Η παράξενη δυσκολία να χαρούμε κάτι καλό – Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Πήρε επιτέλους εκείνη την προαγωγή που περίμενε τόσο καιρό. Οι συνάδελφοί του τον συγχαίρουν, οι δικοί του άνθρωποι χαίρονται και ο ίδιος αισθάνεται, για λίγες στιγμές, μια βαθιά ικανοποίηση. Μέχρι που μια σκέψη περνάει από το μυαλό του: «Και τώρα; Θα μπορέσω να ανταποκριθώ; Κι αν τελικά αποδειχθεί ότι δεν είμαι τόσο καλός όσο πιστεύουν;»

Γιάννης Ξηντάρας
Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Μέσα σε λίγα λεπτά, η χαρά έχει αρχίσει να μοιράζεται τον χώρο με την ανησυχία.

Κάτι παρόμοιο μπορεί να συμβεί όταν ξεκινάμε μια όμορφη σχέση, όταν μια δυσκολία επιτέλους ξεπερνιέται ή όταν βλέπουμε τα πράγματα να πηγαίνουν καλά και, αντί να απολαύσουμε αυτή την περίοδο, αρχίζουμε να αναρωτιόμαστε πόσο θα κρατήσει.

«Μακάρι να μη συμβεί τίποτα και χαλάσει όλο αυτό.»

Η σκέψη είναι ανθρώπινη. Γνωρίζουμε άλλωστε ότι τίποτα στη ζωή δεν είναι απολύτως εξασφαλισμένο. Οι συνθήκες αλλάζουν, οι άνθρωποι αλλάζουν και ακόμη και οι πιο όμορφες περίοδοι κάποτε ολοκληρώνονται. Το ενδιαφέρον αρχίζει όταν αυτή η γνώση γίνεται τόσο έντονη, ώστε να δυσκολευόμαστε να χαρούμε όσα έχουμε μπροστά μας.

Σαν να υπάρχει μέσα μας ένας μικρός μηχανισμός που, κάθε φορά που κάτι πηγαίνει καλά, σπεύδει να μας υπενθυμίσει όλα όσα θα μπορούσαν να πάνε στραβά.

Για ορισμένους ανθρώπους αυτή η στάση έχει διαμορφωθεί μέσα από τις εμπειρίες τους. Αν έχουμε ζήσει περιόδους όπου μια ευχάριστη εξέλιξη ακολουθήθηκε από μια μεγάλη απογοήτευση, είναι πιθανό να έχουμε συνδέσει τη χαρά με την ανάγκη να παραμένουμε προσεκτικοί.

Μπορεί ακόμη να έχουμε μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον όπου η αισιοδοξία αντιμετωπιζόταν με επιφύλαξη. Όπου το «μη χαίρεσαι από τώρα» ή το «κράτα μικρό καλάθι» ήταν συνηθισμένες φράσεις, που οι μεγάλοι χρησιμοποιούσαν προσπαθώντας να μας προστατεύσουν από μια ενδεχόμενη απογοήτευση.

Υπάρχει μια λογική σε αυτή την προτροπή. Κανείς δεν θέλει να πληγωθεί και όλοι προσπαθούμε να προετοιμαστούμε για όσα μπορεί να συμβούν. Μόνο που η ανησυχία για μια πιθανή δυσκολία δεν μας προστατεύει πάντοτε από τον πόνο της. Μερικές φορές απλώς μας στερεί ένα μέρος από τη χαρά που θα μπορούσαμε να αισθανθούμε σήμερα.

Ας σκεφτούμε έναν άνθρωπο που βρίσκεται σε μια όμορφη συντροφική σχέση. Υπάρχει τρυφερότητα, επικοινωνία και αμοιβαίο ενδιαφέρον. Αντί όμως να αφεθεί σε αυτή την εμπειρία, μπορεί να αρχίσει να αναζητά σημάδια ότι κάτι δεν πηγαίνει καλά. Μια καθυστερημένη απάντηση σε ένα μήνυμα ή μια μέρα που ο σύντροφός του είναι περισσότερο αφηρημένος αποκτά δυσανάλογη σημασία.

Πίσω από αυτή την εγρήγορση μπορεί να βρίσκεται ο φόβος ότι, αν επιτρέψει στον εαυτό του να δεθεί πολύ και να χαρεί, θα πληγωθεί περισσότερο αν κάποτε η σχέση τελειώσει.

Έτσι προσπαθεί να διατηρεί μια μικρή συναισθηματική απόσταση, σαν να μπορεί με αυτόν τον τρόπο να ελέγξει το μέγεθος μιας πιθανής απώλειας. Το παράδοξο είναι ότι αυτή η προστασία περιορίζει την επαφή του με κάτι όμορφο που ήδη υπάρχει στη ζωή του.

Υπάρχει και μια άλλη δυσκολία απέναντι στη χαρά, που συνδέεται με την αίσθηση ότι δεν τη δικαιούμαστε. Κάποιος μπορεί να αισθάνεται ενοχές όταν περνά καλά, ιδιαίτερα αν γύρω του υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται ή αν θεωρεί ότι έχει ακόμη πολλές εκκρεμότητες να αντιμετωπίσει.

Άλλες φορές η χαρά συνδέεται τόσο στενά με την επίτευξη στόχων, ώστε μόλις κατακτήσουμε κάτι που επιθυμούσαμε, το μυαλό μας μετακινείται αμέσως στον επόμενο. Πήραμε την προαγωγή, αλλά τώρα πρέπει να αποδείξουμε ότι την αξίζουμε. Ολοκληρώσαμε μια δύσκολη προσπάθεια, αλλά ήδη σχεδιάζουμε την επόμενη.

Με αυτόν τον τρόπο η ικανοποίηση γίνεται μια σύντομη στάση ανάμεσα σε δύο απαιτήσεις.

Φυσικά, δεν είναι ρεαλιστικό να περιμένουμε από τον εαυτό μας να αισθάνεται αδιάκοπη χαρά κάθε φορά που συμβαίνει κάτι καλό. Μπορούμε να είμαστε χαρούμενοι και αγχωμένοι ταυτόχρονα, να αισθανόμαστε ευγνωμοσύνη και αβεβαιότητα, να απολαμβάνουμε κάτι και παράλληλα να γνωρίζουμε ότι δεν θα κρατήσει για πάντα.

Εκείνο που αξίζει να παρατηρήσουμε είναι τι συμβαίνει όταν η ανησυχία καταλαμβάνει τόσο μεγάλο χώρο, ώστε η ευχάριστη εμπειρία περνά σχεδόν απαρατήρητη.

Ποια σκέψη εμφανίζεται μόλις αισθανθούμε καλά; Τι φοβόμαστε ότι θα ακολουθήσει; Έχουμε μάθει να αντιμετωπίζουμε τη χαρά σαν κάτι που χρειάζεται διαρκώς να προστατεύουμε;

Μπορούμε να αναγνωρίζουμε αυτές τις σκέψεις και συγχρόνως να επιτρέπουμε στον εαυτό μας να μένει λίγο περισσότερο σε μια όμορφη στιγμή, να αισθάνεται την ικανοποίηση μιας προσπάθειας που ολοκληρώθηκε ή να απολαμβάνει την παρουσία ενός αγαπημένου ανθρώπου.

Η χαρά, άλλωστε, δεν απαιτεί κάποια εγγύηση ότι τα πράγματα θα παραμείνουν όπως είναι σήμερα.

Και αν παρατηρήσουμε ότι, ακόμη και μέσα σε μια όμορφη περίοδο, ένα μέρος του μυαλού μας βρίσκεται συνεχώς στο αύριο, αξίζει να αναρωτηθούμε πόσο από το σήμερα χάνουμε προσπαθώντας να προετοιμαστούμε για κάτι που δεν έχει ακόμη συμβεί.

Γράφει ο Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής Γιάννης Ξηντάρας

Υγεία: Η υπερβολική αύξηση βάρους κατά την εγκυμοσύνη συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών στη γέννα

Η υπερβολική αύξηση βάρους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ανεξάρτητα από το αρχικό βάρος της εγκύου, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών κατά τη διάρκεια της γέννας, όπως διαπίστωσε μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «JAMA Network Open».

 Στην έρευνα μελετήθηκαν περισσότερες από ένα εκατομμύριο κυήσεις στο Οντάριο του Καναδά, μέσω του μητρώου γεννήσεων «BORN Ontario». Το 53% των γυναικών παρουσίασε αύξηση βάρους μεγαλύτερη από τη συνιστώμενη, ενώ το 19% μικρότερη από τη συνιστώμενη. Επίσης, καταγράφηκαν περισσότερα από 15.000 περιστατικά σοβαρών επιπλοκών στις μητέρες πριν και κατά τη διάρκεια της γέννας, όπως σοβαρή προεκλαμψία, εκλαμψία ή σοβαρή αιμορραγία.

Διαπιστώθηκε ότι η υπερβολική αύξηση βάρους αύξησε τον κίνδυνο σε όλες τις κατηγορίες δείκτη μάζας σώματος. Επίσης, γυναίκες με προϋπάρχουσες παθήσεις, όπως διαβήτη, άσθμα και υψηλή αρτηριακή πίεση, αντιμετώπισαν περίπου διπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών επιπλοκών κατά τη διάρκεια της κύησης, με τον κίνδυνο να αυξάνεται περαιτέρω όταν η αύξηση του βάρους βρισκόταν εκτός των συνιστώμενων ορίων.

Από την άλλη πλευρά βέβαια, εντοπίστηκε ότι η αύξηση βάρους κάτω από τα συνιστώμενα επίπεδα συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών για τις μητέρες σε ορισμένες ομάδες ανάλογα με τον δείκτη μάζας σώματος (γυναίκες με κανονικό βάρος ή υπέρβαρες) .

Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:

https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/10.1001/jamanetworkopen.2026.40027

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Τεχνητή Νοημοσύνη στην ιατρική: Πώς αλλάζει η εκπαίδευση των γιατρών

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (Artificial Intelligence – AI) μετασχηματίζει με ταχύτατους ρυθμούς την ιατρική, δημιουργώντας νέες δυνατότητες στη διάγνωση, στη λήψη θεραπευτικών αποφάσεων και στη φροντίδα των ασθενών. Παράλληλα, όμως, αναδεικνύει ένα θεμελιώδες ερώτημα: πώς πρέπει να εκπαιδεύονται οι γιατροί όταν ολοένα περισσότερες γνωστικές λειτουργίες μπορούν να υποστηρίζονται από ευφυή υπολογιστικά συστήματα;

Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ δρ. Μαρία Καπαρέλου (παθολόγος – ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό JAMA, οι Jesse Burk-Rafel και Robert Wachter υποστηρίζουν ότι η ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην κλινική πράξη καθιστά αναγκαία μια ουσιαστική αναθεώρηση του παραδοσιακού μοντέλου ιατρικής εκπαίδευσης.

Για περισσότερο από έναν αιώνα, η εκπαίδευση των γιατρών βασίζεται στην απόκτηση εκτεταμένων επιστημονικών γνώσεων και στην ανάπτυξη κλινικής εμπειρίας. Ωστόσο, η δυνατότητα της Τεχνητής Νοημοσύνης να αναλύει πληροφορίες και να προτείνει διαγνωστικές ή θεραπευτικές προσεγγίσεις δημιουργεί τον κίνδυνο οι νέοι γιατροί να παρακάμπτουν τη διαδικασία συλλογισμού μέσα από την οποία αναπτύσσεται η ανεξάρτητη κλινική κρίση. Το φαινόμενο αυτό περιγράφεται ως never-skilling, δηλαδή η αδυναμία ανάπτυξης ουσιαστικών δεξιοτήτων λόγω πρόωρης εξάρτησης από την τεχνολογία. Οι συγγραφείς προτείνουν μια νέα εκπαιδευτική στρατηγική που βασίζεται σε τρεις άξονες.

Την ενίσχυση των δεξιοτήτων που αποκτούν μεγαλύτερη σημασία στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, την καλλιέργεια νέων ικανοτήτων και τον προσεκτικό περιορισμό εκπαιδευτικών απαιτήσεων που καθίστανται λιγότερο αναγκαίες. Κεντρική θέση εξακολουθεί να κατέχει η άμεση κλινική εξέταση. Η φυσική εξέταση, η παρατήρηση και η επικοινωνία με τον ασθενή παρέχουν πληροφορίες που ενδέχεται να απουσιάζουν από τον ηλεκτρονικό ιατρικό φάκελο ή να μην αναγνωρίζονται από έναν αλγόριθμο. Εξίσου σημαντική είναι η θεραπευτική συλλογιστική (management reasoning), δηλαδή η ικανότητα μετατροπής μιας διάγνωσης σε εξατομικευμένο θεραπευτικό σχέδιο, λαμβάνοντας υπόψη τη βαρύτητα της νόσου, τις ιδιαίτερες ανάγκες και τις προτιμήσεις του ασθενούς.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η ανάπτυξη της ικανότητας κριτικής εποπτείας της συλλογιστικής της Τεχνητής Νοημοσύνης (supervisory reasoning). Πρόκειται για την ικανότητα του γιατρού να αξιολογεί ανεξάρτητα τις διαγνωστικές και θεραπευτικές προτάσεις που παράγονται από συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης, να αναγνωρίζει πιθανές ανακρίβειες και να αποφασίζει πότε πρέπει να τις αποδεχθεί, να τις τροποποιήσει ή να αναζητήσει πρόσθετα κλινικά δεδομένα. Ο γιατρός του μέλλοντος δεν αρκεί να γνωρίζει πώς να χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη. Πρέπει να διαθέτει την επιστημονική γνώση και την ανεξάρτητη κλινική κρίση που απαιτούνται για να αναγνωρίζει τους περιορισμούς και τα ενδεχόμενα σφάλματά της και να παρεμβαίνει όταν χρειάζεται.

Η διαδικασία αυτή προϋποθέτει δύο βασικές δεξιότητες: την κατάλληλα προσαρμοσμένη εμπιστοσύνη (calibrated trust), δηλαδή την ικανότητα του γιατρού να προσαρμόζει τον βαθμό εμπιστοσύνης στην Τεχνητή Νοημοσύνη ανάλογα με το εργαλείο, την κλινική εφαρμογή και τη σοβαρότητα των πιθανών συνεπειών, και τη μεταγνώση (metacognition), δηλαδή την ικανότητα να αναγνωρίζει, να αξιολογεί και να αναπροσαρμόζει τον δικό του τρόπο σκέψης και λήψης αποφάσεων. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να περιοριστεί τόσο η άκριτη αποδοχή των αλγοριθμικών προτάσεων όσο και η αδικαιολόγητη απόρριψη των δυνατοτήτων που προσφέρει η τεχνολογία. Παράλληλα, προτείνεται η στοχευμένη μείωση της εγκυκλοπαιδικής απομνημόνευσης, χωρίς υποβάθμιση των θεμελιωδών γνώσεων φυσιολογίας, παθοφυσιολογίας και φαρμακολογίας. Οι γνώσεις που απαιτούνται για επείγουσες κλινικές αποφάσεις πρέπει να παραμένουν άμεσα διαθέσιμες, ενώ άλλες πληροφορίες μπορούν να αναζητούνται με τη βοήθεια της τεχνολογίας.

Η αναμόρφωση της ιατρικής εκπαίδευσης προϋποθέτει συνεχή εξάσκηση τόσο με, όσο και χωρίς Τεχνητή Νοημοσύνη, προσομοιώσεις περιστατικών με ενσωματωμένα σφάλματα και νέες μεθόδους αξιολόγησης που θα διαχωρίζουν την προσωπική συμβολή του εκπαιδευόμενου από εκείνη του αλγορίθμου. Το κεντρικό μήνυμα της δημοσίευσης είναι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν υποκαθιστά την ιατρική κρίση, αλλά καθιστά ακόμη σημαντικότερη την καλλιέργειά της. Η πρόκληση δεν είναι απλώς να εκπαιδεύσουμε γιατρούς που χρησιμοποιούν αποτελεσματικά την τεχνολογία, αλλά επιστήμονες που διατηρούν την αυτονομία, την κριτική σκέψη και την ικανότητα να λαμβάνουν υπεύθυνες, εξατομικευμένες αποφάσεις, με επίκεντρο πάντοτε τον άνθρωπο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Βρετανία: Εμβόλιο των εργαστηρίων Moderna/Merck σε πειραματικό στάδιο κατά του καρκίνου μειώνει τον κίνδυνο θανάτου ή υποτροπής από μελάνωμα κατά 42%

Ένα εμβόλιο mRNA κατά του καρκίνου που ανέπτυξαν  τα εργαστήρια Moderna και  Merck σε συνδυασμό με μια ευρέως χορηγούμενη ανοσοθεραπεία μειώνει τον κίνδυνο θανάτου ή υποτροπής από μελάνωμα κατά 42% και εξάπλωσης της νόσου κατά 38%, σύμφωνα με στοιχεία από μεγάλης κλίμακας δοκιμή, ανοίγοντας ενδεχομένως τον δρόμο για μια νέα εποχή εξατομικευμένης θεραπείας, σύμφωνα με ανακοίνωση των δύο φαρμακοβιομηχανιών .

Η δοκιμή που έγινε σε περισσότερους από 1.100 ασθενείς είναι η πρώτη που δείχνει ότι ο συνδυασμός ενός εμβολίου που βασίζεται με μεταλλάξεις μοναδικές για τον όγκο κάθε ασθενούς μαζί με ένα φάρμακο που βοηθά το ανοσοποιητικό σύστημα να πολεμήσει τον καρκίνο, μπορεί να κρατήσει τη νόσο υπό έλεγχο. Το εμβόλιο δοκιμάστηκε μαζί με την πετυχημένη ανοσοθεραπεία της Merck, το Keytruda, που είναι ένα από τα φάρμακα με τις μεγαλύτερες πωλήσεις στον κόσμο.

Moderna και  Merck ανακοίνωσαν τον Αύγουστο ότι η θεραπεία ήταν επιτυχής κατά τη δοκιμή, χωρίς να δώσουν περισσότερα στοιχεία. Τα αποτελέσματα, που βασίζονται σε δεδομένα ασθενών για τα πρώτα δύο έτη μετά τη θεραπεία, θα παρουσιαστούν το Σάββατο στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρίας Ιατρικής Ογκολογίας στη Μαδρίτη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αυτοκίνητο: Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα αυξάνουν σταθερά το μερίδιο αγοράς τους σε όλη την Ευρώπη, σύμφωνα με την Ένωση Κατασκευαστών

Η αγορά νέων επιβατικών αυτοκινήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, σημειώνοντας αύξηση 5,7% από την αρχή του έτους, παρά το δύσκολο μακροοικονομικό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από την άνοδο των τιμών ενέργειας, των υγρών καυσίμων και των γεωπολιτικών αντιξοοτήτων.

Σύμφωνα με την Ένωση Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA), η πώληση ηλεκτρικών αυτοκινήτων κυμάνθηκε σε υψηλά επίπεδα, ιδιαίτερα στις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές, αφού η ηλεκτροκίνηση μειώνει σημαντικά το κόστος μετακίνησης. Τα υβριδικά και τα plug in υβριδικά μοντέλα κατατάχθηκαν ως η πιο δημοφιλής επιλογή των Ευρωπαίων καταναλωτών. Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2026 , τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα κατέγραψαν μερίδιο αγοράς 22,7% στην αγορά της ΕΕ, σε σχέση με το 16,1% που ήταν ένα χρόνο νωρίτερα.

Τους πρώτους εννέα μήνες του 2026 , ταξινομήθηκαν 1.931.465 νέα ηλεκτρικά αυτοκίνητα καταλαμβάνοντας το 22,7% της αγοράς της ΕΕ και καθιερώνοντάς τα ως τη δεύτερη πιο δημοφιλή επιλογή κινητήρα από την αρχή του έτους. Τρεις από τις τέσσερις μεγαλύτερες αγορές της ΕΕ, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 64% όλων των ταξινομήσεων ηλεκτρικών αυτοκινήτων κατέγραψαν ισχυρή ανάπτυξη. Στην Γαλλία τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα κατέγραψαν αύξηση 79,1%, στη Γερμανία 58,1% και στη Δανία 40,3%. Το Βέλγιο σημείωσε επίσης κατέγραψε αύξηση 15,7%.

Τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου 2026 για την περίοδο από την έναρξη ισχύος έδειξαν επίσης ότι οι νέες ταξινομήσεις υβριδικών αυτοκινήτων στην ΕΕ αυξήθηκαν στις 3.090.530 μονάδες. Σε αυτή την εικόνα βοήθησαν η Ιταλία (+20,8%) και η Ισπανία (+20,5%), ενώ η Γερμανία σημείωσε αύξηση κατά 4,9% και η Γαλλία 0,6%. Συνολικά, τα υβριδικά μοντέλα αντιπροσώπευαν το 36,3% της συνολικής αγοράς της ΕΕ.

Από την άλλη οι ταξινομήσεις των βενζινοκίνητων αυτοκινήτων συνέχισαν να μειώνονται, καταγράφοντας πτώση 19,1%, με σημαντικές μειώσεις σε όλες τις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές. Η Γαλλία σημείωσε τη μεγαλύτερη πτώση, με τον όγκο πωλήσεων να μειώνεται κατά 36,1%, ενώ άλλες βασικές αγορές κατέγραψαν επίσης διψήφιες απώλειες: Γερμανία (-22,7%), Ισπανία (-19%) και Ιταλία (-16,4%). Με 1.802.078 νέες ταξινομήσεις αυτοκινήτων τους τελευταίους εννέα μήνες , το μερίδιο αγοράς της βενζίνης μειώθηκε στο 21,2% από 27,7% πέρυσι. Επιπλέον, η αγορά των πετρελαιοκίνητων αυτοκινήτων συνέχισε την πτωτική της τάση, με τις ταξινομήσεις να μειώνονται κατά 19,5% και να αντιπροσωπεύουν το 7,1% των νέων ταξινομήσεων αυτοκινήτων στην ΕΕ, από το 9,3% που ήταν την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Κυριάκος Παρασίδης

Υγεία – Καρκίνος παγκρέατος: Νέα θεραπεία διπλασιάζει την επιβίωση – Πρόσβαση και για ασθενείς στην Ελλάδα

Ο καρκίνος του παγκρέατος παραμένει μία από τις πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμες μορφές καρκίνου, με περίπου 500.000 νέες διαγνώσεις παγκοσμίως κάθε χρόνο και χαμηλά ποσοστά πενταετούς επιβίωσης. Η συχνή διάγνωση σε προχωρημένο στάδιο και οι περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές, ιδιαίτερα για τους ασθενείς με μεταστατική νόσο, καθιστούν επιτακτική την ανάγκη ανάπτυξης νέων θεραπειών.

Νέα προοπτική στη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου δημιουργεί το daraxonrasib, το οποίο, σύμφωνα με τον Γρηγόρη Τσιώτο, επίκουρο καθηγητή Χειρουργικής της Mayo Clinic και πρόεδρο του Ελληνικού Ινστιτούτου Παγκρέατος, έδειξε σημαντικό όφελος στην επιβίωση ασθενών που είχαν ήδη υποβληθεί σε προηγούμενες θεραπείες. Όπως αναφέρει ο ίδιος στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, μετά από πάρα πολλά χρόνια έρχεται μια νέα θεραπεία που δείχνει να έχει ουσιαστικά αποτελέσματα.

Το daraxonrasib έλαβε έγκριση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) στις 26 Αυγούστου 2026, ενώ στις 15 Οκτωβρίου η αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA) διατύπωσε θετική γνωμοδότηση για την ευρωπαϊκή αδειοδότησή του. Σύμφωνα με τον κ. Τσιώτο, έχουν ήδη εγκριθεί στην Ελλάδα αιτήματα ασθενών για πρόσβαση στη θεραπεία πριν από την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής διαδικασίας. Ο ίδιος αναφέρεται, επίσης, στις προοπτικές της νέας θεραπείας και στη διαδικασία πρόσβασης των ασθενών σε αυτήν στη χώρα μας.

Ακολουθεί η συνέντευξη του Γρηγόρη Τσιώτου στη δημοσιογράφο του ΑΠΕ-ΜΠΕ Έφη Φουσέκη

Ερ: Ποια είναι η σημασία της θετικής γνωμοδότησης του EMA για το daraxonrasib και τι αλλάζει στη θεραπευτική αντιμετώπιση του μεταστατικού καρκίνου του παγκρέατος;

Απ: Το daraxonrasib είναι το πρώτο φάρμακο μετά από πάρα πολλά χρόνια που δείχνει να έχει ουσιαστικά αποτελέσματα στον καρκίνο του παγκρέατος. Μέχρι τώρα, τα παγκοσμίως εφαρμοζόμενα χημειοθεραπευτικά πρωτόκολλα ήταν μόνο δύο και η αποτελεσματικότητά τους, αν και πολύ καλύτερη από τα ακόμα παλαιότερα, ήταν περιορισμένη. Ακόμα χειρότερα, σε ασθενείς που είχαν ήδη εφαρμοστεί και τα δύο πρωτόκολλα και κατόπιν η νόσος επέμενε, δεν υπήρχε απολύτως καμία άλλη θεραπευτική επιλογή. Εδώ ακριβώς εισέρχεται το daraxonrasib.

Οι ασθενείς με καρκίνο του παγκρέατος  και μεταστάσεις δεν μπορούν να χειρουργηθούν και το μόνο όπλο είναι η χημειοθεραπεία, της οποίας όμως το όφελος διαρκεί λίγους μήνες. Στην φάση αυτή, όπου μόνο παρηγορητική θεραπεία εφαρμόζεται, έρχεται το  daraxonrasib που διπλασιάζει την επιβίωση. Για μία νόσο με τόσο κακή πρόγνωση όπως ο καρκίνος του παγκρέατος, ο διπλασιασμός της επιβίωσης είναι τεράστια πρόοδος. Μάλιστα οι τωρινές σκέψεις στα μεγάλα ογκολογικά κέντρα των ΗΠΑ είναι ότι αν χορηγηθεί το daraxonrasib νωρίτερα, σε πρωιμότερη φάση της νόσου (όχι μόνο δηλαδή σε ασθενείς τελικού σταδίου με μεταστάσεις), ίσως να είχαμε ακόμα καλύτερα αποτελέσματα.

Ερ: Ποια είναι τα βασικά αποτελέσματα των κλινικών μελετών και σε ποιο βαθμό η νέα θεραπεία μπορεί να βελτιώσει την επιβίωση των ασθενών;

Απ: Η βασική κλινική μελέτη που έδειξε την μεγάλη θετική επίδραση του daraxonrasib διεξήχθη σε πολλά ογκολογικά κέντρα των ΗΠΑ συγχρόνως (πολυκεντρική τυχαιοποιημένη μελέτη, άρα πολύ αξιόπιστη), ανακοινώθηκε επισήμως τον Μάϊο 2026 στο συνέδριο ASCO (American Society of Clinical Oncology) στο Chicago και δημοσιεύθηκε την 31 Μαΐου 2026 στο πιο σημαντικό ιατρικό περιοδικό του κόσμου, το New England Journal of Medicine. Στην μελέτη αυτή 248 ασθενείς με ΚΠ και μεταστάσεις που είχαν ήδη υποβληθεί σε κάθε εγκεκριμένη θεραπεία αλλά η νόσος επέμενε ή επιδεινωνόταν, έλαβαν daraxonrasib και συγκρίθηκαν με 252 ασθενείς με απολύτως ίδια χαρακτηριστικά που δεν το έλαβαν.

Εκείνοι που έλαβαν daraxonrasib έζησαν διπλάσιο χρόνο από εκείνους που δεν το έλαβαν (13.2 μήνες – 6.6 μήνες). Να σημειώσουμε ότι όλοι αυτοί οι ασθενείς ήταν εντελώς τελικού σταδίου, οπότε ο διπλασιασμός της επιβίωσης σε ένα τέτοιο σύνολο ήταν απολύτως απρόσμενος. Όταν έγινε η ανακοίνωση στο συνεδριακό κέντρο McCormick στο Chicago, όλο το ακροατήριο από 1.200 ειδικούς ογκολόγους σηκώθηκε όρθιο και χειροκροτούσε διότι ήταν η πρώτη φορά μετά από πάρα πολλά χρόνια που φάνηκε ουσιαστική πρόοδος στον ΚΠ, μία τόσο επιθετική νόσο.

Ερ: Πώς μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση ένας ασθενής στην Ελλάδα στο daraxonrasib πριν από την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής αδειοδότησης; Ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθήσει ο θεράπων ογκολόγος, για την έγκριση της εισαγωγής του φαρμάκου;

Απ: Η διαδικασία είναι πολύ συγκεκριμένη: ο υπεύθυνος θεράπων ογκολόγος συντάσσει πλήρη ηλεκτρονικό φάκελο, όπου περιγράφει τις θεραπείες που έχουν ήδη χορηγηθεί και την τρέχουσα ογκολογική κατάσταση του ασθενούς όπως φαίνεται σε πρόσφατη αξονική τομογραφία. Ο φάκελος υποβάλλεται στον ΕΟΠΥΥ, προωθείται ηλεκτρονικά σε τρεις ογκολόγους οι οποίοι αξιολογούν και εγκρίνουν την χορήγηση του φαρμάκου. Η έγκριση αποστέλλεται ηλεκτρονικά στον ΑΜΚΑ του ασθενή και κατόπιν το φάρμακο παραλαμβάνεται από το ΙΦΕΤ και χορηγείται στον ασθενή από τον ογκολόγο του.

Ερ:  Έχουν εγκριθεί αιτήματα Ελλήνων ασθενών για τη χορήγηση της νέας θεραπείας;

Απ: Ήδη έχουν εγκριθεί 9 ή 10 τέτοια αιτήματα. Πρέπει εμφατικά να σημειώσουμε ότι ή χώρα μας, αν δεν είναι ή πρώτη στην Ευρώπη, είναι σίγουρα μεταξύ των ελαχίστων ευρωπαϊκών χωρών στις οποίες το φάρμακο αυτό έχει εγκριθεί τόσο πρώιμα.

Ερ: Γιατί ο καρκίνος του παγκρέατος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της Ογκολογίας;

Απ: Για τρεις λόγους:

  1. Είναι βιολογικά πολύ επιθετικός καρκίνος, πολύ πιο επιθετικός από τον καρκίνο του μαστού, ή του παχέος εντέρου για παράδειγμα.
  2. Γίνεται καθυστερημένη διάγνωση, όταν ο ΚΠ είναι σε προχωρημένο στάδιο, διότι μερικές φορές προκαλεί συμπτώματα αργά και άλλες φορές τα συμπτώματα δεν αναγνωρίζονται από τον γενικό γιατρό ως σχετιζόμενα με ΚΠ, π.χ. επίμονος πόνος στην κοιλιά ή στην μέση, ανεξήγητη, ξαφνική εμφάνιση Διαβήτη, εμφάνιση λιπαρών κοπράνων, μείωση όρεξης, απώλεια βάρους.
  3. Πολύ συχνά, την στιγμή που γίνεται η διάγνωση, ο ΚΠ έχει ήδη επεκταθεί σε πολύ κρίσιμες αρτηρίες και φλέβες μέσα και γύρω από το πάγκρεας και γι’ αυτό θεωρείται ανεγχείρητος. Είναι ακριβώς αυτό το σημείο όπου η κλινική μας έχει από το 2012 προσφέρει πάρα πολλά, μετατρέποντας αυτό που θεωρείται ανεγχείρητο σε εγχειρήσιμο. Αυτό το επιτυγχάνουμε με αφαίρεση και της εμπλεκόμενης φλέβας ή αρτηρίας μαζί με τον όγκο του παγκρέατος. Έχουμε επανειλημμένως από το 2019 δημοσιεύσει τα αποτελέσματά μας σε αμερικανικά και ευρωπαϊκά επιστημονικά περιοδικά και τα έχουμε παρουσιάσει σε πολλά αμερικανικά και παγκόσμια συνέδρια. Όπως έχουμε δημοσιεύσει, η μετατροπή αυτή του ανεγχείρητου σε εγχειρήσιμο τετραπλασιάζει την επιβίωση και έχουμε τώρα πολλούς ασθενείς που ζούν 6,7,8, ή και 12 χρόνια. Αυτό βέβαια έχει επιτευχθεί επειδή λειτουργούμε ως απολύτως εξειδικευμένη χειρουργική ομάδα και πλαισιωνόμαστε από κορυφαίους συναδέλφους κάθε ειδικότητας συναφούς με το πάγκρεας. Αυτή η πολύ στενή συνεργασία, ο μεγάλος αριθμός των εγχειρήσεων αφαίρεσης ΚΠ, η εφαρμογή όλων των νέων τεχνολογιών (ρομποτική χειρουργική), και τα δημοσιευμένα αποτελέσματα (τετραπλασιασμός της επιβίωσης) σε ασθενείς που θεωρούνταν ανεγχείρητοι είναι όλα τα απαραίτητα χαρακτηριστικά που διεθνώς αναγνωρίζεται μία κλινική ως Κέντρο Αναφοράς για νόσους του παγκρέατος.

*Η φωτογραφία παραχωρήθηκε για χρήση από το ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία – Παιδική παχυσαρκία: Οι επιπλοκές αρχίζουν νωρίς – Η έγκαιρη φροντίδα προστατεύει την υγεία των παιδιών

Την ανάγκη για έγκαιρη αναγνώριση και εξατομικευμένη αντιμετώπιση της παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας, με μακροχρόνια φροντίδα και ενεργό συμμετοχή της οικογένειας, υπογραμμίζει η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής, με αφορμή τις νέες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) που δημοσιεύθηκαν στις 7 Οκτωβρίου.

Όπως επισημαίνει, η παιδική και εφηβική παχυσαρκία είναι χρόνια, πολυπαραγοντική νόσος, με επιπτώσεις στην υγεία που μπορεί να εμφανιστούν από τη σχολική ηλικία.

Τι δείχνουν τα νεότερα στοιχεία για την Ελλάδα

Περίπου 37% των παιδιών ηλικίας 7 ετών στην Ελλάδα εμφάνιζε αυξημένο σωματικό βάρος ή παχυσαρκία και περίπου 18% παχυσαρκία, σύμφωνα με το ενημερωτικό δελτίο του ΠΟΥ για τον έκτο γύρο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας COSI, με δεδομένα της περιόδου 2022-2024. Τα αντίστοιχα συνολικά ποσοστά στις συμμετέχουσες χώρες, για παιδιά 7-9 ετών, ήταν 25% και 11%.

Στην πανελλήνια έρευνα HBSC του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγείας (ΕΠΙΨΥ) το 2022, το 22,2% των μαθητών ηλικίας 11, 13 και 15 ετών κατατάχθηκε στην κατηγορία υπέρβαρου ή παχυσαρκίας, έναντι 19% το 2018. Η εκτίμηση βασίζεται στο βάρος και στο ύψος που ανέφεραν οι ίδιοι οι έφηβοι.

Σε πανελλαδική έρευνα γονέων που παρουσιάστηκε από το υπουργείο Υγείας και τη UNICEF το 2024, μόλις το 20,6% των εφήβων 15-17 ετών αναφέρθηκε ότι ασκείται καθημερινά για τουλάχιστον μία ώρα. Ο μέσος χρόνος μπροστά σε οθόνες για δραστηριότητες εκτός εκπαίδευσης έφθανε τις τρεις ώρες ημερησίως στους εφήβους.

Τα ποσοστά αφορούν διαφορετικές ηλικίες και μεθόδους καταγραφής και δεν συγκρίνονται απευθείας μεταξύ τους. Αναδεικνύουν, ωστόσο, την ανάγκη για παρεμβάσεις σε όλη τη διάρκεια της παιδικής και εφηβικής ηλικίας.

Οι επιπλοκές δεν περιμένουν την ενηλικίωση

– Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής εφιστά την προσοχή στις επιπτώσεις της παχυσαρκίας, οι οποίες μπορεί να εξελίσσονται ακόμη και χωρίς εμφανή συμπτώματα:

– Προδιαβήτης και σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2. Ο οργανισμός μπορεί να δυσκολεύεται να χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά την ινσουλίνη, την ορμόνη που ρυθμίζει το σάκχαρο.

– Αυξημένη αρτηριακή πίεση και διαταραχές των λιπιδίων. Η καρδιά και τα αγγεία επιβαρύνονται από μικρή ηλικία.

– Λιπώδης νόσος του ήπατος. Η συσσώρευση λίπους στο συκώτι μπορεί να συνοδεύεται από φλεγμονή και, σε ορισμένες περιπτώσεις, προοδευτική βλάβη.

– Αποφρακτική υπνική άπνοια. Το έντονο ροχαλητό και οι παύσεις της αναπνοής στον ύπνο χρειάζονται αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν υπνηλία ή δυσκολίες συγκέντρωσης.

– Ορθοπαιδικά προβλήματα και μυοσκελετικός πόνος. Μπορούν να περιορίσουν την κίνηση, το παιχνίδι και τη συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες.

– Διαταραχές της εμμήνου ρύσεως και σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών σε έφηβες.

«Οι παραπάνω επιπλοκές δεν εμφανίζονται σε κάθε παιδί. Η πιθανότητά τους, όμως, καθιστά αναγκαία την έγκαιρη κλινική αξιολόγηση. Μακροπρόθεσμα, η παχυσαρκία συνδέεται επίσης με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων και ορισμένων καρκίνων στην ενήλικη ζωή όπως του ενδομητρίου, του μαστού, του παχέος εντέρου και ορθού, του οισοφάγου στομάχου, του ήπατος-ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα, της χοληδόχου κύστης, του παγκρέατος, του νεφρού», τονίζει η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής.

Η ψυχική επιβάρυνση χρειάζεται την ίδια προσοχή

Τα πειράγματα, ο σχολικός εκφοβισμός και οι διακρίσεις λόγω βάρους μπορούν να προκαλέσουν ντροπή, κοινωνική απομόνωση και επιδείνωση της σχέσης με το φαγητό. Ο στιγματισμός μπορεί ακόμη να απομακρύνει το παιδί από τη σωματική δραστηριότητα και την αναζήτηση ιατρικής βοήθειας.

Η Ένωση επισημαίνει ότι η αντιμετώπιση χρειάζεται να στηρίζεται στην κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν κάθε οικογένεια. Η κληρονομικότητα, οι βιολογικοί μηχανισμοί της πείνας, ο ύπνος, το άγχος και οι συνθήκες διαβίωσης επηρεάζουν το βάρος. Η ενοχοποίηση του παιδιού ή των γονέων δυσκολεύει τη θεραπευτική συνεργασία.

Ο παιδίατρος ως σταθερό σημείο αναφοράς

Ο παιδίατρος παρακολουθεί την πορεία ανάπτυξης και μπορεί να αναγνωρίσει έγκαιρα μεταβολές που χρειάζονται παρέμβαση. Η αξιολόγηση περιλαμβάνει τις καμπύλες βάρους, ύψους και Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ), την αρτηριακή πίεση, το ιστορικό και την αναζήτηση συνοδών προβλημάτων. Οι εξετάσεις επιλέγονται ανάλογα με την ηλικία, τη βαρύτητα και τα ευρήματα κάθε παιδιού.

Η θεραπεία χρειάζεται συγκεκριμένους στόχους και τακτική επανεκτίμηση. Σε ορισμένα παιδιά που αναπτύσσονται, κατάλληλος στόχος μπορεί να είναι η σταθεροποίηση του βάρους καθώς αυξάνεται το ύψος. Σε σοβαρή παχυσαρκία ή παρουσία επιπλοκών απαιτείται έγκαιρη συνεργασία με εξειδικευμένη ομάδα.

Πρακτικές αλλαγές με συμμετοχή όλης της οικογένειας

Νερό αντί ζαχαρούχων ποτών, τακτικά γεύματα, μεγαλύτερη ποικιλία θρεπτικών τροφίμων, οικογενειακό τραπέζι χωρίς οθόνες και επαρκής ύπνος αποτελούν βασικά σημεία παρέμβασης. Η κίνηση χρειάζεται να είναι ευχάριστη και προσαρμοσμένη στις δυνατότητες του παιδιού.

Για τις ηλικίες 5-17 ετών, ο ΠΟΥ συστήνει κατά μέσο όρο τουλάχιστον 60 λεπτά μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας ημερησίως μέσα στην εβδομάδα. Το περπάτημα, το ποδήλατο, ο χορός και το ενεργό παιχνίδι μπορούν να συμβάλουν σε αυτόν τον στόχο.

Σε επιλεγμένους ασθενείς μπορεί να προστεθεί φαρμακευτική αγωγή, σύμφωνα με τις εγκεκριμένες ενδείξεις κάθε θεραπείας και με συστηματική παρακολούθηση. Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί αξιολόγηση για χειρουργική αντιμετώπιση από εξειδικευμένη διεπιστημονική ομάδα.

Η θέση και η συμβολή της Ένωσης

Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής επιδιώκει να συμβάλει στην υπεύθυνη ενημέρωση των γονέων, στην ενίσχυση της πρόληψης και στην έγκαιρη πρόσβαση σε επιστημονικά τεκμηριωμένη φροντίδα. Αναδεικνύει τη σημασία της σταθερής σχέσης παιδιάτρου και οικογένειας για την αναγνώριση των δυσκολιών, τον σχεδιασμό εφαρμόσιμων αλλαγών και τη συνέχεια της θεραπείας.

Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανάγκη συνεργασίας της Πολιτείας, των σχολείων και των επαγγελματιών υγείας. Η πρόσβαση σε ποιοτική διατροφή, ασφαλείς χώρους άσκησης και κατάλληλες υπηρεσίες υγείας πρέπει να διασφαλίζεται για κάθε παιδί, ανεξάρτητα από τις οικονομικές δυνατότητες της οικογένειάς του.

«Η έγκαιρη φροντίδα μπορεί να προλάβει επιπλοκές και να βελτιώσει ουσιαστικά την καθημερινότητα του παιδιού. Η οικογένεια χρειάζεται ενημέρωση, υποστήριξη και ένα σταθερό θεραπευτικό σχέδιο με επίκεντρο την υγεία και την ανάπτυξή του», καταλήγει η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Γαλλία-Βρετανία: Οι πολεμικές αεροπορίες των δύο χωρών διεξήγαγαν για πρώτη φορά κοινή πυρηνική άσκηση

Βρετανικά καταδιωκτικά αεροσκάφη συμμετείχαν για πρώτη φορά σε πυρηνική άσκηση μαζί με γαλλικά Rafale, αναφέρουν σε κοινή ανακοίνωσή τους σήμερα τα υπουργεία Άμυνας της Γαλλίας και της Βρετανίας.

“Αφού απογειώθηκαν από την αεροπορική βάση του Σεντ-Ντιζιέ, στη βορειοανατολική Γαλλία, τα γαλλικά Rafale, συνοδευόμενα από καταδιωκτικά Typhoon της RAF (σ.σ.: η βρετανική Βασιλική Πολεμική Αεροπορία) έκαναν προσομοίωση πυρηνικού πλήγματος”, διευκρινίζουν στην ανακοίνωσή τους. Η άσκηση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της ενισχυμένης συνεργασίας ανάμεσα στις δύο χώρες στο ζήτημα της πυρηνικής αποτροπής, η οποία αποφασίστηκε σε συνάντηση κορυφής των ηγετών των δύο χωρών στο Νόρθγουντ τον Ιούλιο του 2025.

 

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο… αγανακτισμένος … σκηνοπατέρας Χάρης – Γράφει ο Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

Ο Χάρης Δούκας είναι ένας πολιτικός που έγινε πολιτικός από τον Ανδρουλάκη, κατά τρόπο ιδιαιτέρως αφελή. Δεν μπορεί ο πρόεδρος του ΠαΣοΚ να μη γνώριζε ότι ο καθηγητής Δούκας ήταν απλώς ένα «μικρομεσαίος» εκπαιδευτικός που «κουβαλούσε» όλες τις εγγενείς ασθένειες της Αριστεράς και των αντιεξουσιαστών. Επίσης, δεν μπορεί ο Ανδρουλάκης να μη γνώριζε ότι ο Δούκας είναι υπερβολικά φιλόδοξος, σε σημείο υπερβολικό, αναφορικά με τις δυνατότητές του. Το ότι κέρδισε τον δήμο των Αθηναίων άλλωστε, όπως οι αριθμοί καταδεικνύουν, δεν οφειλόταν στις ικανότητές του αλλά στον …καναπέ που προτίμησαν οι αστοί Αθηναίοι.

Νίκος Σακελλαρόπουλος
Γράφει ο συνεργάτης του Έμβολος δημοσιογράφος Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

Ο Δούκας λοιπόν, μόλις πήρε εξουσία στα χέρια του, τον πρώτο που αμφισβήτησε ήταν ο Ανδρουλάκης!! Έχασε, αλλά αυτό δεν τον πτόησε. Εν συνεχεία διεκδίκησε την ηγεσία της ΚΕΔΕ, έχασε κι εκεί. Κι έδειχνε συνεχώς ότι δεν αντέχει να μένει έξω από το μεγάλο κάδρο. Μάλιστα, έσυρε το κόμμα του σε μια ακατανόητη συνεδριακή απόφαση, να μη συνεργαστεί το ΠαΣοΚ με τη ΝΔ, μετά τις εκλογές! Εκδηλώνοντας ταυτοχρόνως συναισθήματα με… τσάι και συμπάθεια προς την Αριστερά, τον Τσίπρα κι ομάδες γκρουπούσκουλων των Εξαρχείων. Κάτι που αποκλείει το κόμμα του από τον χώρο του Κέντρου. Σήμερα, ο Δούκας στην Αθήνα, δείχνει για πολλούς, τον τρόπο διοίκησης του ΠαΣοΚ αν ποτέ φτάσει στην εξουσία. Με την πρωτεύουσα να βρίσκεται στο έλεος της της ιλύδας σε δρόμους και πεζοδρόμια κι απορριμάτων ακόμη και σε κορυφαία μνημεία.

Προσφάτως, στο Σύνταγμα, ο δήμαρχος Αθηναίων βρήκε μια πλατεία γεμάτη αντίσκηνα φοιτητών της Αριστεράς και μια ευκαιρία να μπει στο κάδρο της κινητοποίησης και της… αγανάκτησης! Πέρασε ανάμεσα στους διαδηλωτές χωρίς να του δώσουν σημασία, επιχείρησε να συνδεθεί με το κλίμα της αγανάκτησης και τελικά εξασφάλισε τη θέση του στο κάδρο των γεγονότων.

Το ερώτημα, ασφαλώς, δεν είναι αν ένας πολιτικός δικαιούται να βρίσκεται δίπλα σε όσους διαμαρτύρονται. Είναι αν έχει κάτι περισσότερο να προσφέρει από την παρουσία του μπροστά στις κάμερες.

Διότι η πολιτική δεν εξαντλείται σε μια βόλτα ανάμεσα σε σκηνές και συνθήματα. Χρειάζεται να μετατρέπεις την οργή σε συγκεκριμένες προτάσεις, τα αιτήματα σε πολιτική και τη δημόσια παρουσία σε αποτέλεσμα. Διαφορετικά, η κοινωνική δυσαρέσκεια γίνεται απλώς το κατάλληλο φόντο για μια προσωπική πολιτική φωτογράφιση.

Ο Χάρης Δούκας, μάλιστα, έσπευσε να τοποθετηθεί δημόσια προτού ακόμη πραγματοποιηθεί η κινητοποίηση στην Αθήνα. Η βιασύνη να εξασφαλίσει θέση στην πρώτη γραμμή ήταν εμφανής. Προέτρεξε κι έχασε πάλι.

Κι οι πολιτικές διατυπώσεις του κινήθηκαν σε ένα γνώριμο λεξιλόγιο, εκεί όπου τα εύληπτα συνθήματα συχνά υποκαθιστούν τη δύσκολη δουλειά της πολιτικής επεξεργασίας.

Η πλατεία έχει τη δική της ιστορία. Έχει υπάρξει τόπος αυθεντικής κοινωνικής έκρηξης, αλλά και αφετηρία πολιτικών υποσχέσεων που δεν μεταφράστηκαν σε αντίστοιχα αποτελέσματα. Η μνήμη εκείνης της περιόδου επιβάλλει επιφύλαξη απέναντι σε όσους αντιμετωπίζουν τη λαϊκή δυσαρέσκεια σαν έτοιμο πολιτικό κεφάλαιο προς αξιοποίηση.

Η αλήθεια είναι ότι ο δήμαρχος ως… σκηνοπατέρας αυτοπαγιδεύεται. Θεωρεί ότι η εγγύτητα με το πλήθος ισοδυναμεί με πολιτική εκπροσώπηση. Οι διαδηλωτές όμως, δεν είναι κομπάρσοι στη δημόσια εικόνα που επιθυμεί  και η πλατεία δεν ανήκει σε όποιον προλάβει να εμφανιστεί στο τηλεοπτικό πλάνο.

Υπάρχει, όμως, και η άλλη όψη της υπόθεσης. Στη Γκράβα, όπου η συζήτηση αφορά την ασφάλεια ενός σχολικού συγκροτήματος και την ταλαιπωρία χιλιάδων μαθητών και οικογενειών, το ερώτημα δεν είναι ποιος θα βρεθεί δίπλα στην αγανάκτηση, αλλά ποιος θα αναλάβει την ευθύνη να δώσει απαντήσεις.

Μετά τη διακοπή της διά ζώσης διδασκαλίας, οι οικογένειες αναγκάζονται να αναδιοργανώσουν την καθημερινότητά τους. Γονείς που εργάζονται, έχουν ανελαστικές υποχρεώσεις και δεν διαθέτουν βοήθεια στο σπίτι καλούνται να διαχειριστούν μια κατάσταση που δεν λύνεται με ανακοινώσεις. Για αυτούς, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι η πολιτική αντιπαράθεση γύρω από το πόρισμα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, αλλά η ασφάλεια των παιδιών και η επιστροφή τους στις αίθουσες.

Ο δήμαρχος επέλεξε να εκφράσει την αγανάκτησή του για τον τρόπο με τον οποίο δημοσιοποιήθηκαν πληροφορίες σχετικά με το πόρισμα, καταγγέλλοντας επικοινωνιακό παιχνίδι εις βάρος των παιδιών.

Ας δεχθούμε ότι είχε λόγους να διαφωνεί με τον χρόνο ή τον τρόπο της δημοσιοποίησης. Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: τι γίνεται με το ίδιο το πρόβλημα;

Η αντιπαράθεση για τη δημοσιότητα δεν επισκευάζει ένα σχολικό κτίριο, δεν καλύπτει τις ανάγκες συντήρησης και δεν αποκαθιστά την εκπαιδευτική καθημερινότητα. Όταν η συζήτηση μετατοπίζεται από την ασφάλεια των σχολείων στις προθέσεις όσων αναδεικνύουν τα προβλήματα, υπάρχει ο κίνδυνος η ουσία να χαθεί πίσω από τον καπνό της ζητούμενης από τον Δούκα επικοινωνιακής σύγκρουσης.

Εδώ βρίσκεται η αντίφαση που αξίζει να επισημανθεί. Στο Σύνταγμα, ο Δούκας επιχείρησε να συνδεθεί με την αγανάκτηση των άλλων. Στη Γκράβα, όταν η αγανάκτηση στρέφεται προς τη δημοτική διοίκηση, η συζήτηση κινδυνεύει να μετατραπεί σε διαμάχη για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται οι ευθύνες. Στην πρώτη περίπτωση, η δυσαρέσκεια προσφέρει πολιτική προβολή. Στη δεύτερη, η κριτική αντιμετωπίζεται ως επικοινωνιακό πρόβλημα.

Κι όμως, τα πραγματικά ζητήματα είναι γνωστά: παλαιά σχολικά κτίρια, ανάγκες συντήρησης, ελλείψεις, περιορισμένοι πόροι και ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα του συστήματος διαχείρισης των σχολικών μονάδων. Αυτά απαιτούν στοιχεία, σχέδιο και λογοδοσία. Αν τα χρήματα δεν επαρκούν, ο δήμαρχος οφείλει να εξηγεί τι χρειάζεται, τι έχει διεκδικήσει και ποιες λύσεις προωθεί. Οι οικονομικοί περιορισμοί είναι πραγματικοί, αλλά δεν μπορούν να αποτελούν μόνιμη υποκατάσταση του σχεδιασμού και της ανάληψης ευθύνης.

Ο Χάρης Δούκας δικαιούται να αγανακτεί, να διαφωνεί με δημοσιεύματα και να υπερασπίζεται τις αποφάσεις του. Δεν μπορεί, όμως, να περιμένει ότι η δική του …αγανάκτηση θα υποκαταστήσει τις απαντήσεις που περιμένουν οι δημότες. Η ένταση μιας δήλωσης δεν αποτελεί διοικητικό απολογισμό, όπως και η παρουσία σε μια διαδήλωση δεν συνιστά από μόνη της πολιτική πρόταση.

Ο δήμαρχος δεν εκλέγεται για να πρωταγωνιστεί σε κάθε εστία κοινωνικής δυσαρέσκειας. Εκλέγεται για να λύνει προβλήματα και να λογοδοτεί όταν δεν τα καταφέρνει. Προφανώς, μέχρι τώρα στη θητεία του, ΔΕΝ τα έχει καταφέρει.

Το Σύνταγμα δεν χρειάζεται άλλον έναν πολιτικό στο κάδρο των αντίσκηνων. Και οι γονείς της Γκράβας δεν χρειάζονται έναν δήμαρχο που εξοργίζεται με τη δημοσιότητα γύρω από τα προβλήματά τους.

Χρειάζονται αποτελέσματα. Γιατί, όσο κι αν αλλάζει κανείς το κάδρο, η πραγματικότητα παραμένει εκεί. Και στο τέλος, ο Χάρης Δούκας θα κριθεί όχι από το πόσο πειστικά υποδύεται τον εκφραστή της αγανάκτησης, αλλά από όσα θα έχει καταφέρει να προσφέρει ακόμη και το ελάχιστο στην πόλη που διοικεί.

Πανεύκολο ψωμί χωρίς ζύμωμα – Για να μοσχομυρίσει το σπίτι σας

Σίσσυ Νίκα
Γράφει η Σίσσυ Νίκα – Δημοσιογράφος Γαστρονομίας και Πολιτισμού

Αν θέλουμε να έχουμε πάντα φρέσκο ψωμί φτιαγμένο από τα χεράκια μας.

Μια πολύ εύκολη συνταγή, γιατί δεν χρειάζεται ζύμωμα.

Η κόρα του γίνεται τραγανή και η ψίχα αφράτη.

Αν θέλουμε αντί για καρβέλι μπορούμε να κάνουμε 2 φραντζόλες ή 2 μικρά καρβέλια.

Απλά χρειάζεται υπομονή γιατί είναι αργής ωρίμανσης 19 ωρών και το αποτέλεσμα είναι τόσο νόστιμο…

Πανεύκολο ψωμί χωρίς ζύμωμα 1

 Πανεύκολο ψωμί χωρίς ζύμωμα

Από τη Νατάσα Χατζηαρβανίτη, χαρισματική μαγείρισσα των Αγιοπαρασκευητών Νικαίων

Υλικά για 1 καρβέλι

650 γρ. αλεύρι για χωριάτικο ψωμί

4 γρ. ξηρή μαγιά

8 γρ. αλάτι

450 ml νερό σε θερμοκρασία δωματίου

Σουσάμι

Πανεύκολο ψωμί χωρίς ζύμωμα 2

Τρόπος παρασκευής

Ανακατεύουμε σε ένα μπολ το κοσκινισμένο αλεύρι, με τη μαγιά και το αλάτι. Αν θέλουμε μπορούμε να ανακατέψουμε διάφορα άλευρα, για μεγαλύτερη ακόμα νοστιμιά.

Προσθέτουμε το νερό και απλά ενώνουμε τα υλικά με το χέρι ή με κουτάλι, χωρίς να ζυμώσουμε μέχρι να έχουμε μια ζύμη με ακανόνιστο σχήμα και αρκετά υγρή.

Μεταφέρουμε τη ζύμη σε ένα μπολ που έχουμε περάσει με ελαιόλαδο και τη σκεπάζουμε με μεμβράνη.

Την αφήνουμε στον πάγκο της κουζίνας για 18-19 ώρες.

Νατάσα Μαντάμ Τάτα Χατζηαρβανίτη
Νατάσα (Μαντάμ Τάτα) Χατζηαρβανίτη

Αφού ξεκουραστεί η ζύμη η υφή της θα είναι πολύ εύπλαστη, πολύ μαλακή και υγρή με φουσκάλες και ίνες.

Τη βγάζουμε με αλευρωμένα χέρια σε καλά αλευρωμένο πάγκο και την πιέζουμε ελαφρά με την παλάμη να γίνει πιο πλατύ.

Δεν τη ζυμώνουμε καθόλου, απλά της δίνουμε σχήμα με τα χέρια. Τη διπλώνουμε στα τρία σχηματίζοντας ένα μακρόστενο κομμάτι το οποίο επίσης διπλώνουμε στα τρία.

Τσιμπάμε όλες τις ενώσεις της ζύμης να κολλήσουν.

Βάζουμε σε ένα μπολ καθαρή πετσέτα και πασπαλίζουμε με σουσάμι ή νιφάδες βρώμης και λίγο αλεύρι ολικής άλεσης.

Το σκεπάζουμε και το αφήνουμε για περίπου 30 λεπτά να φουσκώσει.

Προθερμαίνουμε καλά το φούρνο στους 230°C και βάζουμε στην κάτω σχάρα τη γάστρα για να ζεσταθεί καλά, για 15 λεπτά. Ζεσταίνουμε και το καπάκι της γάστρας.

Στρώνουμε αντικολλητικό χαρτί στη γάστρα και με πολλή προσοχή, για να μην καούμε, αναποδογυρίζουμε με τη βοήθεια της πετσέτας το ψωμί στην καυτή γάστρα με τις ενώσεις της ζύμης προς τα πάνω.

Αν θέλουμε χαράζουμε τη ζύμη με ένα μαχαίρι .

Σκεπάζουμε με το ζεστό καπάκι τη γάστρα και ψήνουμε για 30 λεπτά βάζοντας δίπλα στο ψωμί 5-6 παγάκια.

Ξεσκεπάζουμε και συνεχίζουμε το ψήσιμο για 15-20 λεπτά περίπου, να φουσκώσει, να ροδίσει καλά και να γίνει τραγανή η κόρα.

Αναποδογυρίζουμε το ψωμί σε πετσέτα να κρυώσει και να στεγνώσει.

Το αφήνουμε για τουλάχιστον 30 λεπτά να κρυώσει και μετά κόβουμε.

Πανεύκολο ψωμί χωρίς ζύμωμα 3

Μικρά μυστικά

Κάθε φορά που πιέζουμε τη ζύμη ή της δίνουμε σχήμα, την αφήνουμε για 20-40 λεπτά να ξεκουραστεί και να ξαναφουσκώσει.