Μια σπουδαία επιτυχία που τιμά ολόκληρη τη σχολική του κοινότητα σημείωσε το 4ο Δημοτικό Σχολείο Αλεξάνδρειας, καθώς η μαθητική ομάδα CYBERNETICS κατέκτησε, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, το 1ο Βραβείο στην κατηγορία των Δημοτικών Σχολείων, στον 8ο Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό Τρισδιάστατης Σχεδίασης και Εκτύπωσης ST3dM 2026.
Η σημαντική αυτή διάκριση απονεμήθηκε από την επιστημονική επιτροπή του διαγωνισμού, ο οποίος διοργανώνεται από την ερευνητική ομάδα ST3dM του Τμήματος Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), αναγνωρίζοντας την αξία της μαθητικής δημιουργίας και της καινοτόμου προσέγγισης.
Το βραβευμένο έργο της ομάδας φέρει τον τίτλο «CYBERNETICS: Το Πρότυπο που Συνδέει» και διακρίθηκε στη θεματική ενότητα «Καθημερινότητα και Αειφορία», ανάμεσα σε πολλές αξιόλογες συμμετοχές από σχολεία όλης της Ελλάδας.
Η επιτυχία αυτή αποτελεί καρπό της δημιουργικότητας, της ερευνητικής διάθεσης, της συνεργασίας και της αφοσίωσης των μαθητών και μαθητριών της ομάδας CYBERNETICS. Παράλληλα, αναδεικνύει τη σημασία της εκπαιδευτικής διαδικασίας που ενθαρρύνει τα παιδιά να πειραματίζονται, να σχεδιάζουν, να αναζητούν λύσεις και να προσεγγίζουν τη γνώση μέσα από την καινοτομία και τον σεβασμό προς το περιβάλλον.
Καθοριστική ήταν η συμβολή του υπεύθυνου του έργου, κ. Βασίλειου Μπάτζιου, εκπαιδευτικού Πληροφορικής (ΠΕ86), ο οποίος υποστήριξε και καθοδήγησε την προσπάθεια της μαθητικής ομάδας.
Η διάκριση αυτή γεμίζει υπερηφάνεια τη σχολική κοινότητα του 4ου Δημοτικού Σχολείου Αλεξάνδρειας και αποτελεί ένα αισιόδοξο μήνυμα για τις δυνατότητες των μαθητών και μαθητριών, όταν η γνώση συνδυάζεται με τη φαντασία, τη συνεργασία και την αγάπη για τη δημιουργία.
Γέλιο, καθημερινές νευρώσεις, υπαρξιακά ερωτήματα και ένα τοστ που κινδυνεύει να ξεχαστεί στην τοστιέρα συνθέτουν τη δεύτερη stand-up comedy παράσταση του Μάριου Δημητρόπουλου και του Γιώργου Αλεβίζου, η οποία έρχεται την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου, στις 21:00, στην Κινηματόδρασις.
Μια παράσταση για όλα όσα μας απασχολούν από τη στιγμή που ανοίγουμε τα μάτια μας το πρωί μέχρι εκείνη την ώρα που προσπαθούμε να κοιμηθούμε, αλλά το μυαλό μας αρνείται να συνεργαστεί. Γιατί, ακόμη κι όταν όλα μοιάζουν να έχουν τελειώσει, οι σκέψεις συνεχίζουν να κάνουν υπερωρίες! Θα προλάβουμε τελικά; Και τι ακριβώς προσπαθούμε να προλάβουμε; Γιατί τσιμπάει τόσο εκείνο το μάλλινο πουλόβερ; Σε τι κοινωνία ζούμε; Μεγαλώσαμε τόσο απότομα; Και τι σημαίνει, επιτέλους, «πιτσικάρει»; Ερωτήματα καθημερινά, παράλογα, γνώριμα και ενίοτε βασανιστικά, αναζητούν απαντήσεις μέσα από το χιούμορ και την παρατήρηση της σύγχρονης πραγματικότητας.
Και κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, υπάρχει κι ένα τοστ. Ένα τοστ που βγήκε από την τοστιέρα, αλλά η τύχη του παραμένει υπό συζήτηση. Γιατί, όταν το μυαλό τρέχει με χίλια, ακόμη και τα πιο απλά πράγματα μπορούν να εξελιχθούν σε ολόκληρη περιπέτεια. Η καθημερινότητα, οι αγωνίες της ενηλικίωσης, οι δεύτερες σκέψεις, η ψυχολογία και η διαρκής προσπάθεια να βγάλουμε άκρη με τον εαυτό μας γίνονται αφορμή για μια stand-up comedy παράσταση που κοιτάζει τη ζωή κατάματα, χωρίς να χάνει την αίσθηση του χιούμορ της. Να πάμε σε ψυχολόγο ή να το παλέψουμε μόνοι μας; Αφού, τελικά, όλα στο μυαλό δεν είναι;
Ο Μάριος Δημητρόπουλος και ο Γιώργος Αλεβίζος μάς προσκαλούν σε μια βραδιά όπου οι απορίες μπορεί να μη λυθούν όλες, αλλά τουλάχιστον θα έχουμε γελάσει με αυτές. Γιατί, σε τελική ανάλυση, μπορεί όλα να πηγαίνουν στραβά, αλλά αν το καλοσκεφτούμε… καλά δεν είμαστε;
Πληροφορίες παράστασης
Παράσταση: Stand-up Comedy με τον Μάριο Δημητρόπουλο και τον Γιώργο Αλεβίζο
Μια βραδιά για να γελάσουμε με όσα μας αγχώνουν, μας προβληματίζουν και μας κάνουν να αναρωτιόμαστε αν τελικά τα έχουμε καταφέρει ή απλώς προσπαθούμε να προλάβουμε το επόμενο τοστ. Σας περιμένουμε!
Την ερχόμενη Πέμπτη, 29 Οκτωβρίου, αρχίζει στην κοινοβουλευτική επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων η επεξεργασία του νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που θέτει νέο πλαίσιο για servicers και προστασία οφειλετών, προβλέπει φορολογία crypto με 10% και περιλαμβάνει παρεμβάσεις σε κεφαλαιαγορά, τράπεζες, αγροτικό πετρέλαιο και ηλεκτρονικές πληρωμές.
Το νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή έχει τίτλο «Ενίσχυση εποπτείας των υπό διαχείριση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις – Προστασία συνεπών οφειλετών – Φορολογική μεταχείριση και εποπτεία κρυπτοστοιχείων – Λογιστική μεταρρύθμιση της Γενικής Κυβέρνησης – Ενίσχυση των συλλογικών επενδύσεων και της κεφαλαιαγοράς καθώς και της διαχείρισης κινδύνων και της εποπτείας του χρηματοπιστωτικού συστήματος – Ενσωμάτωση των Οδηγιών (ΕΕ) 2024/1619, (ΕΕ) 2024/2994, (ΕΕ) 2024/927, (ΕΕ) 2023/2864, (ΕΕ) 2024/2811 και (ΕΕ) 2024/1640 – Διατάξεις αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους – Συνταξιοδοτική ρύθμιση και λοιπές διατάξεις».
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του κατατεθέντος νομοσχεδίου, σκοπός του είναι η βιώσιμη αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους, η ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας των διαχειριστών πιστώσεων και των διαχειριστών απαιτήσεων κατά τη διαχείριση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις, η ενίσχυση του πλαισίου εποπτείας και κυρώσεων της Τράπεζας της Ελλάδος, συμπεριλαμβανομένης της δημοσιοποίησης των κυρώσεων, η ενίσχυση της προστασίας των συνεπών οφειλετών, η διασφάλιση της πλήρους και έγκαιρης πληροφόρησής τους για την οφειλή τους, η διευκόλυνση της ρύθμισης ή της οριστικής διευθέτησης των οφειλών με θέσπιση αυτοτελούς, τυποποιημένης και χρονικά οριοθετημένης διαδικασίας διμερούς ρύθμισης οφειλών και η διευκόλυνση των οφειλετών στην εξυπηρέτηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών τους προς τη φορολογική διοίκηση και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης, μέσω της διεύρυνσης των δυνατοτήτων τμηματικής καταβολής τους.
Με απόφαση του διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, Γιώργου Πιτσιλή (Α.1227/2026), μετατίθεται έως και την 13η Νοεμβρίου 2026 η καταληκτική προθεσμία υποβολής των Δηλώσεων Βραχυχρόνιας Διαμονής που αφορούν τον μήνα Σεπτέμβριο 2026.
Η μετάθεση της καταληκτικής προθεσμίας διευκολύνει τους υπόχρεους και τους διαχειριστές ακινήτων που αντιμετώπισαν τεχνικές δυσκολίες κατά την ψηφιακή υποβολή των δηλώσεων, ώστε να ολοκληρώσουν απρόσκοπτα τη διαδικασία υποβολής τους.
Για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, my1521:
Τηλεφωνικά στο 1521, εργάσιμες ημέρες από 7:00 έως 20:00,
Ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας my1521, 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, επιλέγοντας:
Στα μεγάλα και αξιοθαύμαστα ιστορικά γεγονότα της Νεότερης Ιστορίας των Ελλήνων συγκαταλέγεται και η ηρωική αντίσταση και το πνεύμα θυσίας για την τιμή της πατρίδας που επέδειξε ο Ελληνικός Στρατός, συνεπικουρούμενος από τον Ελληνικό λαό, κατά τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940-41. Τότε, οι Έλληνες όχι μόνο απέκρουσαν τον αριθμητικά και υλικά ασυγκρίτως υπέρτερο εισβολέα, αλλά τον υποχρέωσαν σε ταπεινωτική ήττα. Σ’ αυτό το Έπος ξεχωρίζουν δύο καθοριστικές πολυήμερες μάχες. Η Μάχη της Πίνδου και η απόκρουση της μεγάλης Εαρινής Επίθεσης των Ιταλών. Και στις δύο πρωταγωνιστές ήταν οι Θεσσαλοί που πολέμησαν μέσα από τις μονάδες της Ι Μεραρχίας (Λαρίσης), δηλαδή το 4ο Σύνταγμα Λαρίσης, το 5ο Σύνταγμα Τρικάλων, το 2ο Σύνταγμα Βόλου, το 51ο Σύνταγμα Τρικάλων, το 52ο Σύνταγμα Λαρίσης και την Ταξιαρχία Ιππικού Λαρίσης.
Ο Δρ. ιστορίας κ. Θεόδωρος Νημάς
Σχετικά με τις μάχες αυτές ο δρ Ιστορίας και μελετητής της πολεμική δράσης των Θεσσαλών σε όλους τους πολέμους Θεόδωρος Νημάς στο βιβλίο του « Η συμμετοχή των Τρικαλινών στους εθνικούς αγώνες και οι πεσόντες υπέρ Πατρίδος» δίνει μια συγκλονιστική περιγραφή. Ο ίδιος, σε συνέντευξή μας, μάς ανέφερε:
«Στην Μάχη της Πίνδου (28 Οκτωβρίου – 13 Νοεμβρίου 1940) η Ι Μεραρχία Θεσσαλίας ήταν εκείνη που αναχαίτισε στην αρχή και εν συνεχεία, με σκληρές μάχες, καταδίωξε τους Ιταλούς εισβολείς πέρα από τα ελληνοαλβανικά σύνορα. Η απόκρουσή της ανέτρεψε τα σχέδια του Ιταλού δικτάτορα Μπ. Μουσολίνι για ταχεία προέλαση και κατάληψη της Ελλάδος. Επομένως, αυτό που ονομάζουμε Έπος της Πίνδου είναι ουσιαστικά Έπος των Θεσσαλών».
Η μάχη της Πίνδου και η απόκρουση της Ιταλικής Εισβολής (28 Οκτ. – 15 Νοεμ 1940)
Πιο αναλυτικά σύμφωνα με όσα τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Νημάς, η κήρυξη του πολέμου στις 28 Οκτωβρίου 1940 βρήκε το Ι και ΙΙ Τάγμα του 51ου ΣΠ Τρικάλων (δκτής ανχης Δημ. Μισύρης), 1 λόχο προκαλύψεως, 1 διμοιρία πολυβόλων, 1 ουλαμό ιππικού, 1 ορειβατική πυροβολαρχία, 2 όλμους, 1 διμοιρία διαβιβάσεων και 1 λόχο ημιονηγών, που αποτελούσαν το Απόσπασμα Πίνδου (Δαβάκη), στην προωθημένη αμυντική τοποθεσία επί της Πίνδου (περιοχή Επταχωρίου Καστοριάς) και το ΙΙ Τάγμα (Παπαβασιλείου) του 5ου ΣΠ Τρικάλων, με ημιεμπόλεμη σύνθεση, στο Μέτσοβο (από 4 Σεπ. 1940), όπου οργάνωνε αμυντικά τον αυχένα Κατάρας. Το Ι/4 Τάγμα (Λαρίσης) με μία πυροβολαρχία βρισκόταν στο Ελευθεροχώρι Γρεβενών. Το ΙΙ/52 Τάγμα κινήθηκε στις 28 Οκτ. από το Αμύνταιο προς το Νεστόριο Καστοριάς. Ολόκληρο το 52 ΣΠ (Λαρίσης), που βρισκόταν στον Τύρναβο, κινήθηκε στις 29 Οκτ. προς Αμύνταιο όπου έφτασε στις 5 μ.μ. Από εκεί με αυτοκίνητα μεταφέρθηκε στο Δοτσικό. Λόγω των υποχωρητικών κινήσεων, στην αρχή, του Αποσπάσματος Δαβάκη, ο διοικητής της Ι Μεραρχίας (Λαρίσης) αντ/γος Βασ. Βραχνός διατάχτηκε από το Τμήμα Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας (ΤΣΔΜ) να μεταβεί αμέσως στο Επταχώρι και να αναλάβει την διεύθυνση των επιχειρήσεων. Οι άλλες μονάδες της Ι Μεραρχίας, που υπαγόταν στο Β΄ ΣΣ (έδρα Λάρισα) προέβησαν αμέσως σε επιστράτευση και ετοιμάστηκαν για το Μέτωπο της Πίνδου (Κεντρικό).
Σε ό,τι αφορά στο 5ο ΣΠ, η προσέλευση των εφέδρων αξιωματικών και οπλιτών γινόταν «αθρόως και μετ’ ακράτου ενθουσιασμού». Η κατάταξη ολοκληρώθηκε σχεδόν το βράδυ της 30ής Οκτωβρίου, υπήρχαν όμως αρκετές ελλείψεις σε οπλισμό και γενικώς ο ανεφοδιασμός ήταν ελλιπής, αλλά το ηθικό των ανδρών ήταν άριστο. Η εκπαίδευση των σκοπευτών αυτομάτων όπλων ήταν πολύ καλή με άριστα αποτελέσματα αργότερα στις μάχες. Οι έφεδροι αξιωματικοί ήταν εκπαιδευμένοι καλώς. Η έδρα του Β΄ ΣΣ μεταφέρθηκε στην Κοζάνη (διοικητής ο αντγος Δημ. Παπαδόπουλος) και της Ι Μεραρχίας στο Επταχώρι.
Στις 31 Οκτ. το Ι/5 Τάγμα (Γούλα) κινήθηκε προς Καλαμπάκα – Αγιόφυλλο – Γρεβενά – Σαμαρίνα. Το ίδιο δρομολόγιο ακολούθησε την επομένη η Διοίκηση του Συν/τος και το ΙΙΙ/5 Τάγμα (Χειμαρριώτη).
Όταν το βράδυ της 30ής Οκτωβρίου έφτασε στο Επταχώρι, προσθέτει, ο διοικητής της Ι Μεραρχίας βρήκε τα ελληνικά τμήματα σε διάλυση. Έδωσε διαταγή να επισκευαστεί η γέφυρα του Επταχωρίου, η οποία είχε ανατιναχτεί με διαταγή του Δαβάκη, να εγκατασταθεί εκεί φρουρά και να συλλαμβάνει τους φυγάδες, να ανασυγκροτήσουν τα τμήματά τους οι Κ. Δαβάκης και Αθ. Πανταζής και να συσταθεί Στρατονομία. Ζήτησε επίσης, να αποσταλεί δικαστικός σύμβουλος. Αμέσως, το κλίμα άλλαξε και επανήλθε πειθαρχία και τάξη στο στράτευμα. Σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της 31ης Οκτ. ο Βραχνός ανακοίνωσε την απόφασή του για αντεπίθεση του Ελληνικού Στρατού εναντίον της ιταλικής Μεραρχίας Τζούλια, η οποία ήδη είχε εισχωρήσει αρκετά μέσα στην οροσειρά της Πίνδου παρακάμπτοντας το Επταχώρι και την ελληνική γραμμή άμυνας. Αυτή ήταν η πρώτη ελληνική διαταγή για επιθετική ενέργεια. Ο Βραχνός διαίρεσε το Απόσπασμα Πίνδου σε τρεις διλοχίες.
Ήδη, από τις 31 Οκτ. το ΙΙ/5 Τάγμα (Παπαβασιλείου) ακολουθώντας το δρομολόγιο Μέτσοβο – Βρυσοχώρι – Ελεύθερο, είδε από μακριά ιταλική φάλαγγα να κινείται προς Παλιοσέλι. Εκλήθη ο υπλγός Πανδής του ουλαμού πυροβολικού να βάλει εναντίον των Ιταλών. Οι βολές ήταν επιτυχείς, ο εχθρός αιφνιδιάστηκε και διασκορπίστηκε στο χωριό. Η πορεία τους σταμάτησε εδώ. Οι Έλληνες στρατιώτες πήραν το βάπτισμα του πυρός. Στις 3 Νοεμ. αφίχθη στην περιοχή ο ανχης Μαρδ. Φριζής και ανέλαβε την διοίκηση του Αποσπ. Αώου, στο οποίο εντάχτηκαν το ΙΙ/5 Τάγμα, το Τάγμα Κονίτσης και ο Ουλαμός ΠΒ των 105 Πανδή.
Συνεχίζοντας την εξιστόρησή του ο κ. Νημάς, αναφέρει ότι όντως την 1η Νοεμ. 1940 εξαπολύθηκαν οι ελληνικές αντεπιθέσεις. Στον Γράμμο ενεργεί η διλοχία του ΙΙ/51 Τάγματος, που βρισκόταν σε συνοχή, με διοικητή τον ανχη Δημ. Μισύρη (Απόσπασμα Μισύρη). Κοντά στη Λυκορράχη συνέλαβε 130 αιχμαλώτους (οι 3 αξιωματικοί)· άλλοι 150 διασκορπίστηκαν στις ρεματιές αλλά συνελήφθησαν αργότερα. Οι Έλληνες είχαν 50 νεκρούς και τραυματίες, μεταξύ των οποίων και ο Μισύρης, ο οποίος παρέμεινε στο πεδίο της μάχης έως την λήξη της το απόγευμα. Στο ύψωμα Τσούκα, στα όρια Φούρκας – Ζούζουλης, ενεργεί διλοχία του Ι/4 Τάγματος, ενισχυμένο με 2 διμοιρίες πολυβόλων και 1 ορεινή πυροβολαρχία, υπό τον Ι. Καραβία. Ο διοικητής της Ι Μεραρχίας Β. Βραχνός εγκαταστάθηκε στον Άι-Λια Επταχωρίου. Η μάχη της Τσούκας ήταν λυσσώδης. Οι Έλληνες την κατέλαβαν με αλλεπάλληλες επιθέσεις και αντεπιθέσεις και με εφ’ όπλου λόγχη, αλλά είχαν μεγάλες απώλειες. Μεταξύ των νεκρών ο Ρόδιος υπλγός Αλέξ. Διάκος και ο έφ. ανθλγός Ελευθ. Ντάσκας από τον Πλάτανο (Βάνια) Τρικάλων, ο οποίος υπήρξε ο πρώτος έφεδρος αξιωματικός νεκρός του πολέμου. Και οι δύο θάφτηκαν στο νεκροταφείο της Ζούζουλης. Με καθυστέρηση ενήργησε η διλοχία του σχη Δαβάκη με τις διμοιρίες Γ. Κουμπουρλή και Δ. Σπυρόπουλου. Μετά από σκληρή και φονική μάχη (τραυματίστηκε βαριά στο στήθος ο Κουμπουρλής) οι Έλληνες κατέλαβαν το ύψ. του Άι-Λια (υψ. 1250).
Αν και τα εδαφικά κέρδη ήταν μικρά, η σημασία των νικών αυτών ήταν πολύ μεγάλη. Σύμφωνα με την Ιστορία της Δ.Ι.Σ. «Η σθεναρά επιθετική στάσις της Ιης Μεραρχίας εβελτίωσε ριζικώς εντός εικοσιτετραώρου την όλην όψιν της δημιουργηθείσης καταστάσεως εις την περιοχήν της Πίνδου».
Στις 2 Νοεμ. το μεσημέρι, υπό περίεργες συνθήκες, τραυματίστηκε ο σχης Κ. Δαβάκης και μετακομίστηκε τη νύχτα στο Επταχώρι από τον Λαρισαίο έφ. ανθλγό Ν. Χατζηευθυμίου και εν συνεχεία στο Νοσοκομείο Κοζάνης και έκτοτε δεν συμμετείχε στις πολεμικές επιχειρήσεις. Τη διοίκηση του Νοτίου Συγκροτήματος (Απόσπασμα Πίνδου) ανέλαβε ο Ιω. Καραβίας, αντικαθιστώντας τον Κ. Δαβάκη, ενώ τη διοίκηση του 51 ΣΠ ανέλαβε ο ανχης Θεμ. Κετσέας. Σ’ αυτό εντάχτηκαν το Ι/2 και το Ι/4 Τάγματα συγκροτώντας το Απόσπασμα Κετσέα. Την επομένη εξαπολύεται επίθεση στις ιταλικές θέσεις της Βόρειας Πίνδου. Ο υπλγός Δ. Σπυρόπουλος με χειροβομβίδες εξουδετέρωσε μόνος του εχθρικό πολυβολείο. Αιχμαλωτίζονται περίπου 300 Ιταλοί, ενώ οι άλλοι διασκορπίστηκαν στο δάσος και τις ρεματιές. Οι Έλληνες κατέλαβαν τα υψώματα Ρωμιός (υψ. 1751), Λευκάδια (υψ. 1474), Ταμπούρι (υψ. 1874), Γύφτισσα (υψ. 1762) και Βούζιο (υψ. 2053). Οι Ιταλοί μολονότι πολέμησαν γενναία, αποδεικνύονται άμαθοι στην εκ του συστάδην μάχη με εφ’ όπλου λόγχη, ενώ αντίθετα οι Έλληνες ήταν άριστα εκπαιδευμένοι σ’ αυτό το είδος πολέμου.
Η Ταξιαρχία Ιππικού (υπό τον σχη τον Σ. Δημάρατο) έφτασε στο Δοτσικό (υψ. 1060) την 1η Νοεμ. Μία ίλη με τη διοίκησή της εγκαταστάθηκε στο ύψ. Σκούρτζα (υψ. 1799). Την επομένη έφτασε το 1ο Σύνταγμα Ιππικού (υπό τον ανχη Σ. Παπαθανασίου). Αμέσως άρχισε η επίθεση εναντίον τμημάτων της ιταλικής Μεραρχίας Τζούλια. Ως το βράδυ έφτασαν στην περιοχή και άλλα ελληνικά τμήματα: το ΙΙΙ/7 Τάγμα Πεζοναυτών, το ΙΙΙ/52 Τάγμα και ο ίδιος ο σωματάρχης Δημ. Παπαδόπουλος, ο οποίος από εδώ και στο εξής διευθύνει ο ίδιος τη μάχη της Πίνδου. Στις 3 Νοεμ. εξαπολύεται γενική επίθεση. Στις μάχες που επακολούθησαν, κατά τον επιτελάρχη του Β΄ ΣΣ Δημ. Μαχά, «οι πεδινοί της Θεσσαλίας νίκησαν τους ορεινούς των Άλπεων». Οι Έλληνες κατέλαβαν τα υψώματα Μπαλλή (υψ. 1532) και Ρέντα (υψ. 1706) και μπήκαν στη Σαμαρίνα (υψ. 1450) εκδιώκοντας τους Ιταλούς.
Η Μεραρχία «Τζούλια», παρά τις απώλειές της, διατηρούσε την κύρια δύναμή της (7 τάγματα, 12 πυροβόλα, 25 μεγάλους όλμους και 50 μικρούς) και κατευθύνεται προς το Μέτσοβο, που ήταν ο αντικειμενικός της σκοπός για να αποκόψει τον δρόμο Τρικάλων-Ιωαννίνων. Στις 2 Νοεμ. η εμπροσθοφυλακή της είχε εισέλθει στο Δίστρατο (υψ. 1000) και την επομένη στη Βωβούσα, μόλις δύο ώρες από το Μέτσοβο. Κατά κακήν της τύχη εκεί βρέθηκε ο 3ος Λόχος (Παπή) του 51 ΣΠ (Τρικάλων), που είχε συμπτυχθεί από τον Γράμμο, και προβάλλει αντίσταση καθυστερώντας την. Σε λίγο φτάνουν και τμήματα της Μεραρχίας Ιππικού Σερρών από το Μέτσοβο, αλλά και το ΙΙ/4 Τάγμα (Λαρίσης). Από τις 5 Νοεμ. το Ι/5 Τάγμα (Τρικάλων) είχε εμπλακεί και αυτό σε σκληρό αγώνα με τους Ιταλούς κοντά στο Δίστρατο, ενώ το ΙΙΙ/5 Τάγμα κινήθηκε προς Γομάρα και εισήλθε στον αγώνα στις 7 Νοεμ. Το Ι/7 Τάγμα Πεζοναυτών (Χαλκίδας) είχε κινηθεί ήδη προς το Μέτσοβο. Στις 4 Νοεμ. η Μεραρχία «Τζούλια» βρέθηκε ανάμεσα σε δύο πυρά και η πορεία της ανακόπηκε οριστικά. Το μεσημέρι άρχισε να οπισθοχωρεί αφήνοντας 35 νεκρούς (ο 1 αξιωματικός). Από τις 5 ως τις 8 Νοεμ. οι Ιταλοί αμύνθηκαν σκληρά.
Τελικά, μέσω της κοιλάδας του Αώου, υποχώρησαν εσπευσμένως και ατάκτως υποστηριζόμενοι από την αεροπορία τους, η οποία τους κάλυπτε από τα ελληνικά πυρά και τους εφοδίαζε με τρόφιμα. Τους καταδίωξε το Απόσπασμα Ε. Χατζηφόρου, διοικητή του 4ου ΣΠ (Λαρίσης) και το ΙΙ/5 Τάγμα Τρικάλων που βρέθηκε στον δρόμο τους. Όπως έγραψε ο υπερασπιστής του Υψώματος 731 τχης Δημ. Κασλάς, «Την 11ην Νοεμβρίου ο εχθρός συνεχίζει την άτακτόν του υποχώρησιν, εγκαταλείπει σχεδόν όλα τα υλικά του και αυτά ακόμη τα Πυροβόλα. Τμήματα Ιππικού προχωρούν, τους προλαμβάνουν, διότι οι πεζοί δεν μπορούν να τους παρακολουθήσουν και συλλαμβάνουν πολλούς αιχμαλώτους, οι οποίοι έχουν χάσει τελείως το ηθικόν τους […]. Οι Ιταλοί συνεχίζουν την υποχώρησίν των και κατευθύνονται εν σπουδή εις τα Β. υψώματα της Κονίτσης, τα οποία οργανώνουν δι’ αντίστασιν».
Κατά τον αείμνηστο Θεσσαλό δημοσιογράφο Λάζαρο Αρσενίου, ο οποίος έλαβε μέρος στον πόλεμο ως έφεδρος ανθυπολοχαγός, «στην Πίνδο πολεμούν Θεσσαλοί κατά 90%. Στα συντάγματα πεζικού 2ο Βόλου, 4ο Λαρίσης, 5ο Τρικάλων, στην Ταξιαρχία Ιππικού και στις μονάδες του πυροβολικού, υπηρετούσαν Θεσσαλοί. Μαζύ τους πολεμούσαν πεζοναύτες του 7ου Συντάγματος Χαλκίδας και λίγοι προεπιστρατευμένοι Εφτανησιώτες και Πελοπονήσιοι στα συντάγματα 51ο Τρικάλων και 52ο Λαρίσης. Από τους Θεσσαλούς τουλάχιστον 25% είναι Βλάχοι, καταγόμενοι από την Πίνδο, που την ξέρουν πολύ καλά. Αλλά και οι άλλοι Θεσσαλοί έχουν δεσμούς με βουνά, αφού η περιοχή τους είναι κατά 64% ορεινή».
Αλλά και ο επιτελάρχης του Β΄ ΣΣ Δημ. Μαχάς δεν φείδεται επαίνων για τους Θεσσαλούς μαχητές: «Η Τζούλια εθεωρείτο η καλύτερη μονάδα του ιταλικού στρατού. Είχε όλα τα εφόδια για ορεινό αγώνα. Οι στρατιώτες της κατάγονταν από τις Άλπεις και ήσαν ειδικά εκπαιδευμένοι για ορεινό αγώνα. Την επίλεκτη αυτή μονάδα εκλήθησαν να την αντιμετωπίσουν Θεσσαλοί, που οι περισσότεροί τους ήσαν πεδινοί και χωρίς τα κατάλληλα εφόδια. Αλλά “την έκαναν καλά”. Ο Θεσσαλός στρατιώτης είναι εκλεκτός. Μας άρεσε πολύ. Είχα ξαναπολεμήσει με Θεσσαλούς και μάλιστα τσολιάδες, όπως και με Στερεοελλαδίτες, Πελοποννησίους και άλλους. Ο Θεσσαλός στρατιώτης είναι πολύ πειθαρχικός, πολύ υπομονετικός και δείχνει μεγάλη αντοχή στην πείνα και στις κακουχίες του πολέμου. Ανεβαίνει και στις δυσπρόσιτες κορφές. Στην Πίνδο οι πεδινοί της Θεσσαλίας νίκησαν τους ορεινούς της Ιταλίας».
Με την νικηφόρα για τους Έλληνες Μάχης της Κόνιτσας (14-15 Νοεμβρίου) οι Ιταλοί εκδιώχθηκαν από το ελληνικό έδαφος και μετά ο πόλεμος συνεχίστηκε εντός της Βορείου Ηπείρου με συνεχείς νίκες των Ελλήνων.
Στη φωτογραφία ο δρ ιστορίας κ. Νημάς – Φωτογραφία ΑΠΕ-ΜΠΕ
Αποστόλης Ζώης
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Τα ιδιωτικά αεροσκάφη εκλύουν δυσανάλογα μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα, σύμφωνα με ανάλυση του παραρτήματος της μη κυβερνητικής οργάνωσης Oxfam στη Γερμανία.
Ιδιωτικά αεροσκάφη ευθύνονταν για εκπομπές συνολικά 16 εκατομμυρίων μετρικών τόνων CO2 σε παγκόσμια κλίμακα πέρυσι, υπογραμμίζει σε ανακοίνωση που δίνει στη δημοσιότητα.
Σύμφωνα με την ανάλυση της ΜΚΟ, τα ιδιωτικά αεροσκάφη εκλύουν περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα σε δυο δευτερόλεπτα από ό,τι οποιοδήποτε μέλος του φτωχότερου 50% του πληθυσμού σε έναν ολόκληρο χρόνο.
Το 2025 έγιναν πάνω από 55.000 αναχωρήσεις ιδιωτικών αεροσκαφών από γερμανικά αεροδρόμια και οι εκλύσεις CO2 ξεπέρασαν τους 182.000 μετρικούς τόνους.
Πάντα σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Όξφαμ, τα αεριωθούμενα αυτά εκλύουν περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα σε μισή ώρα από ό,τι ο μέσος κάτοικος της Γερμανίας σ’ έναν ολόκληρο χρόνο. Η οργάνωση βασίζει τον υπολογισμό αυτό στο ότι οι μέσες ετήσιες εκπομπές κατά κεφαλήν φθάνουν τα 9,9 μετρικούς τόνους στη Γερμανία.
Ωστόσο η οργάνωση δεν κάνει συγκρίσεις των εκπομπών ανά επιβάτη των πτήσεων ιδιωτικών αεροσκαφών και των εμπορικών πτήσεων.
Σύμφωνα με την ανάλυση, μόλις 250.000 άνθρωποι σε παγκόσμια κλίμακα χρησιμοποιούν ιδιωτικά αεροσκάφη. Η Όξφαμ τονίζει πως πρόκειται για το πλουσιότερο 0,0003% του πληθυσμού του πλανήτη.
«Οι υπερπλούσιοι οδηγούν τον κόσμο προς την κλιματική κατάρρευση», στηλίτευσε η οργάνωση, επιχειρηματολογώντας πως πολύ μικρή μειονότητα ευθύνεται για δυσανάλογα μεγάλο μέρος των εκπομπών αερίων, λόγω της κατανάλωσης ειδών και υπηρεσιών πολυτελείας και άλλες δραστηριότητες.
Κάλεσε να εφαρμοστούν υψηλότεροι φόροι στις πολύ μεγάλες περιουσίες.
Ημερήσια Διαταγή για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου
Την ανάγκη μετασχηματισμού των Ενόπλων Δυνάμεων ώστε να προστατεύουν αποτελεσματικά την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, όπως αυτά απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο, τόνισε ο υπουργός Εθνικής ‘Αμυνας, Νίκος Δένδιας, στην Ημερήσια Διαταγή του για την Εθνική Επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940.
Απευθυνόμενος στους αξιωματικούς, υπαξιωματικούς, στρατιώτες, ναύτες, σμηνίτες, εθνοφύλακες, εφέδρους και το πολιτικό προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων, ανέφερε: «Η 28η Οκτωβρίου δεν αποτελεί απλώς κορυφαία στιγμή της Εθνικής μας Ιστορίας. Αποτελεί διαχρονικό υπόδειγμα εθνικής στάσης. Το 1940 η Ελλάδα κλήθηκε να επιλέξει ανάμεσα στην υποταγή και στην αντίσταση. Με πλήρη επίγνωση του δυσμενούς συσχετισμού ισχύος, επέλεξε την αντίσταση».
Όπως επισήμανε, το «ΟΧΙ» υπήρξε «η απόφαση του Ελληνικού Λαού να διατηρήσει το δικαίωμα να ορίζει τη μοίρα του και να μην αποδεχθεί την επιβολή ξένης βούλησης. Η απόφαση αυτή δεν περιορίστηκε σε μια διακήρυξη. Υποστηρίχθηκε στο πεδίο της μάχης και σφραγίστηκε με τη θυσία χιλιάδων Ελλήνων».
«Αυτό», συνέχισε, «είναι το ουσιαστικό περιεχόμενο της σημερινής Επετείου. Η Ελευθερία προϋποθέτει βούληση υπεράσπισής της. Η Εθνική Κυριαρχία απαιτεί διαρκή προάσπιση. Το Διεθνές Δίκαιο αποτελεί το θεμέλιο των διεθνών σχέσεων, αλλά η εφαρμογή και η προστασία των δικαιωμάτων που απορρέουν από αυτό προϋποθέτουν αξιόπιστη δυνατότητα αποτροπής».
«Για την Ελλάδα», υπογράμμισε, «η αποτροπή αποτελεί προϋπόθεση για τη διατήρηση της ειρήνης, της ασφάλειας και της ελευθερίας των εθνικών της επιλογών. Η σημερινή διεθνής πραγματικότητα καθιστά την απαίτηση αυτή ακόμη πιο επιτακτική. Αναθεωρητικές πρακτικές, απόπειρες δημιουργίας τετελεσμένων μέσω στρατιωτικής ισχύος και η ταχύτατη εξέλιξη της τεχνολογίας μεταβάλλουν το περιβάλλον ασφαλείας και τη φύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Η προσαρμογή σε αυτή την πραγματικότητα δεν αποτελεί επιλογή.
Συνιστά Εθνικό Καθήκον».
Μιλώντας για την «Ατζέντα 2030» εξήγησε ότι υπηρετεί «αυτή την εκπλήρωση του εθνικού καθήκοντος» και ανέλυσε: «Τη συγκρότηση Ενόπλων Δυνάμεων ικανών να εξασφαλίζουν στην Ελλάδα την αποτρεπτική ισχύ που απαιτείται για να διαμορφώνει και να υπερασπίζεται αυτοτελώς τις επιλογές του Ελληνικού λαού. Να προστατεύει αποτελεσματικά την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα, όπως αυτά απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο. Να αποτρέπει τη δημιουργία τετελεσμένων και κάθε απόπειρα επιβολής εις βάρος της. Γι’ αυτό μετασχηματίζουμε τις Ένοπλες Δυνάμεις».
Και πρόσθεσε: «Με τη νέα Δομή Δυνάμεων, τον μακροπρόθεσμο προγραμματισμό των αμυντικών εξοπλισμών, την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών, την «Ασπίδα του Αχιλλέα», τις νέες πλατφόρμες, τα αυτόνομα συστήματα, την Κυβερνοάμυνα, την ενίσχυση της Εφεδρείας και την ανάπτυξη εγχώριου οικοσυστήματος αμυντικής καινοτομίας. Ο μετασχηματισμός αυτός αποβλέπει στη διαμόρφωση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων που απαιτεί η αποτελεσματική αποτροπή στο σύγχρονο περιβάλλον ασφαλείας ενόψει των τεχνολογικών εξελίξεων».
Ο κ. Δένδιας χαρακτήρισε τους αξιωματικούς, υπαξιωματικούς, στρατιώτες, ναύτες, σμηνίτες, εθνοφύλακες, εφέδρους και το πολιτικό προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων, τον «καθοριστικό συντελεστή αυτής της προσπάθειας».
«Σε κάθε έναν και κάθε μία από εσάς εκφράζω τον σεβασμό μου και την ευγνωμοσύνη μου για την αφοσίωση, τον επαγγελματισμό και την προσήλωσή σας στο συνταγματικό σας καθήκον. Αποτελείτε την έμπρακτη εγγύηση της εθνικής ασφάλειας και της αμυντικής ικανότητας της πατρίδας. Το παράδειγμα της 28ης Οκτωβρίου του 1940 προσδιορίζει και σήμερα το μέγεθος της ευθύνης μας» κατέληξε ο υπουργός Εθνικής ‘Αμυνας.
Οι ένοπλες δυνάμεις της Ιορδανίας εξαπέλυσαν χθες Δευτέρα αεροπορικά πλήγματα στη νότια Συρία, στα οποία βρήκαν τον θάνατο τουλάχιστον έξι άνθρωποι, με το Αμάν να ανακοινώνει ότι χτυπήθηκαν «τρομοκρατικοί» στόχοι, μερικά 24ωρα μετά την πολύνεκρη επίθεση μέσα σε ελληνορθόδοξη εκκλησία στο χασεμιτικό βασίλειο, που αποδόθηκε σε ισλαμιστές.
Οι ιορδανικές αρχές είχαν διαμηνύσει εξαρχής πως θα αντιδρούσαν με μεγάλη αυστηρότητα στην άνευ προηγουμένου επίθεση αυτή εναντίον των χριστιανών της χώρας, η οποία διαπράχθηκε την Παρασκευή, μέσα σε ναό, όπου ένοπλοι άνοιξαν πυρ κατά τη διάρκεια κηδείας, σκοτώνοντας εννιά ανθρώπους, προτού τραπούν σε φυγή.
Αφού χθες το πρωί ανακοίνωσε τη σύλληψη τριών ανδρών που χαρακτήρισε τους δράστες της επίθεσης, το Αμάν ανέφερε το βράδυ πως διεξήχθησαν αεροπορικές επιδρομές στη νότια Συρία.
Οι επιχειρήσεις αυτές «κατέστρεψαν θέσεις τρομοκρατών» και σκότωσαν ή τραυμάτισαν «πολλά μέλη» οργανώσεων συνδεόμενων, σύμφωνα με τις ένοπλες δυνάμεις της Ιορδανίας, με τους δράστες της τρομοκρατικής ενέργειας.
Στη συριακή πλευρά, οι υγειονομικές αρχές στην επαρχία Ντεράα (νοτιοδυτικά) έκαναν λόγο για «έξι μάρτυρες, ανάμεσά τους τρία παιδιά και γυναίκα».
Η συριακή πολιτική άμυνα επιβεβαίωσε τον απολογισμό των έξι νεκρών και παράλληλα πρόσθεσε πως πλήγμα στη γειτονική επαρχία Σουάιντα σκότωσε άνδρα.
«Δεν υπήρξε κανένας συντονισμός εκ των προτέρων με τη συριακή πλευρά όσον αφορά τη στρατιωτική επιχείρηση», ανέφερε σε ανακοίνωσή της που μεταδόθηκε από το πρακτορείο ειδήσεων SANA η de facto κυβέρνηση της Συρίας.
Μετά τους βομβαρδισμούς, η συριακή αρχή συνόρων και τελωνείων ανακοίνωσε πως κλείνει το κυριότερο συνοριακό φυλάκιο με την Ιορδανία, γνωστό με την ονομασία Νασίμπ στη συριακή πλευρά και Τζάμπερ στην ιορδανική, «λόγω των τρεχουσών περιστάσεων», ενώ συμπλήρωσε πως αναστέλλεται κάθε διέλευση «επιβατών» και «εμπορευμάτων» και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Η επίθεση που άφησε πίσω 9 νεκρούς και 25 τραυματίες στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, στο χωριό Χαμούντ της επαρχίας Καράκ (νότια), καταδικάστηκε έντονα από τις αρχές της Ιορδανίας, χώρα όπου χριστιανοί υπολογίζεται πως είναι περί το 3% του πληθυσμού (11 εκατομμύρια συνολικά), που είναι κατά πλειονότητα σουνιτικός.
Η χώρα θα παραμείνει «όαση ασφάλειας και σταθερότητας», διαβεβαίωσε ο διευθυντής της υπηρεσίας δημόσιας ασφάλειας Αμπντάλα Μαάιτα μετά την ανακοίνωση για τη σύλληψη των τριών υπόπτων χθες το πρωί.
«Σκοταδιστική ιδεολογία»
Οι άνδρες αυτοί, μέλη της ίδιας οικογένειας, που χαρακτηρίστηκαν «τρομοκράτες» από τις αρχές, συνελήφθησαν νωρίς το πρωί «μέσα σε εγκαταλελειμμένο σπίτι» στην επαρχία Καράκ, στο οποίο είχαν κρυφτεί, σύμφωνα με τις αρχές και κρατικά ΜΜΕ.
«Οι δύο είναι αδέλφια και ο τρίτος κουνιάδος τους. Όλοι εμφορούνται από τακφιριστική (σ.σ. ισλαμιστική εξτρεμιστική) ιδεολογία», ανέφερε ο Αμπντάλα Μαάιτα κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.
Διακομίστηκαν και νοσηλεύονται φρουρούμενοι σε νοσοκομείο, καθώς τραυματίστηκαν από πυρά των δυνάμεων επιβολής του νόμου κατά την επιχείρηση για τη σύλληψή τους.
Στο ακίνητο βρέθηκε και κατασχέθηκε «μεγάλη ποσότητα πυρομαχικών», πρόσθεσε.
Πριν από τους βομβαρδισμούς στη Συρία, ο υπουργός Εσωτερικών Μάζεν αλ Φαράγια είχε πει για τους φερόμενους ως δράστες πως «τίποτα δεν δείχνει πως είχαν επαφές με το εξωτερικό, ή ότι συνεργάστηκαν με κάποιο ξένο μέρος».
Στην επαρχία Καράκ, με συνολικά 375.000 κατοίκους, ζει μεγάλη κοινότητα χριστιανών.
Καταγγέλλοντας την «τρομοκρατική» ενέργεια, ο ιορδανός μονάρχης Αμπντάλα Β΄ τόνισε μέσω X την Παρασκευή πως η χώρα του θα επιβάλει τις «σκληρότερες» ποινές στους δράστες.
«Είχαμε ορκιστεί ότι οι τρομοκράτες δεν θα γλίτωναν την τιμωρία, και κανένας υποστηρικτής σκοταδιστικών ιδεολογιών που διχάζουν τους Ιορδανούς δεν θα γίνει ανεκτός», ανέφερε χθες ο βασιλιάς σε νέο μήνυμά του μέσω X.
Στην Ιορδανία, η διάπραξη φόνου επισύρει τη θανατική ποινή δι’ απαγχονισμού.
Ο υπουργός κυβερνητικής επικοινωνίας Μοχάμεντ αλ Μομάνι δήλωσε χθες ότι οι αρχές είναι έτοιμες να δράσουν «με σιδηρά πυγμή, χωρίς έλεος ούτε επιείκεια», να πλήξουν «οποιονδήποτε αποπειράται να πλήξει την Ιορδανία».
Αμετάβλητο στο 2,5% αναμένεται να διατηρήσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) το βασικό της επιτόκιο (καταθέσεων) στη συνεδρίαση της Πέμπτης 29 Οκτωβρίου 2026, εν μέσω αντίρροπων δυνάμεων στην οικονομία, οι οποίες επηρεάζουν τις προοπτικές του πληθωρισμού και καθιστούν πιο περίπλοκη την άσκηση της νομισματικής πολιτικής.
Η ΕΚΤ αύξησε δύο φορές τα επιτόκια το 2026, κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο και κατά άλλες 25 μονάδες βάσης τον Σεπτέμβριο, λόγω της εκτίναξης των τιμών της ενέργειας που προκάλεσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και της υπέρβασης του στόχου του 2% για τον πληθωρισμό. Το νέο ενεργειακό σοκ οδήγησε τον πληθωρισμό της Ευρωζώνης στο 3,8% τον Σεπτέμβριο, από 2,1% τον Φεβρουάριο, όταν ξεκίνησαν οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν.
Μέχρι στιγμής, οι αυξημένες τιμές της ενέργειας έχουν διαχυθεί σε περιορισμένο βαθμό στις τιμές άλλων προϊόντων και υπηρεσιών. Οι τιμές της ενέργειας αυξάνονταν με ετήσιο ρυθμό 18,9% τον περασμένο μήνα, έναντι μείωσής τους κατά 3,1% τον Φεβρουάριο, ενώ οι τιμές των υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 3,5%, έναντι αύξησης 3,3%, αντίστοιχα. Ο δομικός πληθωρισμός, που δεν περιλαμβάνει τις τιμές της ενέργειας και των τροφίμων, αυξήθηκε οριακά στο 2,5%, από 2,4% την ίδια περίοδο. Ωστόσο, σταδιακά αναμένεται να σημειωθεί μεγαλύτερη αύξηση και στον δομικό πληθωρισμό, καθώς οι επιχειρήσεις δεν θα μπορούν να απορροφούν το υψηλότερο ενεργειακό κόστος.
Συνολικά, πάντως, η οικονομία της Ευρωζώνης βρίσκεται σήμερα σε διαφορετική φάση από ό,τι το 2021-2022, όταν οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες κατά την περίοδο της πανδημίας και, στη συνέχεια, το ενεργειακό σοκ από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία συνδυάστηκαν με την αύξηση των περιθωρίων κέρδους των επιχειρήσεων. Η υψηλή ρευστότητα των νοικοκυριών, λόγω των αποταμιεύσεων κατά την περίοδο της πανδημίας και των κυβερνητικών μέτρων στήριξης, συνέβαλε επίσης στην εκτίναξη του πληθωρισμού σε διψήφια επίπεδα. Σήμερα, αντίθετα, η ζήτηση στην οικονομία είναι πολύ πιο περιορισμένη, γεγονός που συγκρατεί τις ανοδικές πιέσεις στις τιμές.
Η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη συνεχίζεται, αλλά με σημαντικά χαμηλότερο ρυθμό, της τάξης του 1,2% (το β΄ τρίμηνο του 2026), και βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στις επενδύσεις των επιχειρήσεων στην τεχνητή νοημοσύνη και στις εξαγωγές προϊόντων που σχετίζονται με αυτήν. Στην ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας συμβάλλει και η πράσινη μετάβαση, καθώς περιορίζεται ο αντίκτυπος των υψηλών τιμών του φυσικού αερίου στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος.
Κατά συνέπεια, το νέο πληθωριστικό κύμα αναμένεται να είναι σημαντικά ηπιότερο από εκείνο της περιόδου 2021-2022 και, αντίστοιχα, ηπιότερη εκτιμάται ότι θα είναι και η αντίδραση της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ, όπως έχει επισημάνει ο επικεφαλής οικονομολόγος της, Φίλιπ Λέιν.
Οι αγορές χρήματος δεν αναμένουν μεταβολή του επιτοκίου της ΕΚΤ την ερχόμενη Πέμπτη, αλλά προεξοφλούν δύο έως τρεις ακόμη αυξήσεις επιτοκίων το επόμενο δωδεκάμηνο, ενώ το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) προβλέπει τουλάχιστον μία ακόμη αύξηση εντός του 2026.
Η ένταση των πωλήσεων στην παγκόσμια αγορά ομολόγων, που έχει αυξήσει σημαντικά τις αποδόσεις τους και στην Ευρώπη, μπορεί να περιορίσει την ανάγκη για νέες αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ, καθώς συμβάλλει στη μείωση της ζήτησης. Αναλυτές που συμμετείχαν σε έρευνα του Bloomberg αναμένουν μία τελική αύξηση του επιτοκίου στο 2,75% τον Δεκέμβριο.
Οι αυξημένες αποδόσεις των ομολόγων ανεβάζουν το κόστος δανεισμού για τις μεγάλες επιχειρήσεις, περιορίζοντας την προσφυγή τους στην κεφαλαιαγορά για τη χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων, ενώ αυξάνουν και το κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων.
Σε ομιλία του στις αρχές Οκτωβρίου, ο κ. Λέιν ανέφερε ότι τα στοιχεία για τον πληθωρισμό του Σεπτεμβρίου δεν υποδηλώνουν μια ευρεία και μόνιμη αύξηση του δομικού πληθωρισμού. Παράλληλα, τόνισε ότι η αύξηση των αποδόσεων των μακροπρόθεσμων ομολόγων θα επιβραδύνει την ανάπτυξη και θα περιορίσει τη μετακύλιση του υψηλότερου κόστους ενέργειας περισσότερο από ό,τι ανέμενε η ΕΚΤ τον περασμένο μήνα.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, δήλωσε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στα τέλη του περασμένου μήνα ότι «αν και η ανάπτυξη είναι ανθεκτική, τα μακροπρόθεσμα επιτόκια αυξήθηκαν σημαντικά μετά την τελευταία μας συνεδρίαση, κάτι που θα επιβραδύνει την ανάπτυξη και θα περιορίσει τη μετακύλιση (του ενεργειακού κόστους) περισσότερο από ό,τι αναμενόταν στις προβλέψεις μας του Σεπτεμβρίου».
Η υγεία της καρδιάς είναι στενά συνδεδεμένη με την υγεία του εγκεφάλου, την ορμονική υγεία και την ψυχική υγεία και ευεξία σε κάθε στάδιο της ζωής των γυναικών, υπογραμμίζει μια σειρά επιστημονικών δημοσιεύσεων που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Circulation».
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα είναι η κύρια αιτία θανάτου για τις γυναίκες, ωστόσο μόνο τέσσερις στις δέκα γυναίκες τα αναγνωρίζουν ως τη μεγαλύτερη απειλή για την υγεία τους.
«Οι γυναίκες λαμβάνουν ιατρική φροντίδα από διαφορετικές ειδικότητες, αλλά συχνά αυτή είναι αποσπασματική και ασύνδετη. Οι δημοσιεύσεις αυτές συνδέουν τα επιμέρους στοιχεία για τους κλινικούς γιατρούς, τις ασθενείς και τους διαφορετικούς τομείς της υγείας, προωθώντας μια ολιστική φροντίδα που ξεκινά από την εφηβεία», σημειώνει η δρ. Σαντίγια Καν, επικεφαλής της συγγραφικής ομάδας και καθηγήτρια Καρδιαγγειακής Επιδημιολογίας στην Ιατρική Σχολή Feinberg του Πανεπιστημίου Northwestern στο Σικάγο.
Οι δημοσιεύσεις αναδεικνύουν τον ρόλο της ορμονικής υγείας στην καρδιαγγειακή υγεία των γυναικών σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Για χρόνια, οι επιστήμονες υποτιμούσαν τη σημασία των ορμονών για την καρδιά των γυναικών, καθώς οι μηνιαίες ορμονικές διακυμάνσεις δυσκόλευαν την έρευνα. Ωστόσο, τα οιστρογόνα, η οιστραδιόλη και η προγεστερόνη επηρεάζουν τα κύτταρα των αιμοφόρων αγγείων, του εγκεφάλου και του καρδιακού μυός. Επηρεάζουν επίσης τα επίπεδα χοληστερόλης, την τάση των κυττάρων του αίματος να συσσωματώνονται, τις φλεγμονώδεις διεργασίες, την αρτηριακή πίεση και την αντίδραση του οργανισμού στο στρες.
Η συχνότερη καρδιαγγειακή πάθηση στις γυναίκες είναι η ίδια με εκείνη των ανδρών: η συσσώρευση αθηρωματικής πλάκας που στενεύει τις αρτηρίες. Ωστόσο, οι γυναίκες είναι πιθανότερο να εμφανίσουν και άλλες σοβαρές παθήσεις, όπως η μικροαγγειακή στεφανιαία νόσος, η οποία επηρεάζει τα μικρά αιμοφόρα αγγεία της καρδιάς, η καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης, στην οποία η καρδιά συστέλλεται κανονικά αλλά δεν χαλαρώνει σωστά μεταξύ των παλμών, ή ο αυτόματος διαχωρισμός στεφανιαίας αρτηρίας, μια κατάσταση κατά την οποία προκαλείται αιφνίδια ρήξη μιας στεφανιαίας αρτηρίας.
Οι τρεις δημοσιεύσεις αποτελούν κοινή πρωτοβουλία της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής, του Αμερικανικού Κολεγίου Μαιευτήρων και Γυναικολόγων και της Εταιρείας Μητρικής-Εμβρυϊκής Ιατρικής.
Στις δημοσιεύσεις αναδεικνύονται σημαντικοί σταθμοί καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής των γυναικών:
Η εφηβεία είναι καθοριστική για την καρδιά
«Η φροντίδα της καρδιάς των γυναικών δεν αρχίζει στην εμμηνόπαυση. Η εφηβεία αποτελεί ένα σημαντικό σημείο καμπής», επισημαίνει η δρ Αμάντα Μ. Περάκ, αναπληρώτρια καθηγήτρια Παιδιατρικής και Προληπτικής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Northwestern.
Για παράδειγμα, η πρώτη περίοδος πριν από την ηλικία των δέκα ετών συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου αργότερα στη ζωή, η ακανόνιστη περίοδος, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με επίμονη, βαθιά ακμή ή ασυνήθιστα αυξημένη τριχοφυΐα στο πρόσωπο ή στο σώμα, μπορεί να αποτελεί ένδειξη συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών, το οποίο σχετίζεται με διαταραχές στη ρύθμιση του σακχάρου, αυξημένο κίνδυνο διαβήτη και καρδιαγγειακής νόσου. Η κ. Περάκ προσθέτει ότι «το ζητούμενο είναι ότι στην εφηβεία διαμορφώνονται συνήθειες και πρότυπα συμπεριφοράς. Είναι πολύ ευκολότερο να διατηρήσεις την καλή υγεία της καρδιάς παρά να την ανακτήσεις».
Νεαρή ενήλικη ζωή: Τι να συζητούν οι γυναίκες με τον γιατρό τους
Οι γυναίκες θα πρέπει να γνωρίζουν ακόμα και σε νεαρή ηλικία ότι διατρέχουν κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων. Σημαντικό ρόλο έχουν οι οκτώ βασικοί παράγοντες που περιλαμβάνει το πρόγραμμα «Life’s Essential 8» της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας: η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, αρτηριακής πίεσης, σακχάρου και χοληστερόλης, η υγιεινή διατροφή, η σωματική δραστηριότητα, ο επαρκής και ποιοτικός ύπνο και η αποφυγή του καπνίσματος.
Οι επιστήμονες προτείνουν επίσης, στις γυναίκες να συζητούν με τον γιατρό τους πότε οι διαταραχές του κύκλου μπορεί να υποδηλώνουν αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, πώς επηρεάζουν οι διαφορετικές μέθοδοι αντισύλληψης την καρδιαγγειακή υγεία, ποιες ειδικές εξετάσεις χρειάζονται πριν από την εγκυμοσύνη με βάση το ιατρικό τους ιστορικό.
Πριν και μετά την εγκυμοσύνη
Οι δημοσιεύσεις υπογραμμίζουν τη σημασία της καλής καρδιαγγειακής υγείας πριν από την εγκυμοσύνη. Ωστόσο, τονίζεται ότι εννέα στις δέκα γυναίκες ηλικίας 20 έως 44 ετών δεν έχουν ιδανική καρδιαγγειακή υγεία όταν μένουν έγκυες.
Η εγκυμοσύνη συχνά περιγράφεται ως ένα είδος «τεστ κοπώσεως» για την καρδιά. Η υψηλή αρτηριακή πίεση κατά την εγκυμοσύνη, ο διαβήτης κύησης και ο πρόωρος τοκετός συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου αργότερα στη ζωή.
Ο πρώτος χρόνος έπειτα από μια εγκυμοσύνη είναι, επίσης, μια πολύ κρίσιμη περίοδος για τον έλεγχο και την παρακολούθηση αυτών των κινδύνων. Ωστόσο, πολλές γυναίκες αντιμετωπίζουν δυσκολίες που τις εμποδίζουν να υποβληθούν στην απαραίτητη παρακολούθηση μετά την εγκυμοσύνη.
Η σύνδεση με την ψυχική υγεία
Η ψυχική υγεία και ευεξία, η ορμονική λειτουργία και η υγεία της καρδιάς αλληλεπιδρούν σε πολλά επίπεδα και σε κάθε στάδιο της ζωής μιας γυναίκας. Όπως επισημαίνεται, οι μεταβολές της διάθεσης, που μπορεί να περιλαμβάνουν συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης, ενδέχεται να σχετίζονται με τις ορμονικές διακυμάνσεις. Την ίδια ώρα, το άγχος και η κατάθλιψη μπορούν να επηρεάσουν τις καθημερινές συνήθειες, όπως την άσκηση ή τη διατροφή.
Επίσης, οι διατροφικές διαταραχές γίνονται συχνότερες στα κορίτσια από την ηλικία των δώδεκα ετών περίπου και μπορούν να επηρεάσουν την καρδιαγγειακή υγεία αργότερα στη ζωή. Στην ηλικία των 17 ετών, τα κορίτσια έχουν διπλάσιες πιθανότητες από τα αγόρια να διαγνωστούν με κατάθλιψη. Οι έφηβοι με κατάθλιψη είναι πιθανότερο να εμφανίσουν παχυσαρκία αργότερα, ενώ και η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης.
Εξάλλου, οι γυναίκες με διαγνωσμένη καρδιαγγειακή νόσο είναι πιθανότερο να εμφανίσουν κατάθλιψη και άγχος. Παράλληλα, οι συγκεκριμένες ψυχικές διαταραχές μπορούν να επιβαρύνουν την καρδιαγγειακή τους υγεία.
Οι νέες δημοσιεύσεις προτείνουν ο έλεγχος της ψυχικής υγείας και της ευεξίας να ενταχθεί συστηματικά στην ιατρική φροντίδα των γυναικών, όπως συμβαίνει με άλλες παραμέτρους της υγείας τους.
Πριν και μετά την εμμηνόπαυση
Τα χρόνια πριν από την εμμηνόπαυση χαρακτηρίζονται από ορμονικές διακυμάνσεις, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν την καρδιαγγειακή υγεία. Καθώς συντελούνται αυτές οι αλλαγές, οι γυναίκες μπορεί να παρουσιάσουν αύξηση της LDL χοληστερόλης, της λεγόμενης «κακής» χοληστερόλης, αύξηση του σωματικού βάρους και ενδεχομένως άνοδο της αρτηριακής πίεσης.
Είναι επίσης μια περίοδος κατά την οποία οι συνέπειες χρόνιων ανθυγιεινών συνηθειών μπορεί να γίνουν πιο εμφανείς και να εκδηλωθεί καρδιαγγειακή νόσος. Οι επιστήμονες τονίζουν, ωστόσο, ότι ποτέ δεν είναι αργά για να υιοθετήσει κανείς υγιεινές συνήθειες.
Τα χρόνια γύρω από την εμμηνόπαυση αποτελούν, επίσης, μια καλή ευκαιρία για τις γυναίκες να συζητήσουν με τον γιατρό τους ερωτήματα όπως εάν διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου, τι μπορούν να κάνουν για να μειώσουν αυτόν τον κίνδυνο και ποιες εξετάσεις χρειάζεται να κάνουν.
Κατά την εμμηνόπαυση, οι επιστήμονες προτείνουν στις γυναίκες να συζητούν με τον γιατρό τους μια σειρά από ζητήματα, όπως πώς μπορούν να εκτιμήσουν τον κίνδυνο που διατρέχουν για να σχεδιάσουν την ενδεδειγμένη πρόληψη και θεραπεία, τι μπορούν να κάνουν για να αντιμετωπίσουν τους βασικούς παράγοντες κινδύνου, αλλά και πώς επηρεάζει ο ύπνος την υγεία τους.
