Το άναμμα των σαλιγκαριών στους Βαρυπατάδες στην Κέρκυρα

Η ανοιξιάτικη Κέρκυρα της κατάνυξης του Πάσχα, των φιλαρμονικών, των ”εκρηκτικών” εθίμων, δεν είναι μόνο η πόλη, αλλά και η ύπαιθρος, τα παραδοσιακά χωριά της, που τηρούν από γενιά σε γενιά τα δικά τους τοπικά, ιδιαίτερα, πένθιμα και αναστάσιμα έθιμα.

FB IMG 1775658143259

Λίγα μόλις χιλιόμετρα από την πόλη, το χωριό Βαρυπατάδες, ένας διατηρητέος οικισμός, ταυτότητα της αρχιτεκτονικής της κερκυραϊκής υπαίθρου, τη Μεγάλη Παρασκευή και το Μεγάλο Σάββατο, κρατά ζωντανό για περισσότερα από 100 χρόνια το έθιμο «του ανάμματος των σαλιγκαριών». Ανάβουν τους «μπομπόλους», όπως λένε στο ιδίωμα του τόπου, τα σαλιγκάρια. Μαζεύουν τα μικρά κελύφη, εκατοντάδες σε κάθε γειτονιά, τα γεμίζουν με λάδι, βάζουν φυτίλι και τ’ ανάβουν. Τα τοποθετούν σε όλες τις γειτονιές, στα σοκάκια, στις σκάλες, έξω από τις εκκλησίες και σκορπούν ένα απαλό, ζεστό φως μέσα στη νύχτα.

FB IMG 1775658164690

 Η Ιωάννα Μπούα, πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Βαρυπαταδων, αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, πως τη Μεγάλη Παρασκευή, μέσα σε κλίμα κατάνυξης και βαθιάς συγκίνησης, το φως των σαλιγγαριών συνοδεύει τη σιωπή και την προσευχή, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα μοναδική, σχεδόν μαγική.

FB IMG 1775658174409

Το Μεγάλο Σάββατο, λίγο πριν την Ανάσταση, το ίδιο φως γίνεται σύμβολο ελπίδας και αναγέννησης, ενώνοντας μικρούς και μεγάλους σε μια παράδοση που περνά από γενιά σε γενιά.

IMG 20260408 120738 IMG 20260408 121100 IMG 20260408 121156

 

 

Στην πλατεία του χωριού συναντήσαμε έναν ηλικιωμένο και τον ρωτήσαμε για τις ρίζες του εθίμου. Όπως ανέφερε σε εποχές μακρινές, αλλοτινές, ο κόσμος μέσα στην φτώχια δεν είχε χρήματα για κεριά τις Άγιες Ημέρες. Όμως ευρηματικοί, αξιοποίησαν το λάδι που είχαν από τους ελαιώνες τους και τα κελύφη των σαλιγκαριών.

IMG 20260408 120835 IMG 20260408 121008

Η κυρία Μπούα επισημαίνει πως πρόκειται για μια ξεχωριστή εμπειρία και προσκαλεί τον κόσμο στους Βαρυπατάδες, για να γίνει μέρος ενός εθίμου που κρατά περισσότερο από έναν αιώνα, να νιώσει τη δύναμη της πίστης, της παράδοσης και του φωτός.

 Μαίρη Τζώρα

Φωτό με τα αναμμένα κελύφη: Πολιτιστικός Σύλλογος Βαρυπατάδων

Φωτό του χωριού: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μαίρη Τζώρα

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κορυφώνεται η πασχαλινή αγορά – Εντατικοί οι έλεγχοι σε όλη την χώρα

Κορυφώνεται η εμπορική κίνηση, τις τελευταίες ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας, με τους καταναλωτές να σπεύδουν για τις αγορές της τελευταίας στιγμής, ενόψει του Πάσχα.

Την ίδια ώρα, όπως έχει ανακοινώσει η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, έχουν ενταθεί οι έλεγχοι σε όλη την επικράτεια, με στόχο τη διασφάλιση του υγιούς ανταγωνισμού και την ουσιαστική προστασία των καταναλωτών, ιδίως σε μία περίοδο αυξημένης ζήτησης.

Μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί περισσότεροι από 300 έλεγχοι σε όλη τη χώρα, ενώ η παρουσία των ελεγκτικών μηχανισμών ενισχύεται περαιτέρω, σήμερα, Μεγάλη Παρασκευή και αύριο, Μεγάλο Σάββατο, με αυξημένη επιχειρησιακή κινητοποίηση σε κρίσιμα σημεία της αγοράς.

Όπως επισημαίνεται, η Αρχή παρακολουθεί σε καθημερινή βάση την εξέλιξη των τιμών και τη διαθεσιμότητα των πασχαλινών προϊόντων, καθώς και των αμνοεριφίων, μέσω συνεχούς και συστηματικής συλλογής και ανάλυσης δεδομένων από το σύνολο της αγοράς.

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, οι τιμές στο αρνί διαμορφώνονται σε επίπεδα αντίστοιχα με την περυσινή χρονιά. Ειδικότερα, στα σούπερ μάρκετ κυμαίνονται από 11,49 έως 11,90 ευρώ το κιλό, καλύπτοντας πάνω από το 98% της αγοράς, ενώ στις μεγάλες αγορές, όπως η Βαρβάκειος, ξεκινούν από 8,99 ευρώ το κιλό.

Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι οι καταναλωτές διαθέτουν ουσιαστικές επιλογές και στα συνοικιακά κρεοπωλεία, όπου καταγράφεται επάρκεια προϊόντων και συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού.

Από την πλευρά της, η ΕΣΕΕ εκτιμά ότι το κόστος για το φετινό πασχαλινό τραπέζι για 4 έως 6 άτομα κυμαίνεται από 107,20 έως 156,20 ευρώ, αυξημένο κατά 7,8% έως 9,3% σε σχέση με πέρυσι, σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Εμπορίου και Υπηρεσιών.

Όπως σημειώνεται, το εύρος των τιμών αποδίδεται στη διαφοροποίηση της ποιότητας των προϊόντων, στις τοπικές ιδιαιτερότητες των αγορών και στους διαφορετικούς τύπους καταστημάτων, ενώ οι τιμές είναι ενδεικτικές και αποτυπώνουν τη γενική εικόνα της αγοράς.

Σε δήλωσή του, ο διοικητικός διευθυντής του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ, Χαράλαμπος Αράχωβας, ανέφερε ότι «οι τιμές των τροφίμων για το πασχαλινό τραπέζι κινούνται για ακόμη μία χρονιά ανοδικά, επιβαρύνοντας τα νοικοκυριά και περιορίζοντας τις δαπάνες για άλλα αγαθά». Όπως εξήγησε, η αύξηση οφείλεται στο υψηλότερο κόστος παραγωγής και μεταφοράς λόγω ενέργειας, στις ασθένειες που επηρέασαν το ζωικό κεφάλαιο, αλλά και στη σύμπτωση Ορθόδοξου και Καθολικού Πάσχα σε κοντινό χρονικό διάστημα, που ενίσχυσε τη ζήτηση.

Παράλληλα, σημείωσε ότι οι τιμές στα σοκολατένια αυγά παραμένουν περίπου στα ίδια επίπεδα με πέρυσι, υπενθυμίζοντας ότι το 2025 είχαν καταγράψει σημαντική αύξηση λόγω της ανόδου της τιμής του κακάο. Τόνισε, επίσης, ότι το μειωμένο διαθέσιμο εισόδημα κατευθύνεται κυρίως στην κάλυψη βασικών αναγκών, περιορίζοντας τις αυθόρμητες αγορές, σε ένα περιβάλλον παρατεταμένων γεωπολιτικών αβεβαιοτήτων.

Υπενθυμίζεται ότι σήμερα, Μεγάλη Παρασκευή, τα εμπορικά καταστήματα λειτουργούν με περιορισμένο ωράριο, από τις 13:00 έως τις 19:00 και το Μεγάλο Σάββατο, οπότε και κορυφώνεται η εμπορική κίνηση, τα καταστήματα θα λειτουργήσουν από τις 09:00 έως τις 15:00. Τα μεγάλα εμπορικά κέντρα και πολυκαταστήματα ακολουθούν διευρυμένο ωράριο, καθώς σήμερα, Μεγάλη Παρασκευή λειτουργούν από τις 13:00 έως τις 20:00 ή 21:00 και το Μεγάλο Σάββατο από τις 10:00 έως τις 18:00, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έως τις 19:00.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μεγάλη Παρασκευή: Μαύρο φιλί στης άνοιξης το λαμπερό το στόμα

του Ευστάθιου Λιανού Λιάντη*

Ανοίγει μια λεπτή ρωγμή στον χρόνο κάθε άνοιξη, μέσα από την οποία το Φως επιλέγει να υποχωρήσει εκούσια «εν σκοτεινοίς», καθώς η φύση οργιάζει γύρω από έναν άδειο σταυρό κι η γη μυρίζει νιότη και θάνατο. Μέσα σ’ αυτήν την ατμόσφαιρα, η ακολουθία του Επιταφίου οδηγεί την κατ’ Ανατολάς παράδοση ν’ αναζητά τα ανθρώπινα όρια στο χείλος του αβυσσαλέου πόνου. Απόψε, η νύχτα διπλασιάζεται στο πένθιμο φως των κεριών πάνω απ’ το νοτισμένο χώμα. Ήταν, άλλωστε, ο Άγιος Επιφάνιος Κύπρου που συνέλαβε τον παλμό αυτής της φρικτής και παράδοξης εσπέρας, διερωτώμενος «Τι τούτο; Σήμερον σιγή πολλή εν τη γη, σιγή πολλὴ και ηρεμία λοιπόν, ότι ο Βασιλεύς υπνοί». Οι κραυγές του Μαρτυρίου κατακάθισαν σε μίαν ορυκτή ακινησία. Ο τάφος απλώνει τη δική του άτεγκτη γεωμετρία κι οι συνοδοιπόροι αφήνονται στη σκιά ενός κόσμου που μόλις έχασε το κέντρο του.

Ευστάθιος Λιανός Λιάντης
Ο Ευστάθιος Λιανός Λιάντης είναι αν. καθηγητής Γεωπολιτικής της Θρησκείας και Θρησκευτικής Διπλωματίας του Πανεπιστημίου Αθηνών

Η σκέψη μας πασχίζει ανέκαθεν να εξημερώσει το άγνωστο κατασκευάζοντας νοητά οχυρά. Πλάθουμε εσχατολογικά οράματα και συνεκτικά φιλοσοφικά συστήματα, προκειμένου ν’ αντέξουμε το βάρος της θνητότητας, πιστεύοντας πως η Ιστορία διαθέτει εγγενή σκοπό. Το σκοτάδι της συγκεκριμένης νύχτας κατεδαφίζει σαρωτικά αυτά τα καταφύγια. Ο πυρήνας των πρώτων πιστών βίωσε την ολοκληρωτική διάψευση κάθε προσδοκίας, καθώς η νικηφόρος πορεία προς τη λύτρωση συνετρίβη πάνω στον βράχο του Γολγοθά. Εκείνην τη στιγμή, η βεβαιότητα παραχώρησε τη θέση της σ’ έναν πρωτόγονο, εντελώς σωματικό τρόμο. «Πέπαυται τόλμα Μαθητών». Το ιστορικό γίγνεσθαι αρνήθηκε να υπακούσει στην υπόσχεση της Σωτηρίας, συνθλίβοντας το όραμα κι επιτρέποντας στον φόβο της εγκατάλειψης να κυριαρχήσει ανεμπόδιστος.

Κάπου ανάμεσα στο Σώμα και τον Τάφο χωράει ολόκληρη η θλίψη του κόσμου. Ο υμνωδός μεταβολίζει το μέγα χωρικό αίνιγμα και το τρέπει σε θρήνο. Κλαίει τον Δημιουργό των αστερισμών, που δέχεται να μικρύνει ως την ασφυξία του χώματος. Σαν να εκδικείται η ύλη το άπειρο, κι ο Αχώρητος να χωρά στην ελάχιστη σχισμή ενός τάφου· «συστείλαί σε, τον αχώρητον εν μνήματι σμικρώ». Οι μαθητές βρέθηκαν ξαφνικά εγκλωβισμένοι ανάμεσα σε δύο αντίρροπες δυνάμεις. Στη μία πλευρά, στεκόταν η νωπή ανάμνηση των θαυμάτων, η ζωντανή, ακόμα, ηχώ της διδασκαλίας, που υποσχόταν την υπέρβαση της φθοράς. Στην άλλη πλευρά, ορθωνόταν ο παγωμένος όγκος της απώλειας με τον Λόγο λάφυρο στα χέρια της φθοράς. Το άρτιο κάλλος κειτόταν ολότελα ξένο προς τη ζωή. Κι όσο η συνείδηση ζητούσε πέρασμα τόσο το κενό άνοιγε την ανέκφραστη έκτασή του κι έμενε εκεί, άθικτο. Το σκοτάδι απαιτούσε να βιωθεί στην ολότητά του, δίχως καμίαν εγγύηση για την αυριανή ημέρα.

Όταν το φως υποχωρεί, τα όρια των πραγμάτων διαλύονται κι η όραση χάνει τη συνήθη ευκρίνειά της, αναγκάζοντας τον νου να πλάθει σκιές. Η κάθοδος στον Άδη συνεπάγεται την απώλεια κάθε ελέγχου, την πλήρη παραίτηση από κάθε αξίωση ισχύος απέναντι στο άγνωστο. Στον κλειστό χώρο του μνημείου, η ύπαρξη στερείται τα συνήθη ερείσματά της. Η εκκλησιαστική ποίηση, αντιλαμβανόμενη το βάρος αυτού του υπαρξιακού μετεωρισμού, μεταφέρει τη θεολογία στο εμπειρικό επίπεδο του μητρικού σπαραγμού. Το μοιρολόι για το γλυκύ έαρ, τη γλυκιά άνοιξη, η οποία βασιλεύει πια κάτω από το χώμα, γειώνει το θείο δράμα στο μέτρο του ανθρώπου. Αναγκάζει το άτομο να αισθανθεί την ευθραυστότητά του απέναντι στην τεράστια, ανεξερεύνητη σιωπή του σύμπαντος.

Ο νεωτερικός κόσμος ζει μέσα στην ευμένεια της αδιάκοπης προόδου, εξορίζοντας συστηματικά το πένθος απ’ όλες τις πτυχές του βίου, προκειμένου ν’ αποφύγει την επαφή με το τραύμα. Η παράδοση της Μεγάλης Παρασκευής, στον αντίποδα αυτής της τακτικής, επιβάλλει την άφοβη σπουδή στην οδύνη. Αξιώνει σεβασμό απέναντι στη θνητότητα, επιτρέποντας στον πόνο να αναπνεύσει χωρίς εφήμερα, παυσίπονα αφηγήματα. Η σιγή της επιτάφιας νύχτας αισθητοποιείται ως διαρκής μνημείωση της ανθρώπινης περατότητας. Τα χέρια, που θα σηκώσουν τον λίθο, είναι ακόμη τυλιγμένα σε σάβανα. Όμως, η γη διψά στο κατώφλι του μνήματος. Ακούμε ήδη τον χτύπο από το πέλμα του Θεού, που περπατά στα σκοτεινά, αναζητώντας πέρασμα προς το φως· «Ναι έρχομαι ταχύ. Αμήν, ναι έρχου, Κύριε Ιησού».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Με θάμβος και κατάνυξη»: Το μεγαλείο της υμνολογίας της Μεγάλης Εβδομάδας στις Σχολές Βυζαντινής Μουσικής

Όπως κάθε χρόνο, στη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας, όλο το Χριστιανορθόδοξο ποίμνιο συρρέει στις εκκλησίες, όπου με κατάνυξη παρακολουθεί και μετέχει πνευματικά στην αναπαράσταση του λυτρωτικού για την ανθρώπινη ύπαρξη Θείου Δράματος.

Στη μέθεξη τούτη του πιστού με όλα τα στάδια που οδηγούν στη σταυρική πορεία κι από εκεί στο ασύλληπτο θαύμα της Ανάστασης, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η απαράμιλλη μυσταγωγία που δημιουργούν οι ψαλμοί κι οι ύμνοι που αναπέμπονται από τους ψάλτες και τους κληρικούς. Είναι η κατανυκτική μελωδία τούτων των σεπτών ασμάτων, η άκρατη λυρικότητα κι ο άχραντος, θείος, συμβολισμός τους, που πλημμυρίζουν με την ανείπωτη υποβλητικότητά τους τις ψυχές των πιστών,  που συμμετέχουν στο λειτουργικό δράμα που εξελίσσεται μέσα στις εκκλησιές και ζωπυρώνει το θρησκευτικό συναίσθημα με το κάλλος της εμπνευσμένης από το ένθεο πάθος δημιουργίας.

Η ψαλτική τέχνη κι η καλλιέργεια του βυζαντινού μέλους έχει μία μακρά παράδοση, αλλά δεν είναι μόνο ένα συμπληρωματικό κομμάτι στην ορθόδοξη λειτουργία. Έχει μία αυτόνομη μουσική αξία, που μάλιστα στα πρόσωπα μεγάλων εκτελεστών, όπως οι Σίμων Καρράς και Λυκούργος Αγγελόπουλος έχουν έχουν βρει όχι μόνον μεγάλους εκτελεστές και συνεχιστές της, αλλά κυρίως μεγάλους δασκάλους κι εμπνευστές για τη συνέχισή της από τις νεότερες γενιές. Η ψαλτική τέχνη δεν είναι απλά μία τεχνική κι η μαθητεία δεν είναι ένας επαγγελματικός προσανατολισμός, ούτε και μία ροπή ενός θεοσεβούς προς την υμνολογία.  Παράλληλα με τη θρησκευτική αποστολή είναι συνάμα και μία μουσική τέχνη, που η Εκκλησία και οι θεολογικές σχολές, αλλά και άλλοι θεσμοί, όπως Ωδεία, αντιλαμβάνονται πως πρέπει να υπηρετούν και να επικοινωνούν, διασώζοντας και τη μελικότητα, την μουσική υψιπέτεια, αλλά και την αισθητική και θρησκευτική διάσταση της βυζαντινής μουσικής. Μία αποστολή, που με πολλά προγράμματα, που περιλαμβάνουν μαθήματα ιστορίας και μουσικολογίας, πολλά εργαστήρια κι εκδηλώσεις, που πέρα από τα λειτουργικά καθήκοντα της ψαλτικής, βοηθούν να εξακτινώνεται η μοναδική αυτοτελής μουσική μεγαλοσύνη του βυζαντινού μέλους.

Το ΑΠΕ-ΜΠΕ απευθύνθηκε σε τρεις από τους σημαντικότερους φορείς που επί χρόνια άοκνα κι επάξια διδάσκουν, καλλιεργούν και διαδίδουν το  βυζαντινό μέλος: Το Ίδρυμα Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, το Τμήμα Βυζαντινής Μουσικής του Ωδείου Αθηνών και το τμήμα Βυζαντινής Μουσικολογίας του Παν/μιου Αθηνών (ΕΚΠΑ), το οποίο μάλιστα λειτουργεί και ειδικό επιμορφωτικό πρόγραμμα  με τίτλο: «Βυζαντινή Μουσική: Από τη Φιλοσοφία στην Πράξη», το οποίο ξεκινά στις 22 Απριλίου.

Μαθητές από 10 έως 70 ετών!

Αλλά εύλογα γεννάται το ερώτημα: Σε ποιούς απευθύνονται τούτες οι σχολές; Όπως τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον Γιώργη-Βύρωνα Δάβο ο Γεν. Διευθυντής του Ιδρύματος Μουσικής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και διευθυντής της Σχολής Βυζαντινής Μουσκής του Ιδρύματος, Αρχιμανδρίτης π. Ειρηναίος Νάκος: «Το ίδρυμα μουσικής της ιεράς αρχιεπισκοπής Αθηνών απευθύνεται σε όλους τους φιλόμουσους νέους, νέες και μεγαλύτερους που αισθάνονται την ανάγκη να ασχοληθούν με το ποιητικό μέρος της θεολογίας των πατέρων της εκκλησίας μας που ντύνονται με τη μουσική των Ελλήνων, τη βυζαντινή εκκλησιαστική μουσική η οποία επίσης ντύνει μουσικά και τα παραδοσιακά μας τραγούδια!».

 Το ίδιο, «σε όλους ανεξαιρέτως» απαντά κι ο Παναγής Μιχαλιτσιάνος , διευθυντής του Τμήματος Βυζαντινής Μουσικής του Ωδείου Αθηνών, προσθέτοντας πως «μόνες προϋποθέσεις, το σχετικο φωνητικό τάλαντο και η ακουστική αντίληψη. Η Βυζαντινή Μουσική, αλλά και κάθε είδους μουσική, σχεδόν όλες τις φορές εκκινεί απο την αναζήτηση του μαθητή να ανακαλύψει τι είναι αυτο που ακουει και τον μαγεύει, τον ταξιδεύει, του γεννά ερωτήματα και απαντήσεις, του μιλά στην καρδιά και το νου. Η επαγγελματική απασχόληση είναι κάτι που ενδεχομένως να προκύψει στην πορεία. Εάν ξεκινήσει όμως, κανείς με αυτό το σκεπτικό, το πιθανότερο είναι πως θα αποτύχει».

Την πτυχή της «ουσιαστικότερης γνωριμίας με τις ποικίλες πτυχές και παραμέτρους του ελληνικού μουσικού πολιτισμού» προσθέτει κι ο Αχιλλέας Χαλδαιάκης, καθηγητής Βυζαντινής Μουσικολογίας και Ψαλτικής Τέχνης στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ, ως μία επιπλέον παράμετρο, πέρα από την επιθυμία «όλων ανεξαιρέτως» όσων «γνωρίζουν ή επιθυμούν να μάθουν την τέχνη της ψαλτικής σε επίπεδο θεωρίας και πράξης».

Μπορεί μεν το πρόγραμμα του Τμήματος του ΕΚΠΑ, ως πιο εξειδικευμένο, να απευθύνεται «σε ηλικίες από 18 και άνω», στα άλλα δύο τμήματα όμως, της Ιεράς Αρχιεπισκοπής και του Ωδείου, το ενδιαφέρον είναι μεγάλο και καλύπτει ένα ευρύ ηλικιακό φάσμα: «Έχουμε μαθητές, γυναίκες και άνδρες, από την ηλικία των 10 ετών μέχρι και την ηλικία των 70!», τονίζει ο π. Ειρηναίος Νάκος, ενώ ο κ. Μιχαλιτσιάνος δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ πως «στα μαθήματα συμμετέχουν άνθρωποι όλων των ηλικιών. Με ιδιαίτερη χαρά βλέπουμε και όλο και περισσότερες γυναίκες να εκδηλώνουν ενδιαφέρον».

Εξωστρέφεια με δημόσιες εκδηλώσεις και συναυλίες για το κοινό

Αλλά ποιό είναι το ενδιαφέρον του κοινού και κυρίως, των φορέων για τη βυζαντινή μουσική έξω από το λειτουργικό κομμάτι της και το προσωπικό ενδιαφέρον; Οι ίδιες οι Σχολές δείχνουν σημαντική εξωστρέφεια και πλησιάζουν το ευρύτερο κοινό, προβάλλοντας το έργο τους και παρουσιάζοντας και τη μουσική σημασία του βυζαντινού μέλους, πέρα από τη λειτουργική του διάσταση.

 «Το ενδιαφέρον από δήμους και περιφέρειες είναι αρκετά μεγάλο με πρωταγωνιστή βέβαια την ιερά αρχιεπισκοπή Αθηνών η οποία έχει αναλάβει την κάλυψη των διαφόρων λειτουργικών αναγκών, αλλά και από ιδιώτες οι οποίοι συνδράμουν σε συναυλίες και μουσικές εκδηλώσεις», υπογραμμίζει ο π. Ειρηναίος Νάκος. Από την πλευρά του ο κ. Μιχαλιτσιάνος σημειώνει: «Το ίδιο το Ωδείο εκτιμά και στηρίζει τη δουλειά και την προσπάθεια που καταβάλλεται στο τμήμα. Ωστόσο, θεωρώ ότι σε επίπεδο Πολιτείας η Βυζαντινή Μουσική δεν κατέχει ακόμη τη θέση που της αρμόζει στο πολιτιστικό και κοινωνικό γίγνεσθαι. Πρόκειται για μια υπερχιλιετή μουσική παράδοση, η οποία δεν τυγχάνει της προβολής και του ενδιαφέροντος που θα της αναλογούσαν».

Την ιδιαίτερη σχέση που αφορά το ενδιαφέρον για τη βυζαντινή μουσική και για τα δικά του μαθήματα στο ΕΚΠΑ τονίζει ο κ. Χαλδαιάκης καθώς «τα παρακολουθούν όσες και όσοι εγγράφονται στο Τμήμα κατόπιν επιτυχίας τους στις πανελλήνιες εξετάσεις ή κατόπιν κατατακτηρίων εξετάσεων». Βέβαια, υπογραμμίζει, στο πλαίσιο της μουσικής παιδείας «υφίσταται γενικότερο ενδιαφέρον για τις επιμέρους μουσικές δραστηριότητες του Τμήματος και από διάφορους κατά καιρούς φορείς, σε εκδηλώσεις των οποίων συμβάλλουν τα μουσικά σχήματα του Τμήματος».

Για τον λόγο αυτό, οι Σχολές αυτές της Βυζαντινής Μουσικής πέρα από τα μαθήματα διοργανώνουν μία πλειάδα από δραστηριότητες, συναυλίες κι εκδηλώσεις. «Η σχολή διοργανώνει πρωτίστως, μαθητικές συναυλίες, ούτως ώστε να υπάρχει εξωστρέφεια της σπουδής των μαθητών μας, αλλά και μεγάλες συναυλίες και παρουσιάσεις τόσο στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών όσο και πρόσφατα στο Ηρώδειο», μας ενημερώνει ο π. Ειρηναίος Νάκος. Ο δε, κ. Μιχαλιτσιάνος τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ πως «η Σχολή οργανώνει καποιες συναυλίες, ιδίως την περιοδο προ της Μεγάλης Εβδομάδας», προσθέτοντας ότι «συντομα επιθυμώ να ξεκινησουμε και καποιο κυκλο σεμιναρίων, που άλλα θα απευθύνονται στους γνώστες της ψαλτικής και άλλα και σε ευρύτερο κοινό».

Όσο για το τμήμα του ΕΚΠΑ, ο κ. Χαλδαιάκης τονίζει πως «εκτός από τα μαθήματα, οργανώνονται ερευνητικά ακαδημαϊκά προγράμματα, αλλά και πρακτικές ασκήσεις των φοιτητών και φοιτητριών σε παιδαγωγικές δομές, καθώς τέλος και συναυλίες βυζαντινής μουσικής, από τον αντρικό και τον γυναικείο χορό του Τμήματος».

Η σημασία των ύμνων της Μεγάλης Εβδομάδας

Αλλά τις ημέρες τούτες βρισκόμαστε στην περίοδο της Μεγάλης Εβδομάδας και του Πάσχα. Μία εβδομάδα, που χάρις σε τούτο το μέλος–το οποίο που για ν’ ακολουθήσουμε τον λυρισμό του μεγάλου Αλεξανδρινού ποιητή, που ένιωθε στους ομότεχνούς του της υμνωδίας τη μεγαλοπρέπεια του ρήματος και της μελωδίας–  «με τες λειτουργικές  φωνές  και συμφωνίες(…)» ο νούς μας «πιαίνει σε τιμές μεγάλες της φυλής μας,/στον ένδοξό μας Βυζαντινισμό». Ποιά είναι η μελική και συμβολική σημασία των ύμνων αυτών στη λειτουργία του Θείου Δράματος και στη βεβαίωση του χριστιανικού αισθήματος στα στήθη και το πνεύμα των πιστών;

«Ας φανταστούμε πως βρισκόμαστε μέσα σ’ έναν ιερό ναό σε μία ακολουθία μίας ώρας, χωρίς βυζαντινή μουσική, δηλαδή ακούγοντας μόνο ανάγνωση από το ποιητικό κείμενο, το αποτέλεσμα θα ήταν στο πρώτο τέταρτο ή εικοσάλεπτο να έχουμε ήδη επιβληθεί σε σωματική και ψυχική  κούραση, η μουσική τι έρχεται να κάνει; επενδύει τα ποιητικά κείμενα και ανάλογα με το νόημα των κειμένων αυτών χρησιμοποιεί τους αυτούς ήχους της βυζαντινής μουσικής ούτως ώστε τα κείμενα  να έρχονται πιο εύκολα, όμορφα & καρδιακά στην ψυχή του πιστού! Είμαι βέβαιος πως όλοι, ακόμα και οι πιο χαλαροί ξέρουν να ψάλλουν το “Η ζωή εν τάφω” και το “Χριστός Ανέστη”», μας περιγράφει εύγλωττα ο Αρχιμανδρίτης π. Ειρηναίος Νάκος.

Στην απαράμιλλη σημασία και αξία των ύμνων της Μεγάλης Εβδομάδας πλειοδοτεί κι ο κ. Μιχαλιτσιάνος, υπογραμμίζοντας πόσο αυτή η περίοδος «αποτελεί το αποκορύφωμα του λατρευτικού έτους της Ορθόδοξης Εκκλησίας, με τους ύμνους να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη βίωση των Παθών και της Αναστάσεως. Πρόκειται για υμνογραφικά αριστουργήματα, υψηλής αισθητικής και νοήματος, που η βυζαντινή μελωδία, με την κατάλληλη επιλογή των ήχων, έρχεται για να τα ντύσει και να τα λαμπρύνει ακόμη περισσότερο. Και όλα αυτά, με σκοπό τη βίωση των Αχράντων Παθών, της Σταύρωσης και της Ανάστασης του Χριστού».

Όπως εμπεριστατωμένα τονίζει κι ο κ. Χαλδαιάκης «κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα βιώνεται μια νοητή οδοιπορία (με τη συνδρομή της εικόνας [των δρωμένων, της εικονογραφίας] και του ήχου [του λόγου (υμνογραφίας), του μέλους και του ρυθμού]) στο θείο Πάθος». Όπως τονίζει: «Με τον λόγο και το μέλος [μέσα σε μιαν αέναη ανακύκληση των βυζαντινών ήχων», τα «πυκνά θέματα», που η «υμνογραφία συγκεντρώνει ό,τι εκλεκτό και ανυπέρβλητο συνέθεσαν οι ποιητές της Εκκλησίας», η μουσική «φτάνει στο αποκορύφωμά της κι ο πιστός (ακροατής και μέτοχος παρακολουθεί συμβολικά και πραγματικά την ήρεμη πορεία του Ιησού προς το εκούσιο πάθος και την Ανάσταση». Και προσθέτει: «Μπροστά στο θεολογικό και πνευματικό βάθος των ιερών τελετών μόνο η ιερή σιγή του θάμβους θα άρμοζε. Τα μεγάλα προκαλούν πάντοτε δέος. Είναι τόσο ανθρώπινο, αλλά και τόσο θεοπρεπές το συναίσθημα αυτό». Και καταλήγει λέγοντας πως «έχουμε εδώ ένα ‘μοναδικό ως προς την αρτιότητά του μουσικο-λατρευτικό πρόγραμμα πνευματικής χειραγώγησης και μυσταγωγίας» που «η Εκκλησία χρησιμοποιεί δεξιότατα για να οδηγήσει μυστικά τους πιστούς στην ένδοξη Ανάσταση του Χριστού’ κι όπως λέει ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, μεταβαίνοντας από τους άλλους ύμνους στους ύμνους της Μ. Εβδομάδας ‘μεταβαίνουμε από τα απλά άσματα στα άσματα των ασμάτων… και από φωνές αγγελικές και χερουβικές σ’ αυτά τα λόγια του Θεού’».

Μέσα από τις σχολές Βυζαντινής μουσικής, το είδος αυτό αποκτά μία πλατύτερη σημασία. Ανακτά την κορυφαία θέση που κατέχει στην παράδοση της ελληνικής μουσικής, σαν ένα όργανο μετάδοσης όχι μόνον της φωτοδότρας πίστης, αλλά και της γλώσσας και του πνεύματος του  πολιτισμού μας, τα οποία κράτησε ζωντανά ακόμη και σε δύσκολους καιρούς. Το βυζαντινό μέλος αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της παραδοσιακής μουσικής μας και πάντα θα συνεχίζει να υπηρετεί τόσο τα εκκλησιαστικά, όσο και τα κοσμικά της αιτήματα. Κι οι σχολές βυζαντινής μουσικής αποδεικνύουν πως υπηρετούν αυτήν την υψηλή αποστολή.

Γιώργης-Βύρων Δάβος
ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΟΠΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ:

1)Πλάνα από συναυλία Τμήματος Βυζαντινής Μουσικής Ωδείου Αθηνών (ΠΗΓΗ ΑΠΕ-ΜΠΕ κάμερα Κ. Σοροβός)

2)Βυζαντινή Σχολή Ι.Αρχιεπισκοπής (παραχώρηση)

και

https://www.facebook.com/idrimaMousikis

και

https://www.sholi.gr/?fbclid=IwY2xjawRBe0NleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFzZ0EzRW9OcEdYUzV0dXFrc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHqobrX_pVFQ3moD2tPNxjqWQHtprkBWXqsToudVh9S4v2vfXlBhQEexzQqSs_aem_JLxsbH8mZ42N3iNYb-Azdw

Από ΕΚΠΑ (παραχώρηση από Αχ. Χαλδαιάκη)

https://www.youtube.com/watch?v=5RU0R8gABzs (στο 2.17-2.33 του βίντεο)

https://www.youtube.com/watch?v=YkwoCqwoidA&list=RDYkwoCqwoidA&start_radio=1 (Χαλδαιάκης)

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα: Η Ελλάδα στις κορυφαίες οικονομίες της ευρωζώνης

Στις καλύτερες οικονομίες της ευρωζώνης κατέταξε την Ελλάδα η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, μιλώντας σε εκδήλωση του Ταμείου ενόψει της Εαρινής Συνόδου, σύμφωνα με ενημέρωση από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον Έλληνα υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, επισημαίνοντας ότι η εκλογή του στην προεδρία του Eurogroup επιβεβαιώνει την αποκατάσταση της αξιοπιστίας της χώρας και την ενισχυμένη παρουσία της στον πυρήνα των ευρωπαϊκών εξελίξεων. Παράλληλα, αναφερόμενη στην κρίση της προηγούμενης δεκαετίας και στις δύσκολες μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν, η κ. Γκεοργκίεβα υπογράμμισε ότι η πρόοδος της Ελλάδας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η πολιτική βούληση, η συνέπεια και η προσήλωση στις αλλαγές μπορούν να οδηγήσουν σε ισχυρή ανάκαμψη.

Η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου δήλωσε χαρακτηριστικά:

«Θέλω να κάνω μια ιδιαίτερη αναφορά σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία. Βρέθηκαν σε μια τεράστια κρίση, την κρίση της ευρωζώνης. Είμαι πολύ ευγνώμων στις ομάδες μας στο ΔΝΤ για τη δουλειά που έκανε το Ταμείο με αυτές τις χώρες. Και δείτε τις τώρα: είναι από τις οικονομίες με τις καλύτερες επιδόσεις στην Ευρώπη. Και πώς το κατάφεραν; Σφίγγεις τα δόντια, κάνεις τα δύσκολα, παίρνεις τους ανθρώπους μαζί σου. Και το γεγονός ότι σήμερα ο πρόεδρος της ευρωζώνης είναι ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών το επιβεβαιώνει. Η πολιτική βούληση, η δέσμευση και η ικανότητα να κάνεις δύσκολες μεταρρυθμίσεις, αποδίδουν».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Διατροφή, ύπνος, άσκηση και αισιοδοξία σχετίζονται με τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας

Τρεις διαφορετικές μελέτες διαπιστώνουν λιγότερο γνωστούς παράγοντες που συντελούν σε χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας: τη φυτοφαγική διατροφή, την αυξημένη σωματική δραστηριότητα, τον επαρκή ύπνο, αλλά και την αισιοδοξία.

Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Journal of the American Geriatrics Society», επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα για 9.071 γνωστικά υγιή άτομα που συμμετείχαν στην αμερικανική Μελέτη Υγείας και Συνταξιοδότησης και παρακολουθήθηκαν για έως και 14 χρόνια και διαπίστωσαν ότι η αυξημένη -σε σχέση με τον μέσο όρο- αισιοδοξία συσχετίστηκε με 15% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, έπειτα από προσαρμογή των αποτελεσμάτων για ηλικία, φύλο, εθνικότητα, εκπαίδευση, κατάθλιψη και σοβαρές παθήσεις.

Η υιοθέτηση μιας υγιεινής φυτοφαγικής διατροφής, ακόμα και σε ηλικία άνω των 60 ετών, σχετίζεται επίσης με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ και άλλων μορφών άνοιας σε σύγκριση με την κατανάλωση φυτοφαγικής διατροφής χαμηλότερης ποιότητας. Αντίθετα, η κατανάλωση μιας ανθυγιεινής φυτοφαγικής διατροφής, πλούσιας σε πρόσθετα σάκχαρα, επεξεργασμένα δημητριακά και πατάτες που καταναλώνονται ως μέρος επεξεργασμένων γευμάτων ή fast food, σχετίζεται με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.

Τα παραπάνω προκύπτουν από μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας Neurology και στην οποία συμμετείχαν 92.849 άτομα με μέσο όρο ηλικίας τα 59 έτη στην αρχή της. Μια υγιεινή φυτοφαγική διατροφή δίνει προτεραιότητα στα δημητριακά ολικής άλεσης, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα φυτικά έλαια, τους ξηρούς καρπούς και τα όσπρια.

Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια διατροφής στην αρχή της μελέτης και έπειτα παρακολουθήθηκαν για έντεκα χρόνια κατά μέσο όρο. Οι επιστήμονες διευκρινίζουν πάντως ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η κατανάλωση μιας φυτικής διατροφής υψηλότερης ποιότητας προκαλεί χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας, απλώς δείχνει μια συσχέτιση.

Σωματική δραστηριότητα και ύπνος

Μια άλλη μετα-ανάλυση 69 ερευνών που αφορούν εκατομμύρια ενήλικες ηλικίας 35 ετών και άνω, αναδεικνύει τη σημασία της σωματικής δραστηριότητας και της διάρκειας ύπνου για τη μείωση του κινδύνου άνοιας.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό ανοιχτής πρόσβασης PLOS One, η τακτική σωματική δραστηριότητα, ο λιγότερος χρόνος καθιστικής ζωής και ο νυχτερινός ύπνος διάρκειας 7-8 ωρών μειώνουν τον κίνδυνο άνοιας.

Συγκεκριμένα, η τακτική σωματική δραστηριότητα συσχετίστηκε κατά μέσο όρο με 25% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας στις 49 μελέτες που αναλύθηκαν. Ωστόσο, οι ερευνητές εντόπισαν σημαντική ετερογένεια μεταξύ των μελετών.

Ο λίγος ύπνος κάτω από επτά ώρες και ο υπερβολικός ύπνος πάνω από οκτώ ώρες συσχετίστηκαν με 18% και 28% υψηλότερο κίνδυνο άνοιας, αντίστοιχα, σε σύγκριση με τον βέλτιστο νυχτερινό ύπνο 7-8 ωρών. Και πάλι βέβαια οι ερευνητές επισημαίνουν ότι υπήρξε μεγάλη ετερογένεια μεταξύ των 17 μελετών που αναλύθηκαν. Τέλος, η παρατεταμένη καθιστική ζωή, περισσότερες από οκτώ ώρες την ημέρα, συσχετίστηκε με 27% υψηλότερο κίνδυνο άνοιας.

Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι ενώ ο σχεδιασμός της μελέτης δεν μπορεί να δείξει αιτιολογική σχέση μεταξύ της σωματικής δραστηριότητας, του ύπνου και της άνοιας, τα ευρήματα υποδηλώνουν μια συσχέτιση.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ. Κουζινοπούλου

Αυτοκίνητο: Πώς να φορτώσετε σωστά και με ασφάλεια το αυτοκίνητο κατά τη διάρκεια του ταξιδιού

Με τους περισσότερους εκδρομείς να εγκαταλείπουν τα κέντρα των πόλεων τις ημέρες του Πάσχα με το όχημά τους, η φόρτωση του αυτοκινήτου αποτελεί μια διαδικασία που θέλει προσοχή προκειμένου να υπάρξει ασφαλής μετακίνηση.

Το βασικό κριτήριο που θα πρέπει να προσέξει ο οδηγός είναι το βάρος που θα μεταφέρει, καθώς θα πρέπει να συνυπολογίσει και τα μέλη της οικογένειάς του. Έτσι γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι υπάρχει συγκεκριμένο βάρος που μπορεί να μεταφέρει και το οποίο ορίζει ο κατασκευαστής. Είναι σημαντικό να μην ξεπεραστεί το συγκεκριμένο όριο προκειμένου να εξασφαλιστεί το μέγιστο της ασφάλειας των ατόμων που θα μετακινηθούν. Το σίγουρο είναι ότι θα αλλάξει οδηγικά η συμπεριφορά του αυτοκινήτου, καθώς θα είναι πιο βαρύ και ενδεχόμενα να υπάρξει μετατόπιση βάρους σε κάθε στροφή. Επίσης οι ελιγμοί θα γίνονται πολύ πιο δύσκολα, με την απόσταση του  φρεναρίσματος να αυξάνεται σημαντικά.

Όταν φορτώνουμε το αυτοκίνητο, τα βαριά αντικείμενα πρέπει να μπαίνουν στο κάτω μέρος του αποθηκευτικού χώρου, προκειμένου το κέντρο βάρος να διατηρηθεί χαμηλά. Αν το αυτοκίνητο έχει μπαγκαζιέρα, τότε σε αυτήν βάζουμε τα ελαφριά και τα ογκώδη αντικείμενα, προκειμένου να διατηρήσουμε χαμηλά το βάρος του αυτοκινήτου.

Καλό είναι να μην υπάρχουν ελεύθερα αντικείμενα στην καμπίνα του οδηγού, αφού με ένα απότομο φρενάρισμα, αυτά μπορούν να μετακινηθούν προς τα εμπρός, τραυματίζοντας τον οδηγό ή τον συνοδηγό. Αν είναι απαραίτητο να υπάρξουν κάποια αντικείμενα στην καμπίνα των επιβατών, αυτά θα πρέπει να τοποθετηθούν σε σταθερά σημεία. Τα κινητά ή τα τάμπλετ καλό είναι να μπαίνουν στις ειδικές θήκες και να μην είναι διάσπαρτα μέσα στην καμπίνα.

Αν υπάρχει ζώο, αυτό δεν πρέπει να περιφέρεται ελεύθερα μέσα στην καμπίνα, αλλά να βρίσκεται μέσα σε ειδικό κλουβί μεταφοράς. Αν το ζώο είναι μεγαλόσωμο, καλό είναι να υπάρξουν ειδικοί ιμάντες συγκράτησης.

Κατά τη διάρκεια της φόρτωσης στον αποθηκευτικό χώρο, φροντίζουμε τα αντικείμενα να είναι σταθερά και να μην μετακινούνται. Όταν ολοκληρωθεί η φόρτωση προτείνεται να χρησιμοποιηθούν ειδικοί ιμάντες ώστε να σταθεροποιηθεί το φορτίο.

Κάθε επιβάτης πρέπει να έχει τη θέση του και σε καμία περίπτωση να μην υπάρχουν περισσότερα άτομα από όσα ορίζει ο κατασκευαστής του αυτοκινήτου. Όλα τα άτομα πρέπει να είναι δεμένα με τη ζώνη ασφαλείας. Όταν χρησιμοποιούμε την μπαγκαζιέρα, αυτή πρέπει να ελεγχθεί ώστε να είναι σταθερή και καλά ασφαλισμένη στην μπάρες οροφής προκειμένου να μην φύγει κατά τη διάρκεια της οδήγησης. Αν υπάρξει μεταφορά ποδηλάτου, αυτό πρέπει να γίνει με ειδική βάση ποδηλάτου εξωτερικά.

Κατά τη διάρκεια της φόρτωσης πρέπει να έχουμε σε πολύ εύκολο σημείο το φαρμακείο, τον πυροσβεστήρα, το ειδικό γιλέκο και το τρίγωνο ακινητοποίησης, ώστε να χρησιμοποιηθούν σε ώρα ανάγκης, χωρίς ο οδηγός να αναγκαστεί να βγάλει έξω από το αυτοκίνητο όλα τα πράγματα για να έχει πρόσβαση σε αυτά.

Τέλος, πολύ σημαντικό είναι τα ελαστικά να έχουν την πίεση που ορίζει ο κατασκευαστής σε ανάλογες περιπτώσεις. Ελαστικά που έχουν λιγότερη πίεση θα αυξήσουν την κατανάλωση καυσίμου, την φθορά του ελαστικού και θα δημιουργήσουν όρους χαμηλής ποιότητας κύλισης, δυσκολεύοντας ακόμη περισσότερο την οδήγηση, ενώ εάν τα ελαστικά έχουν μεγαλύτερη πίεση θα μειώσουν τα ποσοστά πρόσφυσης και θα αυξήσουν τα μέτρα φρεναρίσματος, ενώ παράλληλα θα αλλοιώσουν σημαντικά τον τρόπο οδήγησης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Κυριάκος Παρασίδης

Ο αυτοκρατορικός πιγκουίνος περιελήφθη επισήμως στα «απειλούμενα» είδη

Ο αυτοκρατορικός πιγκουίνος ανήκει πλέον στα «απειλούμενα» είδη, σύμφωνα με τον νέο κατάλογο αναφοράς που συντάχθηκε από τη Διεθνή Ένωση για την Προστασία της Φύσης (IUCN), καθώς απειλείται από την κλιματική αλλαγή που πλήττει την Ανταρκτική.

Ο πληθυσμός του εμβληματικού πτηνού θα μειωθεί στο μισό μέχρι τη δεκαετία του 2080 εξαιτίας της ανόδου της θερμοκρασίας που προκαλεί το λιώσιμο των θαλάσσιων πάγων, σύμφωνα με τον εν λόγω οργανισμό αναφοράς, στον οποίο μετέχουν κυβερνήσεις, μη κυβερνητικές οργανώσεις και επιστήμονες. «Είναι ένα είδος πολύ συνδεδεμένο με τους πάγους της θάλασσας. Όμως από το 2016-2017 υπάρχει μεγάλη μείωση της έκτασης των πάγων γύρω από την Ανταρκτική συνολικά και συνεπώς, χωρίς θαλάσσιους πάγους, θα δυσκολευθεί πολύ να επιβιώσει», εξηγεί στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Κριστόφ Μπαρμπρό, ερευνητής στο γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Μελετών (CNRS).

Το ζώο περνάει από το καθεστώς του «οιονεί απειλούμενου» σ’ αυτό του «απειλούμενου» στον κόκκινο κατάλογο της IUCN, τον παγκόσμιο κατάλογο αναφοράς για την κατάσταση των φυτικών και ζωικών ειδών. «Έπειτα από προσεκτική αξιολόγηση διαφόρων εν δυνάμει απειλών, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι η οφειλόμενη στον άνθρωπο κλιματική αλλαγή αντιπροσωπεύει την πιο σημαντική απειλή για τους αυτοκρατορικούς πιγκουίνους», εξήγησε ο Φίλιπ Τρέιθαν, μέλος της ομάδας ειδικών που εργάζεται για την νέα αξιολόγηση της IUCN.

Τα πτηνά αυτά τρέφονται με είδη (ψάρια, καλαμάρια, κριλ, κλπ.), τα οποία εξαρτώνται από τον πάγο και γίνονται όλο και πιο σπάνια. Ο κατατεμαχισμός και η εξαφάνιση των θαλάσσιων πάγων απειλούν επίσης την αναπαραγωγή αυτών των μεγάλων πιγκουίνων, οι οποίοι προτιμούν αυτή την επίπεδη και σταθερή επιφάνεια για να επωάζουν τα αυγά τους κρατώντας τα ζεστά ανάμεσα στις πατούσες τους.

Οι νεοσσοί ανατρέφονται στη συνέχεια μέχρι να αποκτήσουν αδιάβροχα φτερά. Όμως αν ο πάγος λιώσει υπερβολικά γρήγορα κάτω από τις μικρές πατούσες τους, κινδυνεύουν να πνιγούν ή να παγώσουν. «Αποικίες αρχίζουν να μετεγκαθίστανται» και «δεν θα αναπαραχθούν αναγκαστικά πάνω στον θαλάσσιο πάγο, αλλά θα ανέβουν στο τμήμα της ανταρκτικής ηπείρου που βρίσκεται ακριβώς πίσω», παρατηρεί ο Κριστόφ Μπαρμπρό.

«Όμως οι αλλαγές του θαλάσσιου πάγου και η κλιματική αλλαγή είναι αυτή τη στιγμή εξαιρετικά γρήγορες. Και ο φόβος μας είναι πως αυτό το είδος δεν θα έχει αρκετό χρόνο για να μπορέσει να προσαρμοσθεί», υπογραμμίζει ο ερευνητής. «Αυτό που είναι αρκετά σπάνιο», επιμένει, «είναι η ταχύτητα της αλλαγής».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τέλη Απριλίου ξεκινάει η 22η εμβολιαστική εκστρατεία των αλεπούδων για την καταπολέμηση της λύσσας

Για τα τέλη Απριλίου προγραμματίζεται η έναρξη της 22ης αντιλυσσικής εμβολιαστικής εκστρατείας των αλεπούδων, όπως ενημέρωσε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Ο εμβολιασμός εφαρμόζεται με την από αέρος ρίψη αντιλυσσικών εμβολίων-δολωμάτων υπό τον συντονισμό της Διεύθυνσης Υγείας των Ζώων του ΥΠΑΑΤ και με τη συνδρομή των κατά τόπους αρμόδιων κτηνιατρικών Αρχών της χώρας. Η ολοκλήρωση της εκστρατείας αναμένεται έως τα μέσα Μαΐου, με πιθανή παράταση έως το τέλος του ίδιου μήνα, εφόσον συντρέξουν λόγοι που επηρεάζουν την ομαλή διεξαγωγή της (π.χ. δυσμενείς καιρικές συνθήκες, αεροπορικές απαγορεύσεις).

Οι εναέριες ρίψεις των αντιλυσσικών εμβολιακών δολωμάτων θα πραγματοποιηθούν σε 17 Περιφερειακές Ενότητες (ΠΕ) της χώρας. Συγκεκριμένα, στις ΠΕ Έβρου (πλην Σαμοθράκης), Ροδόπης, Ξάνθης, Δράμας, Καβάλας (τμήμα αυτής), Σερρών (τμήμα αυτής), Κιλκίς, Θεσσαλονίκης (τμήμα αυτής), Πέλλας, Ημαθίας (τμήμα αυτής), Φλώρινας, Καστοριάς, Κοζάνης (τμήμα αυτής), Γρεβενών (τμήμα αυτής), Ιωαννίνων (τμήμα αυτής), Θεσπρωτίας και Πρέβεζας (τμήμα αυτής).

Επισημαίνεται ότι η πρώτη από αέρος αντιλυσσική εμβολιαστική εκστρατεία των κόκκινων αλεπούδων εφαρμόστηκε στη χώρα μας το 2013, μετά την εκδήλωση της επιζωοτίας της νόσου στα ζώα που διήρκησε έως το 2014. Από το 2021, η Ελλάδα συμπεριλαμβάνεται στον επίσημο κατάλογο των κρατών-μελών με καθεστώς απαλλαγμένου από τον ιό της λύσσας, σύμφωνα με τον υπ’ αριθμ. 2021/620 Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Όπως τονίζει το Τμήμα Ζωοανθρωπονόσων της Διεύθυνσης Υγείας των Ζώων της Γενικής Διεύθυνσης σε σύστασή του προς του πολίτες, θα πρέπει να αποφεύγουν οποιαδήποτε επαφή με τα εμβόλια-δολώματα που θα χρησιμοποιηθούν, καθώς περιέχουν ζωντανό ιό ελαττωμένης λοιμογόνου δύναμης. Σε περίπτωση τυχαίας επαφής μαζί τους, πρέπει να αναζητείται αμέσως ιατρική βοήθεια.

Παράλληλα, το ΥΠΑΑΤ υπογραμμίζει πως στο πλαίσιο εφαρμογής του εθνικού προγράμματος για την επιτήρηση και καταπολέμηση της λύσσας, υπενθυμίζεται ότι είναι υποχρεωτικό να εμβολιάζονται όλοι οι σκύλοι και οι γάτες, είτε δεσποζόμενα είτε αδέσποτα, με εγκεκριμένα αντιλυσσικά εμβόλια σε όλη την ελληνική επικράτεια. Ο αναμνηστικός εμβολιασμός γίνεται βάσει της διάρκειας ανοσίας που παρέχει το κάθε εμβολιαστικό σκεύασμα, πληροφορία που παρέχεται από την παρασκευάστρια εταιρεία.

Τέλος, τονίζεται ότι οι πολίτες θα πρέπει να ενημερώνουν άμεσα τις κτηνιατρικές/δασικές υπηρεσίες και τους θηροφύλακες σε περίπτωση ανεύρεσης νεκρών ζώων ευαίσθητων στον ιό της λύσσας (όλα τα θερμόαιμα ζώα) -ακόμη και μετά από τροχαία ατυχήματα- ή ζώων τα οποία εμφανίζουν συμπεριφορά ύποπτη για λύσσα (λυσσύποπτα).

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Έρχονται απαγορεύσεις! – Γράφει ο Γιάννης Καφάτος

Μπλόκο θες να το πεις;

Θες να το πεις μπλόκο προστασίας;

Μάλλον έτσι είναι καλύτερα ή  τουλάχιστον ακούγεται καλύτερα.

Γιάννης Καφάτος
Γράφει ο συνεργάτης του Έμβολος δημοσιογράφος Γιάννης Καφάτος

Προκειμένου να μη μιλάμε για ΟΠΕΚΕΠΕ, υποκλοπές, ακρίβεια ο Πρωθυπουργός θα βρίσκει εναλλακτικές για να τραβάνε τα φώτα της δημοσιότητας και έτσι τώρα μπήκε στο χορό η απαγόρευση χρήσης μέσων κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά μικρότερα των 15 ετών.

Δεν είναι κακή η σκέψη αλλά για να την κάνουμε λίγο …λιανά …

Φτάνει μια απαγόρευση για να αλλάξει ο τρόπος ζωής των παιδιών και των γονιών τους; Γιατί τα παιδιά, μην το ξεχνάμε είναι ο καθρέφτης μας. Τα παιδιά είμαστε εμείς οι μεγάλοι που με πράξεις και παραλείψεις τα πιέζουμε, τα φροντίζουμε, τα παραμελούμε – όταν τρέχουμε να προλάβουμε υποχρεώσεις και δουλειές.

Οπότε μήπως η κίνηση του πρωθυπουργού οφείλει να πυροδοτήσει ενέργειες που θα βοηθήσουν τη μητρότητα και την πατρότητα και θα δώσουν εναύσματα ποιοτικού χρόνου γονιών και παιδιών;

Μήπως όπως τα παιδιά εκπαιδεύονται από μικρά στη χρήση της τεχνολογίας να εκπαιδεύονται στο σχολείο και στο σπίτι να μαθαίνουν ότι πραγματική ζωή είναι εκτός σόσιαλ και ότι η αξία της αγκαλιάς και της εμπιστοσύνης είναι πολύ πιο σημαντικά από καρδουλες και like

Τα παιδιά καταφεύγουν στα σόσιαλ, σε έναν ψεύτικο κόσμο, επικίνδυνο αλλά θελκτικό γιατί ο πραγματικός κόσμος καταρρέει.

Καλη η απαγόρευση αλλά θέλει και …συνενόχους για να εχει αποτελέσματα.

Μην ξεχνάς ότι η πρώτη απαγόρευση είχε σαν αποτέλεσμα την καταδίκη του Ανθρώπου στην αιώνια αγωνία, τον πόνο και την έξοδό του από τον Παράδεισο. Είχε σαν αποτέλεσμα να στοχοποιηθεί η γυναίκα που δοκίμασε τον απαγορευμένο καρπό. Δηλαδή οι απαγορεύσεις από μόνες τους δεν φέρνουν πάντα τα αποτελέσματα που θέλουμε…

Γιάννης Καφάτος