Τα πρώτα μετρήσιμα αποτελέσματα της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας για την ενίσχυση των ΣΣΕ για 400.000 εργαζόμενους – Νίκη Κεραμέως: Καλύτεροι μισθοί και όροι εργασίας

Τα πρώτα απτά αποτελέσματα της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΣΣΕ), που ανακοίνωσε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, πέρυσι τον Νοέμβριο, αποτυπώνονται ήδη στην αγορά εργασίας.

Λίγους μόλις μήνες μετά την υπογραφή της, ακολούθησε η σύναψη νέων Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας σε σειρά κλάδων της οικονομίας, όπως στον τουρισμό και στην εστίαση, στα ζαχαρώδη προϊόντα και στην αρτοποιία, καθώς και στους τεχνολόγους και επιστήμονες τροφίμων.

Οι συμβάσεις αυτές συμβάλλουν στη βελτίωση των αποδοχών, στην ενίσχυση της απασχόλησης και στη διαμόρφωση ενός πιο σταθερού και σύγχρονου εργασιακού περιβάλλοντος.

Παράλληλα, αξιοποιώντας τις προβλέψεις της Κοινωνικής Συμφωνίας, το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης προχώρησε στην επέκτασή τους στο σύνολο των εργαζομένων των αντίστοιχων κλάδων.

Με αποφάσεις της αρμόδιας υπουργού, Νίκης Κεραμέως, περισσότεροι από 400.000 εργαζόμενοι καλύπτονται πλέον από τους όρους των συμβάσεων αυτών, γεγονός που διευρύνει σημαντικά το πεδίο εφαρμογής των συλλογικών ρυθμίσεων.

Όπως επισημαίνει η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «η εξέλιξη αυτή αποδεικνύει ότι η Κοινωνική Συμφωνία δεν αποτελεί απλώς ένα θεσμικό πλαίσιο αρχών, αλλά ένα λειτουργικό εργαλείο που ήδη παράγει μετρήσιμα αποτελέσματα για εργαζόμενους και επιχειρήσεις.

Η ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας αποτελεί βασική προτεραιότητα του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.

Μετά τη θεσμοθέτηση της Κοινωνικής Συμφωνίας και τη στενή συνεργασία που αναπτύξαμε με τους κοινωνικούς εταίρους, μέσα σε λίγους μήνες, έχουν ήδη υπογραφεί νέες σημαντικές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας με καλύτερους μισθούς και όρους εργασίας για τους εργαζόμενους, καθώς και ένα πιο σταθερό πλαίσιο λειτουργίας για τις επιχειρήσεις.

Η πρόσφατη αναγνώριση της ελληνικής πρωτοβουλίας από την Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελεί επιβεβαίωση ότι η χώρα μας κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.

Συνεχίζουμε με συνέπεια να εργαζόμαστε, ώστε όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι να καλύπτονται από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας».

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το νέο πλαίσιο παρουσιάστηκε σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στις Βρυξέλλες, με τη συμμετοχή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, της υπουργού Εργασίας, Νίκης Κεραμέως, της Εκτελεστικής Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα Κοινωνικά Δικαιώματα, τις Δεξιότητες, τις Ποιοτικές Θέσεις Εργασίας και την Ετοιμότητα, Roxana Mînzatu, καθώς και του προέδρου της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ), Séamus Boland.

Η εκδήλωση ανέδειξε τη σημασία της ενίσχυσης των συλλογικών διαπραγματεύσεων ως βασικού πυλώνα του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου και έφερε στο επίκεντρο την ελληνική εμπειρία ως χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής πολιτικών κοινωνικού διαλόγου.

Σημειώνεται ότι η Συμφωνία διευκολύνει τη σύναψη και την επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και ενισχύει την προστασία των εργαζομένων, ακόμη και μετά τη λήξη τους.

Σύμφωνα με την κ. Κεραμέως, οι ρυθμίσεις αυτές επιβεβαιώνουν στην πράξη τη σημασία της συντονισμένης συνεργασίας εργαζομένων, εργοδοτών και της κυβέρνησης για την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, «το νέο πλαίσιο δεν προέκυψε αποκλειστικά μέσω νομοθετικής παρέμβασης, αλλά αποτέλεσε προϊόν πολύμηνης διαβούλευσης, συνεννόησης και κοινής δέσμευσης των κοινωνικών εταίρων και της Πολιτείας. Η πορεία αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η ελληνική εμπειρία αναδεικνύεται πλέον ως παράδειγμα καλής πρακτικής σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σε έναν τομέα όπου, μέχρι πρότινος, καταγράφονταν σημαντικά περιθώρια περαιτέρω βελτίωσης».

Από την Κοινωνική Συμφωνία στην εφαρμογή

Ενδεικτικά, Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας έχουν συναφθεί σε βασικούς κλάδους της οικονομίας, όπως στον τουρισμό και στην εστίαση, στα ζαχαρώδη προϊόντα και στην αρτοποιία, καθώς και στους τεχνολόγους και επιστήμονες τροφίμων.

Σε ό,τι αφορά ειδικότερα τον κλάδο του τουρισμού και του επισιτισμού, έχει συναφθεί Συλλογική Σύμβαση Εργασίας για την περίοδο 2026-2028, η οποία αφορά τουριστικά και επισιτιστικά καταστήματα σε όλη τη χώρα.

Οι βασικοί μισθοί κυμαίνονται από 930 ευρώ έως 1.100 ευρώ, ανάλογα με την ειδικότητα, έως και 20% πάνω από τον νομοθετημένο κατώτατο μισθό, ενώ προβλέπονται αύξηση 4% από 1.4.2027 και προσαύξηση 5% ανά τριετία για προϋπηρεσία.

Προβλέπονται επίσης επίδομα γάμου 10%, επίδομα εποχικής απασχόλησης 10%, επίδομα τουριστικής εκπαίδευσης από 6% έως 15%, αναλόγως εκπαίδευσης, επίδομα ανθυγιεινής εργασίας 10%, ταμειακό επίδομα 5% και προσαύξηση 20% για διευθυντές ή αγορανομικά υπεύθυνους.

Καθιερώνεται πενθήμερη, 40ωρη εβδομαδιαία εργασία με δύο ημέρες ανάπαυσης, ενώ ισχύουν προσαυξήσεις για εργασία σε ημέρα ανάπαυσης (10%), για Κυριακές και αργίες (75%) και για εργασία άνω των 48 ωρών εβδομαδιαίως (20%).

Επίσης, ορίζεται διάλειμμα εντός ωραρίου και παρέχεται δυνατότητα διακεκομμένου ωραρίου για το προσωπικό κουζίνας.

Η διάρκεια της Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας ορίζεται από την 1η Απριλίου 2026 έως την 31η Μαρτίου 2028.

Με απόφαση της κ. Κεραμέως, βάσει των προβλέψεων της Κοινωνικής Συμφωνίας, η Συλλογική Σύμβαση Εργασίας επεκτάθηκε στο σύνολο των εργαζομένων του κλάδου, καλύπτοντας πλέον περισσότερους από 400.000 εργαζόμενους.

Αντίστοιχα, στον κλάδο των ζαχαρωδών προϊόντων υπεγράφη νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας για την περίοδο 2026-2028, η οποία καλύπτει πάσης φύσεως βιομηχανικές και βιοτεχνικές επιχειρήσεις ζαχαρωδών προϊόντων, καθώς και επιχειρήσεις παραγωγής φύλλου κρούστας, σφολιάτας και καταϊφιού σε ολόκληρη τη χώρα.

Η Σύμβαση καθορίζει βασικά ημερομίσθια, ανάλογα με την ειδικότητα, από 42,61 ευρώ έως 44,05 ευρώ, επίπεδο που υπερβαίνει κατά 8,42% έως 12,09% το νομοθετημένο κατώτατο ημερομίσθιο.

Παράλληλα, εισάγει συνολική μισθολογική αύξηση 9,2% σε ορίζοντα τριετίας, η οποία κατανέμεται σε αύξηση 3% από την 1η Ιανουαρίου 2026, 3,2% από την 1η Ιανουαρίου 2027 και 3% από την 1η Ιανουαρίου 2028.

Επιπλέον, κατοχυρώνονται ωριμάνσεις έως και δέκα τριετίες, με προσαύξηση 5% ανά τριετία, επίδομα γάμου 10%, καθώς και επίδομα τουριστικής εκπαίδευσης 5% για αποφοίτους σχολών της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) και 10% για αποφοίτους τουριστικών σχολών. Για τους αρχιτεχνίτες προβλέπεται προσαύξηση 20%.

Η διάρκεια της Σύμβασης εκτείνεται από την 1η Ιανουαρίου 2026 έως την 31η Δεκεμβρίου 2028.

Με απόφαση της κ. Κεραμέως, βάσει των προβλέψεων της Κοινωνικής Συμφωνίας, η Συλλογική Σύμβαση Εργασίας επεκτάθηκε στο σύνολο των εργαζομένων του κλάδου. Με την επέκτασή της, η κάλυψη αυξήθηκε σε 23.000 εργαζόμενους έναντι 6.000 που καλύπτονταν προηγουμένως, διευρύνοντας σημαντικά το πεδίο εφαρμογής της.

Επιπροσθέτως, πριν από λίγες ημέρες, υπεγράφη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας και στον κλάδο των τεχνολόγων και επιστημόνων τροφίμων, για πρώτη φορά έπειτα από 15 χρόνια. Η Συλλογική Σύμβαση είναι τριετούς διάρκειας και καλύπτει περισσότερους από 2.500 εργαζόμενους. Προβλέπει αυξήσεις αποδοχών, επίδομα για κάθε τέκνο μέχρι την ενηλικίωσή του και επίδομα για τους προϊσταμένους τμημάτων.

Τέλος, μόλις προχθές, ανακοινώθηκε η υπογραφή νέας Επιχειρησιακής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας για τους εργαζόμενους στην Τράπεζα Πειραιώς, η οποία προβλέπει κατώτατο μισθό 1.700 ευρώ για όλους, πραγματικές μισθολογικές αυξήσεις μέχρι 305 ευρώ στην τριετία 2027-2029 και άμεσες παροχές αξίας 660 ευρώ. Ταυτόχρονα, καθορίστηκαν νέα πρόσθετα επιχειρησιακά επιδόματα ευθύνης που φτάνουν έως και τα 80 ευρώ, καθώς επίσης και ουσιαστική ενίσχυση των οικογενειακών και άλλων κοινωνικών επιδομάτων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βενεζουέλα – σεισμός: Αγωνιώδεις προσπάθειες για την ανεύρεση επιζώντων στα ερείπια κτιρίων που κατέρρευσαν

 Οργή για την αντίδραση του κρατικού μηχανισμού

Τουλάχιστον 920 νεκροί και περισσότεροι από 50.000 αγνοούμενοι: ο απολογισμός του διπλού σεισμού στη Βενεζουέλα αυξάνεται ώρα με την ώρα και μαζί του μεγαλώνει η απόγνωση των κατοίκων για την περιορισμένη βοήθεια από τις αρχές.

Οι σεισμοί μεγέθους 7,2 και 7,5 βαθμών, που συγκλόνισαν τη Βενεζουέλα με διαφορά λίγων δευτερολέπτων την Τετάρτη, σκόρπισαν τον θάνατο και την καταστροφή, ισοπεδώνοντας αμέτρητα κτίρια σε αρκετές περιοχές, ιδίως στη Λα Γουάιρα, μια παράκτια πόλη κοντά στην πρωτεύουσα Καράκας, όπου οι κάτοικοι καταγγέλλουν την ανεπαρκή ανταπόκριση του κρατικού μηχανισμού στις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.

Ο αριθμός των νεκρών από τους σεισμούς που έπληξαν τη Βενεζουέλα ανήλθε σε 920, ανακοίνωσε χθες Παρασκευή ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Χόρχε Ροδρίγκες.

Στη Γενεύη, ο επικεφαλής των ανθρωπιστικών επιχειρήσεων του ΟΗΕ Τομ Φλέτσερ δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) ότι αγνοείται η τύχη περισσότερων από 50.000 ανθρώπων. «Πρόκειται για μια εξαιρετικά περίπλοκη επιχείρηση διάσωσης», σημείωσε, συμπληρώνοντας πως ο αριθμός των νεκρών αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά.

Στη Λα Γουάιρα, πολλά κτίρια έχουν μετατραπεί σε τεράστιους σωρούς ερειπίων. Κάτοικοι και εθελοντές καταβάλλουν αγωνιώδεις προσπάθειες για τον εντοπισμό επιζώντων στα χαλάσματα. Απευθύνουν εκκλήσεις για εξοπλισμό προκειμένου να κόψουν χαλύβδινες ράβδους και να μετακινήσουν τεράστιους ογκόλιθους.

Ο Μάρλον Οτσόα επέζησε από την κατάρρευση κτιρίου. «Ψάχνω τη μητέρα μου, τη γυναίκα μου και τον γιο μου», δήλωσε. «Χρειαζόμαστε βοήθεια! Υπάρχουν άνθρωποι ζωντανοί» και «δεν έχουμε τα εργαλεία» που απαιτούνται για να τους ανασύρουμε από τα ερείπια, τόνισε.

Διεθνής βοήθεια

Σχεδόν 48 ώρες μετά τους δύο ισχυρούς σεισμούς, ομάδες διάσωσης από 17 χώρες καταφθάνουν στις πληγείσες περιοχές της Βενεζουέλας, όπου το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης.

Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την Παρασκευή ότι θα αναπτύξουν μια αποστολή 250 μελών στην πληγείσα ζώνη, αφού προσέφεραν 150 εκατομμύρια δολάρια και έστειλαν στην περιοχή δύο πολεμικά πλοία, μεταγωγικά αεροσκάφη και ελικόπτερα.

Σωστικά συνεργεία από το Ελ Σαλβαδόρ, το Μεξικό, την Κολομβία και την Ελβετία ήταν από τα πρώτα που έφθασαν στη Βενεζουέλα.

Μπροστά από ένα συγκρότημα πολυκατοικιών που ισοπεδώθηκε στη Λα Γουάιρα, ο επικεφαλής μιας ομάδας διασωστών από τη Χιλή, ο Ναντιομάρ Πολάνκο, εκτίμησε ότι υπάρχουν «δυστυχώς, ελάχιστες ελπίδες να βρεθούν επιζώντες». Οι διασώστες της ομάδας του ήταν οι πρώτοι που έφτασαν στο σημείο και πλέον επικεντρώνονται στην αναζήτηση και την ανάσυρση «ανθρώπων που είναι ήδη νεκροί», πρόσθεσε.

Τουλάχιστον 28 άνθρωποι πορτογαλικής καταγωγής, δύο Βραζιλιάνοι, ένας Ιταλοβενεζουελάνος και δύο Κινέζοι είναι μεταξύ των νεκρών. Η Ισπανία έχει επιβεβαιώσει τον θάνατο πέντε πολιτών της.

«Άχρηστες» οι αρχές

Στη Λα Γουάιρα, όπου βρίσκεται το κύριο αεροδρόμιο της χώρας, το οποίο τέθηκε εκτός λειτουργίας λόγω των σεισμών, ορισμένοι κάτοικοι προσπαθούν να ξεθάψουν οι ίδιοι τους συγγενείς τους από τα ερείπια.

«Είναι εκεί», φώναζε με λυγμούς ο Αλεσάνδρο ντελ Γιουδίτσε, ένας 23χρονος που προσπαθούσε να βρει τον πατέρα του κάτω από ένα βουνό ερειπίων. Απεγνωσμένη η γιαγιά του, Αμπάρο, έσκαβε με γυμνά χέρια για να βρει τον γιο της. «Υπάρχουν πολλοί τσιμεντόλιθοι, δεν μπορούμε να τους σηκώσουμε με τα χέρια», ψέλλισε αδύναμη.

«Οι αρχές είναι άχρηστες… Ο στρατός θα έπρεπε να είναι εδώ, με όσα μηχανήματα διαθέτει», κατήγγειλε ο Άρχενις Μέντες, κάτοικος της περιοχής.

Αφού επισκέφθηκε τη Λα Γουάρια την Πέμπτη, η προσωρινή πρόεδρος της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροδρίγκες, η οποία ανέλαβε την εξουσία τον Ιανουάριο μετά την ανατροπή του Νικολάς Μαδούρο, πήγε χθες Παρασκευή σε μια εύπορη συνοικία της πρωτεύουσας Καράκας όπου κατέρρευσε ένα κτίριο κι έγινε δεκτή με αποδοκιμασίες. «Αρκετά με την πολιτική εκστρατεία εν μέσω μιας τραγωδίας όπως αυτή που βιώνουμε», της φώναξαν συγγενείς εγκλωβισμένων στα ερείπια του κτιρίου, σύμφωνα με δημοσιογράφο του AFP.

ΦΩΤΟ: EPA/Ronald Pena R
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2026 – Οι εκτιμήσεις για τις βάσεις εισαγωγής στα ΑΕΙ

Με την ανακοίνωση των βαθμολογιών των υποψηφίων στις Πανελλαδικές Εξετάσεις 2026, την περασμένη Πέμπτη, και τη δημοσιοποίηση των στατιστικών στοιχείων που αφορούν όχι μόνο τις βαθμολογίες, αλλά και το συνολικό αριθμό υποψηφίων, γίνεται πλέον εφικτή μία εκτίμηση για το πώς θα κινηθούν οι βάσεις εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση για την ερχόμενη ακαδημαϊκή χρονιά, 2026-27.

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Παιδείας, συνολικά, 89.032 υποψήφιοι διαγωνίστηκαν για μία από τις 68.788 θέσεις της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης για το ερχόμενο ακαδημαϊκό έτος, 2026-27. Από αυτούς, οι 75.109 υποψήφιοι προέρχονται από τα ΓΕΛ και οι 13.923 από τα ΕΠΑΛ.

Χωρίς μεγάλες μεταβολές αναμένεται να κινηθούν οι βάσεις εισαγωγής, όπως εκτίμησε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Γιώργος Χατζητέγας, εκπαιδευτικός και αναλυτής.

Όπως υπολόγισε, οι Ελάχιστες Βάσεις Εισαγωγής που προκύπτουν ανά Επιστημονικό Πεδίο, με βάση τα στατιστικά στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Παιδείας, έχουν ως εξής:

– 1ο Επιστημονικό Πεδίο (Ανθρωπιστικών Σπουδών): 8,91 (ελαφρά μειωμένο σε σχέση με πέρυσι: 9,04)

– 2ο Επιστημονικό Πεδίο (Θετικών Σπουδών): 10,48 (υψηλότερο σε σχέση με πέρυσι: 9,82)

– 3ο Επιστημονικό Πεδίο (Σπουδών Υγείας): 9,84 (ελαφρά αυξημένο σε σχέση με πέρυσι 9,60)

– 4ο Επιστημονικό Πεδίο (Σπουδών Οικονομίας και Πληροφορικής): 8,25 (πέρυσι 8,40)

Υπενθυμίζεται, ότι η ΕΒΕ αποτελεί το χαμηλότερο βαθμολογικό όριο, το οποίο προκύπτει από το 80% της μέσης επίδοσης των υποψηφίων.

Σε ό,τι αφορά την κίνηση των βάσεων, ο κ. Χατζητέγας εκτίμησε ότι στο 1ο και το 4ο επιστημονικό πεδίο θα υπάρξουν πτωτικές τάσεις, καθώς οι επιδόσεις των υποψηφίων κινήθηκαν σε γενικές γραμμές σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με πέρυσι.

Στο 2ο και το 3ο Επιστημονικό Πεδίο οι βάσεις θα κινηθούν ανοδικά. «Η άνοδος προέρχεται από το γεγονός ότι έχουμε τριπλασιασμό των αρίστων στην κλίμακα από 18 έως 20. Σε αυτήν την κλίμακα πέρυσι είχαμε το 10% των υποψηφίων, φέτος έχουμε το 30% των υποψηφίων, με το μάθημα της Φυσικής να ανεβάζει ουσιαστικά τις βάσεις και στα δύο επιστημονικά πεδία».

Ειδικότερα για τις ιατρικές σχολές, εκτίμησε ότι θα σημειωθεί ελαφρά άνοδος, της τάξης των 200-250 μορίων. Για τις θετικές και πολυτεχνικές σχολές, σημείωσε ότι θα υπάρξει «οπωσδήποτε άνοδος των βάσεων», κάτι που θα επιφέρει, όπως ανέφερε και τις περισσότερες κενές θέσεις στο πεδίο, «ως παρενέργεια της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής».

Συνολικά, ο κ. Χατζητέγας εκτίμησε ότι θα υπάρξουν περισσότερες από 10.000 κενές θέσεις στα δημόσια πανεπιστήμια ως απόρροια της εφαρμογής του μέτρου της ΕΒΕ.

Σημειώνεται, ότι οι υποψήφιοι μπορούν να υπολογίσουν τα μόριά τους και για τη διευκόλυνσή τους στον υπολογισμό, μπορούν να χρησιμοποιούν την ειδική εφαρμογή του υπουργείου Παιδείας, όπου, εισάγοντας τους γραπτούς βαθμούς τους, μπορούν να δουν αυτόματα τα μόριά τους για κάθε Τμήμα/Σχολή του Πεδίου ή του Τομέα που ανήκουν, στον σύνδεσμο: https://markcalc.it.minedu.gov.gr/.

Επόμενο -και τελευταίο- βήμα για τους υποψήφιους πριν την ανακοίνωση των τελικών αποτελεσμάτων των Πανελλαδικών, αποτελεί η διαδικασία συμπλήρωσης του Μηχανογραφικού Δελτίου, για την οποία εκκρεμούν οι σχετικές ανακοινώσεις του υπουργείου Παιδείας.

Τέλος, υπενθυμίζεται, ότι οι υποψήφιοι θα πρέπει να έχουν προχωρήσει στη διαδικασία δημιουργίας προσωπικού κωδικού ασφαλείας, προκειμένου να υποβάλουν Μηχανογραφικό Δελτίο ή/και Παράλληλο Μηχανογραφικό Δελτίο. Τελευταία ημέρα για τη δημιουργία προσωπικού κωδικού ασφαλείας είναι η ερχόμενη Τρίτη 30 Ιουνίου 2026.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Γιάννης Στουρνάρας: αναγκαία και χρήσιμη η νομοθετική ρύθμιση για το Νόμο Κατσέλη

«Ψήφο εμπιστοσύνης» στη νομοθετική ρύθμιση της κυβέρνησης με την οποία επιβάλλεται καθολική εφαρμογή της απόφασης του Αρείου Πάγου για τα δάνεια του Νόμου Κατσέλη, δίνει η Τράπεζα της Ελλάδος.

Ο Διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας, εκτιμά ότι  «ήταν αναγκαία», υπογραμμίζοντας ότι με τη συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία μειώνεται η αβεβαιότητα.

Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Στουρνάρας: « η διάταξη που έφερε ο Υπουργός Οικονομικών σχετικά με την απόφαση του Αρείου Πάγου για το νόμο 3869 ήταν αναγκαία, έδωσε απαντήσεις σε εύλογα ερωτήματα που είχαν προκύψει και τελικά ωφέλησε τους δανειολήπτες. Οριοθέτησε επίσης το εύρος της εφαρμογής αυτής της απόφασης μειώνοντας έτσι την αβεβαιότητα».

Υπενθυμίζεται ότι με την συγκεκριμένη διάταξη  η οποία υπερψηφίστηκε από την Ολομέλεια της Βουλής την προηγούμενη εβδομάδα και αφορά περίπου 100.000 δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στο Νόμο Κατσέλη και είναι ενήμεροι, μειώνεται δραστικά η μηνιαία δόση για την εξυπηρέτηση του χρέους τους καθώς οι τόκοι τους πρακτικά σχεδόν μηδενίζονται. Παράλληλα, επιβάλλεται αναδρομική ισχύ του τρόπου υπολογισμού των τόκων (επί της μηνιαίας δόσης) με αποτέλεσμα να συμψηφίζονται οι επιπλέον τόκοι που έχουν καταβάλει κατά το παρελθόν οι δανειολήπτες με την τρέχουσα οφειλή τους.

Για παράδειγμα, ένας δανειολήπτης – που είχε υπόλοιπο οφειλής  τον Ιανουάριο του 2024 144.500 ευρώ, με την προηγούμενη μέθοδο υπολογισμού θα πλήρωνε μηνιαία δόση 731 ευρώ για 300 μήνες, ενώ με την νέα μέθοδο υπολογισμού η δόση γίνεται 483 ευρώ, εκ των οποίων τα 482 ευρώ αντιπροσωπεύουν το χρεολύσιο – για την εξόφληση του κεφαλαίου – ενώ ο τόκος είναι μόλις 1 ευρώ.  Το υπερβάλλον πόσο που πλήρωνε ο συγκεκριμένος δανειολήπτης από το 2024 έως σήμερα (731 -483 = 248 ευρώ) για 30 μήνες, δηλαδή 7.440 ευρώ θα αφαιρεθεί από την συνολική του οφειλή.

 Συνεπώς, αντί να του απομένουν σήμερα 270 δόσεις για την αποπληρωμή του δανείου αυτό το ποσό αφαιρείται από τις δόσεις που έχει να καταβάλει και θα πληρώσει τελικά 255 δόσεις των 483 ευρώ. Δηλαδή, ο δανειολήπτης, αντί να καταβάλει σε τόκους  74.852 ευρώ  θα πληρώσει μόνο  411 ευρώ .

Αναφορικά με την επίπτωση που θα έχει η νέα ρύθμιση στο πρόγραμμα ΗΡΑΚΛΗΣ, δηλαδή στην εγγύηση που έχει προσφέρει το Ελληνικό Δημόσιο για την τιτλοποίηση των κόκκινων δανείων ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης  εκτιμά ότι η μείωση των δόσεων συνεπάγεται χαμηλότερες μελλοντικές εισπράξεις για το πρόγραμμα εγγυήσεων «ΗΡΑΚΛΗΣ». Με ρύθμιση προβλέπεται δίκαιος επιμερισμός του σχετικού οικονομικού βάρους μεταξύ των τραπεζών και του προγράμματος κρατικών εγγυήσεων «ΗΡΑΚΛΗΣ», ανάλογα με το ύψος των ποσών που έχει εισπράξει κάθε πλευρά. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται ισορροπία μεταξύ κοινωνικής προστασίας, χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και δημοσιονομικής υπευθυνότητας

Συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι η συνολική επίδραση είναι περίπου:

  • 500 εκατ. ευρώ σε βάθος 20ετίας, λόγω των χαμηλότερων δόσεων σε δάνεια συνολικού ύψους 16,5 δισ. ευρώ
  • επιπλέον περίπου 200 εκατ. ευρώ από την αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης.

Ωστόσο, σημαντικό μέρος του κόστους των αναδρομικών δεν θα επιβαρύνει το Δημόσιο, καθώς θα καλυφθεί από τα ίδια τα πιστωτικά ιδρύματα.

Σημειώνεται ότι η ρύθμιση δεν αφορά τις περιπτώσεις που έχουν συναφθεί μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού οι οποίες εξακολουθούν να διέπονται από το ισχύον πλαίσιο. Η μηνιαία δόση στον εξωδικαστικό υπολογίζεται ως τοκοχρεολυτική δόση επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής και όχι επί της μηνιαίας δόσης, όπως προβλέπεται ήδη από τον νόμο, τις κανονιστικές πράξεις και τις συμβάσεις ρύθμισης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ψυχολογία: Όταν κάτι σας ενοχλεί, μη σωπαίνετε… αλλά μη χτυπάτε κιόλας – Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Σε κάθε σχέση υπάρχουν στιγμές που κάτι μας ενοχλεί. Μια συμπεριφορά, μια κουβέντα, μια παράλειψη, ένας τόνος της φωνής, κάτι που επαναλαμβάνεται και σιγά σιγά αρχίζει να μας βαραίνει. Το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξουν τέτοιες στιγμές… είναι αναπόφευκτες. Το πραγματικό ερώτημα είναι τι κάνουμε όταν εμφανίζονται.

Γιάννης Ξηντάρας
Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Κάποιοι άνθρωποι επιλέγουν τη σιωπή. Σκέφτονται ότι «δεν πειράζει», ότι δεν αξίζει να δημιουργηθεί ένταση ή ότι κάποια στιγμή ο άλλος θα καταλάβει μόνος του. Μόνο που αυτό σπάνια συμβαίνει. Εκείνο που συνήθως συμβαίνει είναι ότι κάθε μικρή ενόχληση προστίθεται στην προηγούμενη, μέχρι που μια μέρα ξεσπάμε για κάτι ασήμαντο, κουβαλώντας στην πραγματικότητα το βάρος πολλών μηνών.

Υπάρχουν όμως και οι άνθρωποι που αντιδρούν αμέσως. Εκφράζουν αυτό που τους ενοχλεί, αλλά το κάνουν με τρόπο που πληγώνει. Η συζήτηση μετατρέπεται εύκολα σε κατηγορία, η διαφωνία σε επίθεση και ο σύντροφος, αντί να ακούσει αυτό που προσπαθούμε να του πούμε, αρχίζει να αμύνεται.

Και κάπου εκεί χάνεται η ουσία… Γιατί ο στόχος μιας συζήτησης μέσα σε μια σχέση δεν είναι να αποδείξουμε ποιος έχει δίκιο. Είναι να μπορέσουμε να συναντηθούμε ξανά. Πολλές φορές ξεχνάμε ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο να πω «με πλήγωσες» και στο να πω «είσαι πάντα εγωιστής». Στην πρώτη περίπτωση μιλώ για τη δική μου εμπειρία. Στη δεύτερη αποδίδω μια ταυτότητα στον άλλον. Κι όταν οι άνθρωποι νιώθουν ότι κρίνονται ως προσωπικότητες και όχι ως προς μια συγκεκριμένη συμπεριφορά τους, συνήθως κλείνουν την πόρτα της επικοινωνίας.

Δεν είναι εύκολο να ακούσεις ότι στενοχώρησες τον άνθρωπό σου. Είναι ακόμη δυσκολότερο όμως να ακούσεις ότι είσαι συνολικά ανεπαρκής. Ίσως γι’ αυτό έχει τόση σημασία ο τρόπος που ξεκινά μια δύσκολη συζήτηση. Δεν είναι το ίδιο να πεις «ποτέ δεν ενδιαφέρεσαι για μένα» με το να πεις «όταν συνέβη αυτό, ένιωσα μόνος». Οι λέξεις μπορεί να μοιάζουν κοντινές, όμως η επίδρασή τους στη σχέση είναι τελείως διαφορετική.

Υπάρχει ακόμη κάτι που συχνά παραβλέπουμε. Πίσω από τον εκνευρισμό μας, συνήθως κρύβεται μια ανάγκη που δεν έχει εκφραστεί. Δεν θυμώνουμε μόνο επειδή ο άλλος άργησε να γυρίσει στο σπίτι. Θυμώνουμε γιατί νιώσαμε ότι δεν υπολογιστήκαμε. Δεν μας πειράζει μόνο ότι ξέχασε κάτι που του ζητήσαμε. Μας πονά η αίσθηση ότι δεν ήμασταν σημαντικοί εκείνη τη στιγμή.

Όταν καταφέρουμε να μιλήσουμε γι’ αυτή την ανάγκη και όχι μόνο για το παράπονό μας, η συζήτηση αλλάζει εντελώς χαρακτήρα. Παύει να είναι μια αντιπαράθεση και γίνεται μια προσπάθεια να γνωρίσει ο ένας τον εσωτερικό κόσμο του άλλου. Αυτό, βέβαια, απαιτεί κάτι που δεν είναι πάντα εύκολο: να είμαστε ευάλωτοι. Είναι πιο εύκολο να φωνάξεις παρά να πεις «στενοχωρήθηκα». Είναι πιο εύκολο να κατηγορήσεις παρά να παραδεχτείς ότι φοβήθηκες ή ότι ένιωσες παραμελημένος. Κι όμως, οι σχέσεις δυναμώνουν όταν οι άνθρωποι τολμούν να δείξουν αυτό που πραγματικά αισθάνονται και όχι μόνο την άμυνά τους.

Το ίδιο σημαντικό είναι και το πότε θα επιλέξουμε να μιλήσουμε. Οι πιο ουσιαστικές συζητήσεις σπάνια γίνονται την ώρα της έντασης. Όταν και οι δύο είναι θυμωμένοι, ο στόχος γίνεται να απαντήσουμε γρήγορα και όχι να καταλάβουμε. Αντίθετα, όταν έχει περάσει λίγος χρόνος και η ένταση έχει καταλαγιάσει, οι πιθανότητες να ακουστούμε πραγματικά είναι πολύ μεγαλύτερες.

Στο τέλος, αυτό που κρατά ζωντανή μια σχέση δεν είναι η απουσία συγκρούσεων. Δεν υπάρχουν ζευγάρια που δεν πληγώνουν πότε πότε ο ένας τον άλλον. Υπάρχουν όμως ζευγάρια που έχουν μάθει να επιστρέφουν στη σχέση τους χωρίς να χρειάζεται κάθε διαφωνία να αφήνει πίσω της νικητές και ηττημένους.

Ίσως, λοιπόν, κάθε φορά που κάτι μας ενοχλεί, να αξίζει να θυμόμαστε ότι απέναντί μας δεν βρίσκεται ο αντίπαλός μας. Βρίσκεται ο άνθρωπος που κάποτε επιλέξαμε να μοιραστούμε τη ζωή μας. Και ο τρόπος με τον οποίο θα του μιλήσουμε μπορεί είτε να ανοίξει έναν δρόμο προς μεγαλύτερη οικειότητα είτε να χτίσει έναν ακόμη τοίχο ανάμεσά μας.

Καμιά φορά, δεν είναι τα δύσκολα που φθείρουν περισσότερο τις σχέσεις. Είναι ο τρόπος που επιλέγουμε να τα συζητήσουμε.

Γράφει ο Ψυχολόγος – Σύμβουλος Γάμου Γιάννης Ξηντάρας

Υγεία: Για κίνδυνο να φτάσει ο Έμπολα στο Νότιο Σουδάν, προειδοποιεί έρευνα του ΠΟΥ στο Lancet

Η επιδημία του ιού Έμπολα δεν εντοπίζεται μόνο στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, αλλά έχει ήδη εξαπλωθεί στην Ουγκάντα και έχει 70% πιθανότητες να φτάσει στο Νότιο Σουδάν στις επόμενες δώδεκα εβδομάδες, όπως προειδοποιεί μελέτη μοντελοποίησης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «The Lancet Infectious Diseases».

Το σπάνιο στέλεχος Bundibugyo του ιού Έμπολα, που ξέσπασε στις αρχές Απριλίου του 2026, εξαπλώθηκε απαρατήρητο για έξι εβδομάδες στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, προτού εντοπιστεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και κηρυχθεί επίσημα κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι η καθυστέρηση στον εντοπισμό του επέτρεψε στον ιό να εξαπλωθεί μέσα σε κοινότητες μιας περιοχής που ήδη αντιμετωπίζει ένοπλες συγκρούσεις, εκτοπισμούς πληθυσμών και σοβαρές ελλείψεις στις υπηρεσίες υγείας.

Το Νότιο Σουδάν, όπου εκτιμούν ότι είναι πολύ πιθανή η εξάπλωση του ιού, διαθέτει μερικές από τις πιο αδύναμες υποδομές δημόσιας υγείας, όπως τονίζεται στην έρευνα, με κενά στη διαχείριση κρουσμάτων και την ιχνηλάτηση επαφών. Η Ρουάντα και το Μπουρούντι έχουν χαμηλότερο κίνδυνο εξάπλωσης, με 8,6% και 2%, αντίστοιχα. Ωστόσο, υπογραμμίζεται ότι ο κίνδυνος μπορεί να αυξηθεί ανάλογα με την ταχύτητα των συστημάτων ανίχνευσης και απόκρισης κάθε χώρας.

Ελλείψει εμβολίου, οι επιστήμονες λένε ότι οι γειτονικές χώρες θα πρέπει να εφαρμόσουν μέτρα δημόσιας υγείας άμεσα, όπως επιτήρηση των συνόρων, ιχνηλάτηση επαφών και ασφαλείς πρακτικές ταφής. Όπως προσθέτουν, η εντατικοποιημένη αντίδραση της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό δείχνει πρώιμα σημάδια επιβράδυνσης της μετάδοσης.

Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι οι προβλέψεις τους δεν αποτελούν ακριβείς προγνώσεις, αλλά ένα εργαλείο έγκαιρης αξιολόγησης του κινδύνου, ώστε οι γειτονικές χώρες να ενισχύσουν άμεσα τα μέτρα πρόληψης πριν η επιδημία επεκταθεί περαιτέρω.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Υπουργείο Εργασίας: Ο «χάρτης» των πληρωμών από τον e-ΕΦΚΑ και τη ΔΥΠΑ έως τις 3 Iουλίου

Συνολικά 1.191.311.337,31 ευρώ θα καταβληθούν σε 1.740.042 δικαιούχους, από τις 29 Ιουνίου έως τις 3 Ιουλίου 2026, στο πλαίσιο των προγραμματισμένων καταβολών του e-ΕΦΚΑ και της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).

Ειδικότερα, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση:

Από τον e-ΕΦΚΑ:

– στις 29 Ιουνίου, θα καταβληθούν 1.120.191.337,31 ευρώ σε 1.659.252 δικαιούχους για την πληρωμή κύριων και επικουρικών συντάξεων Ιουλίου 2026,

– στις 30 Ιουνίου, θα καταβληθούν 2.800.000 ευρώ σε 7.600 δικαιούχους για την πληρωμή προκαταβολών συντάξεων μηνός Ιουλίου 2026 του νόμου 4778/2021,

– στις 3 Ιουλίου, θα καταβληθούν 320.000 ευρώ σε 390 δικαιούχους για την πληρωμή εξωιδρυματικών επιδομάτων του ΤΑΥΤΕΚΩ μηνός Ιουλίου 2026 και

– από τις 29 Ιουνίου έως τις 3 Ιουλίου, θα καταβληθούν 15.000.000 ευρώ σε 800 δικαιούχους σε συνέχεια έκδοσης αποφάσεων για εφάπαξ.

Από τη ΔΥΠΑ θα καταβληθούν:

– 22.000.000 ευρώ σε 36.000 δικαιούχους για επιδόματα ανεργίας και λοιπά επιδόματα,

– 13.000.000 ευρώ σε 19.000 μητέρες για επιδοτούμενη άδεια μητρότητας και

– 18.000.000 ευρώ σε 17.000 δικαιούχους στο πλαίσιο επιδοτούμενων προγραμμάτων απασχόλησης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τρίκαλα – Ανδρέας Φλουρής: Η Ευρώπη είναι η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος του πλανήτη

Ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες επικρατούν τον τελευταίο καιρό σε μεγάλο μέρος της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης, με επαναλαμβανόμενους καύσωνες να δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στην καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών. Για την εμμονή της ζέστης στην Ευρώπη το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων συζήτησε με τον δρ Ανδρέα Φλουρή, καθηγητή Φυσιολογίας και διευθυντή του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας FAME Lab του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

«Η κλιματική αλλαγή δεν είναι πλέον μια αφηρημένη συζήτηση για το περιβάλλον. Μπαίνει στο σπίτι, στο χωράφι, στο εργοτάξιο, στο σχολείο και στην επιχείρηση. Μειώνει την ικανότητα του ανθρώπου να εργάζεται με ασφάλεια, πιέζει την αγροτική παραγωγή και τα εισοδήματα, αυξάνει το κόστος ενέργειας, υγείας και ασφάλισης και δοκιμάζει υποδομές που σχεδιάστηκαν για ένα ηπιότερο κλίμα. Με απλά λόγια, η άνοδος της θερμοκρασίας μετατρέπεται σε απώλεια υγείας, χρόνου εργασίας και οικονομικής ασφάλειας». Αυτά, μεταξύ άλλων, αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Φλουρής, τονίζοντας πως η κλιματική αλλαγή δεν δοκιμάζει μόνο το άτομο, για να προσθέσει:

«Δοκιμάζει την κοινωνία ως σύνολο. Και το βάρος δεν κατανέμεται ισότιμα: οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά, οι άνθρωποι με χρόνια νοσήματα, οι εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους και τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα πλήττονται πρώτοι και περισσότερο». Η Ευρώπη, σύμφωνα με τον ίδιο, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της αλλαγής, και συνεχίζει:

«Είναι η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος του πλανήτη και, κατά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, οι θερμοκρασίες της αυξάνονται με ρυθμό μεγαλύτερο από το διπλάσιο του παγκόσμιου μέσου όρου. Αυτό δεν σημαίνει μόνο θερμότερα καλοκαίρια. Σημαίνει συχνότερες και μεγαλύτερες περιόδους θερμικής καταπόνησης, θερμότερες νύχτες που δεν επιτρέπουν στο σώμα να ανακάμψει, μεγαλύτερες δυσκολίες στην διαχείριση του νερού, στην παραγωγή τροφίμων, στα δίκτυα ενέργειας και στις υπηρεσίες υγείας».

Και, δυστυχώς, η ζέστη τονίζει ο κ. Φλουρής στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, δεν έρχεται μόνη. Φανταστείτε το κλίμα σαν μια αλυσίδα, στην οποία κάθε κρίκος τραβά τον επόμενο, για να εξηγήσει: «Η υψηλή θερμοκρασία κάνει την ατμόσφαιρα να “διψά”, αφαιρώντας υγρασία από το έδαφος και τη βλάστηση και, όταν συνδυάζεται με ξηρασία και ισχυρούς ανέμους, δημιουργεί τις ιδανικές συνθήκες για γρήγορη εξάπλωση πυρκαγιών. Στη συνέχεια, ο καπνός μεταφέρει λεπτά σωματίδια πολύ μακριά από το μέτωπο της φωτιάς, επιβαρύνοντας την καρδιά και τους πνεύμονες ανθρώπων που μπορεί να βρίσκονται εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.

Αντίστοιχα, οι αμμοθύελλες και οι σκονοθύελλες γεννιούνται από ισχυρούς ανέμους πάνω από ξηρά και εκτεθειμένα εδάφη. Δεν προκαλείται κάθε επεισόδιο αφρικανικής σκόνης άμεσα από την κλιματική αλλαγή. Όμως η ξηρασία, η υποβάθμιση των εδαφών και οι μεταβολές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία αλλάζουν το υπόβαθρομ μέσα στο οποίο αυτά τα επεισόδια εκδηλώνονται. Όταν, μάλιστα, η σκόνη συμπίπτει με καύσωνα, καπνό ή αστική ρύπανση, ο οργανισμός δεν αντιμετωπίζει έναν κίνδυνο αλλά πολλούς ταυτόχρονα». Για να καταλήξει τονίζοντας:

«Γι’ αυτό η απάντησή μας δεν μπορεί να περιορίζεται σε έκτακτες ανακοινώσεις κάθε φορά που έρχεται ένα ακραίο φαινόμενο. Χρειαζόμαστε έγκαιρες προειδοποιήσεις που συνδυάζουν θερμοκρασία, ποιότητα αέρα και κίνδυνο πυρκαγιάς, ανθεκτικές υποδομές, προστασία στην εργασία, ενίσχυση της δημόσιας υγείας και ουσιαστική μείωση των εκπομπών. Αν αντιμετωπίζουμε κάθε κίνδυνο χωριστά, θα βρισκόμαστε πάντα ένα βήμα πίσω. Η κλιματική ανθεκτικότητα αρχίζει όταν προστατεύουμε ταυτόχρονα τον άνθρωπο, το εισόδημα και την κοινωνική συνοχή».

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αποστόλης Ζώης

Η κλιματική αλλαγή ευθύνεται “αναμφίβολα” για την ένταση του καύσωνα που πλήττει τη δυτική Ευρώπη (WWA)

Η κλιματική αλλαγή ευθύνεται «αναμφισβήτητα» για την ένταση του καύσωνα που πλήττει τη δυτική Ευρώπη, ένα φαινόμενο που θα ήταν σχεδόν αδύνατο πριν από 50 χρόνια, σύμφωνα με τα συμπεράσματα μελέτης της ομάδας επιστημόνων του World Weather Attribution (WWA) που δημοσιεύθηκε σήμερα.

Οι ιδιαίτερα αυξημένες θερμοκρασίες στη διάρκεια της ημέρας αλλά και της νύκτας θα ήταν «ουσιαστικά αδύνατες» την ίδια περίοδο το 1976-μια χρονιά που επίσης παρατηρήθηκε καύσωνας-, σύμφωνα με τους επιστήμονες που εξετάζουν κατά πόσο η ανθρωπογενής κλιματική απορρύθμιση ευθύνεται για τα ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα. Ένα παρόμοιο κύμα καύσωνα το 1976 θα συνοδευόταν από θερμοκρασίες κατά 3,5° Κελσίου πιο χαμηλές κατά τη διάρκεια της ημέρας και κατά 2,4° Κελσίου στη διάρκεια της νύκτας, εκτίμησαν οι επιστήμονες.

«Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι τα τελευταία 50 χρόνια, κατά τα οποία η θερμοκρασία του πλανήτη έχει αυξηθεί κατά 1,1° Κελσίου, η πιθανότητα ενός τέτοιου καύσωνα έχει αλλάξει τρομερά», τόνισε ο Θίοντορ Κίπινγκ του Imperial College του Λονδίνου και ένας από τους συντάκτες της έρευνας. «Αυτό το επεισόδιο (καύσωνα) δεν θα μπορούσε να συμβεί τον Ιούνιο χωρίς την κλιματική αλλαγή», πρόσθεσε.

Η δυτική Ευρώπη είναι αντιμέτωπη με ακραίες θερμοκρασίες εδώ και περισσότερο από μία εβδομάδα, συνέπεια της παρουσίας μιας τεράστιας μάζας θερμού αέρα που προέρχεται από την Αφρική η οποία συμπιέζεται από την υψηλή πίεση σε υψόμετρο. Αυτό «το κλιματικό φαινόμενο δεν είναι ιδιαίτερα ασυνήθιστο αλλά οι θερμοκρασίες είναι, ή τουλάχιστον ήταν πριν από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή», σχολίασε η Φριντερίκε Ότο του Imperial College.

«Δυσάρεστο κι επικίνδυνο»

Η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή πηγάζει από την εκτεταμένη χρήση ορυκτών καυσίμων – άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου – και σε μικρότερο βαθμό από την αποψίλωση των δασών. Για την έκθεσή τους οι επιστήμονες, που έχουν την έδρα τους σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, συνέκριναν τρέχοντα στοιχεία μετεωρολογικών παρατηρήσεων αλλά και προβλέψεις για τις επόμενες ημέρες με δεδομένα από το 2003 και το 1976.

Αυτή η μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε πολύ γρήγορα, δεν έχει αξιολογηθεί από άλλους ερευνητές, όπως συμβαίνει συνήθως με τις επιστημονικές δημοσιεύσεις. Ωστόσο, οι συντάκτες της τονίζουν ότι η μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε έχει ήδη επικυρωθεί από την επιστημονική κοινότητα. Σε ό,τι αφορά τις πιθανότητες, οι θερμές νύκτες έχουν γίνει 100 φορές πιο πιθανές σήμερα σε σχέση με τον καύσωνα του 2003. Τα πικ της ζέστης κατά τη διάρκεια της ημέρας έχουν γίνει περίπου 10 φορές πιο πιθανά, υπολόγισαν οι ερευνητές.

Απέκλεισαν επίσης το ενδεχόμενο το φαινόμενο ελ Νίνιο να διαδραμάτισε ρόλο στο κύμα καύσωνα. «Η θερμική καταπόνηση», η οποία συνδυάζει υψηλές θερμοκρασίες και επίπεδα υγρασίας, καθιστά επίσης αυτό το κύμα καύσωνα «ιδιαίτερα δυσάρεστο και επικίνδυνο», σημείωσε η Ότο. Σύμφωνα με την έκθεση, σχεδόν το 45% των 854 πόλεων που ανέλυσαν οι επιστήμονες σε 30 ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη καταρρίψει ή οδεύουν να καταρρίψουν το ιστορικό τους ρεκόρ της θερμικής καταπόνησης.

Η ανάλυση του WWA επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις στην υγεία αυτού του κύματος καύσωνα μόλις έχουν αρχίσει να διαφαίνονται, ενώ παρέπεμψε σε επιστημονική έρευνα που κατέληξε στο συμπέρασμα ότι περισσότεροι από 60.000 άνθρωποι πέθαναν από αίτια που σχετίζονται με τη ζέστη εν μέσω σειράς καυσώνων το καλοκαίρι του 2022.

«Δεν κάνουμε αρκετά για να επιβραδύνουμε τον ρυθμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη αυτή τη στιγμή. Και καθώς αυτός ο ρυθμός υπερθέρμανσης συνεχίζεται (…) θα πρέπει να περιμένουμε να δούμε θερμοκρασίες ρεκόρ να ξεπερνιούνται όλο και πιο συχνά», δήλωσε η Κλερ Μπαρνς, ερευνήτρια στο Imperial College. Η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται με τους πιο γρήγορους ρυθμούς.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι ΗΠΑ δεν θέλουν συμφωνία με το Ιράν «με οποιοδήποτε τίμημα»

Η ενδεχόμενη οριστική συμφωνία με το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή δεν μπορεί να συναφθεί με «οποιοδήποτε τίμημα», προειδοποίησε η Ουάσιγκτον, εκφράζοντας ανησυχία για το «απόλυτο χάος» που θα ενέσκηπτε, κατ’ αυτήν, αν η Τεχεράνη επέβαλε πράγματι τέλη για κάθε διέλευση του στενού του Ορμούζ—όπου φορτηγό πλοίο υπέστη επίθεση χθες Πέμπτη.

Η επίθεση, με βλήμα άγνωστου τύπου, που δεν είναι σαφές από πού προήλθε, σύμφωνα με πληροφορίες της βρετανικής υπηρεσία ασφάλειας της ναυσιπλοΐας UKMTO, είχε αποτέλεσμα την αναστολή της εφαρμογής του σχεδίου εσπευσμένης απομάκρυνσης χιλιάδων ναυτικών, που άρχισε δύο ημέρες νωρίτερα, ώστε να μπορέσουν να φύγουν κάπου 600 πλοία αποκλεισμένα στον Κόλπο από το ξέσπασμα του πολέμου την 28η Φεβρουαρίου, ανακοίνωσε ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΔΝΟ). Το φορτηγό πλοίο, το οποίο δεν ήταν ενταγμένο στο σχέδιο αυτό, χτυπήθηκε στον Κόλπο του Ομάν, αφού είχε διασχίσει το στενό στρατηγικής σημασίας.

Σε περιοδεία σε μοναρχίες του Κόλπου, αφοσιωμένους συμμάχους των ΗΠΑ, ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προσπάθησε να καθησυχάσει τους συνομιλητές του, καθώς η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη άρχισαν την περασμένη εβδομάδα συνομιλίες στην Ελβετία με σκοπό να καταλήξουν σε διαρκή επίλυση της σύγκρουσης, μετά την υπογραφή τη 17η Ιουνίου «μνημονίου κατανόησης»—πρωτοκόλλου συμφωνίας. «Μολονότι θέλουμε συμφωνία, δεν θέλουμε συμφωνία με οποιοδήποτε τίμημα», τόνισε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας στο Μπαχρέιν, απευθυνόμενος στους ομολόγους του των κρατών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (ΣΣΚ).

Αναφερόταν ειδικά στην κατάσταση στο στενό του Ορμούζ, αγκάθι στις συνομιλίες των δυο πλευρών: το Ιράν έχει σκοπό να εισπράττει «τέλη» για «υπηρεσίες» που σχετίζονται με τη διέλευση, που δεν υπήρχαν πριν από τον πόλεμο—η Ουάσιγκτον εναντιώνεται. Η θαλάσσια οδός, πλάτους κάπου τριάντα χιλιομέτρων, ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν, χαρακτηρίζεται στρατηγικής σημασίας, καθώς από αυτήν διερχόταν το 20% των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως πριν από τον πόλεμο.

«Επιδημία»

«Αν αποδεχόμασταν πως κάποιος μπορεί να επιβάλλει πληρωμή για τη χρήση διεθνούς θαλάσσιας οδού επειδή βρίσκεται πλησίον του εδάφους του, αυτό θα εξαπλωνόταν σε όλο τον κόσμο σαν επιδημία», έκρινε ο κ. Ρούμπιο. Το Ομάν, στην άλλη όχθη του στενού, μοιάζει επίσης να διαφωνεί με την προσέγγιση της Τεχεράνης. Το σουλτανάτο ανακοίνωσε ότι δεν προβλέπεται κανένα «τέλος διέλευσης» στις μελλοντικές διευθετήσεις για το στενό, αναφερόμενο εξάλλου στη διάνοιξη «προσωρινού θαλάσσιου διαδρόμου», που παρουσίασε ως πρωτοβουλία σε συντονισμό με τον ΟΗΕ.

Αλλά οι Φρουροί της Επανάστασης—ο ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας—απείλησαν να αντιδράσουν λαμβάνοντας τα «προσήκοντα μέτρα» αν διαπιστώσουν οποιαδήποτε απόπειρα διέλευσης δίχως την εκ των προτέρων δική τους έγκριση. Πέρα από το Ορμούζ, οι χώρες του Κόλπου, που μπήκαν επανειλημμένα στο στόχαστρο της Τεχεράνης κατά τη διάρκεια του πολέμου, ανησυχούν για το πρόγραμμα κατασκευής βαλλιστικών πυραύλων και την υποστήριξη σε ένοπλες οργανώσεις στην περιοχή και θα ήθελαν να δουν τα ζητήματα αυτά να θίγονται στις αμερικανοϊρανικές διαπραγματεύσεις.

Για να υπάρξει «διαρκής ειρήνη και ασφάλεια στην περιφέρεια απαιτείται να αντιμετωπιστεί το σύνολο των ιρανικών απειλών», συμπεριλαμβανομένων αυτών των ζητημάτων, αναφέρει ανακοίνωση των επικεφαλής της διπλωματίας των μελών του ΣΣΚ. Δεν γίνεται ωστόσο καμιά αναφορά σε αυτά στο «μνημόνιο κατανόησης». «Θέλουμε να διαβεβαιώσουμε ότι κανένα μέρος σε αυτή τη συμφωνία δεν μπορεί να βλάψει (…) την ασφάλεια, τη σταθερότητα ή την ευημερία οποιουδήποτε από τους εταίρους μας στην περιοχή του Κόλπου», επέμεινε ο κ. Ρούμπιο.

Σχεδόν 88 δισεκατομμύρια

Το ότι οι εχθροπραξίες έχουν ανασταλεί επέτρεψε να ξαναρχίσει η κίνηση στο στενό του Ορμούζ. Καταγράφτηκαν 70 διελεύσεις πλοίων από την πλατφόρμα Kpler, ρυθμός πάντως υποδιπλάσιος από ό,τι υπό κανονικές συνθήκες. Μετά την επίθεση χθες Πέμπτη, οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν, ενώ είχαν υποχωρήσει σε προπολεμικά επίπεδα νωρίτερα.

Η καταρχήν συμφωνία άνοιξε τον δρόμο για τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων για εξήντα ημέρες ώστε να κλειστεί οριστική. Σύμφωνα με τον Μάρκο Ρούμπιο, η επόμενη συνάντηση αντιπροσωπειών των δυο πλευρών για τεχνικές συνομιλίες προγραμματίζεται να διεξαχθεί την Δευτέρα 29η ή την Τρίτη 30ή Ιουνίου στην Ελβετία.

Στις ΗΠΑ, οι επικρίσεις πολλαπλασιάζονται για τις παραχωρήσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ—ο ρεπουμπλικάνος πιεζόταν να βάλει τέλος σε αυτόν τον ιδιαίτερα αντιδημοφιλή πόλεμο, μερικούς μήνες πριν από τις βουλευτικές εκλογές του μέσου της δεύτερης θητείας του.

Ο Λευκός Οίκος ζήτησε από το Κογκρέσο να εγκρίνει συμπληρωματικό προϋπολογισμό κάπου 88 δισεκατομμυρίων δολαρίων (77 δισεκ. ευρώ), το «μεγαλύτερο» μέρος του οποίου προορίζεται να καλύψει «επείγουσες ανάγκες» συνδεόμενες με τον πόλεμο εναντίον του Ιράν, πάνω απ’ όλα την «αποκατάσταση των αποθεμάτων πυρομαχικών»

Οι διαφωνίες για το άλλο ακανθώδες ζήτημα, αυτό του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας του Ιράν, παραμένουν άλυτες. Η Τεχεράνη επιμένει πως είναι αναφαίρετο δικαίωμά της να έχει τέτοιο πρόγραμμα και διαψεύδει πάντα πως θέλει να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο, όπως ερίζουν η Δύση και το Ισραήλ. Όσο για τον Λίβανο, όπου το Ισραήλ ενεπλάκη σε νέο πόλεμο με το σιιτικό κίνημα Χεζμπολά, που πρόσκειται στο Ιράν, και κατέλαβε τμήμα του νόμου, η Τεχεράνη επέβαλε να συμπεριληφθεί στο «μνημόνιο κατανόησης».

Το σιιτικό κίνημα κατηγόρησε το Ισραήλ χθες Πέμπτη για νέα «κατάφωρη παραβίαση» της κατάπαυσης του πυρός, έπειτα από πλήγμα drone με τουλάχιστον τρεις νεκρούς. Ο ισραηλινός στρατός ανέφερε ότι στοχοποίησε μαχητές του σιιτικού κινήματος. Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επανέλαβε για πολλοστή φορά χθες ότι ο στρατός του θα παραμείνει ανεπτυγμένος στο λιβανικό έδαφος «για όσο χρειαστεί».

Παράλληλα, οι κυβερνήσεις του Ισραήλ και του Λιβάνου διεξάγουν απευθείας συνομιλίες υπό αμερικανική αιγίδα. Ο πέμπτος κύκλος τους άρχισε αυτή την εβδομάδα κι αναμενόταν να ολοκληρωθεί χθες Πέμπτη στην Ουάσιγκτον. Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έκανε λόγο για πρόοδο στις συνομιλίες αυτές—τις οποίες απορρίπτει η Χεζμπολά.

ΑΠΕ-ΜΠΕ