Χαλκιδική: Από μάνα σε κόρη, νύφη και εγγονή – Μια μοναδική σφραγίδα του 1912 θα χρησιμοποιηθεί για την αναβίωση του εθίμου της «Γκουργκούνας»

Μια σπάνια ξύλινη σφραγίδα για ζυμώματα που απεικονίζει έναν δικέφαλο αετό, φέρει χαραγμένη την ημερομηνία 1912 και συμβολίζει τον θρίαμβο και τη νίκη του Χριστού απέναντι στον θάνατο είχε τυλιγμένη σε ένα πανί στο σπίτι της μια γυναίκα 85 ετών, σήμερα, η κ. Σοφία από τον Ταξιάρχη Χαλκιδικής.

Κάποια στιγμή αποφάσισε να την χαρίσει στη νύφη της, Πρόεδρο του Συλλόγου Γυναικών Ταξιάρχη, Γεωργία Αρωνιάδα, η οποία έμεινε έκπληκτη όταν την είδε καθώς οι αυθεντικές σφραγίδες που χρησιμοποιούνταν για το έθιμο είναι εξαιρετικά σπάνιες στον Ταξιάρχη όπου σήμερα υπάρχουν μόνο τρεις συνολικά σε ένα χωριό επτακοσίων ατόμων.

Στην περιοχή αυτή, οι νοικοκυρές σφράγιζαν με τις ξύλινες σφραγίδες τα ιδιαίτερα ψωμιά που ζύμωναν τις ημέρες του Πάσχα και αρωμάτιζαν με φύλλα δάφνης: τις «Γκουρκγούνες» που προσφέρονταν ως ένδειξη σεβασμού και οικογενειακής αγάπης. Τα σφραγισμένα ψωμιά έδωσαν το όνομά τους στο έθιμο του τόπου που συνιστά ένα από τα πιο ξεχωριστά και συμβολικά πασχαλινά έθιμα του Ταξιάρχη, βαθιά ριζωμένο στην τοπική παράδοση και την οικογενειακή συνοχή. «Αυτό το έθιμο δεν το έχουμε ακούσει πουθενά αλλού» εξηγεί, μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ η κ. Αρωνιάδα ενώ παρουσιάζει τους συμβολισμούς του αλλά και το τελετουργικό που ακολουθούνταν με συγκεκριμένη ιεραρχική σειρά.

ΠΑΣΧΑΛΙΑΤΙΚΗΣ ΓΚΟΥΡΓΚΟΥΝΑΣ 1

Όπως λέει, «το ψωμί ήταν ιδιαίτερο και ζυμωνόταν με νερό δάφνης. Ο συμβολισμός του είναι πολύ βαθύς γιατί και η ίδια η δάφνη είναι ένα νικηφόρο σύμβολο. Το σχήμα του ψωμιού δεν ήταν στρογγυλό αλλά ωοειδές με μύτες στην άκρη και σφραγιζόταν πάνω του ο δικέφαλος αετός, σύμβολο νίκης και θριάμβου. Το ψωμί γινόταν το Πάσχα και το πήγαιναν οι γυναίκες στις κουμπάρες αντί για τσουρέκι, μαζί με ένα καλάθι κόκκινα αυγά και ένα μπουκάλι κρασί. Εκείνες μάλιστα έδιναν ένα αντίδωρο, ένα μικρό δωράκι και κάποια καλούδια. Όλα αυτά ήταν σύμβολα καλής υγείας και ευημερίας. Αυτή η διαδικασία γινόταν και από τα μικρότερα προς τα πιο ηλικιωμένα μέλη της οικογένειας με συγκεκριμένη σειρά. Η μικρότερη νύφη της οικογένειας, εκείνη που παντρεύτηκε τον μικρότερο γιό, έδινε την Γκουρκγούνα στη μεγαλύτερη νύφη, εκείνη που παντρεύτηκε τον μεγαλύτερο γιο. Εκείνη πήγαινε στην πεθερά της και στη μητέρα της για να τους δώσει τις Γκουργκούνες ενώ το έθιμο τελούνταν μόνο από γυναίκες».

Για το πώς βρέθηκε η σφραγίδα με τον δικέφαλο αετό στα χέρια της πεθεράς της, η κ. Αρωνιάδα επισημαίνει ότι της την είχε δώσει η μητέρα της και σε εκείνη την έδωσε η δική της μητέρα. Καθώς, άλλωστε, μέχρι σήμερα δεν υπήρχαν επίσημες καταγραφές για την παρασκευή και την τελετουργία της Γκουργκούνας, για πρώτη φορά, ο Σύλλογος Γυναικών Ταξιάρχη προχώρησε στην καταγραφή της προφορικής αυτής παράδοσης, αναγνωρίζοντας τη σημασία της διάσωσης και μετάδοσής της στις επόμενες γενιές. «Εμείς στον σύλλογο θέλουμε να καταγράψουμε αυτά τα έθιμα που αγγίζουν την καρδιά των ανθρώπων στο χωριό και χάνονται. Έχουμε πολλά και τα δουλεύουμε τώρα σιγά σιγά. Αυτό το χωριό είναι ένας πλούτος και παρότι δεν κατάγομαι από εδώ, διαπιστώνω ότι υπάρχουν εδώ πράγματα που δεν θεωρούνται σημαντικά αλλά δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στην Ελλάδα» συμπληρώνει.

Η διάσωση, άλλωστε, από τον Σύλλογο Γυναικών Ταξιάρχη της ξύλινης σφραγίδας, που χρονολογείται από το 1912, αποτέλεσε αφορμή για την αναβίωση αυτού του μοναδικού εθίμου την ερχόμενη Παρασκευή, 3 Απριλίου στο παραδοσιακό πετρόχτιστο Κτήριο του Συλλόγου, το οποίο παραχωρήθηκε από τον Δήμο Πολυγύρου και αναστηλώθηκε από τα μέλη του συλλόγου. «Το κτίριο αυτό χρονολογείται από το 1950 και σε αυτό θα τοποθετηθούν όλα τα αντικείμενα με τα οποία γινόταν τα ζυμώματα. Εκεί οι “Γκουργκούνες” θα ζυμωθούν και θα ψηθούν με τον παραδοσιακό τρόπο.

Στη συνέχεια, θα γίνει η αναπαράσταση της παράδοσης του ψωμιού από τις νεότερες στις μεγαλύτερες γενιές. Θα συμμετέχουν τρεις γυναίκες οι οποίες θα είναι ντυμένες με το παλιό ένδυμα των γυναικών, τον αλαντζά, που περιλαμβάνει φόρεμα ή φούστα, ποδιά και κεφαλόδεσμο – μαντήλι. Η μητέρα θα ετοιμάσει το καλάθι, θα πάρει μαζί της την κόρη και θα επισκεφθούν την νονά. Τα ψωμιά θα τοποθετηθούν σε ένα καλάθι τυλιγμένα στην υφαντή -στους αργαλειούς- πετσέτα και θα έχουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην αναβίωση του εθίμου. Αργότερα οι “Γκουργκούνες” θα ευλογηθούν και θα μοιραστούν την Κυριακή των Βαΐων στον Ιερό Ναό Παμμεγίστων Ταξιαρχών, μεταφέροντας το πνεύμα του εθίμου στις νεότερες γενιές και κρατώντας ζωντανή μια πολύτιμη παράδοση του τόπου» τονίζει η Πρόεδρος του Συλλόγου.

Φωτ. Γ. Αρωνιάδα

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Π.Γιούλτση

Αυστραλία: Το εξωγήινο περιβάλλον δυσχεραίνει την ικανότητα του σπερματοζωαρίου να πλοηγείται προς το ωάριο

Καθώς η ανθρωπότητα στοχεύει να αποκτήσει μακροχρόνια παρουσία στη Σελήνη και τον Άρη, το ερώτημα του αν είναι εφικτή η αναπαραγωγή σε εξωγήινα περιβάλλοντα ίσως να μην είναι πλέον απλώς υποθετικό. Και μια νέα έρευνα, στην οποία έγινε προσομοίωση των συνθηκών μικροβαρύτητας, εντόπισε κάποιες σοβαρές προκλήσεις.

Τα πειράματα που έκαναν επιστήμονες στην Αυστραλία οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι οι συνθήκες μικροβαρύτητας, τουλάχιστον στο εργαστήριο, διαταράσσουν την «πλοήγηση» των σπερματοζωαρίων, μειώνουν το ποσοστό γονιμοποίησης και, εάν η έκθεση σε αυτές τις συνθήκες είναι παρατεταμένη, επιδρούν στην ποιότητα και την επιβίωση των εμβρύων.

Οι επιστήμονες βρήκαν ότι, υπό αυτές τις συνθήκες τα σπερματοζωάρια ανθρώπων και ποντικών είναι κατά 50% λιγότερο  αποτελεσματικά στην πλοήγηση μέσω ενός διαύλου που μιμείται το γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα, σε σύγκριση με τις φυσιολογικές συνθήκες βαρύτητας. Στα ωάρια των ποντικών, αυτό σήμαινε μείωση της αναπαραγωγικής ικανότητας σχεδόν κατά 30%. Η έρευνα αποκάλυψε επίσης επιπλοκές στην ανάπτυξη του εμβρύου σε πρώιμα στάδια.

Το ανθρώπινο σώμα εξελίχθηκε με το πέρασμα εκατομμυρίων ετών ώστε να λειτουργεί στο περιβάλλον της Γης και η απομάκρυνσή του από τον πλανήτη μπορεί να επηρεάσει την υγεία. Οι ΗΠΑ, με το νέο πρόγραμμα Artemis της NASA, σχεδιάζουν να επιστρέψουν στη Σελήνη μέσα στα επόμενα χρόνια, όπως και η Κίνα.

Η Νικόλ Μακφίρσον, ειδική στην αναπαραγωγή και επικεφαλής της Ομάδας Βιολογίας Σπέρματος και Εμβρύου στο Ινστιτούτο Ρόμπινσον του Πανεπιστημίου της Αδελαΐδας, επισήμανε ότι η ικανότητα αναπαραγωγής εκτός της Γης είναι θεμελιώδης εάν οι άνθρωποι θέλουν να εποικίσουν άλλους πλανήτες. «Αυτό περιλαμβάνει όχι μόνο την ανθρώπινη παραγωγή αλλά και των ζώων και των φυτών από τα οποία εξαρτάται ένα αύταρκες οικοσύστημα., εξήγησε η επικεφαλής της μελέτης που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Communications Biology.

Η νέα μελέτη είναι η πρώτη που δείχνει ότι η βαρύτητα διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην ικανότητα του σπερματοζωαρίου να εντοπίζει το ωάριο. «Δεν επηρεάζεται η κινητική ικανότητά του σπέρματος. Σε συνθήκες μικροβαρύτητας, τα σπερματοζωάρια εξακολουθούν να κινούνται, απλώς δεν μπορούν να βρουν τον δρόμο τους. Η λειτουργία που φαίνεται ότι διαταράσσεται είναι η πλοήγηση, η δυνατότητα προσανατολισμού και η κίνηση προς έναν προορισμό.

Πιστεύουμε ότι πολλές από τις πρωτεΐνες στην επιφάνεια του σπέρματος λειτουργούν ως μηχανοαισθητήρες, κυτταρικές δομές που ανιχνεύουν τις φυσικές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένης της βαρύτητας», είπε η ΜακΦίρσον. «Όταν αφαιρείται η έλξη της βαρύτητας, οι αισθητήρες αυτοί φαίνεται ότι αποσυντονίζονται, αφήνοντας το σπέρμα χωρίς ένα σαφές πλαίσιο αναφοράς για το πάνω, το κάτω ή την κατεύθυνση. Είναι σαν να προσπαθείς να πλοηγηθείς σε έναν λαβύρινθο με δεμένα τα μάτια και ενώ περιστρέφεσαι», είπε.

Η προσθήκη προγεστερόνης, θηλυκής ορμόνης που υπό φυσιολογικές συνθήκες απελευθερώνεται φυσικά κατά την περίοδο της ωορρηξίας ως σήμα «προσανατολισμού» που βοηθά το σπέρμα να βρει τον δρόμο του, βοήθησε περισσότερα ανθρώπινα σπερματοζωάρια να ξεπεράσουν τις αρνητικές επιπτώσεις της μικροβαρύτητας.

Παρόμοια ήταν τα αποτελέσματα που έλαβαν οι επιστήμονες και όταν χρησιμοποίησαν σπερματοζωάρια χοίρων. «Το σαφέστερο συμπέρασμα είναι ότι η αναπαραγωγή στο διάστημα θα αποτελέσει πολύ μεγαλύτερη πρόκληση απ’ ότι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι και αυτές οι προκλήσεις θα εμφανιστούν σε πολλά στάδια, όχι μόνο σε ένα», είπε η ΜακΦίρσον.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΔΕΔΔΗΕ: Από αύριο 1η Απριλίου το θερινό ωράριο μειωμένης τιμολόγησης

Από την 1η Απριλίου θα τεθεί σε εφαρμογή το θερινό ωράριο της διζωνικής μειωμένης τιμολόγησης, με ισχύ έως 31η Οκτωβρίου 2026, ανακοίνωσε ο ΔΕΔΔΗΕ.

Συγκεκριμένα ανά ζώνη, το ωράριο προσαρμόζεται ως εξής:

Μεσημβρινή ζώνη: 11πμ – 3μμ

Νυχτερινή ζώνη: 2πμ – 4πμ

Υπενθυμίζεται ότι από την 1η Φεβρουαρίου 2025 που τέθηκε σε εφαρμογή, σκοπός του διζωνικού συστήματος μειωμένης τιμολόγησης είναι η πρόσβαση των καταναλωτών σε ηλεκτρικό ρεύμα, τις ώρες που είναι πιο φθηνό.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ανοίγει σήμερα Τρίτη 31/03/2026 η πλατφόρμα Α21-Επίδομα Παιδιού

Ανοίγει σήμερα, Τρίτη 31/3/2026 και ώρα 08.00 πμ, η ηλεκτρονική πλατφόρμα Α21 – Επίδομα Παιδιού, για την υποβολή αιτήσεων, σύμφωνα με το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και τον ΟΠΕΚΑ.

Η πλατφόρμα θα δέχεται νέες αιτήσεις ή τροποποιήσεις υφιστάμενων έως την 8η Μαΐου 2026 και ώρα 18:00.

Οι δικαιούχοι του Επιδόματος Παιδιού μπορούν να υποβάλουν την αίτησή τους στις πλατφόρμες https://www.idika.gr ή https://opeka.gr με την χρήση των προσωπικών κωδικών πρόσβασης στο Taxisnet.

Το δικαιούμενο ποσό θα υπολογιστεί βάσει των εξαρτώμενων τέκνων που θα δηλωθούν στην αίτηση Α21 έτους 2026 και του συνολικού οικογενειακού εισοδήματος που οι δικαιούχοι είχαν το φορολογικό έτος 2024.

Μετά την υποβολή της Δήλωσης Φορολογίας Εισοδήματος τρέχοντος έτους, θα λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό του δικαιούμενου ποσού τα εισοδήματα του φορολογικού έτους 2025.

Επισημαίνεται ότι μεταξύ των προϋποθέσεων που θα ελέγχονται για τη χορήγηση του επιδόματος παιδιού είναι: η φοίτηση των εξαρτώμενων τέκνων στην υποχρεωτική εκπαίδευση –από το προνήπιο έως και το Γυμνάσιο– καθώς και η επάρκεια φοίτησης.

Στην αίτηση Α21 πρέπει να καταχωρηθούν απαραιτήτως στα σχετικά πεδία:

– τα στοιχεία της Σχολικής Μονάδας,

– η τάξη και ο Αριθμός Μητρώου του τέκνου που φοιτά στην υποχρεωτική εκπαίδευση.

Εάν διασταυρωθούν όλα τα στοιχεία του/της μαθητή/τριας, η αίτηση μπορεί να προχωρήσει κανονικά. Εάν δεν διασταυρωθούν εμφανίζεται σχετική επισήμανση και ο αιτών καλείται να επισυνάψει στην ηλεκτρονική αίτηση Α21 το απαραίτητο δικαιολογητικό.

Για να ολοκληρωθεί η αίτηση πρέπει να υποβληθεί οριστικά. Αίτηση που έχει αποθηκευτεί προσωρινά θεωρείται μη υποβληθείσα και δεν λαμβάνεται υπόψη. Περισσότερες πληροφορίες για το Επίδομα Παιδιού στην ιστοσελίδα του ΟΠΕΚΑ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Θεσσαλονίκη: Σε μία δεκαετία τα φαρμακεία αναμένεται να μπουν στην εποχή των εκτυπωμένων φαρμάκων

Εκτυπωμένα φάρμακα, κομμένα και ραμμένα στα μέτρα κάθε ασθενή, αναμένεται να διατίθενται στα φαρμακεία την επόμενη δεκαετία.

Όσο κι αν ακούγεται σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας, η εξέλιξη της τεχνολογίας μπορεί να δώσει στους φαρμακοποιούς τη δυνατότητα να εκτυπώνουν, με τρισδιάστατο εκτυπωτή, εξατομικευμένα φάρμακα που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες κάθε ασθενή. Μάλιστα, τα σκευάσματα δεν θα περιορίζονται στην κλασική μορφή χαπιού, αλλά θα μπορούν να είναι και μασώμενα δισκία.

Οι εξελίξεις αυτές παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο του 12ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Εφαρμοσμένης Φαρμακευτικής (ΠΣΕΦ), που διοργάνωσε ο Φαρμακευτικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης. Όπως επισημάνθηκε στη διάρκεια του συνεδρίου, η δημιουργία αυτών των φαρμάκων μπορεί να γίνει είτε με ένα ειδικό kit που θα περιέχει τις πρώτες ύλες και οδηγίες χρήσης είτε μέσω ενός εύχρηστου λογισμικού, στο οποίο θα εισάγονται τα χαρακτηριστικά της μορφής του φαρμάκου που επιθυμούν να εκτυπώσουν.

Με τη βοήθεια αλγορίθμων θα πραγματοποιούνται οι απαραίτητοι υπολογισμοί, οδηγώντας στον αυτόματο σχεδιασμό του φαρμάκου, το οποίο στη συνέχεια θα παράγεται από τον τρισδιάστατο εκτυπωτή. Όπως ανέφεραν οι ειδικοί, τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της τρισδιάστατης εκτύπωσης φαρμάκων είναι η ακρίβεια στη δοσολογία, η ευκολία στη λήψη και η καλύτερη συμμόρφωση των ασθενών στη θεραπεία τους.

Στο πλαίσιο της ενότητας για τα φάρμακα υψηλού κόστους και την τρισδιάστατη εκτύπωση στο σημείο φροντίδας, ο πρόεδρος του Τμήματος Φαρμακευτικής του ΑΠΘ, καθηγητής Φαρμακευτικής Τεχνολογίας, Δημήτριος Φατούρος, και ο επίκουρος καθηγητής Φαρμακευτικής Τεχνολογίας του ίδιου Τμήματος, Γεώργιος Ελευθεριάδης, εξήγησαν ότι η 3D εκτύπωση μπορεί να αξιοποιηθεί για την παρασκευή εξατομικευμένων φαρμάκων για διάφορες παθήσεις, όπως η επιληψία και ο καρκίνος του μαστού, καθώς και για φάρμακα υψηλού κόστους ή για ειδικές ομάδες πληθυσμού, όπως παιδιά και ηλικιωμένοι. Ωστόσο, στη χώρα μας δεν υπάρχει ακόμη σχετικό ρυθμιστικό πλαίσιο, ενώ, όταν η νέα τεχνολογία ενταχθεί στην κλινική πράξη, εκτιμάται ότι θα εφαρμοστεί αρχικά στα νοσοκομεία και, σε βάθος περίπου δεκαετίας, και στα φαρμακεία.

Καθυστερεί η διάθεση κι άλλων κατηγοριών ΦΥΚ

Καθυστέρηση περίπου ενός μηνός καταγράφεται στην έναρξη διάθεσης από τα ιδιωτικά φαρμακεία των βιολογικών παραγόντων για την αντιμετώπιση συστηματικών φλεγμονωδών νοσημάτων. Πρόκειται για καινοτόμα φάρμακα υψηλού κόστους, που προσφέρουν στοχευμένη θεραπεία με υψηλή αποτελεσματικότητα στη χρόνια φλεγμονή που προκαλούν ασθένειες όπως η νόσος Crohn, η ελκώδης κολίτιδα, η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η ψωρίαση.

Όπως ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης (ΦΣΘ), Διονύσιος Ευγενίδης, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στην τελετή έναρξης του συνεδρίου, παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις του υπουργείου Υγείας, τα συγκεκριμένα φάρμακα δεν έχουν ακόμη ενταχθεί στην ειδική λίστα των ΦΥΚ, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να παραμένουν σε αναμονή, προσδοκώντας ότι σύντομα θα μπορούν να τα προμηθεύονται από το φαρμακείο της γειτονιάς τους.

Παράλληλα, τόνισε ότι η επιστροφή των φαρμάκων υψηλού κόστους στον φυσικό τους χώρο, τα φαρμακεία, αποτελεί χρόνιο αίτημα των φαρμακοποιών, το οποίο πλέον αρχίζει να υλοποιείται.

«Τα πλεονεκτήματα είναι ότι οι ασθενείς μπορούν να προμηθεύονται τα φάρμακά τους άμεσα, χωρίς την ταλαιπωρία των ουρών έξω από τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ. Επιπλέον, οι φαρμακοποιοί, ως επιστήμονες υγείας, μπορούν να καθοδηγούν τους ασθενείς σχετικά με τη σωστή χορήγηση και φύλαξη, τις ανεπιθύμητες ενέργειες και τις πιθανές αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα», επισήμανε ο κ. Ευγενίδης, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνεργασίας ιατρών και φαρμακοποιών για την παροχή βέλτιστων υπηρεσιών υγείας στους πολίτες.

Αυτόματοι απινιδωτές στα φαρμακεία

Τη σημασία της τοποθέτησης αυτόματων απινιδωτών στα φαρμακεία ανέδειξε ο πρόεδρος του Δ.Σ. της Καρδιολογικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδος και διευθυντής της Καρδιολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Παπαγεωργίου, καρδιολόγος Ιωάννης Στυλιάδης, στο πλαίσιο στρογγυλής τράπεζας για τις σύγχρονες εξελίξεις στην καρδιολογία. Οι ομιλητές παρουσίασαν, μεταξύ άλλων, τρόπους διαχείρισης από τους φαρμακοποιούς περιστατικών καρδιογενούς προέλευσης, όπως δυσλιπιδαιμία, έμφραγμα του μυοκαρδίου, κολπική μαρμαρυγή και καρδιακή ανεπάρκεια.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ε.Β.Ε.Π. : οι μη ενεργειακές εξαγωγές των χωρών του Περσικού Κόλπου και οι γεωοικονομικές επιπτώσεις

Η ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου, τα τελευταία χρόνια, έχει εισέλθει σε μία νέα φάση οικονομικού μετασχηματισμού, καθώς οι μη ενεργειακές εξαγωγές  καταγράφουν εντυπωσιακή αύξηση και αναδεικνύονται σε βασικό πυλώνα ανάπτυξης και διεθνούς εμπορίου.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του ICC, οι μη ενεργειακές εξαγωγές των χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), σε συνδυασμό με το Ιράν και το Ιράκ, εκτιμώνται σε περίπου 350-370 δισ. δολάρια  ετησίως. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί τη σταδιακή μετάβαση των οικονομιών της περιοχής από ένα μονοδιάστατο ενεργειακό μοντέλο, σε ένα πολυδιάστατο εξαγωγικό σύστημα.

Αυτό αναφέρει το ΕΒΕΠ σε σημερινή ανακοίνωση του αναφορικά με τις επιπτώσεις του πολέμου στις εξαγωγές προϊόντων εκτός ενέργειας από τις χώρες του Κόλπου. Σύμφωνα με τα σχετικά στοιχεία:

Κυρίαρχη θέση κατέχουν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία συγκεντρώνουν σχεδόν το 45% των μη ενεργειακών εξαγωγών της περιοχής, λειτουργώντας ως παγκόσμιος κόμβος εμπορίου και επανεξαγωγών. Ακολουθεί η Σαουδική Αραβία με περίπου 24%, ενισχύοντας τη βιομηχανική της βάση μέσω της στρατηγικής «Vision 2030», ενώ το Ιράν παρά τις διεθνείς κυρώσεις, καταγράφει μερίδιο περίπου 14% με 55 δις δολάρια ετησίως σε μη ενεργειακές εξαγωγές, αποτελώντας τον βασικό παραγωγικό πόλο, εκτός του πλαισίου GCC.

Οι βασικοί κλάδοι που στηρίζουν τη δυναμική αυτή περιλαμβάνουν τα πετροχημικά προϊόντα, τα λιπάσματα, τα μέταλλα, τα δομικά υλικά, καθώς και τις επανεξαγωγές τεχνολογικού εξοπλισμού και οχημάτων. Η αγορά των μη ενεργειακών εξαγωγών είναι ισχυρά συγκεντρωμένη κατά 85% σε τρεις χώρες, τα ΗΑΕ, Σ. Αραβία και το Ιράν. Ιδιαίτερη σημασία έχουν όμως τα αζωτούχα λιπάσματα, αμμωνία και ουρία, καθώς η περιοχή καλύπτει το 40% του παγκόσμιου εμπορίου στις συγκεκριμένες κατηγορίες, συνδέοντας άμεσα την περιοχή με την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια.

Παράλληλα, η γεωστρατηγική θέση της περιοχής, και ειδικότερα τα Στενά του Ορμούζ, ενισχύουν περαιτέρω τη σημασία των εξαγωγών αυτών, καθώς σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου λιπασμάτων και πρώτων υλών διέρχεται από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα. Ωστόσο, παραμένουν έντονες διαφοροποιήσεις μεταξύ των χωρών. Το Μπαχρέιν και το Ομάν εστιάζουν κυρίως στη μεταλλουργία και στη βιομηχανική εξειδίκευση, ενώ το Κουβέιτ και το Ιράκ εξακολουθούν να εμφανίζουν περιορισμένη διαφοροποίηση, διατηρώντας υψηλή εξάρτηση από τα έσοδα υδρογονανθράκων.

Η εξέλιξη αυτή έχει δημιουργήσει νέες προκλήσεις για την Ευρώπη και την Ελλάδα, ιδιαίτερα στους τομείς του εμπορίου, της εφοδιαστικής αλυσίδας και της ενεργειακής μετάβασης. Η ενίσχυση των εμπορικών σχέσεων, η αξιοποίηση των «logistics hubs» και η παρακολούθηση των γεωπολιτικών κινδύνων αποτελούν κρίσιμες προτεραιότητες για τη διαμόρφωση μιας συνεκτικής στρατηγικής. Ο μετασχηματισμός του Περσικού Κόλπου σε ένα σύνθετο εξαγωγικό οικοσύστημα, όπου το εμπόριο, η βιομηχανία και η γεωπολιτική συνυπάρχουν, επηρεάζει άμεσα τη λειτουργία της παγκόσμιας οικονομίας.

Ενώ, λοιπόν, η ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου καθιερώνεται δυναμικά σε κομβικό σημείο και για μη ενεργειακές εξαγωγές, εμφανίζεται η γεωπολιτική αστάθεια και η κλιμάκωση των συγκρούσεων, δημιουργώντας σοβαρούς κινδύνους για το παγκόσμιο εμπόριο. Τα σενάρια παράτασης του πολέμου στη Μέση Ανατολή δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον υψηλού ρίσκου. Οι βασικές επιπτώσεις του πολέμου αποτυπώνονται στην αύξηση του κόστους μεταφορών και ασφάλισης. Η ραγδαία ενίσχυση του γεωπολιτικού κινδύνου στην περιοχή οδηγεί σε σημαντική αύξηση των «war risk premiums» των πλοίων και των ναύλων, επηρεάζοντας άμεσα τις τιμές των εξαγόμενων προϊόντων.

Σοβαρές διαταραχές δημιουργούνται στις εφοδιαστικές αλυσίδες, από το περιορισμό της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, που επηρεάζει έως και το 25-30% του παγκόσμιου εμπορίου λιπασμάτων και βασικών πρώτων υλών. Πρόσθετες αυξήσεις στις τιμές τροφίμων και αγροτικής παραγωγής είναι αναπόφευκτες με τη διατάραξη της προσφοράς λιπασμάτων να μεταφέρεται άμεσα στο κόστος παραγωγής, εντείνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς και ιδιαίτερα. στην Ευρώπη. Η αναζήτηση  ανακατανομής των εμπορικών ροών για επιχειρήσεις και χώρες με εναλλακτικές διαδρομές και προμηθευτές άλλων αγορών θα αυξήσει το συνολικό κόστος. Η γεωπολιτική αστάθεια, επίσης, δημιουργεί επενδυτική αβεβαιότητα, επηρεάζει νέα σχέδια και επιβραδύνει τη μετάβαση σε νέα παραγωγικά μοντέλα.

Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν την ανάγκη για ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εφοδιαστικών αλυσίδων, τη διαφοροποίηση προμηθευτών και αξιοποίηση στρατηγικών συνεργασιών στους τομείς της ναυτιλίας, των logistics και της βιομηχανίας. Συμπερασματικά, οι μη ενεργειακές εξαγωγές του Περσικού Κόλπου δεν αποτελούν πλέον συμπληρωματική δραστηριότητα, αλλά βασικό πυλώνα της παγκόσμιας οικονομίας, με τον παράγοντα της γεωπολιτικής αστάθειας να καθορίζει ολοένα και περισσότερο τη δυναμική τους.

Ο πρόεδρος του Ε.Β.Ε.Π., Βασίλης Κορκίδης, επισημαίνει: «Οι μη ενεργειακές εξαγωγές του Περσικού Κόλπου αποτελούν  έναν ακόμα κρίσιμο παράγοντα αστάθειας για την παγκόσμια οικονομία. Η εξάρτηση της διεθνούς αγοράς από προϊόντα, όπως τα λιπάσματα, τα χημικά και τα βιομηχανικά υλικά καθιστά την περιοχή όχι μόνο ενεργειακό, αλλά και εμπορικό νευραλγικό κόμβο. Η κλιμάκωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή αυξάνει το κόστος μεταφορών, ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις και δοκιμάζει την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, η απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι η στρατηγική διαφοροποίηση προμηθευτών, ενίσχυση των logistics και του ενεργού ρόλου της ναυτιλίας. Σε αυτό το νέο περιβάλλον, η οικονομική ανθεκτικότητα θα κριθεί από την ικανότητα προσαρμογής και τη δημιουργία ισχυρών διεθνών συνεργασιών.»

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το κοινοβούλιο του Ισραήλ εγκρίνει πελώρια αύξηση του στρατιωτικού προϋπολογισμού

Το ισραηλινό κοινοβούλιο ενέκρινε  το σχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού για το 2026, το οποίο αυξάνει μαζικά τους πόρους που κατανέμονται στην άμυνα, καθώς η χώρα διεξάγει πόλεμο σε αρκετά μέτωπα.

«Στο πλαίσιο της επικαιροποίησης του προϋπολογισμού, και λαμβάνοντας υπόψη την επιχείρηση ‘Βρυχώμενος Λέων’, πάνω από 30 δισεκατομμύρια σέκελ (σ.σ. κάπου 8,3 δισεκ. ευρώ) προστίθενται στον προϋπολογισμό του υπουργείου Άμυνας, αυξάνοντάς τον σε πάνω από 142 δισεκ. σέκελ», ανέφερε η Κνέσετ, η ισραηλινή Βουλή, σε ανακοίνωσή της.

Τα μέλη της Κνέσετ ενέκριναν το νέο σχέδιο προϋπολογισμού με 62 ψήφους υπέρ έναντι 55 κατά. Ο συνολικός προϋπολογισμός του Ισραήλ για τις στρατιωτικές δαπάνες το 2026 ανέρχεται σε κάπου 850 δισεκ. σέκελ, ή περίπου 235 δισεκ. ευρώ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τάκης Θεοδωρικάκος: «Ισχυρή πιθανότητα παράτασης του πλαφόν στα τρόφιμα – Και νέα μέτρα, εφόσον χρειαστεί»

Για τον κίνδυνο εκτόξευσης του πληθωρισμού και την απειλή μείωσης του αναπτυξιακού ρυθμού της χώρας, εξαιτίας των πολεμικών συγκρούσεων στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, προειδοποίησε ο Υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, μιλώντας στον ΑΝΤ1.

«Η Κυβέρνηση έκανε πολύ καλά που αντέδρασε άμεσα και έλαβε τα πρώτα μέτρα. Έχουμε αποδείξει αυτά τα επτά χρόνια ότι ξέρουμε να αντιμετωπίζουμε κρίσεις με αρκετά μεγάλη επιτυχία. Χάρη στις πολιτικές που ακολουθούμε, υπάρχει η οικονομική δυνατότητα να στηρίξουμε την κοινωνία, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι δεν θα υπάρξουν προβλήματα», τόνισε ο Υπουργός Ανάπτυξης. «Θεωρώ ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή είναι η χειρότερη απ’ όλες, διότι αφορά περιοχές που παράγουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο, δηλαδή βασικές ενεργειακές πρώτες ύλες», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο κ. Θεοδωρικάκος έκανε ειδική αναφορά στην επιδότηση των 20 λεπτών το λίτρο στο diesel. «Θα το δούμε στην πράξη προς το τέλος της εβδομάδας και σε συνδυασμό με το πλαφόν να μπορέσει να σταματήσει η αύξηση στα καύσιμα. Εκτός βέβαια αν η διεθνής τιμή του πετρελαίου πάει στα 150 ή 200 δολάρια το βαρέλι που θα σημαίνει μεγαλύτερες αυξήσεις».

Για το μέτρο του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, ο κ. Θεοδωρικάκος υπογράμμισε πως «σε ό,τι αφορά τα τρόφιμα και τα βασικά είδη συντήρησης, δεν πιστεύω ότι μπορεί να αποσυρθεί το πλαφόν με την εικόνα που έχω σήμερα. Σε μεγάλο βαθμό θα πρέπει να διατηρηθεί στις βασικές κατηγορίες και μετά τις 30 Ιουνίου». Όσον αφορά στα καύσιμα «εκεί τα πράγματα είναι πιο απλά. Όταν ισορροπήσει η αγορά, μπορεί να γίνουν πιο βατά».

Ο Υπουργός Ανάπτυξης επισήμανε ότι η νέα Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή έχει πλέον ένα ισχυρό νομικό οπλοστάσιο στα χέρια της για να κάνει εντατικούς ελέγχους και να επιβάλει πρόστιμα σε όσους παρανομούν. «Περιμένω από την Αρχή να έχει πρακτικά αποτελέσματα και να πραγματοποιήσει εκατοντάδες ελέγχους τις επόμενες ημέρες. Είμαι απολύτως βέβαιος ότι κάνουν πολύ σωστά τη δουλειά τους», τόνισε.

Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στην πολιτική που ακολουθεί η κυβέρνηση, η οποία έχει μειώσει από την 1η Ιανουαρίου τη φορολογία για όλους κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ «τα παιδιά μας έως 25 ετών δεν πληρώνουν καθόλου φόρο και από 25 έως 30 ετών ο φόρος είναι 9%. Επίσης, επιστρέφουμε ένα νοίκι το χρόνο σε όσους ζουν στο ενοίκιο και αυτό είναι μια πολύ σοβαρή πολιτική. Είμαστε τμήμα της κοινωνίας και κύριο μέλημά μας είναι η προστασία των πιο ευάλωτων συμπολιτών μας. Ο στόχος μας είναι να δημιουργούμε περισσότερες δουλειές, να αυξάνονται οι μισθοί, να γίνονται επενδύσεις και να ελέγχουμε τη σωστή λειτουργία της αγοράς».

Ο Υπουργός Ανάπτυξης σχολίασε και την πολιτική επικαιρότητα, τονίζοντας ότι στόχος της ΝΔ είναι η αυτοδυναμία στις επόμενες εκλογές. Όπως ανέφερε «είναι στο χέρι μας να πείσουμε τους πολίτες ότι έχουμε καλύτερο σχέδιο για την Ελλάδα του 2030. Έχουμε παράξει έργο και τον επόμενο χρόνο μέχρι τις εκλογές οφείλουμε όλοι να συνεχίσουμε το ίδιο δυνατά, με σκληρή δουλειά και σοβαρότητα. Η παράταξή μας, με την πολιτική που ακολουθεί, απευθύνεται σε όλους τους Έλληνες, σε κάθε γωνιά της πατρίδας μας. Πιστεύω ότι οι πολίτες θα σκεφτούν λογικά και η ΝΔ θα είναι ισχυρή για μια τρίτη τετραετία». Ερωτηθείς για το σενάριο πρόωρων εκλογών, σημείωσε χαρακτηριστικά: «Το θέμα αυτό έχει κλείσει με σαφή τρόπο από τον Πρωθυπουργό».

Ο κ. Θεοδωρικάκος υπογράμμισε ακόμα πως «άλλο δημοσκοπήσεις και άλλο εκλογές. Πιστεύω ότι θα μπουν λιγότερα κόμματα στην επόμενη Βουλή απ’ αυτά που είναι σήμερα. Νομίζω ότι δεν θα μπουν πάνω από έξι και θα είναι εκείνα που έχουν ισχυρή ιστορική ταυτότητα». Για τις υποθέσεις που έχουν πάρει τον δρόμο της δικαιοσύνης όπως είναι αυτή των Τεμπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ, ανέφερε πως «πρέπει να αφήσουμε τη δικαιοσύνη να κάνει τη δουλειά της και να λάμψει όλη η αλήθεια. Είμαι βέβαιος ότι θα γίνουν όλα όσα πρέπει και δεν χρειάζεται να οξύνουμε περισσότερο τα πράγματα».

Ειδική αναφορά έκανε ο Υπουργός Ανάπτυξης στις αλλαγές που φέρνει στην καταναλωτική πίστη, το νομοσχέδιο του Υπουργείου. «Λαμβάνουμε μέτρα για να βάλουμε τέλος σε άσχημες καταστάσεις για τους καταναλωτές που αφορά καταναλωτικά δάνεια μέχρι 100.000 ευρώ, χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις. Βάζουμε ένα τέλος στα μικρά γράμματα που δεν διαβάζεις ποιες είναι οι προϋποθέσεις, αλλά και σε εκβιαστικές πρακτικές. Θα μπει ένα πλαφόν στο πόσο μπορεί να φτάσει ένα καταναλωτικό δάνειο όταν το ξεχρεώνεις και το ποσοστό θα είναι μεταξύ 30% και 50% πάνω από το κεφάλαιο το οποίο δανείστηκες».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το ΠΑΣΟΚ και η τέχνη της αυτοπαγίδευσης – Γράφει ο Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

Υπάρχουν στιγμές στην πολιτική που τα κόμματα δεν παγιδεύονται από τους αντιπάλους τους, αλλά από τον ίδιο τους τον εαυτό. Σαν να στήνουν έναν καθρέφτη απέναντί τους και να αιφνιδιάζονται από την αντανάκλαση. Κάπως έτσι το ΠΑΣΟΚ βρέθηκε να απαντά σε ένα ερώτημα που ουδείς του είχε θέσει — και τελικά να εγκλωβίζεται σε αυτό.

Νίκος Σακελλαρόπουλος
Γράφει ο συνεργάτης του Έμβολος δημοσιογράφος Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

Η κατηγορηματική διατύπωση ότι δεν θα υπάρξει ποτέ συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία δεν ήταν απλώς μια πολιτική θέση, ήταν μια γραμμή άμυνας που μετατράπηκε σε όριο κινήσεων. Από εκεί και πέρα, η συζήτηση άρχισε να περιστρέφεται γύρω από το αυτονόητο αλλά αμείλικτο: αν όχι με τη ΝΔ, τότε με ποιον;

Και εκεί, το πολιτικό τοπίο μοιάζει περισσότερο με έρημο παρά με πεδίο συμμαχιών. Τα μικρότερα κόμματα της ευρύτερης Αριστεράς κινούνται σε ποσοστά που περισσότερο θυμίζουν υποσημειώσεις παρά πρωταγωνιστές, ενώ τα σενάρια νέων σχηματισμών πλανώνται σαν φήμες σε προεκλογικό καφενείο. Έτσι, το ερώτημα δεν βρίσκει απάντηση — και ίσως αυτό είναι το πρόβλημα.

Την ίδια ώρα, το συνέδριο, που θα μπορούσε να αποτελέσει ένα άλμα προς τα εμπρός, κατέληξε να είναι μια άσκηση ισορροπίας. Όχι χωρίς σημασία — κάθε άλλο. Αλλά χωρίς εκείνη τη σπίθα που μετατρέπει μια κομματική διαδικασία σε πολιτικό γεγονός. Οι τόνοι παρέμειναν χαμηλοί, οι διαφωνίες ελεγχόμενες, οι φιλοδοξίες συγκαλυμμένες. Οι ισορροπίες των συσχετισμών απομάκρυναν τις ρήξεις, μα δεν διέλυσαν τα καπετανάτα.

Και κάπου εκεί, μέσα σε αυτή τη σχεδόν ήρεμη επιφάνεια, αναδύεται ο ρεαλισμός. Κανείς δεν αμφισβητεί την ηγεσία — όχι επειδή δεν υπάρχουν δεύτερες σκέψεις, αλλά επειδή δεν υπάρχει πειστική εναλλακτική. Η πολιτική, άλλωστε, δεν αγαπά τα κενά. Και όταν δεν υπάρχει καλύτερος διάδοχος, ακόμη και η αμφισβήτηση μοιάζει πολυτέλεια.

Το ΠΑΣΟΚ, λοιπόν, βγαίνει από το συνέδριο με θέση ότι δεν θα συνεργαστεί με τη ΝΔ, αλλά αυτό είναι βούτυρο στο ψωμί της κυβέρνησης, που θα μπορεί να λέει ότι η Χαριλάου Τρικούπη τορπιλίζει την πολιτική σταθερότητα και προτίθεται να φέρει πολιτικό μπάχαλο.

Το ΠΑΣΟΚ δηλώνει αυτονομία, επενδύει στην προοπτική της πρώτης θέσης, επιμένει ότι μπορεί να ανατρέψει τους συσχετισμούς. Δικαίωμά του — όπως δικαίωμα κάθε κόμματος είναι να διεκδικεί την εξουσία. Όμως η πολιτική δεν είναι μόνο δικαιώματα, είναι και αριθμοί -ποσοστά. Και οι αριθμοί, δεν είναι γενναιόδωροι.

Έτσι, το πραγματικό στοίχημα δεν είναι η μετεκλογική συνεργασία — αυτό είναι ένα ερώτημα που έρχεται μετά. Το κρίσιμο είναι αν μπορεί να δημιουργηθεί εκείνη η δυναμική που θα μετατρέψει την προσδοκία σε ψήφο. Αν μπορεί να υπάρξει ένα κύμα που θα φέρει πρώτο το ΠαΣοΚ και

θα αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού. Διότι χωρίς αυτό, όλα τα υπόλοιπα μένουν στη σφαίρα των υποθέσεων. Πολλά τα «αν», ακόμη περισσότερα τα «ίσως».

Και η πολιτική, όσο κι αν αγαπά τις διακηρύξεις, στο τέλος κρίνεται από την πραγματικότητα. Από τη ζωή — και από την κάλπη.

Το δε ΠαΣοΚ τελικά, δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα κόμμα, για το οποίο προκύπτουν συνεχώς ερωτήματα, μα δεν δίνεται καμιά πειστική απάντηση…

Πιτσάκια ατομικά. Εύκολα και χορταστικά, ξετρελαίνουν κόσμο!

Ελένη Σιδηροπούλου
Ελένη Σιδηροπούλου

Μια όμορφη καλοκαιριάτικη καλημέρα να έχετε αγαπημένοι μου φίλες και φίλοι. Μιας που βρίσκομαι πρωί πρωί στην κουζίνα μου με διάθεση και κέφι, είπα να φτιάξω κάτι νόστιμο και λαχταριστό. Τόσο για τα παιδιά, όσο και για εμάς τους μεγάλους. Ένα τόσο χορταστικό αλλά κυρίως νόστιμο σνακ, σε μικρό ατομικό μέγεθος που τρώγεται μέρα νύχτα, καλοκαίρι ή χειμώνα.

Άντε, να το πάρει το ποτάμι.. Θα σας το πω για να το φτιάξουμε παρέα:

Πιτσάκια ατομικά, σκέτος πειρασμός!

Πιτσάκια ατομικά 1

Πιτσάκια ατομικά

Από την Ελένη Σιδηροπούλου

Υλικά για τη ζύμη:

600 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις

300 ml γάλα

150 ml ηλιέλαιο

1 φακελάκι ξερή μαγιά

1, 5 κ.γ. αλάτι

1 κ.σ. ζάχαρη

1 αυγό

Πιτσάκια ατομικά 7

Υλικά για τη γέμιση:

Κέτσαπ για τα πιτσάκια

200 γρ. σαλάμι ή διάφορα αλλαντικά

Λίγες ροδέλες ελιές, καθαρισμένες

Τρίμματα από διάφορα κασέρια

Εκτέλεση:

Ανακατεύουμε όλα τα υλικά μαζί. Θέλουμε να μας βγει μία μαλακή και εύπλαστη ζύμη.

Περιμένουμε 1 ώρα μέχρι να διπλασιαστεί σε όγκο το ζυμαράκι μας.

Στη συνέχεια χωρίζουμε τη ζύμη σε 16 μπάλες.

Τα βάζουμε στο ταψί πάνω σε αντικολλητικό χαρτί, τα καλύπτουμε με σελοφάν και περιμένουμε άλλη μισή ώρα.

Πιτσάκια ατομικά 3 Πιτσάκια ατομικά 4 Πιτσάκια ατομικά 5 Πιτσάκια ατομικά 6

Μόλις φουσκώσουν πάλι, κάνουμε μία λακκούβα και προσθέτουμε τη γέμιση που εμείς θέλουμε.

Πιτσάκια ατομικά 2

Ψήνουμε περίπου στους 200 βαθμούς στις αντιστάσεις μέχρι να ροδίσουν, περίπου 20 με 25 λεπτά.

Καλή σας επιτυχία και καλή σας απόλαυση!