Υγεία – Οστεοπόρωση: Η νέα εποχή στη διάγνωση – Τι αλλάζει στην αξιολόγηση της υγείας των οστών

Η διάγνωση της οστεοπόρωσης περνά σε μια νέα εποχή, καθώς η οστική πυκνότητα εξακολουθεί να αποτελεί την εξέταση εκλογής, αλλά πλέον αναζητούνται τρόποι αξιολόγησης και της ποιότητας του οστού, καθώς και του μελλοντικού κινδύνου κατάγματος.

Μία από τις νεότερες τεχνολογίες βασίζεται στους υπερήχους και δεν χρησιμοποιεί ιονίζουσα ακτινοβολία. Για τις νέες δυνατότητες στην αξιολόγηση της υγείας των οστών, αλλά και για τις παθήσεις που μπορεί να κρύβονται πίσω από μια χαμηλή οστική πυκνότητα, μίλησε στο Πρακτορείο FM και στην Τάνια Μαντουβάλου ο ενδοκρινολόγος, επιστημονικός συνεργάτης του Εργαστηρίου Έρευνας Παθήσεων του Μυοσκελετικού Συστήματος «Θ. Γαροφαλίδης» του Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιώργος Τροβάς. Αφορμή στάθηκε το 21ο συνέδριο του Συλλόγου Σκελετικής Υγείας «Πεταλούδα», που πραγματοποιήθηκε χθες σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας, με αντικείμενο την οστεοπόρωση και, ευρύτερα, τη σκελετική υγεία, την πρόληψη, την άσκηση και τη διατροφή. Η οστεοπόρωση είναι «σιωπηλή» νόσος, καθώς στα αρχικά της στάδια δεν προκαλεί συμπτώματα και συχνά γίνεται αντιληπτή μόνο όταν έχει ήδη συμβεί ένα κάταγμα. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή εκτίμηση του κινδύνου κατάγματος αποκτούν, επομένως, ιδιαίτερη σημασία.

Από την ποσότητα στην ποιότητα του οστού

Όπως επισήμανε ο ειδικός η μέτρηση της οστικής πυκνότητας με τη μέθοδο DEXA, παραμένει η εξέταση εκλογής για τη διάγνωση της οστεοπόρωσης, όμως η συγκεκριμένη εξέταση έχει έναν σημαντικό περιορισμό: αποτυπώνει κυρίως την ποσότητα του οστού και όχι το σύνολο των παραμέτρων που καθορίζουν την αντοχή του. Ο κ. Τροβάς εξήγησε ότι η αντοχή ενός οστού δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την οστική πυκνότητα. Καθορίζεται και από την αποκαλούμενη «ποιότητα» του οστού, δηλαδή από χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τη δομή και τη μηχανική του αντοχή. Σε αυτό το πεδίο, όπως ανέφερε, έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια νέες τεχνολογίες που επιχειρούν να δώσουν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για την κατάσταση του σκελετού. «Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει μια νέα μέθοδος που βασίζεται στους υπερήχους και δεν χρησιμοποιεί ιονίζουσα ακτινοβολία.

Εκτίμηση κινδύνου για μελλοντικό κάταγμα

Η συγκεκριμένη τεχνολογία ξεκίνησε από την Ιταλία και πλέον, έχει διαδοθεί και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ έχει λάβει και έγκριση από τον αμερικανικό FDA. Η μέθοδος αυτή δεν περιορίζεται στη μέτρηση της ποσότητας του οστού, αλλά επιχειρεί να αξιολογήσει και παραμέτρους της ποιότητάς του. Επιπλέον, συνδυάζοντας τις συγκεκριμένες παραμέτρους, μπορεί να συμβάλει στην εκτίμηση του μελλοντικού κινδύνου κατάγματος.Το στοιχείο αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς στην οστεοπόρωση δεν ενδιαφέρει μόνο το αν κάποιος έχει σήμερα χαμηλή οστική πυκνότητα, αλλά και το πόσο πιθανό είναι να υποστεί ένα οστεοπορωτικό κάταγμα τα επόμενα χρόνια». Η εξέταση, όπως διευκρίνισε, δεν αφορά μόνο ανθρώπους που έχουν ήδη διαγνωστεί με οστεοπόρωση, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση και άλλων ατόμων. Αξίζει να αναφερθεί ότι η νέα τεχνολογία δεν έχει ακόμη ενταχθεί στο δημόσιο σύστημα υγείας στην Ελλάδα. Ο κ. Τροβάς εκτίμησε ωστόσο ότι στο άμεσο μέλλον θα μπορούσε να αποκτήσει μεγαλύτερη θέση στην κλινική πράξη, εφόσον πιστοποιηθεί και υπάρξει διαδικασία αποζημίωσής της από τον ΕΟΠΥΥ, ενώ εξέφρασε την εκτίμηση ότι τα επόμενα χρόνια είναι πιθανό να υπάρξουν μονάδες του δημόσιου συστήματος που θα διαθέτουν τον σχετικό εξοπλισμό.

Χαμηλή οστική πυκνότητα δεν σημαίνει πάντα οστεοπόρωση

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Τροβάς στο γεγονός ότι η διάγνωση της οστεοπόρωσης είναι, όπως είπε, διάγνωση εξ αποκλεισμού. «Το γεγονός ότι ένας άνθρωπος εμφανίζει χαμηλή οστική πυκνότητα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι πάσχει από οστεοπόρωση. Ο γιατρός θα πρέπει να αποκλείσει άλλα αίτια και άλλες παθήσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε χαμηλή οστική πυκνότητα ή να επηρεάσουν την υγεία των οστών. Για τον λόγο αυτό, πριν από τη χορήγηση θεραπείας, είναι απαραίτητος ένας βασικός εργαστηριακός έλεγχος του οστικού μεταβολισμού. Ο έλεγχος αυτός μπορεί να δώσει σημαντικές πληροφορίες και να κατευθύνει τον γιατρό προς την αναζήτηση μιας υποκείμενης πάθησης.
Υποφωσφατασία, οστεομαλακία και άλλες καταστάσεις μπορεί να κρύβονται πίσω από τη χαμηλή οστική πυκνότητα
Μία από τις σπάνιες αλλά σημαντικές παθήσεις που ανέφερε ο κ. Τροβάς είναι η υποφωσφατασία. Πρόκειται για πάθηση που μπορεί να συνδέεται με επανειλημμένα κατάγματα και μπορεί να υποψιάσει τον γιατρό ένα χαρακτηριστικό εργαστηριακό εύρημα, όπως η χαμηλή τιμή της αλκαλικής φωσφατάσης. «Η αναγνώρισή της έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η σωστή διάγνωση μπορεί να αποτρέψει λανθασμένες θεραπευτικές επιλογές και να οδηγήσει στην κατάλληλη αντιμετώπιση. Από την άλλη πλευρά, η χαμηλή βιταμίνη D μπορεί, σε βάθος χρόνου και ανάλογα με τη βαρύτητα της έλλειψης, να οδηγήσει σε διαταραχή της μεταλλοποίησης του οστού και οστεομαλακία. Και ακριβώς, γι’ αυτόν τον λόγο, ο εργαστηριακός έλεγχος πριν από τη θεραπεία είναι ιδιαίτερα σημαντικός».

Ποια ευρήματα πρέπει να χτυπήσουν «καμπανάκι» στον γιατρό

Όπως ανέφερε ο γνωστός ενδοκρινολόγος, ο βασικός εργαστηριακός έλεγχος περιλαμβάνει ένα πάνελ εξετάσεων που σχετίζονται με τον μεταβολισμό των οστών. «Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχουν αποκλίσεις σε παραμέτρους όπως το ασβέστιο, η παραθορμόνη, η βιταμίνη D και η αλκαλική φωσφατάση. Έτσι, τόσο ένα αυξημένο όσο και ένα χαμηλό ασβέστιο, μια αυξημένη παραθορμόνη, μια χαμηλή βιταμίνη D, αλλά και μια χαμηλή ή αυξημένη αλκαλική φωσφατάση, μπορούν να αποτελέσουν ενδείξεις ότι χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση».

Κάθε πότε χρειάζεται επανάληψη της μέτρησης;

Σε ό,τι αφορά τη συχνότητα της μέτρησης οστικής πυκνότητας, ο κ. Τροβάς ανέφερε ότι όταν η αρχική μέτρηση δείχνει οστεοπενία, η επανάληψη μπορεί, κατά κανόνα, να πραγματοποιηθεί σε διάστημα περίπου δύο έως τριών ετών, ανάλογα βεβαίως με το συνολικό προφίλ κινδύνου του κάθε ανθρώπου. «Υπάρχουν, ωστόσο, περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται συχνότερη παρακολούθηση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν γυναίκες με ιστορικό καρκίνου του μαστού που λαμβάνουν συγκεκριμένη θεραπεία, οποία μπορεί να συνδέεται με ταχεία απώλεια οστικής μάζας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η μέτρηση μπορεί να χρειάζεται να επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο. Όταν υπάρχει ήδη διάγνωση οστεοπόρωσης και έχει ξεκινήσει φαρμακευτική αγωγή, η παρακολούθηση με μέτρηση οστικής πυκνότητας γίνεται συνήθως σε ετήσια βάση, ώστε να αξιολογείται η πορεία της θεραπείας. Η σύγχρονη προσέγγιση στην οστεοπόρωση, επομένως, δεν περιορίζεται πλέον σε έναν αριθμό από τη μέτρηση της οστικής πυκνότητας. Η αξιολόγηση της ποιότητας του οστού, η εκτίμηση του κινδύνου κατάγματος και, κυρίως, η αναζήτηση πιθανών υποκείμενων αιτιών της χαμηλής οστικής πυκνότητας αποτελούν πλέον βασικά στοιχεία μιας ολοκληρωμένης αντιμετώπισης».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πρέπει ο σύντροφός μας να είναι και ο καλύτερός μας φίλος; – Γράφει ο Ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

«Ο σύντροφός μου είναι και ο καλύτερός μου φίλος.»

Είναι μια φράση που συνήθως ακούγεται όμορφα. Περιγράφει μια σχέση στην οποία δύο άνθρωποι δεν μοιράζονται μόνο τον έρωτα και την κοινή τους ζωή, αλλά γελούν μαζί, εμπιστεύονται ο ένας τον άλλον, συζητούν, περνούν καλά και αισθάνονται ότι έχουν δίπλα τους έναν άνθρωπο στον οποίο μπορούν πραγματικά να στηριχθούν.

Γιάννης Ξηντάρας
Γράφει ο Ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Και πράγματι, η φιλία μέσα σε μια συντροφική σχέση μπορεί να είναι ένα από τα πιο γερά της θεμέλια.

Το ερώτημα αρχίζει να γίνεται πιο ενδιαφέρον όταν η φράση αλλάζει λίγο:

«Ο σύντροφός μου πρέπει να είναι ο καλύτερός μου φίλος.»

Γιατί τότε δεν περιγράφουμε πια κάτι που έχει δημιουργηθεί ανάμεσα σε δύο ανθρώπους. Περιγράφουμε μια προσδοκία.

Και οι προσδοκίες που έχουμε σήμερα από μια συντροφική σχέση είναι πολλές.

Θέλουμε ο άνθρωπός μας να είναι ερωτικός σύντροφος, φίλος, συνομιλητής, συνεργάτης στην καθημερινότητα, άνθρωπος εμπιστοσύνης, συνοδοιπόρος στα σχέδιά μας, πηγή συναισθηματικής υποστήριξης. Αν υπάρχουν παιδιά, γίνεται μαζί μας γονιός. Περιμένουμε να μπορούμε να διασκεδάζουμε μαζί του, να ταξιδεύουμε, να μοιραζόμαστε ενδιαφέροντα, να συζητάμε τα προβλήματά μας και να αισθανόμαστε ότι μας καταλαβαίνει βαθύτερα από οποιονδήποτε άλλον.

Είναι πολλά για έναν άνθρωπο.

Ίσως μάλιστα περισσότερα από όσα ζητούσαν παλιότερα οι άνθρωποι από μια σχέση. Οι φιλίες, η ευρύτερη οικογένεια, η γειτονιά και η κοινότητα είχαν συχνά μεγαλύτερο ρόλο στην καθημερινότητα. Σήμερα, καθώς αρκετά από αυτά τα δίκτυα έχουν περιοριστεί, το ζευγάρι καλείται πολλές φορές να καλύψει ένα πολύ μεγαλύτερο κομμάτι της συναισθηματικής και κοινωνικής ζωής μας.

Κάπως έτσι μπορεί να εμφανιστεί η απογοήτευση.

«Γιατί δεν θέλει να μιλάμε με τις ώρες όπως μιλάω με τη φίλη μου;»

«Γιατί δεν ενθουσιάζεται με αυτά που ενθουσιάζομαι εγώ;»

«Γιατί προτιμά κάποιες φορές να βγει με τους φίλους του αντί να κάνουμε κάτι μαζί;»

Μπορεί να αγαπάμε έναν άνθρωπο βαθιά και να μην είναι ο καλύτερος συνομιλητής μας για κάθε θέμα. Μπορεί να έχουμε εξαιρετική συντροφικότητα και εντελώς διαφορετικά ενδιαφέροντα. Υπάρχουν πράγματα που ίσως συζητάμε πολύ πιο εύκολα με έναν παλιό φίλο, έναν αδελφό ή μια φίλη που γνωρίζουμε από τα σχολικά μας χρόνια.

Αυτό δεν αφαιρεί απαραίτητα κάτι από τη σχέση.

Μπορεί, αντίθετα, να την ανακουφίζει.

Όταν έχουμε ανθρώπους γύρω μας με τους οποίους μοιραζόμαστε διαφορετικές πλευρές του εαυτού μας, δεν χρειάζεται ένας μόνο άνθρωπος να ανταποκρίνεται σε κάθε ανάγκη μας. Ένας φίλος μπορεί να καταλαβαίνει καλύτερα τη δουλειά μας, κάποιος άλλος να μοιράζεται ένα ενδιαφέρον που ο σύντροφός μας βρίσκει αδιάφορο, ένας τρίτος να μας γνωρίζει από μια περίοδο της ζωής μας που ο άνθρωπός μας δεν έζησε μαζί μας.

Οι σχέσεις αυτές δεν ανταγωνίζονται υποχρεωτικά το ζευγάρι.

Το εμπλουτίζουν, επειδή εμπλουτίζουν εμάς.

Ένας άνθρωπος που εξακολουθεί να έχει φίλους, ενδιαφέροντα και σχέσεις έξω από το ζευγάρι επιστρέφει σε αυτό έχοντας εμπειρίες, σκέψεις και ιστορίες που δεν γεννήθηκαν όλες μέσα στον κοινό χώρο. Διατηρεί κομμάτια της προσωπικής του ταυτότητας και δεν χρειάζεται να περιμένει από τη σχέση να γίνει ολόκληρος ο κόσμος του.

Φυσικά, υπάρχει και η άλλη πλευρά.

Αν μοιραζόμαστε όλα όσα μας απασχολούν με τρίτους και σχεδόν τίποτα με τον σύντροφό μας, αν οι σημαντικότερες χαρές και δυσκολίες της ζωής μας πηγαίνουν πάντοτε πρώτα κάπου αλλού ή αν έχουμε πάψει να αναζητούμε την παρέα του, τότε ίσως δεν μιλάμε απλώς για μια υγιή ζωή έξω από τη σχέση.

Μπορεί να έχει δημιουργηθεί πραγματική απόσταση.

Το ζήτημα επομένως δεν είναι να αποφασίσουμε ποιος δικαιούται τον τίτλο του «καλύτερου φίλου».

Περισσότερο έχει σημασία αν υπάρχει ανάμεσα στους συντρόφους εκείνη η ποιότητα φιλίας που επιτρέπει στη σχέση να αναπνέει: να μπορούμε να μιλήσουμε, να γελάσουμε, να νιώσουμε ασφάλεια, να ενδιαφερθούμε πραγματικά για τον κόσμο του άλλου και να ξέρουμε ότι στις δύσκολες στιγμές μπορούμε να στραφούμε προς αυτόν.

Δεν χρειάζεται να μας αρέσουν όλα τα ίδια πράγματα για να συμβεί αυτό.

Ούτε να είμαστε οι μόνοι άνθρωποι που χρειάζεται ο ένας τον άλλον.

Μάλιστα, ίσως υπάρχει κάτι πολύ όμορφο στο να ακούμε τον σύντροφό μας να γελά με έναν φίλο του, να τον βλέπουμε να επιστρέφει ενθουσιασμένος από μια δραστηριότητα που δεν μοιραζόμαστε ή να γνωρίζουμε ότι έχει ανθρώπους στους οποίους μπορεί να στηριχθεί εκτός από εμάς.

Γιατί η αγάπη δεν χρειάζεται να σημαίνει αποκλειστικότητα σε κάθε επίπεδο της ζωής.

Μπορούμε να είμαστε εξαιρετικά σημαντικοί ο ένας για τον άλλον χωρίς να χρειάζεται να είμαστε τα πάντα ο ένας για τον άλλον.

Ίσως, τελικά, το πιο ενδιαφέρον ερώτημα δεν είναι αν ο σύντροφός μας είναι και ο καλύτερός μας φίλος.

Είναι αν μέσα στη σχέση μας υπάρχει χώρος και για φιλία – αλλά και αρκετός χώρος ώστε να εξακολουθούν να υπάρχουν γύρω της κι άλλοι άνθρωποι, άλλες σχέσεις, άλλες πλευρές της ζωής μας.

Γιατί μια σχέση μπορεί να είναι ο πιο σημαντικός τόπος στον οποίο επιστρέφουμε, χωρίς να χρειάζεται να είναι ο μοναδικός τόπος στον οποίο ζούμε.

Γράφει ο Ψυχολόγος – Σύμβουλος Γάμου Γιάννης Ξηντάρας

Τεχνολογία: Το σπίτι αλλάζει εποχή: Οι έξυπνες συσκευές μαθαίνουν τις συνήθειές μας

Η καθημερινότητα μέσα στο σπίτι αλλάζει σταδιακά, καθώς οι νέες τεχνολογίες επιτρέπουν στις οικιακές συσκευές όχι μόνο να συνδέονται μεταξύ τους, αλλά και να προσαρμόζουν τη λειτουργία τους στις συνήθειες των ανθρώπων.

Από τον φωτισμό και τη θέρμανση μέχρι την παρακολούθηση της κατανάλωσης ενέργειας και τη φροντίδα ηλικιωμένων, το λεγόμενο «έξυπνο σπίτι» αποκτά νέες δυνατότητες, με στόχο την απλούστευση της καθημερινότητας.
Η έκταση που αποκτά η διασύνδεση συσκευών αποτυπώνεται και στα διεθνή στοιχεία. Σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών IoT Analytics, ο αριθμός των συνδεδεμένων συσκευών του Διαδικτύου των Πραγμάτων (Internet of Things – IoT) εκτιμάται ότι έφθασε τα 21,1 δισεκατομμύρια παγκοσμίως στο τέλος του 2025, ενώ προβλέπεται να αγγίξει τα 39 δισεκατομμύρια έως το 2030. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται συσκευές και συστήματα που επικοινωνούν μεταξύ τους, από οικιακές εφαρμογές έως βιομηχανικές εγκαταστάσεις, χωρίς να υπολογίζονται τα κινητά τηλέφωνα και οι προσωπικοί υπολογιστές.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η πλατφόρμα SmartThings της Samsung αριθμεί πλέον 470 εκατομμύρια εγγεγραμμένους χρήστες και υποστηρίζει περισσότερες από 430 πιστοποιημένες συνεργαζόμενες μάρκες παγκοσμίως, σύμφωνα με στοιχεία που ανακοίνωσε η εταιρεία τον Οκτώβριο του 2026. Με τη νεότερη αναβάθμιση της πλατφόρμας και την εισαγωγή του SmartThings Now, οι χρήστες μπορούν να λαμβάνουν εξατομικευμένες προτάσεις για τη διαχείριση των συνδεδεμένων συσκευών τους, να ενεργοποιούν τον φωτισμό πριν φτάσουν στο σπίτι, να δημιουργούν αυτοματοποιημένες καθημερινές λειτουργίες και να αξιοποιούν δυνατότητες υποστήριξης ηλικιωμένων μελών της οικογένειας.
H βασική αλλαγή αφορά τη μετάβαση από τις συσκευές που περιμένουν μια εντολή για να λειτουργήσουν σε συστήματα που μπορούν να προτείνουν ενέργειες, αξιοποιώντας πληροφορίες για τις καθημερινές συνήθειες των χρηστών.
Για παράδειγμα, όταν ένας χρήστης πλησιάζει την κατοικία που έχει καταχωρίσει στην εφαρμογή, το σύστημα μπορεί να του προτείνει να ενεργοποιήσει τα φώτα πριν φτάσει. Στη συνέχεια, μπορεί να τον καθοδηγήσει στη δημιουργία μιας ρουτίνας, ώστε η ίδια ενέργεια να πραγματοποιείται αυτόματα στο μέλλον.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εφαρμογές που συνδέονται με τη φροντίδα ηλικιωμένων. Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Samsung, εάν ένα μέλος της υπηρεσίας Family Care, όπως ένας ηλικιωμένος γονέας, δεν εμφανίζει δραστηριότητα στις συσκευές του για μεγάλο χρονικό διάστημα, η εφαρμογή εμφανίζει στον φροντιστή σχετική ειδοποίηση, προσφέροντας τη δυνατότητα να ελέγξει αν είναι καλά ή να επικοινωνήσει μαζί του.
H αναβάθμιση επιτρέπει επίσης στην εφαρμογή να αναλύει τη δραστηριότητα της προηγούμενης εβδομάδας και να προτείνει αλλαγές στις αγαπημένες συσκευές, υπηρεσίες και ρουτίνες. Για παράδειγμα, καθώς μειώνεται η χρήση του κλιματιστικού τους ψυχρότερους μήνες, μπορεί να προτείνει την αφαίρεσή του από τις αγαπημένες επιλογές.
Μια ακόμη εξέλιξη είναι η δυνατότητα τοπικού ελέγχου συμβατών συσκευών, ακόμη και σε περίπτωση προσωρινής διακοπής της σύνδεσης στο διαδίκτυο. Όταν το κινητό τηλέφωνο και ο κατάλληλος κόμβος SmartThings βρίσκονται στο ίδιο δίκτυο Wi-Fi, οι εντολές μπορούν να μεταφέρονται απευθείας, χωρίς να περνούν από το cloud. Σύμφωνα με δοκιμές της Samsung, ο χρόνος απόκρισης μπορεί να μειωθεί κατά περίπου 30%.
Παράλληλα, η υποστήριξη του προτύπου Matter 1.6 επεκτείνει τις δυνατότητες συνδεσιμότητας σε νέες κατηγορίες συσκευών, όπως μετρητές ενέργειας, συστήματα κλεισίματος θυρών και πυλών, συστήματα άρδευσης και αισθητήρες εδάφους.
Η εξέλιξη των τεχνολογιών αυτών αποτυπώνει τη σταδιακή μετάβαση σε ένα διαφορετικό μοντέλο οικιακής διαχείρισης, όπου οι συνδεδεμένες συσκευές δεν περιορίζονται στην εκτέλεση μεμονωμένων εντολών, αλλά μπορούν να συνεργάζονται και να προσαρμόζονται στις ανάγκες της καθημερινότητας.

Προέλευση Φωτό: Ανακοίνωση Samsung

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Θεσσαλονίκη: Πάνω από 2 εκατ. τόνοι τροφίμων στα σκουπίδια κάθε χρόνο στην Ελλάδα – Στο 4 με 5% η συμμετοχή των σούπερ μάρκετ στη σπατάλη

Περισσότεροι από 2 εκατομμύρια τόνοι τροφίμων καταλήγουν κάθε χρόνο στα απόβλητα στην Ελλάδα, την ώρα που περίπου 930.000 τόνοι τροφικών αποβλήτων προέρχονται από τα νοικοκυριά και το 12,7% του πληθυσμού αντιμετωπίζει επισιτιστική ανασφάλεια.

Παράλληλα, το οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων εκτιμάται ότι ευθύνεται μόλις για το 4%-5% της συνολικής σπατάλης, ενώ η χώρα καταλαμβάνει την τρίτη υψηλότερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ ως προς την κατά κεφαλήν παραγωγή τροφικών αποβλήτων, με περίπου 201 κιλά ανά κάτοικο ετησίως. Τα παραπάνω επισημαίνει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ-Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), Απόστολος Πεταλάς, υπογραμμίζοντας την ανάγκη συστηματικής καταγραφής των απωλειών, ενίσχυσης των δωρεών και αλλαγής του τρόπου διαχείρισης των αποβλήτων. Μάλιστα, προτείνει συγκεκριμένες παρεμβάσεις για τον κλάδο και επισημαίνει ότι χωρίς αξιόπιστα δεδομένα δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική αποτίμηση της προόδου προς τη μείωση της σπατάλης τροφίμων.
Πιο συγκεκριμένα, όπως εξηγεί, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία για το 2023, περισσότεροι από 2 εκατομμύρια τόνοι τροφίμων σπαταλώνται ετησίως στην Ελλάδα, σε όλα τα στάδια της αλυσίδας αξίας των τροφίμων, από την πρωτογενή παραγωγή έως τα νοικοκυριά. Τα ελληνικά νοικοκυριά παράγουν κατά μέσο όρο 89 κιλά τροφικών αποβλήτων ανά κάτοικο ετησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί συνολικά σε περίπου 930.000 τόνους. Την ίδια στιγμή, το 12,7% του πληθυσμού βρίσκεται αντιμέτωπο με επισιτιστική ανασφάλεια. Η εικόνα αυτή κατατάσσει την Ελλάδα στην τρίτη υψηλότερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την κατά κεφαλήν συνολική σπατάλη τροφίμων, με περίπου 201 κιλά ανά κάτοικο ετησίως, όταν συνυπολογίζονται όλα τα στάδια της αλυσίδας τροφίμων.
Ιδιαίτερη διάσταση στο πρόβλημα προσδίδει και η περιορισμένη κατανόηση των ημερομηνιών επισήμανσης των τροφίμων. Μόλις το 22% των καταναλωτών κατανοεί σωστά την ένδειξη «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από» (best before date), γεγονός που κατατάσσει την Ελλάδα στην τρίτη χειρότερη θέση στην ΕΕ στον συγκεκριμένο δείκτη και αναδεικνύει την ανάγκη καλύτερης ενημέρωσης.

Μόλις 4%-5% η συμμετοχή του οργανωμένου λιανεμπορίου

Παρά το γεγονός ότι τα σούπερ μάρκετ αποτελούν ένα από τα πιο ορατά σημεία στα οποία καταλήγουν προϊόντα που δεν διατίθενται προς πώληση, το οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων εκτιμάται ότι συμμετέχει μόλις κατά 4%-5% στη συνολική σπατάλη τροφίμων, σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της ΕΣΕ. Στο πλαίσιο αυτό, η Ένωση πραγματοποιεί εκτεταμένη έρευνα, σε συνεργασία με ακαδημαϊκούς και συμβούλους, με στόχο την αναλυτική καταγραφή των αποβλήτων που παράγονται στα σούπερ μάρκετ.
Τα πρώτα αποτελέσματα από πιλοτική καταγραφή σε 15 καταστήματα έδειξαν ότι η εβδομαδιαία ποσότητα αποβλήτων ανά κατάστημα κυμαίνεται από έναν έως 15 τόνους, ανάλογα με τον τζίρο. Με βάση εκτίμηση για 245 δήμους και 2.500 καταστήματα, η ετήσια παραγωγή αποβλήτων από τα σούπερ μάρκετ υπολογίζεται σε περίπου 100.000 τόνους. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύνθεση των αποβλήτων, αφού κατά τον ίδιο, περίπου το 50% αφορά οργανικά βιοαπόβλητα από τη μαναβική, το 32% χαρτοκιβώτια και πλαστικό φιλμ, το 10% ζωικά υποπροϊόντα (ΖΥΠ), το 3% μικτά απόβλητα, ενώ το υπόλοιπο 5% αφορά άλλες κατηγορίες. Παράλληλα, περισσότερο από το 50% των συγκεκριμένων αποβλήτων διαχειρίζεται απευθείας από τα ίδια τα σούπερ μάρκετ και δεν καταλήγει στους δημοτικούς κάδους. Σε αυτά περιλαμβάνονται κυρίως χαρτί, πλαστικό φιλμ, ζωικά υποπροϊόντα και βιοαπόβλητα.

Από το ράφι στη δωρεά, την ανακύκλωση ή την απόρριψη

Η απόσυρση ενός προϊόντος από το ράφι δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυτό θα καταλήξει στα απορρίμματα. Όπως εξηγεί ο κ. Πεταλάς, ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να επιστραφεί στον προμηθευτή, να ανακυκλωθεί, να δωρισθεί ή τελικά να καταστεί απόβλητο. Ωστόσο, για το σύνολο της αγοράς δεν υπάρχει ακόμη συγκεκριμένη καταγραφή της συνολικής ποσότητας τροφίμων που αποσύρονται και απορρίπτονται. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι μεγαλύτερες απώλειες εντοπίζονται στα οργανικά της μαναβικής, τα οποία αντιστοιχούν στο 48,9% των απωλειών τροφίμων. Πολύ μικρότερες ποσότητες αφορούν γαλακτοκομικά, κρέας, αρτοσκευάσματα και έτοιμα τρόφιμα. Η ακριβής καταγραφή των απωλειών παρουσιάζει δυσκολίες, ιδιαίτερα στα φρούτα και τα λαχανικά, καθώς εφαρμόζονται διαφορετικές πρακτικές καθαρισμού και διαχείρισης. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί ο ανανάς, όπου η ποσότητα που απομένει μετά τον καθαρισμό δεν μπορεί να συγκριθεί εύκολα με την αρχική ποσότητα του προϊόντος.
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει, παράλληλα, η καταναλωτική συμπεριφορά. Όπως επισημαίνει ο κ. Πεταλάς, η απαίτηση για γεμάτα ράφια και προϊόντα με «τέλεια» εμφάνιση ενδέχεται να επηρεάζει τις ποσότητες που αποσύρονται. Στην ίδια κατεύθυνση, παραμένει η σύγχυση μεταξύ των ενδείξεων «ανάλωση έως» και «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από».

Οι δυνατότητες αξιοποίησης των τροφίμων που αποσύρονται

Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της ΕΣΕ, σημαντικό μέρος των υλικών που αποσύρονται από τα καταστήματα θα μπορούσε να αξιοποιηθεί αντί να οδηγηθεί στην απόρριψη. Ειδικότερα, τα οργανικά απόβλητα μπορούν, ανάλογα με την περίπτωση, να κατευθυνθούν σε ζωοτροφή, κομποστοποίηση ή παραγωγή βιοαερίου, ενώ τα πλεονάσματα και οι επιστροφές προϊόντων μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο δωρεάς. Ωστόσο, δεν υπάρχει ακόμη οριστική καταγραφή ούτε των ποσοτήτων τροφίμων που δωρίζονται ούτε εκείνων που θα μπορούσαν, με βάση τις υφιστάμενες συνθήκες, να διανεμηθούν σε ανθρώπους. Η δημιουργία σαφέστερης εικόνας για τις πραγματικές ποσότητες και τις δυνατότητες αξιοποίησης των τροφίμων αποτελεί, επομένως, βασική προϋπόθεση για τον περιορισμό της σπατάλης.

Το ευρωπαϊκό μοντέλο και η χρέωση βάσει βάρους

Στο πεδίο της διαχείρισης των αποβλήτων, η Ελλάδα ακολουθεί το μοντέλο της δημοτικής διαχείρισης, όπως συμβαίνει επίσης στη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και τη Σουηδία. Αντίθετα, σε χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία, η ευθύνη βρίσκεται περισσότερο στο ίδιο το σούπερ μάρκετ, το οποίο προμηθεύεται τις σχετικές υπηρεσίες από την αγορά. Όπως εξηγεί ο κ. Πεταλάς, στην Ελλάδα η δημοτική χρέωση βασίζεται κυρίως στα τετραγωνικά μέτρα των καταστημάτων και όχι στην πραγματική ποσότητα αποβλήτων που παράγεται. Για τον λόγο αυτό, αναδεικνύει ως άμεσα εφαρμόσιμη παρέμβαση τη μετάβαση σε σύστημα χρέωσης βάσει βάρους, γνωστό ως PAYT («πληρώνω όσο πετάω»), ώστε το κόστος διαχείρισης να συνδέεται με την πραγματική ποσότητα αποβλήτων.
Για τη βελτίωση της διαχείρισης των αποβλήτων στα σούπερ μάρκετ, ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ υπογραμμίζει τρεις βασικές παρεμβάσεις: χρέωση βάσει βάρους (PAYT) προκειμένου το κόστος διαχείρισης να συνδέεται με την πραγματική ποσότητα αποβλήτων που παράγεται, υποχρεωτικό διαχωρισμό αποβλήτων ώστε χαρτόνι, πλαστικό φιλμ και οργανικά απόβλητα να διαχωρίζονται σε όλα τα καταστήματα και ενιαία καταγραφή και δημοσιοποίηση δεδομένων με στόχο να δημιουργηθεί συγκρίσιμη εικόνα για την παραγωγή και τη διαχείριση των αποβλήτων ανά αλυσίδα και κατάστημα.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι σήμερα δεν υπάρχει ενιαία εικόνα για την πορεία της ελληνικής αγοράς προς την κυκλική οικονομία και το zero waste. Στα βασικά εμπόδια περιλαμβάνονται η έλλειψη διαθέσιμου χώρου για τη συλλογή και τον διαχωρισμό των αποβλήτων, οι διαφορετικές προσεγγίσεις που ακολουθούνται στα πληροφοριακά συστήματα και η απουσία επαρκούς συντονισμού.

Οι στόχοι για το 2030

Αναφερόμενος στους στόχους για τη μείωση των αποβλήτων τροφίμων, ο κ. Πεταλάς σημειώνει ότι έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030 προβλέπονται δύο βασικές παρεμβάσεις. Η πρώτη αφορά τη μείωση κατά 10% των αποβλήτων τροφίμων κατά την επεξεργασία και τη μεταποίηση, σε σύγκριση με την ετήσια μέση ποσότητα που δημιουργήθηκε την περίοδο 2021-2023. Η δεύτερη προβλέπει μείωση κατά 30% της κατά κεφαλήν ποσότητας αποβλήτων τροφίμων από κοινού στο λιανικό εμπόριο και στις άλλες μορφές διανομής τροφίμων, στα εστιατόρια και στις υπηρεσίες εστίασης, καθώς και στα νοικοκυριά, σε σύγκριση με την ετήσια μέση ποσότητα της περιόδου 2021-2023. Οι στόχοι αυτοί καθιστούν ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη συστηματικής καταγραφής, καλύτερου συντονισμού και υιοθέτησης πρακτικών που περιορίζουν τις απώλειες σε κάθε στάδιο της αλυσίδας τροφίμων.

Τι καταλήγει τελικά στους κάδους των σούπερ μάρκετ

Συνοψίζοντας την εικόνα που διαμορφώνεται στα καταστήματα, ο κ. Πεταλάς επισημαίνει ότι στους κάδους πίσω από ένα μεγάλο σούπερ μάρκετ καταλήγουν κυρίως μικτά απόβλητα και οργανικά από τη μαναβική. Ωστόσο, σημαντικό μέρος αυτών των υλικών θα μπορούσε να ακολουθήσει διαφορετική διαδρομή. Τα οργανικά μπορούν να αξιοποιηθούν μέσω κομποστοποίησης, παραγωγής βιοαερίου ή ζωοτροφών, ενώ επιστροφές και πλεονάσματα προϊόντων μπορούν, εφόσον πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις, να κατευθυνθούν προς δωρεές. Το βασικό ζητούμενο είναι η δημιουργία μιας ενιαίας και αξιόπιστης εικόνας για τις ποσότητες, τις κατηγορίες και τις διαδρομές των τροφικών αποβλήτων, ώστε η προσπάθεια περιορισμού της σπατάλης να περάσει από την καταγραφή στην πράξη.
Υπενθυμίζεται ότι η Ένωση Σούπερ-Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ) υπέγραψε Εθελοντικό Σύμφωνο Συνεργασίας με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το οποίο τίθεται σε εφαρμογή τον Σεπτέμβριο του 2026, με στόχο την πρόληψη και τη μείωση της σπατάλης τροφίμων. Στο πλαίσιο αυτό, οι 19 επιχειρήσεις-μέλη της ΕΣΕ συντονίζουν τις δράσεις τους, συμβάλλοντας στην ευρωπαϊκή δέσμευση για μείωση των αποβλήτων τροφίμων κατά 30% στο λιανεμπόριο και τη διανομή έως το 2030, μέσω της καλύτερης διαχείρισης αποθεμάτων, της δωρεάς τροφίμων και της ενημέρωσης εργαζομένων και καταναλωτών.

*Τη φωτογραφία διέθεσε για χρήση στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Απόστολος Πεταλάς

Ελ. Αλεξιάδου /ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΥΠΕΞ: Σύσταση στους Έλληνες πολίτες να αποφεύγουν τα ταξίδια στη Σαουδική Αραβία

Σύσταση προς τους Έλληνες πολίτες να αποφεύγουν τις μετακινήσεις προς τη Σαουδική Αραβία, εκτός εάν είναι απολύτως απαραίτητες, απευθύνει το υπουργείο Εξωτερικών, λόγω της κατάστασης που διαμορφώνεται στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Σε ανακοίνωσή του, το ΥΠΕΞ επισημαίνει ότι λαμβάνει υπόψη τόσο τις τελευταίες εξελίξεις στην περιοχή όσο και τους περιορισμούς που έχουν επιβληθεί στην κυκλοφορία του εναέριου χώρου της Σαουδικής Αραβίας.
Παράλληλα, καλεί τους Έλληνες πολίτες που βρίσκονται ήδη στη χώρα να βρίσκονται σε επικοινωνία με την αεροπορική εταιρεία με την οποία πρόκειται να ταξιδέψουν, να παρακολουθούν την ενημέρωση από επίσημες πηγές και να ακολουθούν τις οδηγίες των τοπικών Αρχών.
Για περιπτώσεις ανάγκης ή για περαιτέρω ενημέρωση, οι Έλληνες πολίτες μπορούν να επικοινωνούν με την Πρεσβεία της Ελλάδας στο Ριάντ στο τηλέφωνο +966 (0) 50 6090207 και μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση gremb.ria@mfa.gr.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

 

Αλ. Σδούκου: Θα διαθέσουμε μέχρι και το τελευταίο ευρώ για να στηρίξουμε τους πολίτες σχετικά με το πετρέλαιο θέρμανσης

H εκπρόσωπος Τύπου της Νέας Δημοκρατίας, Αλεξάνδρα Σδούκου, μιλώντας στο OPEN TV, στην ERT News και στον Σκάι, αναφέρθηκε στις πολιτικές εξελίξεις, στις δημοσκοπικές επιδόσεις της Νέας Δημοκρατίας, στον στόχο της αυτοδυναμίας στις επόμενες εκλογές, στις προκλήσεις που δημιουργούν η διεθνής συγκυρία και η ακρίβεια και σε θέματα επικαιρότητας.

Για το θέμα της αυτοδυναμίας  η κ. Σδούκου τόνισε ότι «η αυτοδυναμία αποτελεί έναν ρεαλιστικό πολιτικό στόχο, παρά τις δυσκολίες που υπάρχουν. Μέσα σε ένα τέτοιο διεθνές σκηνικό, θεωρούμε ότι η Νέα Δημοκρατία, παρά τα λάθη που έχει κάνει αυτά τα επτά χρόνια που κυβερνά, έχει πράξει πολύ περισσότερα θετικά από αρνητικά. Λέμε διαρκώς πως στις εκλογές την άνοιξη του 2027 ο στόχος μας είναι η αυτοδυναμία, καθώς μέσα σε μια τέτοια παγκόσμια συνθήκη θεωρούμε ότι είναι πολύ κρίσιμο για την Ελλάδα, για όσα χτίσαμε τα προηγούμενα χρόνια, να συνεχίσουμε να έχουμε πολιτική σταθερότητα, απαραίτητο στοιχείο για τη συνέχιση της οικονομικής ανάπτυξης.
Όσον αφορά τον δύσκολο χειμώνα που βρίσκεται μπροστά μας, η εκπρόσωπος Τύπου της ΝΔ σημείωσε ότι «το κρίσιμο για την κυβέρνηση στην παρούσα συνθήκη είναι πώς θα στηρίξει τους Έλληνες πολίτες. Η πραγματικότητα είναι ότι το πετρέλαιο θέρμανσης πέρυσι ξεκίνησε με 1,13 ευρώ και τον Απρίλιο είχε φτάσει στο 1,75. Εάν σήμερα δεν κάναμε απολύτως τίποτα, στις 15 του μηνός που θα ξεκινούσαν οι παραγγελίες θα έπρεπε όλοι μας να το πληρώσουμε 1,90 με 2 ευρώ. Η κυβέρνηση, το οικονομικό επιτελείο, πραγματικά κάνει το καλύτερο που μπορεί, βρίσκοντας και το τελευταίο ευρώ, για να φτάσει η τιμή όσο πιο κάτω γίνεται, χαμηλότερα από το 1,75. Θα το ακούσουμε αυτή την εβδομάδα. Ταυτόχρονα όμως, θα αυξήσουμε το επίδομα θέρμανσης και έχουμε μεγαλώσει ήδη από πέρυσι τον αριθμό των ανθρώπων που το δικαιούνται».
Αναφερόμενη στο πρόβλημα της ακρίβειας, υπογράμμισε ότι «ξεκινήσαμε πριν από σχεδόν πέντε χρόνια με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και την τότε ενεργειακή κρίση και φτάσαμε σήμερα να έχουμε επιπλέον τη νέα κρίση στη Μέση Ανατολή, τα Στενά του Ορμούζ και επιθέσεις σε αγωγούς. Αυτά είναι τα αίτια της ενεργειακής κρίσης, την οποία ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας έχει χαρακτηρίσει ως τη σημαντικότερη ποσοτικά στην ιστορία, και γι’ αυτό εκτοξεύονται οι τιμές. Την ίδια ώρα βλέπουμε ότι παγκοσμίως αυξάνονται και τα επιτόκια δανεισμού στα κρατικά ομόλογα. Όλο αυτό μοιάζει με την τέλεια καταιγίδα. Αυτό είναι το σκηνικό μέσα στο οποίο πορευόμαστε. Και μέσα σε αυτό έχουμε πάρει μέτρα, από τη μείωση στη φορολογία, έως τις έκτακτες ενισχύσεις για συνταξιούχους και οικογένειες, την επιστροφή ενοικίου σε περισσότερους δικαιούχους, τη μείωση της τιμής του πετρελαίου κατά 20 λεπτά το λίτρο στην αντλία και πολλά ακόμα. Κανείς δεν λέει ότι φτάνουν. Όλοι στην κυβέρνηση θα ήθελαν να δοθούν και άλλα, όμως πρέπει να διατηρήσουμε την αξιοπιστία που με κόπο και θυσίες κερδίσαμε, να μην ξαναγυρίσουμε σε ελλείμματα και επιτηρήσεις. Νομίζω ότι οι πολίτες τα βλέπουν όλα αυτά, ξέρουν τα όρια που υπάρχουν και κανένας δεν κατηγορεί την κυβέρνηση ότι έμεινε με σταυρωμένα χέρια απέναντι στο πρόβλημα».
Τέλος, ερωτηθείσα για την επίθεση με μαχαίρι και τον τραυματισμό του 32χρονου, υπογράμμισε ότι «τη φασιστική βία δεν θα πρέπει να την ξαναβρούμε μπροστά μας, γιατί την ζήσαμε και πιστεύω ότι θυμόμαστε όλοι μας κάποιες εικόνες με μαύρες μπλούζες στους δρόμους, με λοστούς και μαχαίρια», υπογραμμίζοντας πως «παρακολουθούμε, για παράδειγμα, την άνοδο της ακροδεξιάς στη Γερμανία και όχι μόνο, αλλά και αλλού. Είναι πολύ επικίνδυνο να αφήσουμε αυτό το φαινόμενο να εξελιχθεί εις βάρος της δημοκρατίας μας, εις βάρος των αρχών και των αξιών μας. Δεν πρέπει να αφήσουμε να ξανασυμβούν όσα ζήσαμε την προηγούμενη δεκαετία».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Χοιρινό με πρασοσέλινο αυγολέμονο – Νοστιμιά αστείρευτη…

Σίσσυ Νίκα
Γράφει η Σίσσυ Νίκα – Δημοσιογράφος Γαστρονομίας και Πολιτισμού

Μια γευστική δημιουργία που αρέσει πολύ και χαρίζει θαλπωρή.

Με φρυγανισμένο ή ζεστό ψωμί είναι ότι πιο απολαυστικό να βουτάμε στην πλούσια σάλτσα αυγολέμονου.

Ένα πιάτο με γεύση αρωματική και συνάμα ανεβαστική

Χοιρινό με πρασοσέλινο αυγολέμονο 1

Χοιρινό με πρασοσέλινο αυγολέμονο

Από την Τάτα Χατζηαρβανίτη, μαθητευόμενη μαγείρισσα

Υλικά για 4 άτομα

1 κιλό χοιρινή σπάλα, κομμένη σε τετράγωνα κομμάτια

250 γρ. σέλινο, φύλλα και τρυφερούς μίσχους, χοντροκομμένα

120 γρ. φρέσκα κρεμμυδάκια, σε κομμάτια 2 εκ.

350 γρ. πράσα, το λευκό και το πράσινο μέρος, χοντροκομμένα σε ροδέλες

150 γρ. σελινόριζα καθαρισμένη και τριμμένη

150 ml ελαιόλαδο

Για το αυγολέμονο

3 αυγά

2 λεμόνια χυμός και ξύσμα

ζωμό από το φαγητό

Αλάτι

Φρεσκοτριμμένο πιπέρι

Χοιρινό με πρασοσέλινο αυγολέμονο 2

Τρόπος παρασκευής

Σε πλατιά κατσαρόλα ζεσταίνουμε 100 ml ελαιόλαδο σε μέτρια φωτιά και σοτάρουμε το χοιρινό 5 λεπτά, γυρίζοντάς το με τη λαβίδα μέχρι να ροδίσει από όλες τις πλευρές.

Βγάζουμε το χοιρινό σε πιατέλα και το αφήνουμε στην άκρη σκεπασμένο.

Στην κατσαρόλα με το ελαιόλαδο του χοιρινού που σοτάραμε, προσθέτουμε το σέλινο, τα φρέσκα κρεμμυδάκια, τα πράσα, τη σελινόριζα, το αλάτι και το πιπέρι και σοτάρουμε για 3 λεπτά, ανακατεύοντας με ξύλινη κουτάλα, μέχρι να αρχίσουν να μαλακώνουν.

Ρίχνουμε το χοιρινό, λίγο πιπέρι, το υπόλοιπο ελαιόλαδο και ζεστό νερό μέχρι να καλύψει τα 2/3 του χοιρινού.

Χαμηλώνουμε τη φωτιά, σκεπάζουμε την κατσαρόλα και σιγομαγειρεύουμε για 50 λεπτά, μέχρι να μαλακώσουν καλά όλα τα υλικά.

Σβήνουμε τη φωτιά και αποσύρουμε την κατσαρόλα από το ζεστό μάτι.

Ετοιμάζουμε το αυγολέμονο.

Σε καθαρό και στεγνό μπολ χωρίζουμε τα ασπράδια από τους κρόκους των αυγών.

Με το σύρμα  χτυπάμε τα ασπράδια μέχρι να γίνουν μαρέγκα.

Προσθέτουμε τους κρόκους και συνεχίζουμε να «χτυπάμε» μέχρι να έχουμε ένα ομοιογενές μίγμα.

Προσθέτουμε σταδιακά το χυμό λεμονιού, το ξύσμα και στο τέλος μερικές κουτάλες ζωμό από το φαγητό, ενώ συνεχίζουμε το ανακάτεμα.

Περιχύνουμε το αυγολέμονο στην κατσαρόλα και την ανακινούμε να πάει παντού και να πάρει μια βράση.

Χοιρινό με πρασοσέλινο αυγολέμονο 3

Αφήνουμε για 10 λεπτά το φαγητό να «σταθεί» ώστε να ενσωματωθεί το αυγολέμονο και σερβίρουμε.

Αν θέλουμε ρίχνουμε λίγο ακόμα φρεσκοτριμμένο πιπέρι.

Καιρός: Ο καιρός στην Ελλάδα για σήμερα Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026

ΓΕΝΙΚΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΚΑΙΡΟΥ ΓΙΑ ΣΗΜΕΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026

ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Στην κεντρική και ανατολική Μακεδονία, τη Θράκη και τα νησιά του βορείου και ανατολικού Αιγαίου προβλέπονται νεφώσεις με βροχές και σποραδικές καταιγίδες. Έως τις πρωινές ώρες τα φαινόμενα ενδέχεται να είναι κατά τόπους έντονα. Στην υπόλοιπη χώρα θα υπάρχουν λίγες νεφώσεις, κατά διαστήματα αυξημένες, με τοπικές βροχές ή όμβρους. Οι άνεμοι θα πνέουν κυρίως δυτικοί έως βορειοδυτικοί 3 με 5 μποφόρ και στα νότια τοπικά 6 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα φτάσει γενικά τους 21 με 25 βαθμούς Κελσίου, με χαμηλότερες μέγιστες κυρίως στη δυτική Μακεδονία.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ – ΘΡΑΚΗ

Καιρός: Στην κεντρική και ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη νεφώσεις με βροχές και σποραδικές καταιγίδες, οι οποίες έως το πρωί ενδέχεται να είναι κατά τόπους έντονες. Τις υπόλοιπες ώρες τα φαινόμενα θα παρουσιάζουν διακυμάνσεις, με κατά τόπους βροχές. Στη δυτική Μακεδονία παροδικές νεφώσεις με τοπικές βροχές ή όμβρους.

Άνεμοι: Κυρίως δυτικοί έως βορειοδυτικοί 3 με 5 μποφόρ, με τοπικές διακυμάνσεις διεύθυνσης στα ανατολικά.

Θερμοκρασία: Θράκη 14–23°C, Ανατολική Μακεδονία 13–23°C, Κεντρική Μακεδονία 13–23°C, Δυτική Μακεδονία 8–20°C.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Καιρός: Νεφώσεις κατά διαστήματα αυξημένες, με πιθανότητα τοπικής βροχής ή όμβρου. Θα υπάρχουν και πρόσκαιρα διαστήματα βελτίωσης.

Άνεμοι: Κυρίως δυτικοί έως βορειοδυτικοί 3 με 4 μποφόρ, με πρόσκαιρες μεταβολές.

Θερμοκρασία: 14–23°C.

ΗΠΕΙΡΟΣ – ΝΗΣΙΑ ΙΟΝΙΟΥ

Καιρός: Παροδικές νεφώσεις με τοπικές βροχές ή όμβρους, κυρίως τις πρώτες ώρες και στα ηπειρωτικά. Από το μεσημέρι θα υπάρχουν κατά τόπους διαστήματα βελτίωσης, χωρίς να αποκλείονται πρόσκαιρα φαινόμενα.

Άνεμοι: Δυτικοί έως βορειοδυτικοί 3 με 5 μποφόρ, τοπικά στο Ιόνιο ισχυρότεροι κατά διαστήματα.

Θερμοκρασία: Ήπειρος 11–22°C, Νησιά Ιονίου 17–24°C.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ

Καιρός: Παροδικά αυξημένες νεφώσεις με τοπικές βροχές ή όμβρους. Τα φαινόμενα θα εμφανίζονται κατά διαστήματα, με πρόσκαιρα ανοίγματα του καιρού.

Άνεμοι: Κυρίως δυτικοί έως βορειοδυτικοί 3 με 5 μποφόρ, με τοπικές διακυμάνσεις.

Θερμοκρασία: 12–25°C.

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ – ΕΥΒΟΙΑ

Καιρός: Νεφώσεις κατά διαστήματα αυξημένες με πιθανότητα τοπικών βροχών ή όμβρων, περισσότερο στις ηπειρωτικές περιοχές και την Εύβοια. Σταδιακά θα εμφανιστούν και διαστήματα βελτίωσης.

Άνεμοι: Δυτικοί έως βορειοδυτικοί 3 με 5 μποφόρ, με τοπικές διαφοροποιήσεις στις ανατολικές θαλάσσιες περιοχές.

Θερμοκρασία: Δυτική Στερεά 11–24°C, Ανατολική Στερεά – Εύβοια 13–26°C.

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

Καιρός: Παροδικές νεφώσεις με τοπικές βροχές ή όμβρους, κυρίως στα δυτικά και στα ορεινά. Κατά τη διάρκεια της ημέρας θα υπάρχουν και διαστήματα ηλιοφάνειας, με περιορισμό των φαινομένων σε αρκετές περιοχές αργότερα.

Άνεμοι: Κυρίως δυτικοί έως βορειοδυτικοί 3 με 5 μποφόρ, στα νότια θαλάσσια τμήματα τοπικά έως 6 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Δυτική Πελοπόννησος 15–25°C, Ανατολική Πελοπόννησος 13–26°C.

ΚΥΚΛΑΔΕΣ – ΚΡΗΤΗ

Καιρός: Λίγες νεφώσεις κατά διαστήματα αυξημένες, με πιθανότητα τοπικών βροχών ή όμβρων. Στην Κρήτη θα υπάρχουν και μεγάλα διαστήματα με βελτιωμένο καιρό.

Άνεμοι: Δυτικοί έως βορειοδυτικοί 4 με 5 μποφόρ, τοπικά στα νότια πελάγη έως 6 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Κυκλάδες 17–24°C, Κρήτη 17–26°C.

ΝΗΣΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ – ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ

Καιρός: Στα νησιά του βορείου και ανατολικού Αιγαίου νεφώσεις με βροχές και σποραδικές καταιγίδες, πιθανώς κατά τόπους έντονες έως το πρωί, με πρόσκαιρη ύφεση στη συνέχεια. Στα Δωδεκάνησα παροδικές νεφώσεις με πιθανότητα τοπικών βροχών ή όμβρων.

Άνεμοι: Κυρίως δυτικοί έως βορειοδυτικοί 3 με 5 μποφόρ, με διαφοροποιήσεις κατά τόπους.

Θερμοκρασία: Νησιά Ανατολικού Αιγαίου 13–23°C, Δωδεκάνησα 17–25°C.

ΑΤΤΙΚΗ

Καιρός: Λίγες νεφώσεις, πρόσκαιρα αυξημένες, με πιθανότητα τοπικής βροχής ή όμβρου και διαστήματα βελτίωσης.

Άνεμοι: Κυρίως δυτικοί έως βορειοδυτικοί 3 με 5 μποφόρ.

Θερμοκρασία: 14–25°C.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΓΙΑ ΑΥΡΙΟ ΤΡΙΤΗ 13 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026

Αυξημένες νεφώσεις με τοπικές βροχές και σποραδικές καταιγίδες προβλέπονται κυρίως στα δυτικά, τα κεντρικά και τα νότια. Στην ανατολική Θεσσαλία, τις Σποράδες και την Εύβοια τα φαινόμενα ενδέχεται να είναι κατά τόπους ισχυρά. Στα βόρεια θα πνέουν βόρειοι άνεμοι 4 με 6 μποφόρ, που από το απόγευμα στο Ιόνιο και από το βράδυ στο Αιγαίο θα φτάσουν τα 7, τοπικά 8 μποφόρ. Στα νότια θα επικρατήσουν νότιοι έως νοτιοδυτικοί 4 με 6 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα σημειώσει πτώση κυρίως στα δυτικά και τα βόρεια.

Με πληροφορίες από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ).

Σαν σήμερα 12 Οκτωβρίου – Σημαντικά γεγονότα

Τα σημαντικότερα γεγονότα της σημερινής ημέρας

539 πΧ…. Ο βασιλιάς της Περσίας, Κύρος ο Μέγας, καταλαμβάνει τη Βαβυλώνα και απελευθερώνει τους Εβραίους, που βρίσκονται στην πόλη για 70 χρόνια εξόριστοι από την Ιουδαία.

1492…. Ανακάλυψη της Αμερικής: Ο Χριστόφορος Κολόμβος φτάνει στις Μπαχάμες, νομίζοντας ότι βρίσκεται στη Νότια Ασία.

1773…. Τίθεται σε λειτουργία το πρώτο ψυχιατρείο στην Αμερική, στην Πολιτεία της Βιρτζίνια.

1792…. Columbus Day: Γιορτάζεται για πρώτη φορά η ημέρα του Κολόμβου στη Νέα Υόρκη.

1810…. Διοργανώνεται η πρώτη «Οκτόμπερφεστ», όταν ο βασιλιάς της Βαυαρίας καλεί τους πολίτες του Μονάχου να γιορτάσουν μαζί με τη βασιλική οικογένεια, τους γάμους του πρίγκιπα Λουδοβίκου με την πριγκίπισσα Τερέζα της Σαξονίας. Η γιορτή θα γίνει θεσμός αργότερα ως το μεγαλύτερο φεστιβάλ μπύρας στον κόσμο.

1822…. Η  Βραζιλία γίνεται και επισήμως ανεξάρτητη από την Πορτογαλία. Ο Δον Πέδρο ανακηρύσσεται αυτοκράτορας.

1826…. Ο Νικόλαος Κριεζιώτης επικεφαλής 450 ανδρών πετυχαίνει χωρίς απώλειες να μπει στην Ακρόπολη των Αθηνών για να ενισχύσει την φρουρά που πολιορκεί ο Κιουταχής.

1862…. Ο Όθωνας και η Αμαλία αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την Ελλάδα. Στις 9 μ.μ. αποπλέουν από το λιμάνι του Πειραιά, εσπευσμένα, για την Τεργέστη, με το πολεμικό σκάφος «Σκύλλα».

1892…. Στους εορτασμούς των 400 χρόνων για την Ημέρα του Κολόμβου, η “Υπόσχεση για Πίστη” (Pledge of Allegiance) απαγγέλλεται από τους μαθητές όλων των δημόσιων σχολείων των ΗΠΑ.

1933… Περιέρχεται στη δικαιοδοσία του αμερικανικού Υπουργείου Δικαιοσύνης από τον αμερικανικό στρατό το νησί του Αλκατράζ, το οποίο μεταβάλλεται σε φυλακή υψίστης ασφαλείας.

1939…. Απερατώνονται οι εργασίες αναστήλωσης του Ναού της Απτέρου Νίκης.

1940…. Β΄Παγκόσμιος Πόλεμος: Στη Ρουμανία, οι δυνάμεις των Ναζί μπαίνουν στο Βουκουρέστι.

1944….  Β΄Παγκόσμιος Πόλεμος: Η Αθήνα απελευθερώνεται από τους Γερμανούς. Τα γερμανικά στρατεύματα εγκαταλείπουν την πόλη. Ο λαός της πρωτεύουσας κατεβαίνει στους δρόμους και πανηγυρίζει την υποστολή της σβάστικας από την Ακρόπολη, ύστερα από 1.264 μέρες σκλαβιάς. Στις 9.45 π.μ. μαχητές του ΕΛΑΣ υψώνουν στην Ακρόπολη τη γαλανόλευκη.

1949…. Το Λαϊκό Γερμανικό Συμβούλιο και το δημοκρατικό αντιφασιστικό μπλοκ της ζώνης σοβιετικής κατοχής αποφασίζουν τη δημιουργία της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας.

1953…. Το ελληνικό Υπουργικό Συμβούλιο εγκρίνει συμφωνία με τις ΗΠΑ, βάσει της οποίας θα εγκατασταθούν στην Ελλάδα αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις.

1960…. Επεισοδιακή είναι η Σύνοδος της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, όταν ο σοβιετικός ηγέτης, Νικίτα Χρουστσόφ, εξοργισμένος από το λόγο ενός Φιλιππινέζου διπλωμάτη, χρησιμοποιεί ύβρεις, σφιγμένες γροθιές και χτυπά …το παπούτσι του στο έδρανο.

1968…. Τελετή έναρξης των 19ων Ολυμπιακών Αγώνων στην πόλη του Μεξικού.

1984…. Η βρετανίδα πρωθυπουργός, Μάργκαρετ Θάτσερ γίνεται στόχος δολοφονικής επίθεσης. Βόμβα του ΙΡΑ ” κόβει” στα δύο το Γκράντ Οτέλ στο Μπράιτον, όπου διαμένει η πρωθυπουργός της Βρετανίας, Μάργκαρετ Θάτσερ και μέλη του υπουργικού συβουλίου της, που βρίσκονται εκεί για το ετήσιο συνέδριο του Συντηρητικού Κόμματος. Σκοτώνονται 5 άτομα και ακρωτηριάζονται ή τραυματίζονται βαριά πολλά άλλα, συμπεριλαμβανομένου και του Υπουργού Εμπορίου και Βιομηχανίας, Νόρμαν Τέμπιτ.

1992…. Στην Αίγυπτο, σεισμός 5,9 Ρίχτερ συγκλονίζει το Κάιρο, προκαλώντας το θάνατο τουλάχιστον 400 ατόμων και τον τραυματισμό 4.000. Το επίκεντρο, του καταστροφικότερου σεισμού, που έπληξε ποτέ τη χώρα δεν είναι πολύ μακριά από τις μεγάλες πυραμίδες της Γκίζας και τη Σφίγγα.

1999…. Στρατιωτικό αναίμακτο πραξικόπημα στο Πακιστάν υπό τον στρατηγό Περβέζ Μουσάραφ ανατρέπει τον πρωθυπουργό, Ναβάζ Σαρίφ.

2002…. Σφοδρότατη έκρηξη πλήττει την τουριστική περιοχή Κούτα Μπιτς του Μπαλί. Τρομοκράτες πυροδοτούν βόμβες σε δύο κέντρα διασκέδασης με αποτέλεσμα 202 άνθρωποι να χάσουν τη ζωή τους και περισσότεροι από 300 να τραυματιστούν, στην πλειοψηφία τους νεαροί Αυστραλοί τουρίστες. Την Αλ Κάιντα, “υποπτεύονται” οι αρχές της χώρας, οι ΗΠΑ, η Βρετανία και η Αυστραλία.

2003…. Ο Μικαέλ Σουμάχερ γίνεται ο πρώτος πιλότος, που κατακτά 6 πρωταθλήματα Φόρμουλα και καταρρίπτει το ρεκόρ των 5 τίτλων του Χουάν Μανουέλ Φάντζιο, που κρατούσε από το 1957.

Γεννήσεις

Το 1924 γεννήθηκε ο συνθέτης, Μίμης Πλέσσας.

το 1935 ο κορυφαίος ιταλός τενόρος, Λουτσιάνο Παβαρότι.

το 1937 η ηθοποιός, Μάρθα Βούρτση κα.

το 1975 η αμερικανίδα αθλήτρια του στίβου, Μάριον Τζόουνς.

Θάνατοι

Το 322 π.Χ. αυτοκτόνησε ο αθηναίος ρήτορας και πολιτικός, Δημοσθένης, πίνοντας ποσότητα μελάνης, στον ναό του Ποσειδώνα, στην Καλαυρία του Σαρωνικού, τον σημερινό Πόρο. Εκεί είχε καταφύγει για να μη συλληφθεί από τους Μακεδόνες του Αντίπατρου.

Το 1920 πέθανε από στρεπτόκοκκο μετά από δήγμα πιθήκου ο Βασιλιάς της Ελλάδος, Αλέξανδρος Α’.

το 1924 ο γάλλος λογοτέχνης, βραβευμένος με Νόμπελ, Ανατόλ Φρανς.

το 1996 ο θρυλικός γάλλος τενίστας και επιχειρηματίας, Ρενέ Λακόστ.

 

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Θεσσαλονίκη: Συνελήφθη 22χρονος – Οδηγούσε αυτοκίνητο με ταχύτητα 166 χιλιόμετρα την ώρα

Ένας 22χρονος συνελήφθη τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα από αστυνομικούς της Ομάδας Ελέγχου και Πρόληψης Τροχαίων Ατυχημάτων της Διεύθυνσης Τροχαίας Θεσσαλονίκης.

Ο 22χρονος οδηγούσε το αυτοκίνητό του στην Ε.Ο. Θεσσαλονίκης – Μουδανίων, ενώ κινούνταν με ταχύτητα 166 χιλιομέτρων την ώρα , τη στιγμή που το όριο ταχύτητας ήταν 90. Παράλληλα σύμφωνα με την αστυνομία, ο 22χρονος πραγματοποιούσε συνεχείς επικίνδυνους ελιγμούς.
Στο μεταξύ, συνελήφθησαν άλλα δύο άτομα σε διαφορετικά περιστατικά καθώς διαπιστώθηκε ότι οδηγούσαν υπό την επίδραση οινοπνεύματος. Πρόκειται για μια 47χρονη γυναίκα που χθες το πρωί, κινούνταν με το όχημά της στην εσωτερική περιφερειακή οδό (με κατεύθυνση προς προέκταση Μαιάνδου) και συγκρούστηκε με υπηρεσιακό αυτοκίνητο, με αποτέλεσμα να σημειωθούν υλικές ζημιές στα οχήματα και για έναν 45χρονο που ενώ οδηγούσε το αυτοκίνητό του, το όχημα βγήκε από την πορεία του και εισήλθε σε κατάστημα υγειονομικού ενδιαφέροντος, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό τριών θαμώνων και την πρόκληση υλικών ζημιών στο κατάστημα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ