Μια αναδρομική ανάλυση σε περισσότερες από 110.000 γυναίκες ηλικίας 45 έως 80 ετών έδειξε ότι όσες λάμβαναν φάρμακα κατά της παχυσαρκίας GLP-1 είχαν περίπου 30% μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν καρκίνο του μαστού σε σύγκριση με όσες δεν λάμβαναν τα συγκεκριμένα φάρμακα. Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο φετινό ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO) και δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «JCO Oncology Practice».
Τα φάρμακα GLP-1, που αρχικά χρησιμοποιήθηκαν για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2, πλέον χορηγούνται ευρέως και για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και τη διαχείριση του σωματικού βάρους.
Στη συγκεκριμένη μελέτη, οι ερευνητές ανέλυσαν τα ιατρικά αρχεία 111.646 γυναικών ηλικίας 45-80 ετών με δείκτη μάζας σώματος (BMI) ίσο ή μεγαλύτερο του 25, οι οποίες είχαν υποβληθεί σε απεικονιστικό έλεγχο μαστού από τον Ιανουάριο του 2022 έως τον Ιούνιο του 2025.
Από αυτές, οι 15.264 γυναίκες (13,7%) είχαν λάβει συνταγογράφηση φαρμάκων GLP-1, ενώ οι υπόλοιπες 96.382 (86,3%) δεν είχαν λάβει τέτοια θεραπεία.
Οι ερευνητές εξέτασαν στη συνέχεια την εμφάνιση νέων περιστατικών καρκίνου του μαστού σε δύο διαφορετικές ομάδες ανάλυσης: στο σύνολο των γυναικών και σε μια μικρότερη ομάδα 30.528 ατόμων, όπου κάθε γυναίκα που λάμβανε GLP-1 αντιστοιχίστηκε με μία γυναίκα ίδιας ηλικίας, φυλής, εθνικότητας, δείκτη μάζας σώματος, πυκνότητας μαστού και διαβητικής κατάστασης.
Η μειωμένη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού καταγράφηκε και στις δύο αναλύσεις. Στο σύνολο του δείγματος οι γυναίκες που λάμβαναν GLP-1 εμφάνισαν κατά 35,1% χαμηλότερες πιθανότητες διάγνωσης καρκίνου του μαστού, ενώ στη μικρότερη ομάδα μελέτης η μείωση έφθασε το 30,5%.
Διευκρινίζεται ότι η μελέτη δεν έλαβε υπόψη τον τύπο του φαρμάκου GLP-1 ή τη διάρκεια χρήσης, τους γενετικούς παράγοντες κινδύνου ή τον τύπο και το στάδιο του καρκίνου κατά τη διάγνωση.
Η διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους αποτελεί εδώ και χρόνια βασικό στοιχείο των στρατηγικών πρόληψης του καρκίνου του μαστού, καθώς το υπερβολικό βάρος και η παχυσαρκία, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση, αποτελούν γνωστούς παράγοντες κινδύνου.
Παράλληλα, οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι η χρόνια χαμηλού βαθμού φλεγμονή μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη καρκίνου του μαστού. Τα φάρμακα GLP-1 φαίνεται ότι μειώνουν τη συστηματική φλεγμονή μέσω πολλαπλών βιολογικών μηχανισμών. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο συνδυασμός αυτών των επιδράσεων μπορεί να εξηγεί τη χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού που παρατηρήθηκε στις γυναίκες, οι οποίες λάμβαναν τις συγκεκριμένες θεραπείες.
Η καθηγήτρια Ακτινολογίας στην Ιατρική Σχολή Perelman του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνιας, Ελίζαμπεθ ΜακΝτόναλντ, σημειώνει ότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης και δεν επιβεβαιώνει οριστικά μια συσχέτιση μεταξύ των φαρμάκων GLP-1 και της μειωμένης συχνότητας εμφάνισης καρκίνου του μαστού, ωστόσο προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο στο αυξανόμενο σώμα ενδείξεων που υποδηλώνει ότι αξίζει να διερευνηθούν αυτά τα φάρμακα απώλειας βάρους ως πιθανά εργαλεία πρόληψης του καρκίνου.
Προηγούμενες μελέτες παρατήρησης έχουν συνδέσει τα φάρμακα GLP-1 με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου ή με καλύτερη έκβαση σε επιζώντες καρκίνου. Ωστόσο, απουσιάζουν ακόμη προοπτικές κλινικές μελέτες, οι οποίες θεωρούνται το «χρυσό πρότυπο» της κλινικής έρευνας. Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές σχεδιάζουν ήδη μια πολυκεντρική κλινική δοκιμή, προκειμένου να διερευνήσουν εάν τα φάρμακα GLP-1 μπορούν να μειώσουν την επίπτωση του καρκίνου του μαστού σε γυναίκες υψηλού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έχουν ιστορικό της νόσου.
«Τελικός μας στόχος είναι να βρούμε καλύτερες επιλογές για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού», επισημαίνει η Ελίζαμπεθ ΜακΝτόναλντ και προσθέτει: «Τα τελευταία χρόνια έχουμε δει σημαντική βελτίωση στα ποσοστά επιβίωσης των ασθενών με καρκίνο του μαστού. Θα θέλαμε να δούμε αντίστοιχη πρόοδο και στην πρόληψη της νόσου».
ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου
