Από την Πέλλα μέχρι τον Έβρο εξαπλώνεται το φαινόμενο των «ξερών κλαδιών» στις ροδακινοκαλλιέργειες, προκαλώντας έντονη ανησυχία στους παραγωγούς και αβεβαιότητα για τη φετινή παραγωγή συμπύρηνου ροδάκινου. Την ίδια ώρα, η νεοσύστατη Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ροδάκινων ετοιμάζεται να θέσει σε λειτουργία, μέσα στην επόμενη εβδομάδα, ειδική ψηφιακή πλατφόρμα καταγραφής των προσβολών, σε μια προσπάθεια να αποτυπωθεί με ακρίβεια η έκταση του προβλήματος και να συγκεντρωθούν κρίσιμα στοιχεία για τη διερεύνηση των αιτιών του.
Με τα τηλεφωνήματα από παραγωγούς να αυξάνονται καθημερινά και τις προσβολές να εμφανίζονται πλέον σε ολοένα και περισσότερες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, το φαινόμενο των «ξερών κλαδιών» εξελίσσεται σε νέα σοβαρή απειλή για τις ροδακινοκαλλιέργειες.
Όπως επισημαίνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Χρήστος Γιαννακάκης, πρόεδρος της Κοινοπραξίας Συνεταιρισμών Ημαθίας, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Εθνικής Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ), οι πρώτες ενδείξεις είχαν καταγραφεί το 2023 στην Πέλλα, ωστόσο φέτος το πρόβλημα παρουσιάζει εξάπλωση, πιθανότατα λόγω ευνοϊκών κλιματολογικών συνθηκών. Το φαινόμενο πλήττει κυρίως συμπύρηνα ροδάκινα και συγκεκριμένες ποικιλίες υψηλής παραγωγικής δυναμικής, ενώ ήδη έχουν εντοπιστεί κρούσματα σε Πέλλα, Ημαθία, Λάρισα και Έβρο, με φόβους ότι η εξάπλωση συνεχίζεται.
Στο πλαίσιο αυτό, η νεοσύστατη Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ροδάκινων προχωρά στη δημιουργία ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας, η οποία αναμένεται να «τρέξει» μέσα στην επόμενη εβδομάδα και θα επιτρέπει την οργανωμένη καταγραφή των περιστατικών από γεωπόνους και παραγωγούς, με φωτογραφικό υλικό και διασταύρωση στοιχείων, ώστε να υπάρξει για πρώτη φορά πλήρης εικόνα της έκτασης και της έντασης του φαινομένου.
Σύμφωνα με τον κ. Γιαννακάκη, τα πρώτα δείγματα που εξετάστηκαν στο Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο «δείχνουν» προς την κατεύθυνση μύκητα, χωρίς ωστόσο να έχει αποκλειστεί το ενδεχόμενο εμπλοκής κάποιου εντόμου. Για τον λόγο αυτό συγκροτείται επιστημονική ομάδα με τη συμμετοχή του Μπενάκειου, πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και του ΕΛΓΟ-Δήμητρα, που θα είναι ο φορέας υλοποίησης του διετούς προγράμματος. Στόχος είναι να διερευνηθούν τα ακριβή αίτια του φαινομένου, αλλά και οι ενδεδειγμένοι τρόποι αντιμετώπισής του.
«Φέτος, λόγω συγκεκριμένων κλιματολογικών συνθηκών, το φαινόμενο είχε ευρεία εξάπλωση», αναφέρει χαρακτηριστικά ο αντιπρόεδρος της ΕΘΕΑΣ, σημειώνοντας ότι οι αναφορές παραγωγών αυξήθηκαν κατακόρυφα τις τελευταίες περίπου 15 ημέρες.
Ψηφιακή καταγραφή με φωτογραφίες και ευθύνη γεωπόνου
Η ειδική ψηφιακή πλατφόρμα που δημιουργείται από την Εθνική Διεπαγγελματική Ροδάκινου αποτελεί συνέχεια της περσινής εφαρμογής που χρησιμοποιήθηκε για την καταγραφή των παραμορφωμένων ροδάκινων. Αυτή τη φορά, ωστόσο, το σύστημα θα είναι πιο αυστηρό ως προς την τεκμηρίωση των δηλώσεων.
Κάθε καταχώριση, όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Γιαννακάκης, θα συνοδεύεται από φωτογραφίες του αγροτεμαχίου από προκαθορισμένα σημεία λήψης, ώστε να αποφεύγονται ανακριβείς ή ψευδείς δηλώσεις, ενώ θα απαιτείται και υπεύθυνη δήλωση του επιβλέποντος γεωπόνου, ότι το φαινόμενο υφίσταται πράγματι στη συγκεκριμένη καλλιέργεια. Η πλατφόρμα θα καλύπτει όλες τις περιοχές όπου καλλιεργούνται ροδάκινα, από την Κεντρική Μακεδονία έως τη Λάρισα και τμήματα της Δυτικής Μακεδονίας.
«Με αυτόν τον τρόπο θα έχουμε ακριβή αποτύπωση της έκτασης του φαινομένου και των περιοχών που πλήττονται», επισημαίνει ο κ. Γιαννακάκης.
Πλήγμα κυρίως στο συμπύρηνο ροδάκινο- Τι σημαίνουν τα «ξερά κλαδιά» για την παραγωγή
Το πρόβλημα φαίνεται να πλήττει κυρίως το συμπύρηνο ροδάκινο και ειδικότερα ποικιλίες όπως οι «Κατερίνα», «Άνδρος» και «Έβερτ», οι οποίες θεωρούνται από τις πλέον παραγωγικές. Αντίθετα, μικρότερη φαίνεται να είναι -μέχρι στιγμής- η επίδραση στα επιτραπέζια ροδάκινα. Παράλληλα, σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, αντίστοιχα συμπτώματα έχουν εμφανιστεί και σε καλλιέργειες αμυγδάλου, κυρίως στην περιοχή της Λάρισας, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά.
Το φαινόμενο οδηγεί σε ξήρανση τμημάτων του δέντρου, με αποτέλεσμα τα προσβεβλημένα κλαδιά να πρέπει να αφαιρούνται άμεσα και να καταστρέφονται -διά της καύσης-, χωρίς να παραμένουν μέσα στις καλλιέργειες. «Το κλαδί καταστρέφεται και πρέπει να αφαιρεθεί και να καεί. Δεν πρέπει να μένει στο χωράφι», τονίζει ο κ. Γιαννακάκης.
Όπως εξηγεί, τα δέντρα μπορούν να ανακάμψουν, ωστόσο δεν είναι ακόμη γνωστό πόσος χρόνος απαιτείται μέχρι να επανέλθουν σε πλήρη παραγωγική δυναμικότητα.
Την ίδια στιγμή, ξεκαθαρίζει ότι για τις φετινές προσβολές οι δυνατότητες παρέμβασης είναι περιορισμένες, καθώς «το πρόβλημα έχει ήδη περάσει μέσα στον ιστό του φυτού». Οι παρεμβάσεις που εξετάζονται αφορούν κυρίως την πρόληψη και την προστασία της επόμενης καλλιεργητικής περιόδου, με πιθανές μυκητολογικές επεμβάσεις σε συγκεκριμένα χρονικά στάδια.
Σε υποχώρηση τα «παραμορφωμένα»
Πιο αισιόδοξη εμφανίζεται η εικόνα για το περσινό φαινόμενο των παραμορφωμένων ροδάκινων, καθώς, όπως αναφέρει ο αντιπρόεδρος της ΕΘΕΑΣ, η χρήση κυρίως του θειασβεστίου συνέβαλε σημαντικά στον περιορισμό του προβλήματος.
«Το φαινόμενο υπάρχει ακόμη αλλά σε πολύ μικρή κλίμακα. Βρέθηκε λύση κυρίως με το θειασβέστιο, που είναι και οικονομικό σκεύασμα», σημειώνει.
Ισραηλινή τεχνολογία άρδευσης με λιγότερο νερό και μεγαλύτερη παραγωγή
Ο κ. Γιαννακάκης αναφέρθηκε επίσης σε πιλοτική συνεργασία με ισραηλινή εταιρεία για την εγκατάσταση καινοτόμου συστήματος άρδευσης σε καλλιέργεια βερίκοκων στην περιοχή της Αγίας Μαρίνας Ημαθίας. Σύμφωνα με τον ίδιο, το σύστημα υπόσχεται έως και 50% εξοικονόμηση νερού, σημαντική μείωση στη χρήση λιπασμάτων και ταυτόχρονα αύξηση της παραγωγικότητας, η οποία -ανάλογα με την καλλιέργεια- μπορεί να φτάσει ακόμη και το 100%. Τα πρώτα αποτελέσματα της εφαρμογής αναμένονται έως τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο.
«Καμπανάκι» για τους εργάτες γης
Την ίδια ώρα, ιδιαίτερα οξύ παραμένει το πρόβλημα έλλειψης εργατών γης, με τις ανάγκες -σύμφωνα με τον κ. Γιαννακάκη- να ξεπερνούν πλέον τις 40.000 θέσεις πανελλαδικά.
Όπως εξηγεί, πολλοί εργάτες που απασχολούνταν τα προηγούμενα χρόνια σε θερμοκήπια και καλλιέργειες φράουλας έχουν μετακινηθεί σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης αναζητώντας υψηλότερες αμοιβές.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΘΕΑΣ έχει ήδη ξεκινήσει διαδικασίες μετάκλησης εργατών από την Αίγυπτο, ενώ -όπως λέει- επιτεύχθηκε συμφωνία με την αιγυπτιακή πλευρά ώστε η μετακίνηση να γίνεται μέσω συγκεκριμένων ταξιδιωτικών γραφείων και αεροπορικής εταιρείας. «Σήμερα υπάρχει τεράστιο πρόβλημα. Οι παραγωγοί προσπαθούν να καλύψουν τα κενά όπως μπορούν», υπογραμμίζει.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
