Ο τρέχων μήνας «αναμένεται να είναι ακόμη χειρότερος από τον Μάρτιο» για τον τομέα της ενέργειας, ακόμη κι αν ο πόλεμος στο Ιράν τελειώσει σύντομα, προειδοποίησε χθες Δευτέρα ο εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ), ο Φατίχ Μπιρόλ.

   Ενώ δεξαμενόπλοια παρέδωσαν τον Μάρτιο τις ποσότητες που μετέφεραν καθώς είχαν «φορτωθεί πριν από την έναρξη της κρίσης (…) τίποτα δεν μπόρεσε να φορτωθεί» σε πετρελαιοφόρα αυτόν τον μήνα, εξήγησε ο κ. Μπιρόλ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

   Εκφράστηκε έπειτα από συνάντηση με τη γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα και τον πρόεδρο της Παγκόσμιας Τράπεζας (ΠΤ) Ατζάι Μπάγκα, με σκοπό να υπάρξει συντονισμός της αντίδρασης των τριών θεσμών στις συνέπειες του πολέμου στη Μέση Ανατολή στην παγκόσμια οικονομία.

   «Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση της ιστορίας. Αφορά το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, όμως επίσης κι άλλα βασικά προϊόντα, απόλυτα απαραίτητα, όπως τα λιπάσματα, τα πετροχημικά προϊόντα, ή ακόμη το ήλιο», εξήγησε ο επικεφαλής του ΔΟΕ.

   Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, οι τρεις διεθνείς οργανισμοί ενώνουν τις «δυνατότητές τους» ως προς την «αποτίμηση» όχι μόνο των εξελίξεων της κρίσης αλλά «και του πώς αντιδρούν οι χώρες», σημείωσε από τη δική της πλευρά η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα.

   Ως προς αυτό, το ΔΝΤ και η ΠΤ θύμισαν πως μπορούν να εκταμιεύσουν κατ’ ελάχιστον 20 δισεκατομμύρια δολάρια (ο καθένας θεσμός) για να βοηθήσουν χώρες που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες.

   «Αν η κρίση συνεχιστεί, θα αλλάξουμε τον προσανατολισμό άλλων προγραμμάτων, κάτι που θα μας επιτρέψει να έχουμε διαθέσιμο μέσα στους επόμενους έξι μήνες ποσό συνολικά 50 ως 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων», διαβεβαίωσε από την πλευρά του ο Ατζάι Μπάγκα, αναφερόμενος στις δυνατότητες χορηγήσεων της ΠΤ.

   Η κρίση μπορεί να παραταθεί ακόμη κι αφού τερματιστεί ο πόλεμος εξαιτίας «των ζημιών στις υποδομές» των τομέων του πετρελαίου και του αερίου στα κράτη του Κόλπου, προειδοποίησε η κ. Γκεοργκίεβα.

   Σύμφωνα με τον ΔΟΕ, πάνω από το ένα τρίτο των ενεργειακών υποδομών στις χώρες του Κόλπου έχει υποστεί σοβαρές ζημιές κατά τη διάρκεια του πολέμου που ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου με την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, το οποίο αντέδρασε κλείνοντας de facto το στενό του Χορμούζ.

   Ο Φατίχ Μπιρόλ θέλησε να φανεί θετικός, θυμίζοντας πως πάνω από το 80% των παγκόσμιων στρατηγικών αποθεμάτων παραμένει διαθέσιμο.

   Κάλεσε τις χώρες να «μην επιβάλλουν περιορισμούς στις εξαγωγές» τους, να δρουν ως «υπεύθυνα μέλη της διεθνούς κοινότητας».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο πολιτικός της δεξιάς Πέτερ Μάγκιαρ, πεισμένος υποστηρικτής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κέρδισε με εντυπωσιακή διαφορά στις βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν χθες Κυριακή στην Ουγγαρία τον Βίκτορ Όρμπαν, η ήττα του οποίου χαρακτηρίζεται βαρύ χτύπημα για τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος προσέφερε στον εθνικιστή λαϊκιστή απερχόμενο πρωθυπουργό δημόσια υποστήριξή σε κάθε ευκαιρία.

«Απελευθερώσαμε την Ουγγαρία», είπε στο τέλος της εκλογικής βραδιάς ο Πέτερ Μάγκιαρ, από βήμα εγκατεστημένο πάνω από την όχθη του Δούναβη, με φόντο το εμβληματικό κτίριο του ουγγρικού κοινοβουλίου, επευφημούμενος από δεκάδες χιλιάδες υποστηρικτές του, κάποιοι από τους οποίους εκτόξευαν πυροτεχνήματα.

«Μαζί, ρίξαμε το καθεστώς Όρμπαν», τόνισε ακόμη, αφού διέσχισε το πυκνό πλήθος ανεμίζοντας την ουγγρική σημαία.

Κατά την επίσημη καταμέτρηση που είχε φθάσει νωρίτερα το 98,15% των εκλογικών τμημάτων, το κόμμα του, το Tisza, θα καταλάβει 138 έδρες από τις 199 του κοινοβουλίου, αφού εξασφάλισε το 53,56% των ψήφων. Το Fidesz του Βίκτορ Όρμπαν θα περιοριστεί σε 55 έδρες, αφού δεν έλαβε παρά το 37,86%. Η συμμετοχή έφθασε σε επίπεδο ρεκόρ: 79,50%.

Λίγη ώρα πριν εκφραστεί ο αντίπαλός του, ο Βίκτορ Όρμπαν παραδεχόταν την ήττα, έπειτα από 16 χρόνια μονοκρατορίας του στη χώρα, μιλώντας για «οδυνηρό αλλά αναμφισβήτητο» αποτέλεσμα και προσθέτοντας ότι «συνεχάρη» το κόμμα που επικράτησε.

«Ήττα του αυταρχισμού»

Η πανωλεθρία του Βίκτορ Όρμπαν, που μετέτρεψε τη χώρα των 9,5 εκατομμυρίων κατοίκων σε μοντέλο ανελεύθερης δημοκρατίας, χαρακτηρίζεται επίσης πλήγμα για εθνικιστικά και ακροδεξιά κινήματα σε όλο τον κόσμο. Αυτό ισχύει στην περίπτωση του κινήματος «MAGA» του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έκανε ό,τι πέρναγε από το χέρι του για να τον στηρίξει, πολλαπλασιάζοντας τις δημόσιες τοποθετήσεις του και στέλνοντας τον αντιπρόεδρό του Τζέι Ντι Βανς την περασμένη εβδομάδα στη Βουδαπέστη.

Πρόκειται για «ηχηρή ήττα του αυταρχισμού, που αντηχεί πολύ μακριά από τα σύνορα της Ουγγαρίας», έκρινε το κέντρο μελετών Center for American Progress. «Είναι επίσης βαρύ πλήγμα για αυτούς που έβλεπαν στο διεφθαρμένο μοντέλο του Όρμπαν πρόγραμμα δράσης προς μίμηση, συμπεριλαμβανομένου του Ντόναλντ Τραμπ».

Αρκετοί ευρωπαίοι ηγέτες συνεχάρησαν αμέσως τον Πέτερ Μάγκιαρ, ανάμεσά τους ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, κι ο πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τραμπ, που πρόσθεσε δηκτικά στα ουγγρικά «Ρώσοι σπίτια σας!», αναφερόμενος στη στενή σχέση που διατηρούσε ο Βίκτορ Όρμπαν με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν έκρυψε την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι «η Ουγγαρία επέλεξε την Ευρώπη».

«Για την ΕΕ, τη Βρετανία και την Ουκρανία, η βραδιά ήταν καλή», έκρινε ο Γκρεγκουάρ Ρους, διευθυντής του προγράμματος για την Ευρώπη και τη Ρωσία στο κέντρο μελετών Chatham House, βλέποντας «λιγότερα εμπόδια και προοπτική πιο φιλικής συνεργασίας», αν και κατ’ αυτόν το αποτέλεσμα δεν είναι «η αρχή του τέλους του λαϊκισμού στην Ευρώπη».

Ο απερχόμενος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας ασκούσε συχνά το βέτο του εμποδίζοντας αποφάσεις της ΕΕ, όπως ιδίως στα τέλη Μαρτίου, όταν εμπόδισε τη χορήγηση δανείου 90 δισεκατομμυρίων δολαρίων ευρώ στην Ουκρανία. Στην προεκλογική του εκστρατεία ο Βίκτορ Όρμπαν παρουσίαζε την Ουκρανία ως εχθρό και κατηγορούσε τον πρόεδρό της Βολοντίμιρ Ζελένσκι πως προσπαθούσε να σύρει τους Ούγγρους στον πόλεμο εναντίον της Ρωσίας.

Η επιχειρηματολογία αυτή φάνηκε πως δεν αρκούσε, με φόντο τη στασιμότητα της οικονομίας, τον πληθωρισμό και τη διαφθορά που είχε πάρει πελώριες διαστάσεις, σημείωσαν αναλυτές.

Ο Πέτερ Μάγκιαρ υποσχέθηκε πως στο εξής η Βουδαπέστη θα είναι πιστό μέλος της ΕΕ, ωστόσο, όπως ακριβώς και ο Βίκτορ Όρμπαν, ο άλλοτε μέντοράς του, ως σήμερα αρνείται κατηγορηματικά να στείλει όπλα στον ουκρανικό στρατό.

«Ναι στην Ευρώπη»

«Ο ουγγρικός λαός είπε ναι στην Ευρώπη», είπε στο πλήθος χθες βράδυ, υποσχόμενος να αποκαταστήσει τους μηχανισμούς ελέγχου και εξισορρόπησης των εξουσιών και να εγγυηθεί τη «δημοκρατική λειτουργία» της χώρας, «τεράστιο» καθήκον.

Μολονότι νέος πολιτικός, ο 45χρονος, άλλοτε μέλος του Φίντες προτού μετατραπεί στον πιο απειλητικό αντίπαλό του, κατάφερε μέσα σε δυο χρόνια να οικοδομήσει κίνημα της αντιπολίτευσης ικανό να συντρίψει τον Βίκτορ Όρμπαν — παρότι ο απερχόμενος πρωθυπουργός φρόντισε να δημιουργήσει εκλογικό σύστημα κομμένο και ραμμένο για να έχει αυτός το προβάδισμα και παρότι τα μέσα ενημέρωσης τον εκθείαζαν ασταμάτητα.

«Είμαι εδώ για να νικήσω», είπε χθες το πρωί ο Βίκτορ Όρμπαν αφού ψήφισε στην πρωτεύουσα, αναφερόμενος στις φιλίες του στον κόσμο, από «τις ΗΠΑ ως την Κίνα, περνώντας από τη Ρωσία και τον τουρκικό κόσμο».

Όμως, πλέον «έχει γίνει πιο δύσκολο να παρουσιάζεται ο Τραμπ ως εγγυητής σταθερότητας», απεναντίας «εκλαμβάνεται από κάποιους ως παράγοντας αστάθειας στη διεθνή σκηνή», σχολίασε ο Μπούλτσου Χούνιαντι, αναλυτής στην Political Capital.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο  χώρες μέλη του ΝΑΤΟ ανακοίνωσαν σήμερα ότι δεν θα εμπλακούν στο σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει αποκλεισμό στο Στενό του Ορμούζ, προτείνοντας αντ’ αυτού να παρέμβουν μόνο αφού ολοκληρωθούν οι εχθροπραξίες, μια κίνηση που είναι πιθανό να εξοργίσει τον Ρεπουμπλικάνο και να οξύνει τις εντάσεις εντός της συμμαχίας.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο αμερικανικός στρατός θα συνεργαστεί με άλλες χώρες για να αποκλείσει τη θαλάσσια κυκλοφορία στο Στενό, αφού οι συνομιλίες του Σαββατοκύριακου μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών δεν κατέληξαν  σε συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν.

Ο αμερικανικός στρατός διευκρίνισε αργότερα ότι ο αποκλεισμός, ο οποίος επρόκειτο να ξεκινήσει στις 17:00 ώρα Ελλάδας σήμερα, θα ισχύει μόνο για πλοία που κατευθύνονται προς ή προέρχονται από ιρανικά λιμάνια.

Από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου το Ιράν έχει σε μεγάλο βαθμό αποκλείσει το Στενό για όλα τα πλοία, εκτός από τα δικά του. Επιδιώκει να καταστήσει τον έλεγχό του επί αυτής της θαλάσσιας οδού μόνιμο και ενδεχομένως να επιβάλει τέλη στα πλοία που τη χρησιμοποιούν.

“Ο αποκλεισμός θα ξεκινήσει σύντομα. Και άλλες χώρες θα συμμετάσχουν σε αυτόν τον αποκλεισμό», ανέφερε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social χθες Κυριακή.

Ωστόσο, σύμμαχοι του στο ΝΑΤΟ, περιλαμβανομένης της Βρετανίας και της Γαλλίας, επεσήμαναν  ότι δεν θα παρασυρθούν στη σύγκρουση συμμετέχοντας στον αποκλεισμό, τονίζοντας αντίθετα ότι εργάζονται πάνω σε μια πρωτοβουλία για το άνοιγμα της θαλάσσιας οδού, από την οποία διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου.

Η άρνησή τους αυτή αποτελεί ένα ακόμη σημείο τριβής με τον Τραμπ, ο οποίος έχει απειλήσει να αποσύρει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ και εξετάζει το ενδεχόμενο να αποσύρει μέρος των αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη, αφού αρκετές χώρες αρνήθηκαν να επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου τους από αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη για επιθέσεις κατά του Ιράν.

Σημαντική πίεση

“Δεν υποστηρίζουμε τον αποκλεισμό”, δήλωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ στο BBC. “Η απόφασή μου είναι απολύτως ξεκάθαρη: όποια κι αν είναι η πίεση — και υπήρξε αρκετά σημαντική πίεση — δεν πρόκειται να παρασυρθούμε στον πόλεμο”, πρόσθεσε.

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε δήλωσε σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι ο Τραμπ επιθυμεί συγκεκριμένες δεσμεύσεις στο άμεσο μέλλον για τη διασφάλιση του Στενού του Ορμούζ, όπως ανέφεραν διπλωμάτες στο Reuters την περασμένη εβδομάδα.

Το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να διαδραματίσει ρόλο στο Στενό, εφόσον και τα 32 μέλη του συμφωνήσουν στη συγκρότηση μιας αποστολής, επεσήμανε ο Ρούτε στις 9 Απριλίο

Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν ανακοινώσει ότι είναι πρόθυμες να συμμετάσχουν, αλλά μόνο αφού υπάρξει παύση των εχθροπραξιών με διάρκεια και μια συμφωνία με το Ιράν ότι τα πλοία τους δεν θα δέχονται επιθέσεις.

Η Γαλλία θα οργανώσει μια διάσκεψη μαζί με τη Βρετανία και άλλες χώρες για τη δημιουργία μιας πολυεθνικής αποστολής με στόχο την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Στενό, ανακοίνωσε σήμερα στο X ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν.

“Αυτή η αυστηρά αμυντική αποστολή, διακριτή από τους εμπλεκόμενους στη σύγκρουση, θα αναπτυχθεί μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες”, ανέφερε ο Μακρόν.

Η πρωτοβουλία έχει στόχο να θεσπιστούν κανόνες για την ασφαλή διέλευση και τον συντονισμό στρατιωτικών πλοίων που θα συνοδεύουν δεξαμενόπλοια, εξήγησε ο Στάρμερ στο βρετανικό κοινοβούλιο σήμερα.

“Επιτρέψτε μου να είμαι απολύτως σαφής: πρόκειται για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας και τη στήριξη της ελευθερίας των θαλάσσιων μεταφορών μόλις τερματιστεί η σύγκρουση. Κοινός μας στόχος είναι ένα συντονισμένο, ανεξάρτητο, πολυεθνικό σχέδιο”, τόνισε ο Βρετανός πρωθυπουργός.

Σύμφωνα με γαλλική διπλωματική πηγή, μια συνάντηση για την κατάρτηση σχεδίων για αυτή την  αποστολή, με τη συμμετοχή περίπου 30 χωρών,  θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ήδη από την Πέμπτη στο Παρίσι ή στο Λονδίνο.

Τα πολεμικά πλοία θα παρέχουν αίσθημα ασφάλειας χωρίς να εμπλέκονται σε εχθροπραξίες, ανέφερε η πηγή, προσθέτοντας ότι το Ιράν και οι ΗΠΑ θα ενημερωθούν για την αποστολή, αλλά δεν θα συμμετέχουν άμεσα σε αυτή.

Άλλη ευρωπαϊκή διπλωματική πηγή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο ο Τραμπ θα αντιμετώπιζε θετικά μια τέτοια αποστολή τώρα που έχει ήδη διατάξει τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ. “Με δεδομένο ότι ο Τραμπ χρησιμοποιεί πλέον το Στενό ως δικό του μοχλό πίεσης, θα θέλει μια αποστολή εκεί;» διερωτήθηκε η πηγή.

ΑΠΕ-ΜΠΕ