισβήτηση της ανοικτότητας, τότε η συμβολική ισχύς μειώνεται.

Γι’ αυτό και το Μουντιάλ του 2026 δεν θα κριθεί μόνο στο χορτάρι. Θα κριθεί και στο αν μπορεί να διατηρήσει την υπόσχεση της καθολικής συμμετοχής μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον, που γίνεται ολοένα πιο επιλεκτικό. Θα κριθεί επίσης από το αν οι διοργανωτές μπορούν να συνδυάσουν την ασφάλεια με τη φιλοξενία, χωρίς να μετατρέψουν τη διοργάνωση σε πεδίο διοικητικής καχυποψίας. Σε διαφορετική περίπτωση, το ποδόσφαιρο θα συνεχίσει να παίζεται, αλλά το πολιτικό του μήνυμα θα είναι ήδη ραγισμένο.

Το Μουντιάλ του 2026 είναι πιθανό να μείνει στην ιστορία όχι μόνο για τα αποτελέσματα, αλλά και για το τι αποκάλυψε για την εποχή του. Θα δείξει ότι η διεθνής πολιτική δεν έχει ξεπεράσει την κυριαρχία, αλλά την έχει μάλλον επανενεργοποιήσει. Θα δείξει επίσης, ότι οι μεγάλες παγκόσμιες διοργανώσεις δεν μπορούν να υπάρξουν έξω από τους γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς που τις περιβάλλουν. Και τελικά θα επιβεβαιώσει, ότι το ποδόσφαιρο εξακολουθεί να είναι ένας από τους πιο καθαρούς μηχανισμούς ανάγνωσης των αντιφάσεων του διεθνούς συστήματος.

Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι ότι το Μουντιάλ «πολιτικοποιείται». Το πρόβλημα είναι ότι ποτέ δεν έπαψε να είναι πολιτικό. Η διαφορά είναι πως σήμερα η πολιτική του διάσταση γίνεται πιο ορατή, πιο έντονη και πιο δύσκολα διαχειρίσιμη. Και αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό γεωπολιτικό μάθημα της διοργάνωσης του 2026.

Προέλευση: https://geoeurope.org/2026/06/25/otan-to-mountial-synanta-tin-kratiki-k/

123...17,941Σελίδα 1 από 17,941