Ψυχολογία: Γιατί μας είναι τόσο δύσκολο να δεχτούμε ένα κομπλιμέντο; – Γράφει ο Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής Γιάννης Ξηντάρας

«Πολύ ωραία σου πάει αυτό που φοράς.»

«Έλα μωρέ, παλιό είναι…»

«Τα πήγες εξαιρετικά σήμερα.»

«Καλά, έκανα κι ένα σωρό λάθη.»

«Είσαι πραγματικά καλός σε αυτό που κάνεις.»

«Υπερβάλλεις…»

Γιάννης Ξηντάρας
Γράφει ο Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής Γιάννης Ξηντάρας

Είναι εντυπωσιακό πόσο εύκολα μπορούμε να ακυρώσουμε έναν καλό λόγο μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Κάποιος μας προσφέρει ένα κομπλιμέντο κι εμείς, σχεδόν αντανακλαστικά, βρίσκουμε έναν τρόπο να το μικρύνουμε, να το εξηγήσουμε ή να το επιστρέψουμε στον αποστολέα του πριν προλάβει καλά καλά να φτάσει σε εμάς.

Θα περίμενε κανείς ότι η αναγνώριση είναι πάντα ευχάριστη. Και συνήθως είναι. Παρ’ όλα αυτά, για αρκετούς ανθρώπους συνοδεύεται από μια παράξενη αμηχανία. Δεν ξέρουν τι να πουν, χαμηλώνουν το βλέμμα, αλλάζουν γρήγορα θέμα ή αισθάνονται την ανάγκη να αποδείξουν στον άλλον ότι τα πράγματα δεν είναι ακριβώς όπως τα παρουσιάζει.

Από πού έρχεται άραγε αυτή η δυσκολία;

Ένα μέρος της απάντησης βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο μάθαμε να στεκόμαστε απέναντι στην αξία μας. Πολλοί μεγαλώσαμε με την ιδέα ότι ο σεμνός άνθρωπος δεν μιλά πολύ για όσα κάνει καλά. Το να αναγνωρίσεις ένα προτέρημά σου μπορεί εύκολα να θεωρηθεί έπαρση, ενώ η υποτίμηση του εαυτού σου συχνά μοιάζει κοινωνικά πιο ασφαλής.

Έτσι, μαθαίνουμε έναν παράξενο κώδικα ευγένειας. Αν κάποιος μας πει ότι κάναμε κάτι καλά, αισθανόμαστε ότι πρέπει να το μετριάσουμε. Αν μας πουν ότι είμαστε όμορφοι, σπεύδουμε να αναφέρουμε κάποια ατέλειά μας. Σαν να κινδυνεύουμε, αν απαντήσουμε απλώς «ευχαριστώ», να θεωρηθεί ότι έχουμε υπερβολικά μεγάλη ιδέα για τον εαυτό μας.

Υπάρχει όμως και κάτι βαθύτερο.

Ένα κομπλιμέντο δεν συναντά μόνο αυτό που είμαστε. Συναντά και αυτό που πιστεύουμε ότι είμαστε.

Αν μέσα μου έχω διαμορφώσει για χρόνια την πεποίθηση ότι δεν είμαι αρκετά ικανός, ένας άνθρωπος που μου λέει «είσαι πολύ καλός στη δουλειά σου» φέρνει μπροστά μου μια εικόνα που δεν ταιριάζει εύκολα με τη δική μου. Αν έχω συνηθίσει να βλέπω κυρίως όσα δεν μου αρέσουν στην εμφάνισή μου, ένα «είσαι πολύ όμορφη σήμερα» μπορεί να μου προκαλέσει περισσότερη αμηχανία απ’ όση χαρά.

Ο νους μας έχει μια παράξενη προτίμηση προς το γνώριμο, ακόμη κι όταν το γνώριμο δεν είναι ιδιαίτερα ευγενικό μαζί μας. Μια κριτική που επιβεβαιώνει κάτι αρνητικό που ήδη πιστεύουμε για τον εαυτό μας μπορεί, κατά έναν περίεργο τρόπο, να μας φαίνεται περισσότερο «αληθινή» από έναν καλό λόγο που έρχεται να αμφισβητήσει αυτή την εικόνα.

Γι’ αυτό μερικές φορές δεν απορρίπτουμε το κομπλιμέντο επειδή δεν μας ενδιαφέρει. Το απορρίπτουμε επειδή δυσκολευόμαστε να το χωρέσουμε μέσα σε όσα έχουμε μάθει να πιστεύουμε για εμάς.

Σε άλλες περιπτώσεις υπάρχει η καχυποψία. «Γιατί μου το λέει;», «τι θέλει;», «μήπως απλώς προσπαθεί να είναι ευγενικός;». Αν έχουμε ζήσει σε σχέσεις όπου η επιβράβευση ήταν σπάνια, υπό όρους ή χρησιμοποιούνταν για να ακολουθήσει κάποιο αίτημα, μπορεί να έχουμε μάθει να αντιμετωπίζουμε ακόμη και έναν απλό καλό λόγο με επιφύλαξη.

Φυσικά, δεν είναι κάθε κομπλιμέντο ειλικρινές και δεν χρειάζεται να πιστεύουμε αυτομάτως οτιδήποτε ακούμε. Έχει ενδιαφέρον όμως να παρατηρήσουμε τι συμβαίνει όταν η δυσπιστία εμφανίζεται σχεδόν κάθε φορά, ακόμη και απέναντι σε ανθρώπους των οποίων τη γνώμη κατά τα άλλα εμπιστευόμαστε.

Υπάρχει επίσης κάτι όμορφο που συχνά ξεχνάμε: όταν κάποιος μας κάνει ένα ειλικρινές κομπλιμέντο, μας λέει κάτι και για τον τρόπο με τον οποίο μας βλέπει.

Μπορεί εμείς να θεωρούμε ασήμαντο κάτι που κάναμε και εκείνος να εντυπωσιάστηκε. Μπορεί να έχουμε συνηθίσει ένα χαρακτηριστικό μας τόσο πολύ, ώστε να μην αντιλαμβανόμαστε πια την αξία του. Οι άλλοι δεν έχουν πάντοτε πιο σωστή εικόνα για εμάς, έχουν όμως μια διαφορετική θέση από την οποία μας κοιτούν. Καμιά φορά βλέπουν κάτι που εμείς, από πολύ κοντά, έχουμε πάψει να παρατηρούμε.

Το να δεχτούμε λοιπόν έναν καλό λόγο δεν σημαίνει ότι πρέπει να τον μετατρέψουμε αμέσως σε αλήθεια για τον εαυτό μας. Μπορούμε απλώς να του επιτρέψουμε να μείνει για λίγο.

Να μην τρέξουμε να τον ακυρώσουμε.

Την επόμενη φορά που κάποιος θα μας πει κάτι όμορφο, θα μπορούσαμε να παρατηρήσουμε αυτή την πρώτη παρόρμηση να απαντήσουμε «έλα τώρα…». Και αντί να εξηγήσουμε γιατί ο άλλος κάνει λάθος, να δοκιμάσουμε δύο πολύ απλές λέξεις:

«Σ’ ευχαριστώ.»

Μπορεί στην αρχή να ακούγεται σχεδόν αφύσικο. Σιγά σιγά όμως ίσως ανακαλύψουμε ότι το να δεχόμαστε την αναγνώριση δεν μας κάνει αλαζόνες. Μας επιτρέπει απλώς να μην είμαστε εμείς οι πρώτοι που θα αφαιρέσουμε κάτι καλό από την εικόνα μας κάθε φορά που κάποιος άλλος το προσθέτει.

Άλλωστε, έχουμε μάθει αρκετά καλά να ακούμε όσα χρειάζεται να διορθώσουμε.

Ίσως αξίζει να αφήνουμε να φτάνουν μέχρι μέσα μας και μερικά από εκείνα που ήδη είναι καλά.

Γράφει ο Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής Γιάννης Ξηντάρας

Υγεία: Περίπου 10.000 νέα περιστατικά καρκίνου του πνεύμονα τον χρόνο στην Ελλάδα – Μείωση της θνητότητας έως 25% με την έγκαιρη διάγνωση

Ιδιαίτερα υψηλή παραμένει η επιβάρυνση από τον καρκίνο του πνεύμονα παγκοσμίως, με εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους κάθε χρόνο, ενώ στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι καταγράφονται περίπου 10.000 νέα περιστατικά ετησίως, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Υγείας. Ωστόσο, διεθνείς μελέτες δείχνουν ότι η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να μειώσει τη θνητότητα κατά 20% έως 25%.

«Παγκοσμίως έχει αυξηθεί πάρα πολύ ο αριθμός των ανθρώπων οι οποίοι την τελευταία πενταετία έχουν νοσήσει και έχουν πεθάνει από καρκίνο του πνεύμονα. Στην Ελλάδα, η τελευταία καταγραφή του υπουργείου Υγείας ανέφερε ότι έχουμε 10.000 νέα περιστατικά κάθε χρόνο. Από την εμπειρία που έχουμε στην Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική στο νοσοκομείο Παπανικολάου, φαίνεται ότι ο αριθμός αυτός αυξάνεται κάθε χρόνο 20% με 30%.

Δηλαδή, στο Παπανικολάου, σε σχέση με πέρυσι και σε σχέση με πρόπερσι, έχουμε μία αύξηση των νέων περιστατικών, κυρίως με μεταστατικό καρκίνο του πνεύμονα», αναφέρει η επίκουρη καθηγήτρια Πνευμονολογίας Σοφία Λαμπάκη, η οποία είναι συντονίστρια κλινικών μελετών για τον καρκίνο του πνεύμονα και υπεύθυνη των Ιατρείων Καρκίνου του Πνεύμονα και Προσυμπτωματικού Ελέγχου της Πανεπιστημιακής Πνευμονολογικής Κλινικής.

Η αξονική χαμηλής δόσης βασικό εργαλείο έγκαιρης διάγνωσης

Όπως εξηγεί, το βασικό εργαλείο που χρησιμοποιείται σήμερα στον προσυμπτωματικό έλεγχο για τον καρκίνο του πνεύμονα είναι η αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης ακτινοβολίας. Μεγάλες διεθνείς μελέτες έχουν δείξει, όπως αναφέρει, σημαντικό όφελος τόσο στη διάγνωση της νόσου σε πρώιμα, δυνητικά ιάσιμα στάδια όσο και στη μείωση της θνητότητας.

Στην Πνευμονολογική Κλινική του ΑΠΘ στο νοσοκομείο Παπανικολάου λειτουργεί από το 2017 οργανωμένο ιατρείο προσυμπτωματικού ελέγχου. Μέχρι σήμερα έχουν εξεταστεί περίπου 3.800 καπνιστές και πρώην καπνιστές, ενώ περίπου 3% έχουν διαγνωστεί με καρκίνο του πνεύμονα. Συνολικά, περίπου 115 άνθρωποι έχουν διαγνωστεί με πρώιμο καρκίνο μέσω του προσυμπτωματικού ελέγχου.

Σημαντικό είναι, σύμφωνα με την κ. Λαμπάκη, και το πρόσθετο όφελος του προσυμπτωματικού ελέγχου, καθώς περίπου το 45% των συμμετεχόντων διαγνώστηκαν παράλληλα με άλλα νοσήματα που μέχρι τότε δεν γνώριζαν ότι είχαν, όπως χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, διάμεσες πνευμονοπάθειες και καρδιαγγειακά νοσήματα. Η έγκαιρη διάγνωση, σύμφωνα με τις διεθνείς μελέτες τις οποίες επικαλείται, μπορεί να μειώσει τη θνητότητα από τον καρκίνο του πνεύμονα κατά 20% έως 25%.

Έρευνα για βιοδείκτες και χρήση τεχνητής νοημοσύνης

Η κατεύθυνση διεθνώς, όπως σημειώνει η κ. Λαμπάκη, είναι προς έναν περισσότερο εξατομικευμένο προσυμπτωματικό έλεγχο, με τον συνδυασμό της αξονικής τομογραφίας χαμηλής δόσης με βιοδείκτες και νέες τεχνολογίες, μεταξύ των οποίων και η τεχνητή νοημοσύνη. Η Πνευμονολογική Κλινική του ΑΠΘ συμμετέχει σε διεθνή ερευνητικά προγράμματα για την αναζήτηση νέων βιοδεικτών μέσω της μελέτης δειγμάτων αίματος, πλάσματος και ορού. Παράλληλα, συμμετέχει σε πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης σε συνεργασία με το «Σωτηρία» στην Αθήνα και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου.

«Η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί μέσω των ακτινολογικών ευρημάτων. Μέσω των προγραμμάτων που εφαρμόζονται στα ακτινολογικά τμήματα και μέσω των πληροφοριών που δίνουμε εμείς ως κλινικοί γιατροί, προσπαθούν να βρουν ευρήματα τα οποία σε άλλες περιπτώσεις δεν θα οδηγούσαν στην υποψία ενός καρκίνου. Αλλά τα ευρήματα αυτά θα βοηθήσουν στο να είμαστε πιο υποψιασμένοι ότι ο άνθρωπος αυτός μπορεί να νοσήσει στο μέλλον από καρκίνο του πνεύμονα», εξηγεί η κ. Λαμπάκη.

«Επίσης, σε συνεργασία με τη FairLife, που είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός φροντίδας ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα, υλοποιήσαμε μία πολυκεντρική δράση προσυμπτωματικού ελέγχου, με τη συμμετοχή και άλλων πανεπιστημιακών πνευμονολογικών κλινικών, όπως αυτή της Λάρισας, της Αλεξανδρούπολης και της Πάτρας, προσπαθώντας έτσι να δημιουργήσουμε μία ελληνική εμπειρία γύρω από ένα οργανωμένο πρόγραμμα, μία οργανωμένη εφαρμογή του προσυμπτωματικού ελέγχου. Ταυτόχρονα, συμμετέχουμε και σε διεθνή ερευνητικά προγράμματα, τα οποία διερευνούν νέους βιοδείκτες, όπου χρησιμοποιείται το αίμα των ανθρώπων που συμμετέχουν στα προγράμματα αυτά, δηλαδή είτε το ολικό πλάσμα είτε ο ορός», προσθέτει η κ. Λαμπάκη.

Στο θεραπευτικό πεδίο εφαρμόζονται εξατομικευμένες θεραπείες, μεταξύ άλλων ανοσοθεραπεία και στοχευμένες θεραπείες βάσει μοριακού ελέγχου, με στόχο την επιλογή της καταλληλότερης θεραπείας για κάθε ασθενή.

«Χρησιμοποιούμε την εξατομικευμένη θεραπεία με τη χρήση ανοσοθεραπείας ή του στοχευμένου μοριακού ελέγχου, στον οποίο υποβάλλονται όλοι οι ασθενείς, και προσπαθούμε μέσω των διαφόρων προγραμμάτων να τα προσφέρουμε αυτά σε όλους τους ασθενείς μας δωρεάν. Οπότε, όλα αυτά τα προγράμματα γίνονται έτσι ώστε να βρούμε ποια είναι η κατάλληλη θεραπεία, η πιθανόν πιο αποτελεσματική για τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά», αναφέρει.

Τέλος, η κ. Λαμπάκη υπογραμμίζει την ανάγκη μεγαλύτερης συμμετοχής των γυναικών στα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου, καθώς το ποσοστό τους παραμένει μικρότερο από εκείνο των ανδρών. Όπως αναφέρει, γυναίκες άνω των 50 ετών που είναι καπνίστριες ή πρώην καπνίστριες, οι οποίες έχουν διακόψει το κάπνισμα τα τελευταία 15 χρόνια, θα πρέπει να ενημερώνονται για τον προσυμπτωματικό έλεγχο με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης, χωρίς τη χρήση σκιαγραφικού.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ από τους ενήλικες στις ΗΠΑ, για πρώτη φορά μετά την πανδημία

Η κατανάλωση αλκοόλ από τους ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής μειώθηκε για πρώτη φορά έπειτα από την έναρξη της πανδημίας Covid-19, αν και τα ποσοστά παραμένουν υψηλότερα από ό,τι πριν από την πανδημία. Η μεγαλύτερη μείωση καταγράφηκε στους νεότερους ενήλικες, ενώ αντίθετα μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες συνέχισαν να πίνουν σε υψηλά ποσοστά.

Ερευνητές από τον ιατρικό οργανισμό Keck Medicine του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας και από το Πανεπιστήμιο Thomas Jefferson στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ ανέλυσαν δεδομένα από σχεδόν 115.000 ενήλικες που συμμετείχαν σε εθνική έρευνα την περίοδο 2018-2024.

Όπως προέκυψε από τη μελέτη, τόσο η συνολική όσο και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μειώθηκαν το 2024 σε σύγκριση με το 2022. Συγκεκριμένα, η κατανάλωση αλκοόλ μειώθηκε κατά σχεδόν 2%, ενώ η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ περισσότερο από 8%. Ως υπερβολική κατανάλωση ορίζονται τα πέντε ή περισσότερα ποτά την ημέρα ή 15 ή περισσότερα ποτά την εβδομάδα για τους άνδρες και τέσσερα ή περισσότερα ποτά την ημέρα ή οκτώ ή περισσότερα ποτά την εβδομάδα για τις γυναίκες. Πρόκειται για την πρώτη επιβεβαιωμένη μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ που παρατηρείται στις ΗΠΑ από την έναρξη της πανδημίας COVID-19.

Η μεγαλύτερη μείωση στην κατανάλωση αλκοόλ το 2024 σε σχέση με το 2022 παρατηρήθηκε στους ενήλικες της γενιάς Gen Z (μείωση πάνω από 5%), ενώ οι Millennials παρουσίασαν τις μεγαλύτερες μειώσεις στην υπερβολική κατανάλωση (πτώση 17%).

Αντίθετα, οι ενήλικες 50-64 ετών συνέχισαν να πίνουν σε ποσοστά υψηλότερα από ό,τι πριν από την πανδημία. Από το 2018 έως το 2024 η κατανάλωση αλκοόλ στη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα αυξήθηκε κατά σχεδόν 4%, ενώ η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ αυξήθηκε κατά περισσότερο από 36%. Οι ερευνητές χαρακτηρίζουν την αύξηση στους μεγαλύτερους ενήλικες ιδιαίτερα ανησυχητική, επειδή ο κίνδυνος παθήσεων που σχετίζονται με το αλκοόλ, όπως ηπατική νόσος, ορισμένοι καρκίνοι και καρδιαγγειακές παθήσεις, αυξάνεται με την ηλικία.

Επιπλέον, εντοπίστηκε ότι οι άνδρες παρουσίασαν μεγαλύτερη μείωση στην κατανάλωση αλκοόλ από τις γυναίκες (2,4% έναντι 1,1%). Αντίθετα, οι γυναίκες μείωσαν περισσότερο την κατανάλωση υπερβολικού αλκοόλ σε σχέση με τους άνδρες (9% έναντι 7,7%). Τα ευρήματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Annals of Internal Medicine».

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Παχυσαρκία: 278.000 θάνατοι και 8 εκατ. χαμένα έτη υγιούς ζωής σε 8 ευρωπαϊκές χώρες

Tο 56% του πληθυσμού στην Ευρώπη είναι υπέρβαρο ή ζει με παχυσαρκία (2024), ενώ το ίδιο ισχύει για ένα στα τρία παιδιά. Η σημαντική επιβάρυνση για την υγεία και την οικονομία των ευρωπαϊκών χωρών αποτυπώνεται σε νέα έκθεση που δημοσιεύθηκε σήμερα.

Η μελέτη «Η Οικονομική Επιβάρυνση από το Αυξημένο Σωματικό Βάρος και την Παχυσαρκία στην Ευρώπη», η οποία εκπονήθηκε από το Γραφείο Οικονομικών της Υγείας (OHE), κατόπιν ανάθεσης της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων και Συνδέσμων (EFPIA), ποσοτικοποιεί την υγειονομική και οικονομική επιβάρυνση που συνδέεται με το αυξημένο σωματικό βάρος και την παχυσαρκία σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες: Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Ιρλανδία, Ελλάδα, Ρουμανία και Ηνωμένο Βασίλειο.

Τα δεδομένα δείχνουν ότι ο αντίκτυπος του αυξημένου Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) ξεπερνά τον τομέα της υγείας, αναδεικνύοντας την ανάγκη για συντονισμένη και διατομεακή αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και των συναφών νοσημάτων, όπως ο διαβήτης και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Στις χώρες της μελέτης, το 18% έως 58% του συνολικού κόστους συνδέεται με απώλειες παραγωγικότητας λόγω πρόωρης θνησιμότητας, οικονομικής αδράνειας, απουσιών από την εργασία, μειωμένης παραγωγικότητας και χρόνου που αφιερώνεται στη φροντίδα ασθενών.

Το άμεσο κόστος για την υγεία συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με νοσήματα που σχετίζονται με την παχυσαρκία και τον αυξημένο ΔΜΣ. Ενδεικτικά, ο αυξημένος ΔΜΣ συνδέεται με:

σχεδόν 60% της απώλειας ετών υγιούς ζωής (DALYs) λόγω διαβήτη τύπου 2

45% λόγω παθήσεων του πεπτικού συστήματος

32% λόγω χρόνιας νεφρικής νόσου

Η μελέτη δείχνει επίσης ότι το ετήσιο κόστος που συνδέεται με τον αυξημένο ΔΜΣ αντιστοιχεί στο 0,6% έως 1,4% του ΑΕΠ στις οκτώ χώρες που εξετάστηκαν. Μέρος αυτής της επιβάρυνσης θα μπορούσε να περιοριστεί μέσω της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης και της αποτελεσματικότερης διαχείρισης των σχετιζόμενων νοσημάτων.

Η επιβάρυνση στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, το αυξημένο σωματικό βάρος και η παχυσαρκία συνδέονται με ετήσια οικονομική επιβάρυνση 3,4 δισ. ευρώ, ή 328 ευρώ ανά κάτοικο. Το ποσό αντιστοιχεί σε περίπου 1,4% του ΑΕΠ, ξεπερνά τις δαπάνες για στέγαση και υπερβαίνει το ήμισυ των αμυντικών δαπανών της χώρας.

Από το συνολικό κόστος, τα 2,3 δισ. ευρώ (68%) αφορούν άμεσες δαπάνες υγείας και τα 1,1 δισ. ευρώ (32%) έμμεσες απώλειες. Οι άμεσες δαπάνες συνδέονται κυρίως με τον διαβήτη τύπου 2 (0,9 δισ. ευρώ), τις μυοσκελετικές παθήσεις (0,4 δισ. ευρώ) και τα καρδιαγγειακά νοσήματα (0,2 δισ. ευρώ).

Στο έμμεσο κόστος, οι απουσίες από την εργασία και η μειωμένη παραγωγικότητα αντιστοιχούν σε 0,3 δισ. ευρώ η καθεμία. Ακολουθούν ο χρόνος που αφιερώνεται στη φροντίδα ασθενών (0,2 δισ. ευρώ), η οικονομική αδράνεια λόγω ασθένειας (0,1 δισ. ευρώ) και η πρόωρη θνησιμότητα (0,1 δισ. ευρώ). Οι σχετικά υψηλές απουσίες από την εργασία στην Ελλάδα αυξάνουν την έμμεση επιβάρυνση. Αντίθετα, η χαμηλότερη απασχόληση στις μεγαλύτερες ηλικίες, όπου ο αυξημένος ΔΜΣ είναι συχνότερος, περιορίζει το ύψος των απωλειών παραγωγικότητας.

Συστάσεις

Τα ευρήματα δημοσιεύονται σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία, καθώς η Ευρώπη προχωρά στην υλοποίηση του Σχεδίου EU Safe Hearts. Αναδεικνύουν την ανάγκη το Σχέδιο να λαμβάνει υπόψη τη στενή σύνδεση μεταξύ παχυσαρκίας, διαβήτη και καρδιαγγειακών νοσημάτων και να προωθεί τη συντονισμένη αντιμετώπισή τους, αναφέρει ο ΣΦΕΕ.

Η έκθεση επισημαίνει την ανάγκη “επίσημης αναγνώρισης της παχυσαρκίας ως χρόνιας νόσου, με μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη, τη θεραπεία και την καταπολέμηση του στίγματος και των προκαταλήψεων. Παράλληλα, ζητά να συνεκτιμώνται οι ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις στον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των πολιτικών”. Στην κατεύθυνση αυτή, καταθέτει πέντε βασικές συστάσεις:

Αναγνώριση της παχυσαρκίας ως νόσου: Επίσημη αναγνώρισή της ως χρόνιας, υποτροπιάζουσας νόσου, με στόχο την καλύτερη παρακολούθηση, χρηματοδότηση και πρόσβαση σε ολοκληρωμένη φροντίδα.

Αντιμετώπιση του στίγματος: Πολιτικές που προάγουν τη συμπερίληψη και μετατοπίζουν την έμφαση από την ατομική ευθύνη σε συστημικές λύσεις.

Καλύτερη πρόσβαση στην πρόληψη και τη θεραπεία: Ολοκληρωμένη φροντίδα που συνδυάζει έγκαιρη διάγνωση με παρεμβάσεις συμπεριφορικής αλλαγής, φαρμακευτική θεραπεία και, όπου απαιτείται, τη μεταβολική και βαριατρική χειρουργική (MBS).

Ισχυρότερη τεκμηρίωση για επενδύσεις: Παραγωγή τεκμηριωμένων στοιχείων σχετικά με τα ευρύτερα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη των παρεμβάσεων για την παχυσαρκία, συμπεριλαμβανομένων της παραγωγικότητας, της συμμετοχής στην αγορά εργασίας και της μείωσης των δαπανών κοινωνικής πρόνοιας.

Ένταξη της παχυσαρκίας στο Σχέδιο EU Safe Hearts: Συγκεκριμένοι στόχοι για την ανίχνευση και τη διαχείρισή της, μεταξύ άλλων μέσω προληπτικών ελέγχων, συμβάλλοντας στη μείωση της πρόωρης θνησιμότητας από καρδιαγγειακά νοσήματα έως το 2035.

Ο κ. Μιχάλης Χειμώνας, Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ, δήλωσε:

«Τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν ότι η παχυσαρκία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις δημόσιας υγείας, με σοβαρές επιπτώσεις όχι μόνο στην υγεία και την ποιότητα ζωής των πολιτών, αλλά και στη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας, την παραγωγικότητα και την κοινωνική συνοχή. Η αντιμετώπισή της απαιτεί μια νέα, ολιστική προσέγγιση, χωρίς προκαταλήψεις και στιγματισμό, που θα αναγνωρίζει την παχυσαρκία ως χρόνια νόσο και θα επενδύει στην πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την ολοκληρωμένη, επιστημονικά τεκμηριωμένη φροντίδα. Με τη συνεργασία της Πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας και όλων των εμπλεκόμενων φορέων, μπορούμε να βελτιώσουμε ουσιαστικά τα αποτελέσματα υγείας, να περιορίσουμε την οικονομική και κοινωνική επιβάρυνση και να οικοδομήσουμε μια πιο υγιή και ανθεκτική κοινωνία».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές το 2025 ανήλθε στα 21.842,40 ευρώ έναντι 20.694,48 ευρώ το 2024 σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ

Η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές το 2025, ανήλθε στα 21.842,40 ευρώ έναντι 20.694,48 ευρώ το 2024. Το 50% των νοικοκυριών δαπανούν ποσό υψηλότερο από 1.414,60 ευρώ τον μήνα. Τα νοικοκυριά που διαμένουν σε ενοικιασμένη κατοικία δαπανούν, κατά μέσο όρο, το 23,4% του συνολικού μηνιαίου προϋπολογισμού τους για στέγαση, εκ του οποίου το 17,3% αφορά στην καταβολή ενοικίου.

Το μερίδιο της μέσης δαπάνης για είδη διατροφής και μη οινοπνευματώδη ποτά και στέγαση των νοικοκυριών του φτωχότερου 20% του πληθυσμού ανέρχεται στο 54,4% της συνολικής δαπάνης των νοικοκυριών, ενώ το αντίστοιχο μερίδιο του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού ανέρχεται στο 34,5%.

Η υψηλότερη μέση ετήσια δαπάνη καταγράφηκε στην περιφέρεια Αττικής και ανήλθε σε 24.981,36 ευρώ, ενώ η χαμηλότερη καταγράφηκε στην περιφέρεια Στερεάς Ελλάδος και ανήλθε σε 16.475,52 ευρώ. Η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών το 2025 εμφανίζεται μειωμένη κατά 12% σε σύγκριση με το 2008.

Αυτά είναι τα βασικά συμπεράσματα που προκύπτουν από την έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για οικογενειακούς προϋπολογισμούς (ΕΟΠ), έτους 2025. Η έρευνα διενεργήθηκε σε δείγμα 5.540 ιδιωτικών νοικοκυριών στο σύνολο της χώρας. Ειδικότερα:

Η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές το 2025, ανήλθε σε 21.842,40 ευρώ (1.820,20 ευρώ τον μήνα), καταγράφοντας ετήσια αύξηση 5,5% σε σχέση με το 2024 (1.724,54 ευρώ). Σε σταθερές τιμές, η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά 2,9% ή κατά 611,93 ευρώ, λόγω της επίδρασης του πληθωρισμού, που ήταν 2,59%.

Η μέση ετήσια δαπάνη ανά άτομο το 2025, ανήλθε σε 9.225,12 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση κατά 5,5% (484,92 ευρώ ετησίως) σε σύγκριση με το 2024 (8.740,20 ευρώ).

Το μεγαλύτερο μερίδιο των δαπανών του μέσου προϋπολογισμού των νοικοκυριών, σε τρέχουσες τιμές, αφορά:

*στα είδη διατροφής και μη οινοπνευματώδη ποτά (20,4%),

*στη στέγαση (14,7%) και

*στις μεταφορές (13,6%),

ενώ το μικρότερο μερίδιο των δαπανών (2%) καταγράφεται στην ασφάλεια και στις οικονομικές υπηρεσίες.

Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση των δαπανών των νοικοκυριών, σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα (2024), καταγράφεται στις ακόλουθες ομάδες:

*διαρκή αγαθά (8,9%), στέγαση (8,3%) και εκπαίδευση (8,2%), ενώ μείωση κατά 2,4% καταγράφεται στις δαπάνες για τις ασφάλειες και τις οικονομικές υπηρεσίες.

Όσον αφορά στις δαπάνες για είδη διατροφής και μη οινοπνευματώδη ποτά, σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα (2024), παρατηρείται αύξηση της μέσης μηνιαίας δαπάνης (σε τρέχουσες τιμές), στα παρακάτω είδη: καφές, τσάι και κακάο (11,9%), κρέας (9,9%), ψάρια (8%), ζάχαρη, μαρμελάδες, μέλι, σιρόπια, σοκολάτα (6,5%), φρούτα (5,4%), γαλακτοκομικά προϊόντα και αυγά (4,9%), μεταλλικά νερά, αναψυκτικά, χυμοί φρούτων και λαχανικών (2%), αλεύρι, ψωμί, δημητριακά (2%) και λαχανικά (0,6%).

Ενώ μείωση της μέσης μηνιαίας δαπάνης (σε τρέχουσες τιμές), παρατηρείται στα παρακάτω είδη: έλαια και λίπη (11,2%) και λοιπά είδη διατροφής (1,8%).

Τα μονομελή νοικοκυριά, που το μέλος είναι ηλικίας 65 ετών και άνω, δαπανούν, κατά μέσο όρο, ποσό που αντιστοιχεί στο 45,6% της μέσης μηνιαίας δαπάνης των νοικοκυριών της χώρας ενώ τα νοικοκυριά που αποτελούνται από ένα ζευγάρι με δύο παιδιά ηλικίας έως και 16 ετών δαπανούν, κατά μέσο όρο, το 149,8% της μέσης μηνιαίας δαπάνης των νοικοκυριών της χώρας.

Τα νοικοκυριά στα οποία ο υπεύθυνος είναι οικονομικά μη ενεργός ή άνεργος δαπανούν, κατά μέσο όρο, ποσό που αντιστοιχεί στο 68,6% της μέσης μηνιαίας δαπάνης των νοικοκυριών της χώρας, ενώ αυτά που ο υπεύθυνος είναι αυτοαπασχολούμενος με μισθωτούς δαπανούν το 217,9% του αντίστοιχου ποσού.

Η μέση μηνιαία δαπάνη διαφέρει ανάλογα με την ηλικία του υπευθύνου του νοικοκυριού, με την υψηλότερη μέση δαπάνη να καταγράφεται στα νοικοκυριά με υπεύθυνο ηλικίας 35- 44 ετών. Συγκεκριμένα, τα νοικοκυριά αυτά δαπανούν, κατά μέσο όρο, ποσό που αντιστοιχεί στο 133,3% της μέσης μηνιαίας δαπάνης των νοικοκυριών της χώρας (133,6% το 2024). Τα νοικοκυριά με τη μικρότερη ποσοστιαία συμμετοχή (55,6%) για το 2025 ήταν αυτά με υπεύθυνο ηλικίας 75 ετών και άνω (58,5% το 2024).

Τα νοικοκυριά που διαμένουν σε αγροτικές περιοχές δαπανούν κατά μέσο όρο 1.386,11 ευρώ τον μήνα, ενώ αυτά που διαμένουν σε αστικές περιοχές δαπανούν 1.892,86 ευρώ τον μήνα. Επομένως, τα νοικοκυριά που διαμένουν σε αγροτικές περιοχές δαπανούν ποσό, κατά μέσο όρο, 26,8% λιγότερο από τα νοικοκυριά που διαμένουν σε αστικές περιοχές.

Τα νοικοκυριά που διαμένουν στην περιφέρεια Αττικής δαπανούν, κατά μέσο όρο, ποσό που αντιστοιχεί στο 114,4% της μέσης μηνιαίας δαπάνης των νοικοκυριών της χώρας, ενώ αυτά που διαμένουν στην περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας δαπανούν το 75,4% του αντίστοιχου ποσού.

Το 2025 σε σύγκριση με το 2024, τα νοικοκυριά που διαμένουν στην περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας αύξησαν τις δαπάνες τους, κατά μέσο όρο 15,9%, ενώ αυτά που διαμένουν στην περιφέρεια Κρήτης κατά 1,8%.

Μεταξύ 2024 και 2025, στις παρακάτω κατηγορίες της ομάδας ειδών διατροφής και οινοπνευματωδών ποτών παρατηρούνται μειώσεις, ως εξής: Ψάρια 2,6%, ψωμί, είδη αρτοποιίας 2,4%, τσιγάρα 1,8%, λαχανικά 1,6%, φρούτα 1,2% και γάλα 1,2%.

Η μέση μηνιαία ποσότητα αυξήθηκε στις παρακάτω κατηγορίες της ομάδας ειδών διατροφής και οινοπνευματωδών: αυγά 11,8%, ελαιόλαδο 8,4%, οινοπνευματώδη ποτά 6,5%, ρύζι 5,8%, ζυμαρικά 2,7%, γιαούρτι 1,5%, τυρί 1,1% και κρέας 0,8%.

Η μέση μηνιαία ποσότητα ενέργειας που καταναλώνεται στην κύρια κατοικία, παρουσίασε αύξηση σε: φυσικό αέριο 17,2%, υγραέριο 15,2%, υγρά καύσιμα 14,6%, ηλεκτρική ενέργεια 3,3%. Και μείωση σε: στερεά καύσιμα (καυσόξυλα, πελλέτες, πυρήνας κ.λπ.) 16,5%.

Από τα στοιχεία της έρευνας προκύπτει ότι τα νοικοκυριά διαθέτουν: Τηλεόραση έγχρωμη: 100,0%, Κινητό τηλέφωνο: 96,4%, Σταθερό τηλέφωνο: 85,2%, Προσωπικό ηλεκτρονικό υπολογιστή με πρόσβαση στο διαδίκτυο: 80,9%, Επιβατηγό αυτοκίνητο ΙΧ, τουλάχιστον ένα: 69,5%, Πλυντήριο πιάτων: 42,5%, Καταψύκτη: 34,8%, Δεύτερη κατοικία: 16,8%, Κλειστό χώρο στάθμευσης: 13,7% και χρησιμοποιούν την κεντρική θέρμανση (πετρέλαιο, φυσικό αέριο κ.λπ.) ως κύρια πηγή θέρμανσης σε ποσοστό 56,6%.

Κατά 4% αυξήθηκε το ποσοστό των νοικοκυριών που διαθέτουν δεύτερη κατοικία, ενώ μείωση 2,4% καταγράφηκε στο ποσοστό των νοικοκυριών που διαθέτουν σταθερό τηλέφωνο.

Το 43,7% των νοικοκυριών χρησιμοποιούν τρία δωμάτια, ενώ το 57,5% διαβιεί σε κατοικία με εμβαδόν από 61 έως 100 τετραγωνικά μέτρα (τ.μ.). Ποσοστό που ανέρχεται σε 95,2% των νοικοκυριών χρησιμοποιούν ηλεκτρική κουζίνα για το μαγείρεμα, ενώ 0,8% των νοικοκυριών δεν μαγειρεύει. Το 36,6% των νοικοκυριών χρησιμοποιούν καλοριφέρ πετρελαίου για θέρμανση και το 18,6% φυσικό αέριο, ενώ 0,1% των κατοικιών των νοικοκυριών δεν διαθέτει θέρμανση. Το 78,9% των νοικοκυριών χρησιμοποιεί συσκευή κλιματισμού (air condition) για ψύξη ενώ 17% των κατοικιών των νοικοκυριών δεν διαθέτει ψύξη.

Τέλος, το μερίδιο της μέσης ισοδύναμης δαπάνης (αγορές, τρέχουσες τιμές) του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού είναι 5,78 φορές μεγαλύτερο από το μερίδιο της μέσης ισοδύναμης δαπάνης του φτωχότερου 20% του πληθυσμού (5,68 για το 2024). Ο δείκτης μειώνεται στο 4,52 όταν συμπεριληφθούν στην καταναλωτική δαπάνη οι τεκμαρτές δαπάνες (τελική καταναλωτική δαπάνη), που ήταν 4,38 για το 2024.

Τα νοικοκυριά του φτωχότερου 20% του πληθυσμού αύξησαν τις δαπάνες τους σε σχέση με το 2024 κατά 4,5%, ενώ τα νοικοκυριά του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού κατά 6,4%.

Το μερίδιο της μέσης ισοδύναμης δαπάνης για είδη διατροφής των νοικοκυριών του φτωχότερου 20% του πληθυσμού ανέρχεται στο 31,9% των δαπανών των νοικοκυριών, ενώ το αντίστοιχο μερίδιο του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού ανέρχεται στο 13,2%.

Η μέση μηνιαία ισοδύναμη δαπάνη των φτωχών νοικοκυριών εκτιμάται στο 32,1% των δαπανών των μη φτωχών νοικοκυριών. Τα φτωχά  νοικοκυριά δαπανούν το 31,9% του μέσου προϋπολογισμού τους σε είδη διατροφής και μη οινοπνευματώδη ποτά, ενώ τα μη φτωχά το 19,5%.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βρετανία: Το Λονδίνο προειδοποιεί την Τεχεράνη ότι δεν θα ανεχτεί εχθρικές ενέργειες σε βρετανικό έδαφος (Sky News)

Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ δήλωσε στον Ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγτσί στη διάρκεια συνάντησής τους ότι η Βρετανία “δεν θα ανεχθεί εκφοβισμό, απειλές ή εχθρικές ενέργειες σε βρετανικό έδαφος” από οργανώσεις που συνδέονται με το Ιράν, μετέδωσε το δίκτυο Sky News χθες, Πέμπτη.

Οι Μίλιμπαντ και Αραγτσί συναντήθηκαν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, σύμφωνα με το ρεπορτάζ που επικαλείται το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών. Οι δύο υπουργοί είχαν συνομιλίες για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, τη σημασία του ανοίγματος εκ νέου του Στενού του Ορμούζ και την “ακλόνητη αποφασιστικότητα της Βρετανίας να καταπολεμήσει απειλές προερχόμενες από οργανώσεις που συνδέονται με το Ιράν στο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου”, προσθέτει το ρεπορτάζ.

Το Εθνικό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας της Βρετανίας ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι Ιρανοί χάκερς, που συνδέονται με το κράτος, χρησιμοποίησαν ένα κακόβουλο λογισμικό, γνωστό ως “CHOSEN BRICK”, για να υποκλέψουν emails, μηνύματα και άλλες ευαίσθητες πληροφορίες μέσω εκστρατειών “spear-phishing” (Σ.τ.Σ: κυβερνοεπιθέσεις προσαρμοσμένες αποκλειστικά σε ένα συγκεκριμένο άτομο, ρόλο ή οργανισμό) σε πλατφόρμες ανταλλαγής μηνυμάτων περιλαμβανομένων των WhatsApp και Telegram. Το Φόρεϊν Όφις δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα του Ρόιτερς να σχολιάσει.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σ. Παπασταύρου: στους πρώτους μήνες του 2027 η γεώτρηση της ExxonMobil

Ο στόχος για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση τους πρώτους μήνες του 2027, μετά από σχεδόν μισό αιώνα, παραμένει σταθερός, αναφέρει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου σε δήλωσή του μετά από συνάντηση με τον Dr. John Ardill, Vice President και Head of Global Exploration της ExxonMobil.

Η γεώτρηση προγραμματίζεται στο μπλοκ 2 στο Ιόνιο, παραχώρηση στην οποία εισήλθε η ExxonMobil τον Νοέμβριο του 2025, με ποσοστό 60%, ενώ η Energean συμμετέχει με 30% και η HelleniQ Energy με 10%. Ο κ. Παπασταύρου αναφέρει αναλυτικά τα εξής:

“Είχα τη χαρά να συναντηθώ με τον Dr. John Ardill, Vice President και Head of Global Exploration της ExxonMobil, στο πλαίσιο της συνεργασίας μας για την ανάπτυξη του τομέα υδρογονανθράκων της χώρας. Επιβεβαιώσαμε ότι προχωρούμε σύμφωνα με τον σχεδιασμό μας και ότι ο στόχος για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση τους πρώτους μήνες του 2027, μετά από σχεδόν μισό αιώνα, παραμένει σταθερός.

Η συνέπεια στην υλοποίηση των συμφωνημένων χρονοδιαγραμμάτων είναι κρίσιμη. Κάθε βήμα που ολοκληρώνεται ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας και την εμπιστοσύνη μεγάλων διεθνών ενεργειακών ομίλων στις προοπτικές της Ελλάδας. Η Ελλάδα αποδεικνύει ότι μπορεί να σχεδιάζει μεθοδικά, να κινείται γρήγορα και να λειτουργεί με αξιοπιστία και τήρηση όλων των διεθνών περιβαλλοντικών προδιαγραφών. Οι στόχοι που θέτουμε γίνονται πράξη”.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Από το «δεν έχω οξυγόνο» η απειλή του… «θα φύγω από τη χώρα» – Γράφει ο Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

Το έχουμε γράψει, το έχουμε ξαναγράψει, μα κάποια πράγματα που είναι αλήθειες ή βαθιές πεποιθήσεις, επαναλαμβάνονται. Ειδικά όταν ευνοούνται από νέα στοιχεία και την επικαιρότητα.

Νίκος Σακελλαρόπουλος
Γράφει ο συνεργάτης του Έμβολος δημοσιογράφος Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

Είτε αρέσει λοιπόν σε κάποιους, είτε όχι, η Μαρία Καρυστινού αποτελεί δημιούργημα της γραφικής κι ανερμάτιστης Αριστεράς κι εκείνων που νόμιζαν ότι αν την στηρίζουν μέσω των ΜΜΕ που διαθέτουν, θα ρίξουν τον Μητσοτάκη. Κι εδώ που τα λέμε, δεν είναι λίγο πράγμα να μαζεύεται ένα εκατομμύριο κόσμος στο Σύνταγμα και παραπλανημένος να φωνάζει …δεν έχω οξυγόνο. Ούτε είναι ψιλά γράμματα όσα καλλιεργούσαν κάποιοι για τα …χαμένα βαγόνια και τα ξυλόλια, προς όφελός της και… για … γροθιές στον Μητσοτάκη. Ή νομίζετε ότι ήταν τυχαία η εκτόξευση της δημοτικότητάς της στο 32%, που την έκανε να νομίζει ότι θα εκλεγεί πρωθυπουργός; Το έλεγε κιόλας…

Κάπως έτσι γράφονται οι πολιτικές αυταπάτες: πρώτα με δημοσκοπικούς αριθμούς, ύστερα με τηλεοπτικά χειροκροτήματα και στο τέλος με την ψευδαίσθηση ότι η συγκυρία είναι προσωπική εντολή. Μόνο που η πολιτική δεν είναι λιτανεία πόνου ούτε τηλεοπτικό προσκύνημα. Κάποια στιγμή τελειώνουν τα φώτα, εξαφανίζονται οι πάτρονες επειδή δεν εξυπηρετείς πια το αφήγημά τους, σβήνουν τα μικρόφωνα κι έρχεται η μοναξιά.

Όλο εκείνο το διάστημα των φώτων και των μικροφώνων, η Καρυστιανού έλεγε ότι δεν θα κάνει κόμμα κι έτσι την αγαπούσε όλη η Αριστερά. Ακόμη κι από τα Δεξιά την πλησίασαν, ασχέτως αν ήταν «πολιτικά νεκροί», ενώ κάποιοι σκέφτονταν να τη βάλουν μπροστά αντί του… Σαμαρά. Ή έστω να τη «σπρώξουν» σε κάποιο ψηφοδέλτιο Επικρατείας… Όλα για να πέσει ο Μητσοτάκης.

Ήταν η εποχή που όλοι έβλεπαν στο πρόσωπό της αυτό που τους βόλευε. Άλλος έβλεπε την επόμενη αντιπολιτευτική σημαία, άλλος την επόμενη κάλπη, άλλος την ευκαιρία να ξαναμπεί στο παιχνίδι. Κανείς, όμως, δεν φαίνεται να αναρωτήθηκε αν πίσω από το σύμβολο υπήρχε πολιτική πρόταση. Γιατί άλλο να είσαι σύμβολο μιας κοινωνικής οργής κι άλλο να ζητάς από την κοινωνία να σ’ ακολουθήσει στην πολιτική. Το πρώτο μπορεί να συμβεί μέσα σε μια νύχτα. Το δεύτερο χρειάζεται χρόνια.

Κι ύστερα έφτασε αρχικά το πολιτικό φθινόπωρό της. Εξήγγειλε το κόμμα της και συνάμα ξεστόμισε την πρώτη ανοησία, για τις αμβλώσεις. Μετά, έγινε γνωστό ότι πολλοί καλόγεροι και παππάδες την παρότρυναν να κάνει κόμμα. Ενώ, πριν καν σταθεροποιηθεί ως αρχηγός πολιτικού κόμματος, άρχισε η πτώση κι η μαζική φυγή όσων την είχαν ακολουθήσει. Κι όλα αυτά… χωρίς να μιλάει, αφού κάθε φορά που άνοιγε το στόμα της, η δημοτικότητά της έπεφτε κατά αρκετές μονάδες. Όπως τότε που… απαίτησε από τον Μητσοτάκη … ν’ ασκήσει βέτο στις συζητήσεις …Τραμπ-Ερντογάν για την προμήθεια των F-35!!! Κάτι που όχι μόνο δεν υφίστατο ως επιλογή και δυνατότητα, αλλά καταδείκνυε πλήρη άγνοια αν όχι πολιτική ανοησία.

Κι εκεί άρχισε να φαίνεται η διαφορά ανάμεσα στη δημοφιλία και την πολιτική επάρκεια. Η πρώτη μπορεί να γεννηθεί από ένα δάκρυ, μια εικόνα, μια τραγωδία, έναν θυμό. Η δεύτερη, όμως, δεν χαρίζεται. Κατακτάται με γνώση, με θέσεις, με συνέπεια, με την ικανότητα να γνωρίζεις όχι μόνο τι θέλεις να πεις, αλλά και τι ακριβώς σημαίνει αυτό που λες.

Η ίδια δεν είχε κατανοήσει ότι όσοι βρέθηκαν δίπλα της ήταν από ιδιοτέλεια. Όσοι την έσερναν στις Βρυξέλλες να κατηγορεί τη χώρα της κι όσοι της οργάνωναν συλλαλητήρια, δεν το έκαναν επειδή ξαφνικά αγάπησαν τη χαροκαμένη μάνα -κάτι που κι η ίδια εκμεταλλεύονταν στο έπακρο- αλλά για αντικυβερνητικούς σκοπούς.

Κι όταν πια προσφάτως ήρθε κι η αποκάλυψη ότι ασκεί …κβαντική ιατρική -που δεν υπάρχει κατά τους ειδικούς- έδεσε το γλυκό. Το κόμμα της έγινε ξέφτι-απόκομμα, βρίσκεται πια λίγο επάνω από το όριο εισόδου στη Βουλή.

Και κάπως έτσι η πολιτική φαντασίωση άρχισε να συναντά την πολιτική πραγματικότητα. Γιατί οι άνθρωποι που σε χειροκροτούν όταν είσαι χρήσιμος σε έναν σκοπό, δεν είναι κατ’ ανάγκην οι ίδιοι άνθρωποι που θα σε ακολουθήσουν όταν κληθούν να σε ψηφίσουν. Το πλήθος είναι εύκολο να ανάψει. Δύσκολο είναι να μείνει. Και ακόμη δυσκολότερο να σε εμπιστευθεί όταν ζητάς πια όχι τη συμπάθειά, αλλά την ψήφο του.

Κι η ίδια δείχνει να χάνει τη μπάλα. Το φως της δημοσιότητας τη στράβωσε! Δεν είχε που δεν είχε τις δυνατότητες και τις γνώσεις για πολιτική, έφτασε ξαφνικά στα ψηλά και μόλις κοίταξε κάτω, έκαψε η ίδια τα φτερά της. Δεν είχε πια και κανέναν να τη στηρίξει.

Έτσι, έφτασε στο σημείο … ν’ απειλήσει τους Έλληνες, ότι αν το κόμμα της δεν μπει στη Βουλή θα φύγει από τη χώρα!!

Κι εδώ ίσως βρίσκεται το πιο παράδοξο σημείο όλης αυτής της ιστορίας. Εκείνη που εμφανίστηκε ως η φωνή ενός τόπου που δεν πρέπει να εγκαταλείπει τα παιδιά του, εμφανίζεται τώρα να δηλώνει πως θα εγκαταλείψει η ίδια τον τόπο αν η κάλπη δεν της δώσει το αποτέλεσμα που επιθυμεί. Από το «δεν έχω οξυγόνο» στο «θα φύγω από τη χώρα» μεσολαβεί μια απόσταση μεγαλύτερη από όση χωράει σε μια πολιτική διαδρομή. Είναι η απόσταση ανάμεσα στη μνήμη και την πολιτική εκμετάλλευσή της.

Δεν υπάρχουν πολλά λόγια για να πει κάποιος. Μόνο η απορία, πώς μια χαροκαμένη μάνα θα αφήσει αφρόντιστο τον τάφο του παιδιού της φεύγοντας; Κι ακόμη περισσότερο, πώς μπορεί να εγκαταλείψει τη χώρα για την οποία, υποτίθεται, αγωνίστηκε, επικαλούμενη διαρκώς τον θάνατο του παιδιού της; Αν ο θάνατός του ήταν η αιτία για όλα όσα έκανε μέχρι σήμερα, θα απεμπολήσει τώρα και την ίδια την αιτία; Θα αφήσει πίσω τον τόπο, τον τάφο και τη μνήμη εκείνου για τον οποίο ύψωσε τη φωνή της και απαίτησε δικαιοσύνη;

Σαν να μη μας τα (ξανά)λέει καλά, έτσι;

Κι ίσως αυτή να είναι η μόνη ερώτηση που αξίζει να μείνει, τώρα που σιγά σιγά πέφτει σιωπή στα συνθήματα και σωπαίνουν οι πλατείες.

Η πολιτική μπορεί ν’ αρχίσει πάνω σε μια πληγή. Δεν μπορεί, όμως, να απαιτεί από την πληγή να την κρατά για πάντα όρθια. Κάποτε έρχεται η ώρα που τα συνθήματα τελειώνουν, οι δημοσκοπήσεις ξεφουσκώνουν, οι αυλές των κομμάτων αδειάζουν και ο καθένας μένει μόνος με την αλήθεια του. Αν μπορεί πια να την καταλάβει…

Απομένει λοιπόν, η διαδικασία από την οποία η Καρυστιανού θα μάθει, ότι η αλήθεια  δεν είναι εκλογική περιφέρεια. Δεν είναι τηλεοπτικό σκηνικό. Δεν είναι λάβαρο για να ανεμίζει κάθε πολιτική συγκυρία. Είναι αναντίλεκτη κι αφοπλιστική έννοια, που γίνεται πέτρα και χώμα και σιωπή. Ειδικά μπροστά στον πόνο!

Μπισκότα με μαρμελάδα – Τα παιδιά θα τα λατρέψουν

Μπισκότα με μαρμελάδα
Σίσσυ Νίκα
Γράφει η Σίσσυ Νίκα – Δημοσιογράφος Γαστρονομίας και Πολιτισμού

Νόστιμα μπισκότα και εύκολα στην παρασκευή τους. Ιδανικό συνοδευτικό του καφέ ή του απογευματινού τσαγιού.

Ωραίο snack για να πάρουν τα παιδιά στο σχολείο.

Αν θέλουμε στη συνταγή του Λαέρτη, να δώσουμε περισσότερο χρώμα και γεύση μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε διάφορες μαρμελάδες, οπότε θα έχουμε μια πολύχρωμη παλέτα διαφορετικών γεύσεων…

Λαέρτης Οικονόμου executive chef
Ο Λαέρτης Οικονόμου executive chef

Ακόμα θα μπορούσαμε να αντικαταστήσουμε τη μαρμελάδα με πραλίνα σοκολάτας ή πραλίνα φουντουκιού.

Η επιλογή δική σας…  

Μπισκότα με μαρμελάδα 1

Μπισκότα με μαρμελάδα

Από τον Λαέρτη Οικονόμου, executive chef, Terra Petra, Θέατρο Πέτρας

Υλικά

750 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις, κοσκινισμένο

400 γρ. βούτυρο εκλεκτό,  κρύο κομμένο σε κύβους

5 γρ. baking powder

250 γρ. ζάχαρη άχνη

2 αυγά ολόκληρα

750 γρ. μαρμελάδα ροδάκινο ή φράουλα ή φρούτα του δάσους ή βερίκοκα ή σύκο

Μπισκότα με μαρμελάδα 2

Τρόπος παρασκευής

Στον κάδο του μίξερ ρίχνουμε το βούτυρο, το αλεύρι, το baking powder, τη ζάχαρη και τα αυγά.

Χτυπάμε με το σύρμα μέχρι να ομογενοποιηθεί το μείγμα και να έχουμε μια ζύμη που ξεκολλά από τα τοιχώματα του κάδου.

Τυλίγουμε τη ζύμη σε μεμβράνη και την αφήνουμε στο ψυγείο για 15 λεπτά να «ξεκουραστεί».

Βγάζουμε τη ζύμη από το ψυγείο και την ακουμπάμε στον πάγκο.  Με τον πλάστη ανοίγουμε τη ζύμη σε ένα λεπτό φύλλο πάχους 3 χιλιοστών.

Με τη βοήθεια ενός κουπ-πατ διαμέτρου 4 εκ. κόβουμε στρογγυλά τη ζύμη και τα αραδιάζουμε στο ταψί, που έχουμε στρώσει με λαδόκολλα.

Στους μισούς δίσκους ζύμης δημιουργούμε μία τρύπα, χρησιμοποιώντας ένα μικρότερο κουπάτ. Όση ζύμη περισσεύει την πλάθουμε ξανά.

Την ανοίγουμε με τον πλάστη και δημιουργούμε ζυμαρένια μπισκότα.

Ψήνουμε σε καλά προθερμασμένο φούρνο στους 180ο C, στον αέρα για 15 λεπτά μέχρι να ροδίσουν τα μπισκότα μας.

Τα βγάζουμε από το φούρνο και τα ακουμπάμε πάνω σε σχάρα να κρυώσουν καλά.

Τότε με ένα κουταλάκι του γλυκού αλείφουμε τη μαρμελάδα στα ολόκληρα μπισκότα.

Πασπαλίζουμε με ζάχαρη άχνη τα μισά μπισκότα.

Κλείνουμε τα ολόκληρα μπισκότα με τη μαρμελάδα με τα μπισκότα που πασπαλίσαμε και αν θέλουμε επιπλέον μαρμελάδα βάζουμε λίγη ακόμα στο κέντρο του μπισκότου που είναι κενό.

Σερβίρουμε αμέσως τα μπισκότα μας ή αν θέλουμε να τα διατηρήσουμε πάντα φρέσκα και τραγανά τα βάζουμε σε μεταλλικό κουτί.

Καιρός: Ο καιρός στην Ελλάδα για σήμερα Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026

ΓΕΝΙΚΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΚΑΙΡΟΥ ΓΙΑ ΣΗΜΕΡΑ ΣΑΒΒΑΤΟ 26-9-2026

ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Άστατος θα είναι ο καιρός στο Ιόνιο και σε μεγάλο μέρος της ηπειρωτικής χώρας, με βροχές και σποραδικές καταιγίδες, ενώ τα φαινόμενα θα επεκταθούν βαθμιαία προς τις Κυκλάδες και την Κρήτη. Κατά τόπους ισχυρές βροχές και καταιγίδες αναμένονται στα νησιά του Ιονίου, κυρίως σε Κεφαλονιά, Ζάκυνθο και Ιθάκη, έως το μεσημέρι, και από το μεσημέρι έως το βράδυ στην Πελοπόννησο και τα Κύθηρα, με μεγαλύτερη έμφαση στη νότια Μεσσηνία, τη Λακωνία και την ανατολική Αρκαδία. Στην υπόλοιπη χώρα θα υπάρχουν λίγες νεφώσεις που σταδιακά θα πυκνώσουν, ενώ στα Δωδεκάνησα υπάρχει πιθανότητα τοπικών βροχών. Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις με ένταση 3 έως 5 μποφόρ και βαθμιαία στο βόρειο Αιγαίο θα ενισχυθούν στα 6 με 7 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα φτάσει γενικά στα ηπειρωτικά τους 20 με 22 βαθμούς και στη νησιωτική χώρα τους 23 με 25 βαθμούς, με τις υψηλότερες τιμές στα Δωδεκάνησα.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ – ΘΡΑΚΗ

Καιρός: Στη δυτική και κεντρική Μακεδονία προβλέπονται αυξημένες νεφώσεις με τοπικές βροχές και κατά διαστήματα σποραδικές καταιγίδες, κυρίως από τις πρωινές έως τις απογευματινές ώρες. Στην ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη οι νεφώσεις θα είναι παροδικά αυξημένες, με πιθανότητα τοπικών βροχών, ενώ προς τη νύχτα τα φαινόμενα θα είναι πιο περιορισμένα.

Άνεμοι: Από βόρειες έως βορειοανατολικές διευθύνσεις 3 με 5 μποφόρ. Στα θαλάσσια τμήματα του βόρειου Αιγαίου θα ενισχυθούν βαθμιαία στα 6 με 7 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Θράκη 13–24°C, Ανατολική Μακεδονία 14–23°C, Κεντρική Μακεδονία 15–23°C, Δυτική Μακεδονία 11–20°C.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Καιρός: Νεφώσεις κατά διαστήματα αυξημένες, με τοπικές βροχές και πιθανότητα σποραδικής καταιγίδας, κυρίως μέσα στην ημέρα. Από το βράδυ τα φαινόμενα θα παρουσιάσουν τάση περιορισμού.

Άνεμοι: Κυρίως από βόρειες διευθύνσεις 3 με 4 μποφόρ, πρόσκαιρα τοπικά έως 5 μποφόρ.

Θερμοκρασία: 13–23°C.

ΗΠΕΙΡΟΣ – ΝΗΣΙΑ ΙΟΝΙΟΥ

Καιρός: Βροχές και σποραδικές καταιγίδες από τις πρωινές ώρες. Στα νησιά του Ιονίου και ιδιαίτερα σε Κεφαλονιά, Ζάκυνθο και Ιθάκη τα φαινόμενα θα είναι κατά τόπους ισχυρά έως το μεσημέρι. Στη συνέχεια η έντασή τους θα μειωθεί, όμως τοπικές βροχές ή καταιγίδες θα επιμένουν κατά διαστήματα.

Άνεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις γενικά 3 με 4 μποφόρ και τοπικά έως 5 μποφόρ, κυρίως αργότερα μέσα στην ημέρα.

Θερμοκρασία: Ήπειρος 9–17°C. Νησιά Ιονίου 14–23°C.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ

Καιρός: Αυξημένες νεφώσεις με τοπικές βροχές και κατά διαστήματα σποραδικές καταιγίδες. Τα φαινόμενα θα είναι πιο συχνά μέσα στην ημέρα και θα επιμένουν κατά τόπους έως το βράδυ.

Άνεμοι: Βόρειοι έως βορειοανατολικοί 3 με 4 μποφόρ και στα ανατολικά θαλάσσια τμήματα τοπικά ισχυρότεροι.

Θερμοκρασία: 13–20°C.

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ – ΕΥΒΟΙΑ

Καιρός: Νεφώσεις με βροχές και σποραδικές καταιγίδες σε αρκετές περιοχές. Τα φαινόμενα θα εκδηλώνονται κατά διαστήματα από το πρωί και θα συνεχιστούν μέσα στην ημέρα, με την Εύβοια και την ανατολική Στερεά να επηρεάζονται επίσης από τις ζώνες βροχών.

Άνεμοι: Στα δυτικά κυρίως βόρειοι 3 με 4 μποφόρ. Στα ανατολικά βόρειοι έως βορειοανατολικοί 4 με 5 μποφόρ, με τάση ενίσχυσης στα θαλάσσια.

Θερμοκρασία: Δυτική Στερεά 15–23°C. Ανατολική Στερεά – Εύβοια 15–19°C.

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

Καιρός: Βροχές και σποραδικές καταιγίδες, οι οποίες από το μεσημέρι έως το βράδυ θα είναι κατά τόπους ισχυρές. Τα εντονότερα φαινόμενα αναμένονται στη νότια Μεσσηνία, τη Λακωνία και την ανατολική Αρκαδία, ενώ ισχυρά φαινόμενα προβλέπονται και στα Κύθηρα. Τη νύχτα οι βροχές και οι καταιγίδες θα επιμένουν κυρίως στα ανατολικά και νότια.

Άνεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 3 με 4 μποφόρ και τοπικά 4 με 5 μποφόρ, ιδιαίτερα στα θαλάσσια τμήματα και αργότερα μέσα στην ημέρα.

Θερμοκρασία: Δυτική Πελοπόννησος 17–23°C. Ανατολική Πελοπόννησος 16–20°C.

ΚΥΚΛΑΔΕΣ – ΚΡΗΤΗ

Καιρός: Οι νεφώσεις θα αυξηθούν βαθμιαία και θα σημειωθούν τοπικές βροχές και σποραδικές καταιγίδες. Στις Κυκλάδες τα φαινόμενα θα γίνουν πιο αισθητά από το μεσημέρι, ενώ στην Κρήτη βροχές και καταιγίδες θα εκδηλώνονται κατά τόπους και θα επιμένουν έως τη νύχτα.

Άνεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 3 με 4 μποφόρ, τοπικά 4 με 5 μποφόρ στα ανατολικότερα και βόρεια θαλάσσια τμήματα.

Θερμοκρασία: Κυκλάδες 18–24°C. Κρήτη 15–26°C.

ΝΗΣΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ – ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ

Καιρός: Στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου αναμένονται λίγες έως παροδικά αυξημένες νεφώσεις, με πιθανότητα τοπικών βροχών κυρίως στα βορειότερα τμήματα. Στα Δωδεκάνησα οι νεφώσεις θα αυξηθούν σταδιακά και υπάρχει πιθανότητα να σημειωθούν τοπικές βροχές, κυρίως αργότερα μέσα στην ημέρα.

Άνεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 4 με 5 μποφόρ. Στο βόρειο Αιγαίο θα ενισχυθούν βαθμιαία στα 6 με 7 μποφόρ, ενώ στα Δωδεκάνησα θα επικρατήσουν γενικά 3 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Νησιά Ανατολικού Αιγαίου 17–25°C. Δωδεκάνησα 20–27°C.

ΑΤΤΙΚΗ

Καιρός: Παροδικά αυξημένες νεφώσεις, με τοπικές βροχές και πιθανότητα σποραδικής καταιγίδας κυρίως από το μεσημέρι και μετά. Τα φαινόμενα θα παρουσιάζουν διακυμάνσεις μέσα στην ημέρα.

Άνεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 3 με 4 μποφόρ, τοπικά στα ανατολικά έως 5 μποφόρ.

Θερμοκρασία: 16–23°C.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΓΙΑ ΑΥΡΙΟ ΚΥΡΙΑΚΗ 27-9-2026

Στην ανατολική και νότια χώρα ο καιρός θα παραμείνει άστατος, με νεφώσεις, βροχές και σποραδικές καταιγίδες. Τα φαινόμενα θα είναι τοπικά έντονα στην Εύβοια και πιθανώς στη Μαγνησία, την ανατολική Στερεά, τις δυτικές Κυκλάδες και την Κρήτη, ενώ από τις απογευματινές ώρες θα αρχίσουν σταδιακά να εξασθενούν. Στις υπόλοιπες περιοχές θα αναπτυχθούν πρόσκαιρες νεφώσεις τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες, με τοπικές βροχές ή όμβρους κυρίως στα ηπειρωτικά ορεινά. Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις, στα δυτικά 3 με 5 μποφόρ και στα ανατολικά 5 με 6, ενώ στο βόρειο Αιγαίο θα φτάνουν τοπικά τα 7 και πιθανώς τα 8 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή άνοδο στα δυτικά: στο Ιόνιο και στα δυτικά και βόρεια ηπειρωτικά θα φτάσει τους 25 με 26 βαθμούς και τοπικά τους 27, ενώ στην υπόλοιπη χώρα οι μέγιστες τιμές δεν θα ξεπεράσουν τους 23 με 25 βαθμούς Κελσίου.

Με πληροφορίες από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία