Το ποσοστό του πληθυσμού της χώρας που στερείται τουλάχιστον 7 από έναν κατάλογο 13 αγαθών και υπηρεσιών (δηλαδή ο δείκτης που υπολογίζει το «ποσοστό του πληθυσμού με σοβαρές υλικές και κοινωνικές στερήσεις- Ευρώπη 2030») ανέρχεται σε 14,9%.

Από τα στοιχεία της έρευνας της έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025 (εισοδήματα 2024) προκύπτει αύξηση της σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης για τα παιδιά ηλικίας 0-17 ετών, η οποία ανέρχεται σε 2 ποσοστιαίες μονάδες το 2025 (15,9%) σε σχέση με το 2024 (13,9%).

Όσον αφορά στην ηλικιακή ομάδα των ατόμων 65 ετών και άνω, παρατηρείται αύξηση της σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης κατά 1,3 ποσοστιαίες μονάδες το 2025 (14,1%) σε σχέση με το 2024 (12,8%).

Στις ηλικίες 18 έως 64 ετών παρατηρείται αύξηση της σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες το 2025 (15%) σε σχέση με το 2024 (14,4%).

Το ποσοστό του πληθυσμού που διαβιεί σε κατοικία με στενότητα χώρου ανέρχεται το 2025 σε 28,3% για το σύνολο του πληθυσμού, σε 26,6% για τον μη φτωχό πληθυσμό και σε 35,3% για τον φτωχό πληθυσμό. Το ποσοστό του πληθυσμού που διαβιεί σε κατοικία με στενότητα χώρου το 2025 είναι μεγαλύτερο για την ηλικιακή ομάδα έως και 17 ετών και ανέρχεται σε 42,9% για το σύνολο αυτού του πληθυσμού, σε 38,9% για τον μη φτωχό πληθυσμό και σε 56,3% για τον φτωχό πληθυσμό.

Το 41,6% του φτωχού πληθυσμού δηλώνει ότι στερείται διατροφής που περιλαμβάνει κάθε δεύτερη ημέρα κοτόπουλο, κρέας, ψάρι ή λαχανικά ίσης θρεπτικής αξίας, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό του μη φτωχού πληθυσμού εκτιμάται σε 5,7%.

Το 99,9% του φτωχού πληθυσμού και το 38,5% του μη φτωχού δηλώνει οικονομική δυσκολία να καλύψει έκτακτες, αλλά αναγκαίες δαπάνες ύψους περίπου 500 ευρώ.

Το 82,5% του φτωχού πληθυσμού δηλώνει αδυναμία πληρωμής μίας εβδομάδας διακοπών. Το αντίστοιχο ποσοστό του μη φτωχού πληθυσμού ανέρχεται σε 37,8%.

Το 35,9% του φτωχού πληθυσμού δηλώνει οικονομική αδυναμία για ικανοποιητική θέρμανση το χειμώνα, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό του μη φτωχού πληθυσμού ανέρχεται σε 13,7%.

Το ποσοστό του πληθυσμού που δηλώνει επιβάρυνση από το κόστος στέγασης ανέρχεται σε 26,4%, ενώ το ποσοστό για τον φτωχό και για τον μη φτωχό πληθυσμό είναι 82,6% και 12,7%, αντίστοιχα.

Το 35,3% του πληθυσμού που έχει λάβει καταναλωτικό δάνειο για αγορά αγαθών και υπηρεσιών, δηλώνει ότι δυσκολεύεται πάρα πολύ στην αποπληρωμή αυτού ή των δόσεων. Το ποσοστό αυτό διαμορφώνεται σε 53% για τον φτωχό πληθυσμό και σε 31,5% για τον μη φτωχό πληθυσμό.

Το 66,6% του φτωχού πληθυσμού δηλώνει δυσκολία στην έγκαιρη πληρωμή πάγιων λογαριασμών, όπως αυτών του ηλεκτρικού ρεύματος, του νερού, του φυσικού αερίου, κλπ, ενώ για τον μη φτωχό πληθυσμό το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε 23,5%.

Το 67,6% του φτωχού πληθυσμού και το 27,2% των μη φτωχών νοικοκυριών αναφέρει μεγάλη δυσκολία στην αντιμετώπιση των συνήθων αναγκών του με το συνολικό μηνιαίο ή εβδομαδιαίο εισόδημά του.

Ποσοστό 20,2% του πληθυσμού αντιμετωπίζει προβλήματα λόγω θορύβου από τους γείτονες ή τον δρόμο.

Αναφορικά με την υλική στέρηση που σχετίζεται με την οικονομική δυνατότητα κάλυψης βασικών αναγκών σχετικών με κοινωνικές δραστηριότητες- για άτομα ηλικίας 16 ετών και άνω- προέκυψαν τα ακόλουθα ευρήματα:

Το 27,3% του πληθυσμού δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να συμμετέχει τακτικά σε δραστηριότητες αναψυχής, όπως αθλητισμό, σινεμά κλπ. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τον φτωχό και τον μη φτωχό πληθυσμό ανέρχονται σε 53,2% και 21,2%.

Το 34,3% του πληθυσμού δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να ξοδεύει χρήματα για τον εαυτό του ή για κάποιο χόμπι. Το ποσοστό εκτιμάται σε 60,5% για τον φτωχό πληθυσμό και σε 28,1% για τον μη φτωχό πληθυσμό.

Το 7% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω δήλωσε ότι έχει πολύ κακή ή κακή υγεία, το 14,5% μέτρια, ενώ το 78,5% πολύ καλή ή καλή υγεία. Το 24% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω έχει χρόνιο πρόβλημα υγείας. Το 8,7% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω για διάστημα έξι μηνών ή περισσότερο είχε περιορίσει, λόγω δικού του προβλήματος υγείας, κάποιες, συνήθεις για τον γενικό πληθυσμό δραστηριότητες ή είχε δυσκολευτεί σε αυτές πάρα πολύ, ενώ το 9,1% τις είχε περιορίσει, αλλά όχι πάρα πολύ.

Το 21,5% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω, που χρειάστηκε ιατρική εξέταση ή θεραπεία για πρόβλημα υγείας δήλωσε ότι υπήρξε περίπτωση, κατά τη διάρκεια των τελευταίων 12 μηνών, που πραγματικά χρειάστηκε θεραπεία, αλλά δεν υποβλήθηκε σε αυτήν για οποιοδήποτε λόγο. Τα ποσοστά για τον φτωχό και μη φτωχό πληθυσμό ανέρχονται σε 32,8% και 18,6%, αντίστοιχα. Το 20% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω που χρειάστηκε ιατρική εξέταση ή θεραπεία δήλωσε ότι δεν υποβλήθηκε σε αυτήν λόγω οικονομικών δυσκολιών, μεγάλης λίστας αναμονής ή απόστασης από τον γιατρό.

Το 30,5% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω, που χρειάστηκε οδοντιατρική εξέταση ή θεραπεία για πρόβλημα υγείας, δήλωσε ότι υπήρξε περίπτωση, κατά τη διάρκεια των τελευταίων 12 μηνών, που πραγματικά χρειάστηκε θεραπεία, αλλά δεν υποβλήθηκε σε αυτήν για οποιοδήποτε λόγο. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τον φτωχό και μη φτωχό πληθυσμό ανέρχονται σε 55,4% και 26,2%. Το 24,3% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω που χρειάστηκε οδοντιατρική εξέταση ή θεραπεία δήλωσε ότι δεν υποβλήθηκε σε αυτήν λόγω οικονομικών δυσκολιών, μεγάλης λίστας αναμονής ή απόστασης από τον γιατρό.

  Ευημερία πληθυσμού

   -Πλήρως ικανοποιημένο από τη ζωή του, δηλώνει το 4,4% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω, ενώ καθόλου ικανοποιημένο δηλώνει το 0,6%.

   -Πολύ ικανοποιημένο από τη ζωή του, δηλώνει το 62% του πληθυσμού 16 ετών και άνω.

   -Ποσοστό 21,8% του φτωχού πληθυσμού δηλώνει καθόλου έως λίγο ικανοποιημένο από τη ζωή του, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τον μη φτωχό πληθυσμό ανέρχεται σε 6,6%. Πλήρως ικανοποιημένο από τη ζωή του δηλώνει το 3,2% του φτωχού πληθυσμού και το 4,7% του μη φτωχού πληθυσμού.

   -Πλήρη εμπιστοσύνη στους ανθρώπους, δηλώνει το 0,7% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω, ενώ καθόλου εμπιστοσύνη στους ανθρώπους δηλώνει το 5,3%.

   -Μεγάλη εμπιστοσύνη στους ανθρώπους, δηλώνει το 28,4% του πληθυσμού 16 ετών και άνω.

   -Ποσοστό 34,8% του φτωχού πληθυσμού δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται τους άλλους καθόλου ή τους εμπιστεύεται λίγο, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τον μη φτωχό πληθυσμό ανέρχεται σε 34,2%. Πλήρη εμπιστοσύνη στους ανθρώπους δηλώνει το 1,1% του φτωχού πληθυσμού και το 0,6% του μη φτωχού πληθυσμού.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στα 650.965 στρέμματα κατέγραψε η απογραφή τις εκτάσεις με αμπελώνες οινοποιήσιμων ποικιλιών, σύμφωνα με την πληροφόρηση που απέστειλε στην Κομισιόν το τμήμα Αμπέλου Οίνου και Αλκοολούχων ποτών.

Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του Κλαδικού Εθνικού Αγροτικού Συνεταιρισμού Αμπελοοινικών Προϊόντων (Κ.Ε.Ο.Σ.Ο.Ε.), η έκταση οιναμπέλων στη χώρα μας παρουσιάζεται αυξημένη σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή δήλωση μόνο κατά 1.690,6 στρέμματα, αφού θα έπρεπε η αύξηση της έκτασης να είναι ισοδύναμη των νέων φυτεύσεων, βάσει των αδειών φύτευσης, που την προηγούμενη τριετία κατά μέσο όρο ανερχόταν στα 6.300 στρέμματα.

Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, δεν είναι γνωστή η έκταση φυτεμένων αμπέλων με βάση τις άδειες φύτευσης κατ’ έτος, στοιχείο που θα επέτρεπε να προσεγγιστεί το ποσοστό πραγματικών φυτεύσεων αμπέλων σε σύγκριση με τις χορηγηθείσες άδειες φύτευσης κατ’ έτος από το 2016, έτος από το οποίο και μετά ίσχυσε το νέο καθεστώς των αδειών φύτευσης.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία που αφορούν τη διαχρονική μεταβολή των εκτάσεων αμπελοκαλλιέργειας ανά περιφέρεια και τη χορήγηση αδειών φύτευσης, εξάγονται τα ακόλουθα συμπεράσματα:

«- Παραμένει υψηλός ο αριθμός των εκτάσεων που εγκαταλείφθηκαν από το 2016, που προκύπτει από το αλγεβρικό άθροισμα των φυτεμένων εκτάσεων της περιόδου 2015/2016, που ανερχόταν στα 627.734,4 στρέμματα, στα οποία θα πρέπει να προστεθεί η έκταση από τις χορηγηθείσες άδειες φύτευσης από το 2016 μέχρι το 2023, έκταση που ανέρχεται σε 55.037,88 στρέμματα.

– Εάν στις εκτάσεις της περιόδου 2015/2016 προστεθούν οι χορηγηθείσες άδειες φύτευσης, η έκταση του ελληνικού αμπελώνα θα έπρεπε να ανέρχεται σε 682.772,28 στρέμματα (2015/2016: 627.734,4 στρέμματα + 55.037,88 στρέμματα, νέες άδειες φύτευσης), με την επιφύλαξη της αφαίρεσης εκτάσεων από τους δικαιούχους, που, ενώ είχαν άδεια φύτευσης, δεν άσκησαν το δικαίωμά τους και των δικαιούχων που έλαβαν άδεια φύτευσης εντός της προηγούμενης τριετίας και οφείλουν να προβούν σε φύτευση έως την εκάστοτε λήξη της.

Με τις ανωτέρω προϋποθέσεις, η απογραφείσα έκταση το 2024/2025 στα 650.965 στρέμματα σε σύγκριση με το άθροισμα της έκτασης περιόδου 2015/2016 (έναρξη του καθεστώτος αδειών φύτευσης), πλέον των χορηγηθεισών αδειών φύτευσης περιόδου 2016/2017-2024/2025 (627.734,4 στρ. + 55.037,88 στρ.= 650.965 στρ.), εμφανίζει αρνητική διαφορά 31.807,28 στρεμμάτων, έκταση η οποία ερμηνεύεται ότι έχει εγκαταλειφθεί τα τελευταία εννέα χρόνια.

– Η εγκαταλειφθείσα έκταση σε εθνικό επίπεδο την περίοδο 2024/2025 υπολογίζεται ότι ανέρχεται περίπου στα 6.100 στρέμματα».

Με βάση επίσης τα στοιχεία που αφορούν τις συνολικές μεταβολές των εκτάσεων σε στρέμματα ανά κατηγορία οίνου (ΠΟΠ, ΠΓΕ, οίνοι χωρίς Γ.Ε.) εξάγονται οι εξής πληροφορίες για την περίοδο 2024/2025:

«- Οι καθαρές εκτάσεις φυτεμένες με ποικιλίες που μπορούν να παράγουν οίνους με ΠΟΠ ανέρχονται σε 132.351,5 στρ., με ποσοστό 20,33% επί των συνολικών εκτάσεων. Το ποσοστό αντίστοιχης παραγωγής οίνων με ΠΟΠ το 2025 ανέρχεται σε 8,20% επί του συνόλου της οινοπαραγωγής.

– Οι εκτάσεις φυτεμένες με ποικιλίες που μπορούν να παράγουν οίνους με ΠΓΕ ανέρχονται σε 417.878,5 στρέμματα, με ποσοστό 64,19% επί του συνόλου των εκτάσεων. Το ποσοστό αντίστοιχης παραγωγής οίνων με ΠΓΕ το 2025 ανέρχεται σε 25,05% επί του συνόλου της οινοπαραγωγής.

– Οι εκτάσεις φυτεμένες με ποικιλίες που μπορούν να παράγουν οίνους χωρίς Γ.Ε., συμπεριλαμβανομένων των ποικιλιακών οίνων, ανέρχονται σε 100.735,52 στρέμματα (περιλαμβάνονται και αυτές που είναι εγκατεστημένες σε περιοχές ΠΟΠ και ΠΓΕ), με ποσοστό 15,50% επί του συνόλου των εκτάσεων. Το ποσοστό αντίστοιχης παραγωγής οίνων χωρίς Γ.Ε. το 2025 ανέρχεται σε 66,47% επί του συνόλου της οινοπαραγωγής».

«Με βάση τα ανωτέρω, είναι διαχρονικά αναγκαίο να διερευνηθεί και να αιτιολογηθεί από το σύνολο του κλάδου η αντίφαση του γεγονότος ότι στην Ελλάδα έχουν θεσμοθετηθεί και απογράφονται εκτάσεις και περιοχές που μπορούν να παράξουν οίνους με Γεωγραφική Ένδειξη σε ποσοστό 84,52% επί του συνόλου των εκτάσεων φυτεμένων με αμπέλια οινοποιήσιμων ποικιλιών, ενώ η αντίστοιχη παραγωγή των οίνων με Γ.Ε. ανέρχεται σε ποσοστό 33,25% επί του συνόλου της οινοπαραγωγής.

Αντίστοιχα, θα πρέπει να διερευνηθεί και να αιτιολογηθεί ανάλογα η σύγκριση μεταξύ των εκτάσεων που απογράφονται με ποικιλίες για παραγωγή οίνων χωρίς Γεωγραφική Ένδειξη, καθώς και ποικιλιακών οίνων, των οποίων η αθροισμένη έκταση ανέρχεται σε ποσοστό 15,50% επί του συνόλου του ελληνικού αμπελώνα, ενώ η αντίστοιχη οινοπαραγωγή των κατηγοριών αυτών αντιστοιχεί σε 66,47% του συνόλου της οινοπαραγωγής το 2025.

Είναι προφανές ότι, παρά τις πιέσεις που ασκήθηκαν τα προηγούμενα έτη στην Κ.Ε.Π.Ο. για ένταξη περιοχών στις ζώνες που παράγουν οίνους με Γεωγραφική Ένδειξη, το μεγάλο μέρος τους έχει μετατραπεί σε περιοχές παραγωγής οίνων χωρίς Γεωγραφική Ένδειξη.

Υποθέσεις για την αντίφαση αυτή μπορεί να γίνουν στα θέματα που άπτονται με τις προϋποθέσεις που θέτει το θεσμικό πλαίσιο παραγωγής οίνων με ΠΟΠ και με ΠΓΕ, ιδιαίτερα σχετιζόμενες με τις αποδόσεις, τις τιμές διάθεσης, καθώς και με παράγοντες εμπορευσιμότητας των οίνων αυτών σε συνάρτηση με την κατανάλωση και την εκπαίδευση του καταναλωτή», σημειώνει ο Κλαδικός Εθνικός Αγροτικός Συνεταιρισμός Αμπελοοινικών Προϊόντων στην ανακοίνωσή του.

ΑΠΕ-ΜΠΕ