Η ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο τα τελευταία χρόνια, καθώς η Ευρώπη αυξάνει τις αμυντικές δαπάνες και επενδύει σε νέα εξοπλιστικά προγράμματα.

Στην Ελλάδα το Δημόσιο εξακολουθεί να διατηρεί σημαντική παρουσία στον κλάδο, είτε άμεσα μέσω κρατικών επιχειρήσεων είτε έμμεσα μέσω θεσμών, επενδυτικών φορέων και νέων δομών καινοτομίας που επιχειρούν να συνδέσουν την άμυνα με την τεχνολογική ανάπτυξη. Παρά τις ιδιωτικοποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια σε τομείς όπως η ναυπηγική βιομηχανία, ο πυρήνας της κρατικής παρουσίας παραμένει ισχυρός, κυρίως μέσω της “Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία” και των “Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα”, αλλά και μέσω νέων θεσμών που δημιουργούνται για την ανάπτυξη αμυντικών τεχνολογιών. Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) Η σημαντικότερη αμυντική βιομηχανία υπό κρατικό έλεγχο είναι η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία, η οποία ανήκει εξ ολοκλήρου στο ελληνικό Δημόσιο και λειτουργεί υπό την εποπτεία του Υπουργείο Εθνικής ‘Αμυνας.

Η εταιρεία δραστηριοποιείται κυρίως στη συντήρηση, επισκευή και αναβάθμιση στρατιωτικών αεροσκαφών και ελικοπτέρων της Πολεμικής Αεροπορίας, ενώ συμμετέχει και σε διεθνή προγράμματα αεροναυπηγικής παραγωγής. Τα τελευταία χρόνια έχει αναλάβει σημαντικά έργα, όπως το πρόγραμμα αναβάθμισης των ελληνικών F-16 σε επίπεδο Viper, σε συνεργασία με τη Lockheed Martin. Παράλληλα, η εταιρεία συμμετέχει σε διεθνείς αλυσίδες παραγωγής για μεγάλα αεροπορικά προγράμματα, ενώ συζητείται η περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου της στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας. Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ) Η δεύτερη βασική κρατική εταιρεία στον χώρο της άμυνας είναι τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα. Η εταιρεία δημιουργήθηκε το 2004 από τη συγχώνευση της ΠΥΡΚΑΛ και της “Ελληνική Βιομηχανία Όπλων” και παραμένει υπό τον έλεγχο του ελληνικού Δημοσίου.

Τα ΕΑΣ δραστηριοποιούνται κυρίως στην παραγωγή πυρομαχικών, εκρηκτικών υλών και άλλων οπλικών συστημάτων που χρησιμοποιούνται από τις Ένοπλες Δυνάμεις. Τα τελευταία χρόνια βρίσκονται σε διαδικασία αναδιάρθρωσης, με στόχο την ενίσχυση της παραγωγικής τους δυνατότητας και την ανάπτυξη συνεργασιών με ευρωπαϊκές αμυντικές εταιρείες. Η αυξημένη ζήτηση για πυρομαχικά στην Ευρώπη μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία δημιουργεί νέες προοπτικές για την εταιρεία, η οποία επιχειρεί να επανέλθει σε πιο ενεργό ρόλο στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Ελληνική Βιομηχανία Οχημάτων (ΕΛΒΟ) Η Ελληνική Βιομηχανία Οχημάτων αποτελεί μια ακόμη εταιρεία με παρουσία στον χώρο των στρατιωτικών οχημάτων. Αν και σήμερα λειτουργεί υπό ιδιωτικό επενδυτικό καθεστώς, η δραστηριότητά της παραμένει στενά συνδεδεμένη με τις ανάγκες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Η εταιρεία έχει κατασκευάσει στο παρελθόν στρατιωτικά φορτηγά, τεθωρακισμένα οχήματα και ειδικά οχήματα υποστήριξης, ενώ εξετάζεται η συμμετοχή της σε νέα προγράμματα παραγωγής και συντήρησης στρατιωτικού εξοπλισμού. Ναυπηγεία: ιδιωτικές επενδύσεις με στρατηγική σημασία

Παράλληλα με τις κρατικές αμυντικές βιομηχανίες, σημαντικό ρόλο στο ευρύτερο οικοσύστημα της άμυνας και της ναυπηγικής δραστηριότητας διαδραματίζουν και τα μεγάλα ναυπηγεία της χώρας, τα οποία σήμερα λειτουργούν υπό ιδιωτική διοίκηση. Τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, τα Ναυπηγεία Ελευσίνας, το Νεώριο Σύρου καθώς και τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας αποτελούν βασικούς πυλώνες της ναυπηγικής και επισκευαστικής δραστηριότητας στην Ελλάδα. Παρότι πρόκειται για ιδιωτικές επιχειρήσεις, η λειτουργία τους συνδέεται άμεσα με τις ανάγκες των Ένοπλες Δυνάμεις της Ελλάδας, αλλά και με την ευρύτερη ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής και ναυπηγικής βιομηχανίας, συμβάλλοντας στη διατήρηση τεχνογνωσίας, θέσεων εργασίας και βιομηχανικής παραγωγής στη χώρα. Το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) Στο νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται στον χώρο της άμυνας, ιδιαίτερη σημασία αποκτά και το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας. Το ΕΛΚΑΚ λειτουργεί υπό την εποπτεία του Υπουργείο Εθνικής ‘Αμυνας και έχει στόχο την ανάπτυξη ενός οικοσυστήματος αμυντικής τεχνολογίας και καινοτομίας. Ο ρόλος του είναι να συνδέσει τις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων με την ελληνική ερευνητική κοινότητα, τις νεοφυείς επιχειρήσεις και τη βιομηχανία, προωθώντας την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας.

Η δημιουργία του εντάσσεται στη γενικότερη ευρωπαϊκή στρατηγική για την ενίσχυση της αμυντικής καινοτομίας και τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από εξοπλισμούς τρίτων χωρών. Ένα νέο μοντέλο για την ελληνική αμυντική βιομηχανία Η ελληνική αμυντική βιομηχανία βρίσκεται σήμερα σε μια μεταβατική φάση. Από το μοντέλο των μεγάλων κρατικών βιομηχανιών του παρελθόντος, η στρατηγική μετατοπίζεται σταδιακά προς ένα πιο ευέλικτο οικοσύστημα που συνδυάζει κρατικές εταιρείες, ιδιωτικές επιχειρήσεις και ερευνητικούς φορείς. Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας, η αύξηση των εξοπλιστικών δαπανών και η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών δημιουργούν σημαντικές ευκαιρίες για την Ελλάδα. Το ζητούμενο για τα επόμενα χρόνια είναι κατά πόσο οι ελληνικές εταιρείες και οι θεσμοί που τις υποστηρίζουν θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν αυτές τις ευκαιρίες και να ενισχύσουν τη θέση της χώρας στον ευρωπαϊκό αμυντικό χάρτη.

Θανάσης Παπαδής/ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αισθητή μείωση στα θανατηφόρα τροχαία καταγράφεται στην Αττική το πρώτο εξάμηνο μετά την πλήρη εφαρμογή του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεύθυνσης Τροχαίας Αττικής.

Συγκεκριμένα στους έξι μήνες από τον Σεπτέμβριο του 2025 έως και τον Φεβρουάριο του 2026 καταγράφηκαν 54 θανατηφόρα τροχαία, έναντι 74 την ίδια περίοδο ένα χρόνο πριν, δηλαδή μείωση περίπου 27%.

Την ίδια περίοδο οι νεκροί από τροχαία στην Αττική μειώθηκαν από 75 σε 57, καταγράφοντας πτώση περίπου 24%.

Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στα σοβαρά τροχαία. Στο διάστημα πριν από την εφαρμογή του νέου ΚΟΚ είχαν καταγραφεί 69 σοβαρά τροχαία, ενώ το εξάμηνο μετά την εφαρμογή του ο αριθμός αυτός μειώθηκε σε 46, σημειώνοντας πτώση περίπου 33%. Παράλληλα, οι σοβαρά τραυματίες από τροχαία μειώθηκαν από 75 σε 49, δηλαδή περίπου 35% λιγότεροι.

Η εικόνα αυτή συνοδεύεται και από σημαντική αύξηση στους ελέγχους για οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ.

Συγκεκριμένα, το εξάμηνο Σεπτεμβρίου 2025 – Φεβρουαρίου 2026 (σσ έως 20/2) πραγματοποιήθηκαν περίπου 480.000 αλκοτέστ σε οδηγούς, έναντι περίπου 69.000 το αντίστοιχο διάστημα της προηγούμενης χρονιάς.

Παρά τον πολλαπλάσιο αριθμό ελέγχων, οι θετικοί οδηγοί παρέμειναν σχεδόν στα ίδια επίπεδα (6.078 έναντι 5.967). Ωστόσο, παρά τη σημαντική αύξηση των ελέγχων, το ποσοστό των θετικών αλκοτέστ μειώθηκε αισθητά, από περίπου 8,6% σε 1,3%.

Για τα παραπάνω στοιχεία αλλά και για τις αλλαγές που παρατηρούνται στη συμπεριφορά των οδηγών μετά την εφαρμογή του νέου ΚΟΚ μίλησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο αστυνομικός υποδιευθυντής και τμηματάρχης του Τμήματος Συντονισμού & Ε.Ο.Δ. της Διεύθυνσης Τροχαίας Αττικής, Δημήτριος Παπαγεωργίου.

Ερωτηθείς για τη μείωση των θανατηφόρων τροχαίων το τελευταίο εξάμηνο, ο κ. Παπαγεωργίου σημείωσε ότι: «Η εικόνα που καταγράφεται το τελευταίο εξάμηνο είναι πράγματι ενθαρρυντική και μας γεμίζει με συγκρατημένη αισιοδοξία. Η μείωση των θανατηφόρων ατυχημάτων δεν είναι τυχαία• είναι το αποτέλεσμα της συνδυαστικής επίδρασης του νέου, εξορθολογισμένου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και της εντατικοποίησης των ελέγχων μας. Κάθε ζωή που σώζεται στην άσφαλτο είναι για εμάς μια νίκη, αλλά η προσπάθεια πρέπει να είναι διαρκής. Τα στοιχεία δείχνουν ότι βρισκόμαστε στον σωστό δρόμο, αλλά δεν εφησυχάζουμε».

Σχετικά με το αν έχει εντοπίσει κάποια αλλαγή στη συμπεριφορά των οδηγών με την εφαρμογή του νέου ΚΟΚ είπε ότι:  «Παρατηρούμε μια σταδιακή αλλά σαφή μεταστροφή. Η πλήρης εφαρμογή του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας φαίνεται πως λειτούργησε ως καταλύτης. Οι οδηγοί πλέον είναι πιο προσεκτικοί, καθώς γνωρίζουν ότι οι ποινές δεν είναι μόνο χρηματικές, αλλά εστιάζουν στην αφαίρεση της άδειας ικανότητας οδήγησης και στην αποτροπή της υποτροπής. Υπάρχει μεγαλύτερη επίγνωση των συνεπειών της επικίνδυνης οδήγησης».

Σχολιάζοντας τη μείωση των θετικών αλκοτέστ παρά την αύξηση των ελέγχων ο κ. Παπαγεώργιου επεσήμανε ότι:  «Αυτό είναι ίσως το πιο ελπιδοφόρο εύρημα. Το γεγονός ότι πραγματοποιούμε περισσότερους ελέγχους και βρίσκουμε λιγότερους παραβάτες υπό την επήρεια αλκοόλ σημαίνει ότι το μήνυμα “αλκοόλ και οδήγηση δεν πάνε μαζί” έχει αρχίσει να ριζώνει στην κοινωνική συνείδηση. Οι οδηγοί επιλέγουν πλέον εναλλακτικούς τρόπους μετακίνησης όταν πρόκειται να καταναλώσουν αλκοόλ, κάτι που αποτελεί τεράστιο βήμα για την οδική ασφάλεια».

Σε ερώτηση μας για το ποιες είναι οι κυριότερες αιτίες των τροχαίων δυστυχημάτων είπε: «Η υπερβολική ταχύτητα παραμένει η “μητέρα” των θανατηφόρων τροχαίων, ειδικά τις νυχτερινές και πρώτες πρωινές ώρες. Επίσης, η απόσπαση προσοχής λόγω χρήσης κινητού τηλεφώνου παραμένει ως μια από τις κυριότερες αιτίες ατυχημάτων. Όσον αφορά τους δικυκλιστές, αν και η χρήση κράνους έχει αυξηθεί, η μη χρήση του παραμένει η κύρια αιτία σοβαρών τραυματισμών».

Σχετικά με το αν έχει αλλάξει κάτι επιχειρησιακά στην Τροχαία Αττικής με την έναρξη ισχύος του νέου ΚΟΚ σημείωσε ότι: «Με την έναρξη ισχύος του νέου ΚΟΚ, η επιχειρησιακή μας φιλοσοφία αναβαθμίστηκε ριζικά, ακολουθώντας τις κατευθυντήριες γραμμές και τη σταθερή βούληση της πολιτικής και φυσικής μας Ηγεσίας για μηδενική ανοχή στην οδική παραβατικότητα. Στην αιχμή του δόρατος αυτής της προσπάθειας βρίσκεται η Ομάδα Ελέγχου και Πρόληψης Τροχαίων Ατυχημάτων (ΟΕΠΤΑ). Με απόφαση της Ηγεσίας, η ΟΕΠΤΑ ενισχύθηκε σημαντικά σε έμψυχο δυναμικό και υλικοτεχνική υποδομή, επιτρέποντάς μας να επιχειρούμε με μεγαλύτερη ευελιξία και αποτελεσματικότητα. Οι δράσεις της ομάδας είναι πλέον στοχευμένες και δυναμικές, εστιάζοντας σε “έξυπνα” μπλόκα και αιφνιδιαστικούς ελέγχους σε σημεία υψηλής επικινδυνότητας που προκύπτουν από τη διαρκή χαρτογράφηση των ατυχημάτων. Η αναμενόμενη σε σύντομο χρονικό διάστημα λειτουργία σύγχρονων τεχνολογικών μέσων (όπως έξυπνες κάμερες και ψηφιακά συστήματα καταγραφής) σε συνδυασμό με την εξειδικευμένη δράση της ΟΕΠΤΑ για την αντιμετώπιση κρίσιμων παραβάσεων —όπως οι αυτοσχέδιοι αγώνες, η υπερβολική ταχύτητα και η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ— πρόκειται να καταστήσουν την παρουσία μας στον δρόμο πιο παρεμβατική, ουσιαστική και, πάνω απ’ όλα, αποτρεπτική.»

Ερωτηθείς για τον ρόλο της πρόληψης σε σχέση με την καταστολή ο κ. Παπαγεωργίου υπογράμμισε ότι: «Η καταστολή είναι αναγκαία για τη συμμόρφωση, αλλά η πρόληψη είναι αυτή που σώζει ζωές μακροπρόθεσμα. Η Διεύθυνση Τροχαίας Αττικής επενδύει σταθερά στην ενημέρωση και στην καλλιέργεια οδικής παιδείας από την παιδική ηλικία. Στόχος μας δεν είναι να επιβάλλουμε πρόστιμα, αλλά να μη χρειάζεται να τα επιβάλλουμε επειδή ο οδηγός θα έχει ενστερνιστεί τους κανόνες ασφαλείας.»

Για το τι απαντά σε όσους θεωρούν τον νέο ΚΟΚ ιδιαίτερα αυστηρό είπε: «Ο εξορθολογισμός θα έλεγα εγώ του νέου ΚΟΚ είναι ανάλογος της αξίας της ανθρώπινης ζωής. Δεν είναι ένας “τιμωρητικός και αυστηρός” νόμος, αλλά ένας νόμος που προστατεύει τον ευσυνείδητο οδηγό, τον πεζό και τον συνεπιβάτη. Η “αυστηρότητα” σταματά εκεί που ξεκινά η υπευθυνότητα. Όποιος σέβεται τους κανόνες, δεν έχει να φοβηθεί τίποτα.»

Τέλος, στην ερώτηση μας για το ποιο είναι το βασικό μήνυμα του προς τους οδηγούς τόνισε:  «Το μήνυμά μου είναι απλό: Η οδική ασφάλεια είναι υπόθεση όλων μας. Κάθε φορά που πιάνουμε το τιμόνι, κρατάμε στα χέρια μας όχι μόνο τη δική μας ζωή, αλλά και τις ζωές των άλλων. Οδηγείτε με σεβασμό, με σύνεση και χωρίς βιασύνη. Ο προορισμός έχει αξία μόνο όταν φτάνουμε σε αυτόν με ασφάλεια.»

ΑΠΕ-ΜΠΕ