Αρχική Blog

Προϋπολογισμός: Πρωτογενές πλεόνασμα 6,53 δισ. ευρώ στο οκτάμηνο 2026 – Υπέρβαση 1,35 δισ. ευρώ στα φορολογικά έσοδα

Από
Έμβολος
-

Σημαντική ώθηση σημείωσαν τα φορολογικά έσοδα τον μήνα Αύγουστο, συμβάλλοντας σημαντικά στο πρωτογενές πλεόνασμα 6,53 δισ. ευρώ το οποίο κατέγραψε ο κρατικός προϋπολογισμός την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026.

Τα οριστικά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού, τα οποία  έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, δείχνουν ότι η μεγαλύτερη στήριξη προήλθε από τα έσοδα από τον ΦΠΑ και τους φόρους εισοδήματος, επιβεβαιώνοντας και τον Αύγουστο την τάση ανόδου των τιμών αλλά και των εισοδημάτων.

Συνολικά στο οκτάμηνο, τα τακτικά φορολογικά έσοδα εμφανίζουν υπέρβαση 1,35 δισ. ευρώ έναντι του στόχου οκταμήνου, εφόσον εξαιρεθούν οι έκτακτες εισπράξεις από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την άδεια λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό.

Από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους επισημαίνεται ότι εξαιρώντας τις ειδικές αυτές εισπράξεις, καθώς και ποσά που συνδέονται με ετεροχρονισμούς πληρωμών (573 εκατ. ευρώ από πληρωμές του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και  618 εκατ. ευρώ μεταβιβαστικών πληρωμών σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης) , η υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος έναντι των στόχων περιορίζεται σε 219 εκατ. ευρώ.

Ο Προϋπολογισμός στο οκτάμηνο

Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν στο οκτάμηνο Ιανουαρίου-Αυγούστου σε 51,351 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 2,331 δισ. ευρώ έναντι του στόχου που περιλαμβάνεται στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026.

Η σύγκριση επηρεάζεται από τον χρόνο είσπραξης πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Στη στοχοθεσία είχε περιληφθεί για τον Ιούνιο είσπραξη 1,258 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, 884 εκατ. ευρώ εισπράχθηκαν νωρίτερα, τον Απρίλιο, ενώ τα υπόλοιπα 374 εκατ. ευρώ αναμένεται να εισπραχθούν εντός του 2026. Εξαιρουμένου του ποσού από το Ταμείο Ανάκαμψης, τα καθαρά έσοδα εμφανίζουν υπέρβαση 2,705 δισ. ευρώ έναντι του στόχου.

Από τα έσοδα αυτά, οι εισπράξεις φόρων ανήλθαν σε 49,481 δισ. ευρώ. Ωστόσο στο ποσό περιλαμβάνονται 306 εκατ. ευρώ από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την άδεια λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό.

Με την εξαίρεση των δύο αυτών ποσών, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 49,040 δισ. ευρώ και ήταν υψηλότερα κατά 1,353 δισ. ευρώ ή 2,8% έναντι του στόχου.

Η μεγαλύτερη υπέρβαση καταγράφηκε στα έσοδα από τον ΦΠΑ. Στο οκτάμηνο ανήλθαν σε 20,544 δισ. ευρώ και, χωρίς τα 306 εκατ. ευρώ που συνδέονται με τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, ήταν υψηλότερα κατά 905 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Τα έσοδα από φόρους εισοδήματος ανήλθαν σε 17,681 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 439 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Από αυτά, ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων ήταν υψηλότερος κατά 433 εκατ. ευρώ. Ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων ήταν μειωμένος κατά 9 εκατ. ευρώ, ενώ οι λοιποί φόροι εισοδήματος αυξήθηκαν κατά 15 εκατ. ευρώ.

Αντίθετα, τα έσοδα από ειδικούς φόρους κατανάλωσης  ήταν μειωμένα κατά 230 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου και διαμορφώθηκαν σε 4,662 δισ. ευρώ, ενώ τα έσοδα από φόρους ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 1,978 δισ. ευρώ, σημειώνοντας υπέρβαση κατά 62 εκατ. ευρώ.

Στις υπόλοιπες κατηγορίες, οι κοινωνικές εισφορές ανήλθαν σε 36 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 4 εκατ. ευρώ. Τα έσοδα από μεταβιβάσεις ανήλθαν σε 4,493 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 67 εκατ. ευρώ, αν και τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων μέσα σε αυτή την κατηγορία ήταν αυξημένα κατά 98 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Τα έσοδα από πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών ανήλθαν σε 1,404 δισ. ευρώ. Εξαιρουμένων των 306 εκατ. ευρώ από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, διαμορφώθηκαν σε 1,098 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 273 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Τα λοιπά τρέχοντα έσοδα ανήλθαν σε 2,036 δισ. ευρώ και ήταν υψηλότερα κατά 487 εκατ. ευρώ. Από αυτά, 312 εκατ. ευρώ αφορούσαν έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, αυξημένα κατά 207 εκατ. ευρώ έναντι του αντίστοιχου στόχου.

Η εικόνα του Αυγούστου

Ειδικά τον μήνα Αύγουστο, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 6,093 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 305 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου.

Τα έσοδα από φόρους διαμορφώθηκαν σε 6,687 δισ. ευρώ, σημειώνοντας υπέρβαση 363 εκατ. ευρώ ή 5,7% έναντι του στόχου. Τα έσοδα από τον ΦΠΑ ανήλθαν σε 2,804 δισ. ευρώ και ήταν υψηλότερα κατά 166 εκατ. ευρώ.

Την ίδια στιγμή, τα έσοδα από φόρους εισοδήματος έφτασαν τα 2,607 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 146 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Η αύξηση αυτή προήλθε από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, ο οποίος ήταν υψηλότερος κατά 87 εκατ. ευρώ, και από τους λοιπούς φόρους εισοδήματος, που αυξήθηκαν επίσης κατά 87 εκατ. ευρώ. Αντίθετα, ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων ήταν μειωμένος κατά 29 εκατ. ευρώ.

Τα έσοδα από ειδικούς φόρους κατανάλωσης ανήλθαν σε 698 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 6 εκατ. ευρώ. Οι φόροι ακίνητης περιουσίας έφτασαν τα 117 εκατ. ευρώ, αυξημένοι κατά 8 εκατ. ευρώ.

Στις λοιπές κατηγορίες, τα έσοδα από κοινωνικές εισφορές ήταν 5 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 1 εκατ. ευρώ. Τα έσοδα από μεταβιβάσεις ανήλθαν σε 275 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 159 εκατ. ευρώ, ενώ τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων μέσα στην κατηγορία ήταν μειωμένα κατά 176 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Τα έσοδα από πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών ανήλθαν σε 88 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 17 εκατ. ευρώ, ενώ τα λοιπά τρέχοντα έσοδα ανήλθαν σε 169 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 32 εκατ. ευρώ.

Οι επιστροφές εσόδων τον Αύγουστο ανήλθαν σε 1,130 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 53 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου των 1,183 δισ. ευρώ. Τα συνολικά έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων διαμορφώθηκαν σε 250 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 160 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Δαπάνες και μέτρα στήριξης

Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού στο οκτάμηνο ανήλθαν σε 51,825 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 1,195 δισ. ευρώ έναντι του στόχου των 50,630 δισ. ευρώ. Σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, ήταν αυξημένες κατά 5,331 δισ. ευρώ.

Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού, οι πληρωμές εμφανίστηκαν μειωμένες κατά 204 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Αντίθετα, οι δαπάνες στο επενδυτικό σκέλος ανήλθαν σε 9,038 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 1,399 δισ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο, λόγω της επιτάχυνσης των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ήταν επίσης αυξημένες κατά 1,998 δισ. ευρώ σε σύγκριση με τις αντίστοιχες δαπάνες του 2025.

Μεταξύ των σημαντικότερων μεταβιβάσεων και πληρωμών περιλαμβάνονται η επιχορήγηση 1,544 δισ. ευρώ προς τον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας και η επιχορήγηση 1,842 δισ. ευρώ προς τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων Κοινωνικής Ασφάλισης.

Παράλληλα, καταγράφηκε επιχορήγηση 131 εκατ. ευρώ προς την Κοινωνία της Πληροφορίας για την πληρωμή του Fuel Pass, πληρωμή 135 εκατ. ευρώ για την επιδότηση στο diesel κίνησης και έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά ύψους 232 εκατ. ευρώ.

Επιπλέον, καταγράφηκε επιχορήγηση 915 εκατ. ευρώ προς την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας για την προμήθεια φαρμακευτικών σκευασμάτων, προϊόντων και υπηρεσιών υγείας για λογαριασμό των δημόσιων νοσοκομείων, καθώς και μεταβιβάσεις 979 εκατ. ευρώ προς τα νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας. Οι επιχορηγήσεις προς τους συγκοινωνιακούς φορείς ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ και ΟΣΕ ανήλθαν σε 300 εκατ. ευρώ.

Από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους επισημαίνεται ότι τα ποσά ετεροχρονισμών πληρωμών δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους. Επιπλέον, η είσπραξη των 135 εκατ. ευρώ από το καζίνο στο Ελληνικό είχε προβλεφθεί να πραγματοποιηθεί στο τέλος του 2025, ενώ δημοσιονομικά καταγράφεται κατά τη διάρκεια των ετών της παραχώρησης. Διευκρινίζει επίσης ότι τα στοιχεία αφορούν το πρωτογενές αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης σε τροποποιημένη ταμειακή βάση και όχι το σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης. Το αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους διαφέρει από το αποτέλεσμα σε ταμειακούς όρους, ενώ η Γενική Κυβέρνηση περιλαμβάνει, εκτός από την Κεντρική Διοίκηση, τα Νομικά Πρόσωπα και τους υποτομείς των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης.

Ως προς τις ειδικές εισπράξεις, στα έσοδα του Ιανουαρίου 2026 καταγράφηκαν τα ποσά από τις απαιτούμενες συναλλαγές για την ολοκλήρωση της Σύμβασης Παραχώρησης Υπηρεσιών για τη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του αυτοκινητοδρόμου της Εγνατίας Οδού και των τριών κάθετων οδικών αξόνων της για 35 χρόνια, η οποία κυρώθηκε με τον ν. 5260/2025.

Ειδικότερα, ποσό 306 εκατ. ευρώ που αφορά στον ΦΠΑ 24% επί του τιμήματος της συναλλαγής αποδόθηκε από τον παραχωρησιούχο στο Ελληνικό Δημόσιο, καταγράφηκε στην κατηγορία «Φόροι» και συνοδεύτηκε από ισόποση επιστροφή φόρου. Ακολούθως, το ίδιο ποσό των 306 εκατ. ευρώ αποδόθηκε εκ νέου στο Ελληνικό Δημόσιο και καταγράφηκε στην κατηγορία «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών».

Ως προς τις επιστροφές εσόδων, στο οκτάμηνο ανήλθαν σε 6,100 δισ. ευρώ, σημειώνοντας υπέρβαση κατά 442 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου των 5,659 δισ. ευρώ, κυρίως εξαιτίας της επιστροφής ΦΠΑ ύψους 306 εκατ. ευρώ από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού. Ενώ τα συνολικά έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ανήλθαν σε 3,424 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 304 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου των 3,120 δισ. ευρώ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ιράν: Η Τεχεράνη προτείνει ένα σχέδιο 7 ημερών για να ανοίξουν και πάλι τα στενά του Ορμούζ

Από
Έμβολος
-

Το Ιράν έχει παρουσιάσει στις Ηνωμένες Πολιτείες ένα σχέδιο για να ανοίξουν και πάλι τα στενά του Ορμούζ, δήλωσε ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.

Ο Αραγτσί είπε στους δημοσιογράφους στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ότι πρότεινε ένα σχέδιο επτά ημερών, αναφέρουν αμερικανικά μέσα ενημέρωσης.

«Καταθέσαμε ένα σχέδιο στις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω των διαμεσολαβητών, ότι αν ορισμένες προϋποθέσεις εκπληρωθούν, τα στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν στο τέλος της έβδομης ημέρας και θα αρχίσουν και πάλι συνομιλίες», δήλωσε ο Αραγτσί.

Ο ιρανός υπουργός αρνήθηκε να επεκταθεί όσον αφορά τις προϋποθέσεις, όμως δήλωσε ότι δεν είναι «τίποτε περισσότερο» απ’ αυτά στα οποία οι δύο χώρες συμφώνησαν τον Ιούνιο.

Η πρόταση διαβιβάσθηκε στις ΗΠΑ μέσω ενός μεσολαβητή, ανέφεραν οι New York Times και το CNN.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου είπε στο CNN ότι έχουν «θετικές και εποικοδομητικές συνομιλίες μέσω των μεσολαβητών».

Αντιπρόσωποι των ΗΠΑ και του Ιράν διεξήγαγαν την Τρίτη συνομιλίες στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Ήταν οι πρώτες τέτοιες διαπραγματεύσεις σε διάστημα μηνών.

Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι ο Αραγτσί διαβίβασε τους όρους της Τεχεράνης για να ανοίξουν και πάλι τα στενά του Ορμούζ. Στους όρους αυτούς περιλαμβάνονται η άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών ακτών, η αποδέσμευση όλων των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και ο τερματισμός του πολέμου σε όλα τα μέτωπα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Ελλάδα «άλωσε» το Βελιγράδι στο 90’+5′

Από
Έμβολος
-

Η Ελλάδα βρέθηκε πίσω στο σκορ με το «καλησπέρα», σπατάλησε ακολούθως μισή… ντουζίνα ευκαιρίες, αλλά εντέλει όχι μόνο έμεινε «όρθια» στο Βελιγράδι απέναντι στους Σέρβους, αλλά έφυγε και με νίκη 2-1 απ’ το «Stadion Rajko Mitic» χάρις σε ένα τρομερό buzzer beater του Τάσου Δουβίκα στο 5ο λεπτό των καθυστερήσεων, στην πρεμιέρα των δύο ομάδων στη League A του Nations League. Οι Σέρβοι προηγήθηκαν στο 4’ με τον Ζίβκοβιτς, αλλά η Εθνική Ομάδα έβγαλε αντίδραση στο δεύτερο ημίχρονο κι αφού ισοφάρισε με το τρομερό γκολ του Τζόλη στο 74’, στις καθυστερήσεις άρπαξε και το τρίποντο με ένα απίθανο γκολ του Δουβίκα.

Η Ελλάδα δέχθηκε τον απόλυτο αιφνιδιασμό από τους Σέρβους, «πληρώνοντας» πολύ νωρίς -στο 4ο λεπτό- μία αμυντική αδράνεια των Κουρμπέλη και Βαγιαννίδη. Ο Τάντιτς μπήκε ανάμεσά τους, «τσίμπησε» την μπάλα και τη γύρισε προς το πίσω δοκάρι, όπου ήρθε απ’ την πίσω ζώνη ο Ζίβκοβιτς για να κάνει το 1-0 για τη Σερβία.

Η ελληνική ομάδα προσπάθησε να «απαντήσει» αμέσως, επέβαλλε το δικό της ρυθμό, αλλά στην εκτέλεση ήταν άλλοτε άτυχη κι άλλοτε τρομερή επιπόλαιη.  Στο 6’ ο Τζόλης βρήκε χώρο και γύρισε την μπάλα προς τον Καρέτσα, ο οποίος πλάσαρε απ’ το ύψος της περιοχής, αλλά η μπάλα χτύπησε στο δοκάρι κι έφυγε άουτ.

Στο αμέσως επόμενο λεπτό ο Τζόλης έκανε ένα σουτ που μπλόκαρε ο Μιλίνκοβιτς-Σάβιτς, ενώ στο 14’ ο γκολκίπερ της σερβικής ομάδας έκανε μεγάλη επέμβαση σε προσπάθεια του Καρέτσα, Στο 15’ ο Κωστούλας από καλή θέση πλάσαρε πάνω απ’ τα δοκάρια, ενώ στο 30’ ο Γιόβιτς από πολύ πλεονεκτική θέση σούταρε επίσης πάνω απ’ τα δοκάρια.

Ο Μιλίνκοβιτς-Σάβιτς έκανε άλλη μία τεράστια απόκρουση στο «παραθυράκι» του στο 40’ σε καταπληκτική πλασέ του Τζόλη με τη μία. Η Ελλάδα συνέχισε να πιέζει για την ισοφάριση στο δεύτερο ημίχρονο και στο 61’ ο γκολκίπερ των Σέρβων μπλόκαρε άλλο ένα καλό σουτ του Καρέτσα, ενώ αντέδρασε το ίδιο καλά και στο επόμενο λεπτό σε ένα σουτ του Παυλίδη.

Η επιμονή της Ελλάδας επιβραβεύτηκε στο 74’. Ο Παυλίδης βρήκε στον κατάλληλο χρόνο τον Τζόλη μέσα στην περιοχή κι εκείνος με ένα καταπληκτικό σουτ σημάδεψε το δοκάρι και το βάθος των διχτύων ισοφαρίζοντας σε 1-1 για τη «γαλανόλευκη» ομάδα. Ο Γιοβάνοβιτς ρίσκαρε κι άλλο παίζοντας με τρεις φορ (Ιωαννίδης, Δουβίκας, Τεττέη) στο τελευταίο τέταρτο και με τον Τζόλη στα αριστερά και στο 87’ πλησίασε την ανατροπή, όμως το πλασέ του άσου της Άρσεναλ έφυγε δίπλα απ’ τα δοκάρια.

Στο 90ό λεπτό το πλασέ του Γιόβελιτς χτύπησε στη ρίζα του αριστερού δοκαριού της Ελλάδας, ενώ στην εξέλιξη της φάσης ο Τζολάκης έκανε σπουδαία επέμβαση σε κοντινή κεφαλιά του Λούκιτς. Κι ενώ όλα έδειχναν… ισοπαλία, στο 90’+5’ ο Τσιμίκας έκανε μία φοβερή κούρσα απ’ τα αριστερά, έβγαλε μία υποδειγματική σέντρα κι ο Δουβίκας με υπέροχη κεφαλιά πρόλαβε όλη την άμυνα των Σέρβων, χαρίζοντας το μεγάλο διπλό στην Ελλάδα.

Διαιτητής: Γκλεν Νίμπεργκ (Σουηδία)
Κίτρινες: 63’ Κόστιτς, 72’ Τέρζιτς – 83’ Ζαφείρης.
Αποβολές: –

Οι συνθέσεις των δύο ομάδων:
ΣΕΡΒΙΑ (Βέλικο Παούνοβιτς): Β. Μιλίνκοβιτς-Σάβιτς, Σίμιτς (81’ Γκούντελι), Εράνκοβιτς, Πάβλοβιτς, Κόστιτς (71’ Τέρζιτς), Σ. Μιλίνκοβιτς-Σάβιτς, Μαξίμοβιτς, Τσβέτκοβιτς (46’ Λούκιτς), Τάντιτς (87’ Σουκάτσεφ), Ζίβκοβιτς, Γιόβιτς (71’ Γιόβελιτς).
ΕΛΛΑΔΑ (Ιβάν Γιοβάνοβιτς): Τζολάκης, Βαγιαννίδης, Μαυροπάνος (90’+1’ Μιχαηλίδης), Ρέτσος, Τσιμίκας, Κουρμπέλης, Ζαφείρης (90’+1’ Ανδρούτσος), Καρέτσας (74’ Δουβίκας), Τζόλης, Κωστούλας (63’ Ιωαννίδης), Παυλίδης (74’ Τεττέη).

ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΦΩΤΟ: EPA
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κ. Μητσοτάκης στη ΓΣ του ΟΗΕ: Προτεραιότητα στη θαλάσσια ασφάλεια, μηνύματα για Κύπρο, Τουρκία και αυστηρή ρύθμιση της ΤΝ

Από
Έμβολος
-

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, απηύθυνε έκκληση για ενίσχυση της πολυμέρειας, μεγαλύτερο σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και αυστηρότερη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης, παρουσιάζοντας παράλληλα τις ελληνικές θέσεις για τη θαλάσσια ασφάλεια, τη Μέση Ανατολή, την Τουρκία, το Κυπριακό, την Ουκρανία και το Σουδάν.

Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι η Ελλάδα πλησιάζει στο τέλος του δεύτερου έτους της θητείας της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και προετοιμάζεται να αναλάβει την Προεδρία του Συμβουλίου τον επόμενο μήνα. Σε μια περίοδο που χαρακτήρισε «εξαιρετικά επικίνδυνη», υποστήριξε ότι η ανάγκη αναζωογόνησης της πολυμέρειας έχει καταστεί ακόμη πιο επιτακτική.

Η θαλάσσια ασφάλεια αποτέλεσε κεντρικό θέμα της ομιλίας. Ο Πρωθυπουργός χαρακτήρισε τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας σημαντικό παράδειγμα επιτυχούς πολυμέρειας, λέγοντας ότι η UNCLOS παρέχει «το δεσμευτικό νομικό πλαίσιο εντός του οποίου οι διαφορές μπορούν να διευθετούνται ειρηνικά και όχι μέσω της χρήσης βίας».

Αναφερόμενος στις εντάσεις από τα Στενά του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα έως τον Ινδο-Ειρηνικό, προειδοποίησε ότι οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και η άσκηση πίεσης μέσω στρατηγικών θαλάσσιων οδών έχουν σοβαρές συνέπειες για τις εφοδιαστικές αλυσίδες, τις αγορές ενέργειας και την επισιτιστική ασφάλεια.

Η Ελλάδα, ανέφερε, προτίθεται να διατηρήσει τη θαλάσσια ασφάλεια ως «υψηλή προτεραιότητα» κατά την επικείμενη Προεδρία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που συνδέονται με τις αναδυόμενες τεχνολογίες.

Παρουσιάζοντας την Ελλάδα ως περιφερειακό παράγοντα, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι η χώρα είναι «γεφυροποιός» και «δεν είναι ταραχοποιός», επισημαίνοντας τις στρατηγικές της συνεργασίες στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο.

Για τη Γάζα, ζήτησε την αποτελεσματική εφαρμογή του ειρηνευτικού σχεδίου που συμφωνήθηκε το προηγούμενο έτος, επέμεινε ότι η Χαμάς «δεν μπορεί να έχει κανέναν ρόλο» στο μέλλον της Γάζας και επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας στη λύση των δύο κρατών.

Εξέφρασε επίσης ανησυχία για τις εξελίξεις στη Δυτική Όχθη και υποστήριξε τις προσπάθειες ενίσχυσης του Λιβάνου και αποτροπής κενού ασφαλείας μετά τη λήξη της εντολής της UNIFIL.

Για τη Συρία, ζήτησε μια χώρα με συμπερίληψη, απαλλαγμένη από ξένες παρεμβάσεις, με μεγαλύτερη προστασία των θρησκευτικών και εθνοτικών κοινοτήτων.

Αναφερόμενος στην Τουρκία, ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι η Ελλάδα τα τελευταία τρία χρόνια έχει καταβάλει σταθερή προσπάθεια για τη βελτίωση των σχέσεων, την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και τη διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας.

 Επανέλαβε ότι η UNCLOS παρέχει «το μόνο θεσμικό πλαίσιο» για την επίλυση της μοναδικής μακροχρόνια ελληνοτουρκικής διαφοράς: την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών.

Τόνισε ότι ο διάλογος «δεν μπορεί να συνυπάρχει με μονομερείς ενέργειες που αμφισβητούν τη διεθνή έννομη τάξη» ούτε με απειλές πολέμου ως απάντηση στην άσκηση νόμιμων δικαιωμάτων.

Για το Κυπριακό, ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι έχουν περάσει 52 χρόνια από τότε που η Τουρκία «εισέβαλε παράνομα στην Κύπρο και συνέχισε να την κατέχει», χαρακτηρίζοντας το ζήτημα «λυδία λίθο» για την αξιοπιστία του ΟΗΕ.

Η Ελλάδα, ανέφερε, στηρίζει πλήρως τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες για την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, με στόχο «την επανένωση της Κύπρου, απαλλαγμένης από δυνάμεις κατοχής», σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας προς το Κίεβο, καταδίκασε έντονα τις επιθέσεις κατά αμάχων και μη στρατιωτικών υποδομών και είπε ότι η διπλωματία πρέπει να οδηγήσει σε «άμεση κατάπαυση του πυρός και διαρκή ειρήνη που θα εδράζεται στις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».

Πρόσθεσε ότι η Ουκρανία πρέπει να έχει «αποφασιστικό λόγο για το μέλλον της» και ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να απουσιάζει από τις διαπραγματεύσεις. Για το Σουδάν, ζήτησε τον τερματισμό των ξένων παρεμβάσεων, λογοδοσία για εγκλήματα πολέμου και μια αξιόπιστη, σουδανικής ιδιοκτησίας πολιτική διαδικασία.

Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε επίσης στον οικονομικό μετασχηματισμό της Ελλάδας, επικαλούμενος ανάπτυξη ταχύτερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ξένες επενδύσεις, μείωση του δημόσιου χρέους, ψηφιοποίηση και βελτιωμένο κόστος δανεισμού.

Κοιτάζοντας προς το μέλλον, είπε ότι η Ελλάδα θα αξιοποιήσει την Προεδρία της στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027 για να εργαστεί για μια Ευρώπη «πιο ανταγωνιστική, πιο ασφαλή, πιο ικανή να υπερασπίζεται τον εαυτό της», προωθώντας παράλληλα ενεργειακά έργα και έργα συνδεσιμότητας που θα συνδέουν την Ευρώπη με τη Μέση Ανατολή, τον Κόλπο και τη Βόρεια Αφρική.

Ολοκλήρωσε με μια εκτενή προειδοποίηση για την τεχνητή νοημοσύνη. Ο κ. Μητσοτάκης υποστήριξε ότι οι κίνδυνοι από μια «ανεξέλεγκτη και όχι ρυθμισμένη» ανάπτυξη της ΤΝ θα μπορούσαν να υπερβούν τα οφέλη της, επικαλούμενος πιθανές απώλειες θέσεων εργασίας, συγκέντρωση πλούτου και επιπτώσεις στις ανθρώπινες σχέσεις.

Απέρριψε ως «αφελή» την ιδέα της εθελοντικής αυτορρύθμισης από τις εταιρείες τεχνολογίας και ζήτησε οι εταιρείες ΤΝ να αδειοδοτούνται βάσει συγκεκριμένων απαιτήσεων που θα αφορούν τις ανθρώπινες αξίες, τη διαφάνεια και την ασφάλεια. Παραλληλίζοντας τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης με εκείνη της πυρηνικής τεχνολογίας, ανέφερε ότι «Το ίδιο πρέπει να γίνει τώρα, και πρέπει να γίνει γρήγορα».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία: Προειδοποίηση για επικίνδυνες «θεραπείες» και ψευδοδιαγνώσεις στα μάτια

Από
Έμβολος
-

Με αφορμή τα πρόσφατα τραγικά γεγονότα που συγκλόνισαν την κοινή γνώμη και ανέδειξαν τους κινδύνους από την εφαρμογή μη τεκμηριωμένων «θεραπειών», η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία (ΕΟΕ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και εφιστά την προσοχή των πολιτών ώστε να μην πέσουν θύματα απάτης. Μάλιστα επισημαίνει κατηγορηματικά ότι οι εν λόγω πρακτικές μπορεί να οδηγήσουν σε λανθασμένες διαγνώσεις, καθυστερημένη αντιμετώπιση σοβαρών παθήσεων ή ακόμη και μόνιμες βλάβες στα μάτια.

Η ιριδοδιάγνωση, οι «ασκήσεις» που υπόσχονται να καταργήσουν τα γυαλιά, καθώς και άλλες αναπόδεικτες θεραπείες και επεμβάσεις, αποτελούν μόνο μερικές από τις πρακτικές παραπληροφόρησης γύρω από την καλή υγεία των ματιών. Ειδικότερα η ΕΟΕ αναφέρει:

Ιριδοδιάγνωση: καμία διαγνωστική αξία

Η λεγόμενη «ιριδοδιάγνωση» ή «ιριδολογία» ισχυρίζεται ότι μπορεί να εντοπίσει νοσήματα οργάνων του σώματος από την εμφάνιση της ίριδας. Ελεγχόμενες επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει επανειλημμένα ότι η μέθοδος δεν έχει διαγνωστική ακρίβεια μεγαλύτερη από την τύχη. Ο πραγματικός κίνδυνος είναι διπλός: ψευδείς «διαγνώσεις» που προκαλούν άγχος και οδηγούν σε περιττές ή επικίνδυνες «θεραπείες», και ψευδής καθησύχαση που καθυστερεί την έγκαιρη διάγνωση πραγματικών νόσων.

«Ασκήσεις» που υπόσχονται να καταργήσουν τα γυαλιά

Προγράμματα «γυμναστικής των ματιών» που υπόσχονται θεραπεία της μυωπίας, της πρεσβυωπίας ή του αστιγματισμού δεν στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα. Οι διαθλαστικές ανωμαλίες οφείλονται στα ανατομικά και οπτικά χαρακτηριστικά του οφθαλμού και δεν διορθώνονται με ασκήσεις. Εξαίρεση αποτελούν συγκεκριμένες ορθοπτικές ασκήσεις για ειδικές διαταραχές της διόφθαλμης όρασης, οι οποίες συστήνονται μόνο μετά από διάγνωση από οφθαλμίατρο.

Αναπόδεικτες θεραπείες και προϊόντα από το διαδίκτυο

Η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία (ΕΟΕ) καλεί τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί απέναντι σε κάθε «θεραπεία» που υπόσχεται θαυματουργά αποτελέσματα χωρίς να έχει δοκιμαστεί σε ελεγχόμενες κλινικές μελέτες και να έχει εγκριθεί από τις αρμόδιες αρχές. Τέτοιες είναι, για παράδειγμα, οι «αναγεννητικές» εγχύσεις ή τα σκευάσματα που υπόσχονται αναστροφή της γήρανσης του ματιού.

Η ΕΟΕ αποθαρρύνει επίσης την αγορά οφθαλμικών σκευασμάτων από το διαδίκτυο χωρίς ιατρική συνταγή. Ακόμη και φάρμακα με πραγματική δράση, όπως οι σταγόνες που προσωρινά βελτιώνουν την κοντινή όραση σε άτομα με πρεσβυωπία, απαιτούν προηγούμενο οφθαλμολογικό έλεγχο, επειδή μπορεί να έχουν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες σε ορισμένους ασθενείς.

Κοσμητικές επεμβάσεις στα μάτια

Οι επεμβάσεις για κοσμητική αλλαγή του χρώματος των ματιών δεν είναι απλές αισθητικές πράξεις. Είναι χειρουργικές επεμβάσεις σε υγιή μάτια, και ορισμένες τεχνικές, όπως τα κοσμητικά ενδοφθάλμια εμφυτεύματα ίριδας, έχουν συνδεθεί με σοβαρές και μη αναστρέψιμες επιπλοκές. Όποιος εξετάζει τέτοια επέμβαση πρέπει να ενημερωθεί πλήρως για τους κινδύνους από χειρουργό οφθαλμίατρο.

Ο έλεγχος της όρασης δεν είναι μόνο μία μέτρηση

Η ΕΟΕ υπενθυμίζει ότι ο πλήρης οφθαλμολογικός έλεγχος αποτελεί ιατρική πράξη και πραγματοποιείται από οφθαλμίατρο σε νόμιμο ιατρείο. Πρέπει να γίνεται σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στην τεχνική και εμπορική πράξη της διάθεσης οπτικών μέσων και στην ιατρική πράξη της κλινικής αξιολόγησης και διάγνωσης.

Η καλή οπτική οξύτητα δεν αποκλείει την παρουσία σοβαρής οφθαλμολογικής ή ακόμη και συστηματικής νόσου. Παθήσεις όπως το γλαύκωμα, η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς και τα νεοπλάσματα του οφθαλμού μπορεί να συνυπάρχουν με ικανοποιητική όραση και να μην εντοπιστούν χωρίς ολοκληρωμένη οφθαλμολογική εξέταση.

Η ΕΟΕ καλεί τους πολίτες να αναζητούν ενημέρωση για την υγεία των ματιών τους από Οφθαλμιάτρους και έγκυρες επιστημονικές πηγές, και όχι από διαφημίσεις και αναρτήσεις στο διαδίκτυο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Χημικά που χρησιμοποιούνται σε φυτοφάρμακα ενδέχεται να αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού

Από
Έμβολος
-

Εκατοντάδες χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται ευρέως σε προϊόντα φυτοφαρμάκων θα μπορούσαν να αυξήσουν τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού, σύμφωνα με μελέτη του αμερικανικού ερευνητικού ινστιτούτου Silent Spring. Στον κατάλογο περιλαμβάνονται τόσο δραστικές ουσίες των φυτοφαρμάκων όσο και σημαντικός αριθμός από τις λεγόμενες αδρανείς ή ανενεργές ουσίες, οι οποίες συνήθως δεν υποβάλλονται στο ίδιο επίπεδο δοκιμών ασφάλειας.

«Τα ευρήματά μας αναδεικνύουν ένα ρυθμιστικό κενό όσον αφορά στις λεγόμενες αδρανείς ουσίες», σημειώνει η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δρ Τζένιφερ Κέι, ερευνήτρια στο Silent Spring Institute. «Όταν σκεφτόμαστε την ασφάλεια των φυτοφαρμάκων, τείνουμε να επικεντρωνόμαστε στη δραστική ουσία. Ωστόσο, οι άνθρωποι εκτίθενται σε ολόκληρο το σκεύασμα και τα ευρήματά μας δείχνουν ότι πολλές από αυτές τις άλλες χημικές ουσίες μπορεί, επίσης, να εγκυμονούν κινδύνους», προσθέτει.

Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο «Environmental Health Perspectives», αποτελούν μέρος μίας ευρύτερης συστηματικής ανάλυσης με στόχο τον εντοπισμό των πιθανών χημικών ουσιών που ενδέχεται να προκαλούν καρκίνο του μαστού («BC-Chems») στα καθημερινά καταναλωτικά προϊόντα, στο περιβάλλον και στην οικονομική δραστηριότητα, καθώς και ποιες είναι οι κυριότερες πηγές έκθεσης σε αυτές.

Στη νέα μελέτη, η ερευνητική ομάδα του Silent Spring ανέλυσε δεδομένα από περισσότερες από δώδεκα βάσεις δεδομένων της αμερικανικής κυβέρνησης σχετικά με τον όγκο παραγωγής των χημικών ουσιών, τις χρήσεις τους, τις εκλύσεις τους στο περιβάλλον, καθώς και τα επίπεδά τους στον ανθρώπινο οργανισμό.

Η ανάλυση ανέδειξε τα προϊόντα φυτοφαρμάκων ως σημαντική πηγή έκθεσης σε χημικές ουσίες που ενδέχεται να συνδέονται με τον καρκίνο του μαστού. Από τις 485 χημικές ουσίες που εντοπίστηκαν σε σκευάσματα φυτοφαρμάκων, περίπου το ένα τρίτο (145 ουσίες) έχουν καταχωρηθεί στην Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA) ως δραστικές ουσίες.

«Αυτό όχι μόνο υποδηλώνει ότι οι δραστικές ουσίες των φυτοφαρμάκων δεν ελέγχονται επαρκώς ως προς τις επιπτώσεις τους στον μαστό, αλλά και ότι εκατοντάδες άλλες δυνητικά επικίνδυνες ουσίες που περιέχονται στα σκευάσματα φυτοφαρμάκων περνούν κάτω από τα ραντάρ των αρχών ως υποτιθέμενα αδρανή συστατικά», εξηγεί η κ. Κέι.

Προηγούμενη μελέτη του Silent Spring είχε διαπιστώσει ότι η EPA απέρριψε στοιχεία που συνέδεαν 19 φυτοφάρμακα με την εμφάνιση όγκων στους μαστικούς αδένες. Οι ερευνητές ζητούν την ενίσχυση του ρυθμιστικού πλαισίου της EPA για την καλύτερη προστασία από χημικές ουσίες που συμβάλλουν στον καρκίνο του μαστού. «Η EPA συνεχίζει να εγκρίνει νέα φυτοφάρμακα χωρίς επαρκή εποπτεία και με ελάχιστη εξέταση των πιθανών επιπτώσεών τους στον καρκίνο του μαστού», δηλώνει η Ρούθαν Ρούντελ, διευθύντρια Έρευνας στο Silent Spring, μία από τους συγγραφείς της μελέτης.

Πολλαπλές πηγές έκθεσης

Η έκθεση στα φυτοφάρμακα μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους, μεταξύ άλλων μέσω των τροφίμων και του πόσιμου νερού, αλλά και μέσω προϊόντων που χρησιμοποιούνται στο σπίτι και στον κήπο. Σε αυτά περιλαμβάνονται εντομοαπωθητικά, προϊόντα καταπολέμησης οικιακών παρασίτων, θεραπείες για τις ψείρες, καθώς και απολυμαντικά. Φυτοφάρμακα χρησιμοποιούνται, επίσης, σε πολλά δομικά υλικά.

Πέρα από τα φυτοφάρμακα, οι ερευνητές εντόπισαν αρκετές ακόμη σημαντικές πηγές έκθεσης σε χημικές ουσίες που ενδέχεται να συνδέονται με τον καρκίνο του μαστού. Μεταξύ αυτών ήταν τα καταναλωτικά προϊόντα με 500 χημικές ουσίες, τα τρόφιμα με 462, το πόσιμο νερό με 162, τα φαρμακευτικά προϊόντα με 142 και τα δομικά υλικά με 106.

Σύμφωνα με δεδομένα του National Emissions Inventory, περισσότερα από 907 εκατομμύρια κιλά χημικών ουσιών που ενδέχεται να συνδέονται με τον καρκίνο του μαστού απελευθερώθηκαν στην ατμόσφαιρα το 2020.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Υγεία: Σημαντική αύξηση εγκεφαλικών επεισοδίων στους νέους ενήλικες στις ΗΠΑ τις τελευταίες τρεις δεκαετίες

Από
Έμβολος
-

Τα εγκεφαλικά επεισόδια εμφανίζονται όλο και συχνότερα στους νεότερους ενήλικες στις ΗΠΑ, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο «Neurology», το ιατρικό περιοδικό της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα εγκεφαλικά επεισόδια σε ενήλικες ηλικίας 20 έως 54 ετών σχεδόν διπλασιάστηκαν μέσα σε διάστημα σχεδόν τριών δεκαετιών, παρ’ όλο που η βραχυπρόθεσμη επιβίωση μετά το εγκεφαλικό βελτιώθηκε την ίδια χρονική περίοδο.

Στη μελέτη εξετάστηκαν τα εγκεφαλικά επεισόδια στην ευρύτερη περιοχή του Σινσινάτι και του Βόρειου Κεντάκι στις ΗΠΑ από το 1993 έως το 2020. Οι ερευνητές εντόπισαν 2.076 πρώτα εγκεφαλικά επεισόδια σε ενήλικες ηλικίας 20 έως 54 ετών. Διαπιστώθηκε ότι το ποσοστό των εγκεφαλικών στους νεότερους ενήλικες αυξήθηκε από 33,9 περιστατικά ανά 100.000 ανθρωποέτη (σ.σ.: μονάδα μέτρησης που συνδυάζει τον αριθμό των ατόμων με τον χρόνο που παρακολουθούνται στη μελέτη) την περίοδο 1993-1994 σε 62,2 περιστατικά ανά 100.000 ανθρωποέτη το 2020.

Η αύξηση φαίνεται να οφείλεται κυρίως στα ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια, τα οποία προκαλούνται όταν διακόπτεται η ροή του αίματος προς ένα τμήμα του εγκεφάλου. Η συχνότητά τους αυξήθηκε από 23,8 περιστατικά ανά 100.000 ανθρωποέτη το 1993-1994 σε 47,3 περιστατικά ανά 100.000 ανθρωποέτη το 2020. Αντίθετα, οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν αντίστοιχη αύξηση σε άλλους τύπους εγκεφαλικού, όπως η ενδοεγκεφαλική αιμορραγία -δηλαδή η αιμορραγία στο εσωτερικό του εγκεφάλου- ή η υπαραχνοειδής αιμορραγία, δηλαδή η αιμορραγία γύρω από τον εγκέφαλο.

Παράλληλα, ορισμένα προβλήματα υγείας έγιναν συχνότερα με την πάροδο του χρόνου στους νεότερους ενήλικες που υπέστησαν εγκεφαλικό επεισόδιο. Οι ερευνητές κατέγραψαν αυξήσεις στα ποσοστά υπέρτασης, διαβήτη, κολπικής μαρμαρυγής και χρήσης ουσιών. Μάλιστα, η χρήση ουσιών αυξήθηκε από 4,6% την περίοδο 1993-1994 σε 40,2% το 2020, με μεγάλο μέρος της αύξησης να οφείλεται στη χρήση κάνναβης.

Οι ερευνητές εξέτασαν, επίσης, τα ποσοστά θανάτου μέσα στις πρώτες 30 ημέρες μετά το εγκεφαλικό. Αφού έλαβαν υπόψη την ηλικία, τη φυλή και το φύλο, διαπίστωσαν μικρή μείωση με την πάροδο του χρόνου, από 11,7% το 1993-1994 σε 9,4% το 2020. Η βελτίωση αφορούσε, κυρίως, τους ασθενείς με ενδοεγκεφαλική και υπαραχνοειδή αιμορραγία.

Πάντως, οι ερευνητές επισημαίνουν έναν σημαντικό περιορισμό της μελέτης: Δεν διέθεταν συγκρίσιμα δεδομένα από άτομα που δεν είχαν υποστεί εγκεφαλικό. Ως εκ τούτου, δεν ήταν δυνατό να προσδιορίσουν εάν οι μεταβολές στους παράγοντες κινδύνου που παρατηρήθηκαν με την πάροδο του χρόνου εξηγούν την αύξηση της συχνότητας των εγκεφαλικών επεισοδίων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Συνομοσπονδία Ιδιωτών Ιατρών: Καμία ιατρική διαφήμιση, από κανέναν και με κανένα πρόσχημα-Η Ιατρική είναι κοινωνικό αγαθό

Από
Έμβολος
-

Την ανάγκη καθολικής εφαρμογής της νομοθεσίας για την ιατρική διαφήμιση και την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, με αφορμή τις ανακοινώσεις του υπουργείου Υγείας για το νέο σύστημα ελέγχων ιδιωτικών ιατρείων μέσω τεχνητής νοημοσύνης και τη σύσταση νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για τις ιατρικές πράξεις, επισημαίνει η Συνομοσπονδία Ιδιωτών Ιατρών Ελλάδος (ΣΙΔΙΕ).

Η ΣΙΔΙΕ αναφέρει ότι η προστασία των ασθενών αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα, ζητώντας ελέγχους σε όλους όσοι προβάλλουν ή διενεργούν ιατρικές πράξεις, καθώς και επιτάχυνση των πειθαρχικών διαδικασιών. Παράλληλα, τάσσεται υπέρ της πλήρους απαγόρευσης της άμεσης ή έμμεσης ιατρικής διαφήμισης, υποστηρίζοντας ότι η επιστημονική ενημέρωση δεν θα πρέπει να λειτουργεί ως μέσο εμπορικής προβολής.

«Εάν η Πολιτεία θεωρεί ότι η ιατρική διαφήμιση δημιουργεί κινδύνους για τους πολίτες, οφείλει να εφαρμόσει τον νόμο καθολικά. Δεν είναι αποδεκτό να επιβάλλονται επιλεκτικοί έλεγχοι σε ορισμένους επαγγελματίες, ενώ άλλες δομές προβάλλουν καθημερινά ιατρικές υπηρεσίες χωρίς ουσιαστικό έλεγχο», αναφέρει η ΣΙΔΙΕ. Τονίζει ότι «η Ιατρική δεν είναι εμπόρευμα. Είναι κοινωνικό αγαθό».

Σε ό,τι αφορά τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στους ελέγχους, η Συνομοσπονδία υποστηρίζει ότι τα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να έχουν επικουρικό ρόλο, αλλά δεν θα πρέπει να υποκαθιστούν την ανθρώπινη και επιστημονική αξιολόγηση σύνθετων ιατρικών ζητημάτων. Ζητά, επίσης, αυστηρή αντιμετώπιση της αντιποίησης του ιατρικού επαγγέλματος και εφαρμογή των κανόνων με τον ίδιο τρόπο για όλους τους επαγγελματίες και τις δομές υγείας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Άνθρακας ο θησαυρός της Συμφωνίας της Μέκκας; Η στρατηγική ευκαιρία της Ελλάδας στη Σαουδική Αραβία – Γράφει ο Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος

Από
Έμβολος
-
Γράφει ο Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος

Η υπογραφή της «Συμφωνίας Κοινής Άμυνας της Μέκκας», στις 7 Αυγούστου 2026, από τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν δημιούργησε ένα νέο δεδομένο στο περιφερειακό περιβάλλον ασφάλειας, καθώς προβλέπει ότι η ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θα θεωρείται επίθεση εναντίων και των υπολοίπων.  

Η ρήτρα αυτή παραπέμπει στη λογική του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ και εξηγεί γιατί η συμφωνία παρουσιάστηκε από αρκετούς αναλυτές, ως ένα «Ισλαμικό ΝΑΤΟ», με χαρακτηριστικά μιας νέας περιφερειακής αρχιτεκτονικής συλλογικής ασφάλειας, ικανής να μεταβάλει τις ισορροπίες ισχύος στην ευρύτερη περιοχή.

Ωστόσο, ανάμεσα στη διακήρυξη μιας νέας συμμαχίας και στην πραγματική λειτουργία ενός αποτελεσματικού μηχανισμού συλλογικής άμυνας υπάρχει μία κρίσιμη παράμετρος που θα κρίνει αν η συμφωνία θα παραμείνει στο επίπεδο των διακηρύξεων και των επικοινωνιακών συμβολισμών ή αν θα λάβει σάρκα και οστά.  Είναι η ικανότητα μετατροπής της πολιτικής δέσμευσης σε επιχειρησιακή ικανότητα η οποία, δοκιμάζεται πλέον στην πράξη.

Τα τελευταία γεγονότα με τις συνεχείς επιθέσεις των Χούθι και τα πλήγματα κατά ενεργειακών, στρατιωτικών και κρίσιμων υποδομών της Σαουδικής Αραβίας, επιβεβαιώνουν τον ανωτέρω προβληματισμό.

Το γεγονός ότι, παρά την κλιμακούμενη απειλή ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Σαουδική Αραβία, δεν έχει μέχρι σήμερα υποβληθεί επίσημο αίτημα ενεργοποίησης της συμφωνίας προς την Τουρκία και το Πακιστάν, γεννά εύλογα ερωτήματα για το επίπεδο επιχειρησιακής ετοιμότητας και την πραγματική λειτουργικότητα του νέου αμυντικού σχήματος.

Παρά το γεγονός ότι η Τουρκία έχει ήδη δηλώσει ότι είναι έτοιμη να καλύψει στρατιωτικές ανάγκες του Ριάντ στο πλαίσιο της συμφωνίας, ενώ το Πακιστάν έχει επίσης επαναβεβαιώσει τη δέσμευσή του, δείχνει ότι η εν λόγω συμφωνία βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με το πρώτο πραγματικό τεστ της επιχειρησιακής της αξιοπιστίας.

Μήπως τελικά, η «Συμφωνία της Μέκκας» είναι κενού περιεχομένου και κινδυνεύει να παραμείνει, μια ισχυρή πολιτική διακήρυξη χωρίς αντίστοιχο επιχειρησιακό αποτύπωμα;

Για να δοθεί απάντηση στο ανωτέρω ερώτημα, απαιτείται να αποκωδικοποιηθεί η συμφωνία και να εξεταστούν οι στρατηγικές επιδιώξεις, αλλά και οι εγγενείς αντιφάσεις των τριών εταίρων.

Υπό το πρίσμα αυτό, θα πρέπει να εξεταστούν ορισμένες κρίσιμες παράμετροι:

Πρώτον, η ετερογένεια των στρατηγικών συμφερόντων. Η Σαουδική Αραβία αναζητά ένα ευρύτερο πλαίσιο περιφερειακής ασφάλειας, ενώ η Τουρκία και το Πακιστάν προσέρχονται στη συμφωνία με διαφορετικές γεωπολιτικές προτεραιότητες, διαφορετικές σχέσεις με τους περιφερειακούς δρώντες και διαφορετικούς υπολογισμούς ως προς το κόστος μιας στρατιωτικής εμπλοκής.

Δεύτερον, η απουσία κοινής επιχειρησιακής παράδοσης. Η δημιουργία ενός μηχανισμού συλλογικής άμυνας δεν εξασφαλίζει αυτομάτως κοινή στρατιωτική κουλτούρα, διαλειτουργικότητα, κοινές διαδικασίες διοίκησης και ελέγχου ή προκαθορισμένους μηχανισμούς αντίδρασης.

Τρίτον, το θεσμικό και επιχειρησιακό έλλειμμα της συμφωνίας δεν επιτρέπει τη σύγκριση με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.

Το ΝΑΤΟ είναι ένας θεσμικός μηχανισμός που στηρίζεται σε δεκαετίες κοινής στρατιωτικής εκπαίδευσης, διαλειτουργικότητας, διαδικασιών διοίκησης και ελέγχου, κοινών προτύπων, δομών σχεδιασμού και συνεχούς πολιτικο-στρατιωτικού συντονισμού.

Η Συμφωνία της Μέκκας δεν διαθέτει ακόμη αυτό το βάθος θεσμικής και επιχειρησιακής συγκρότησης.

Τέταρτο και σημαντικότερο, η ίδια η ρήτρα αμοιβαιότητας αποτελεί το μεγάλο τεστ της συμφωνίας. Το γεγονός ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον και των τριών, δημιουργεί μια ισχυρή πολιτική και αποτρεπτική δέσμευση.

Οι ανωτέρω παράμετροι αποκτούν ιδιαίτερη σημασία αν εξετάσει κανείς τη συμπεριφορά και τον τρόπο αντίδρασης της Σαουδικής Αραβίας μέσα στην κρίση.

Συγκεκριμένα, το Ριάντ βρίσκεται ήδη αντιμέτωπο με κλιμακούμενες επιθέσεις των Χούθι και σύμφωνα με πρόσφατες αναφορές, αναζητά πρόσθετη στρατιωτική και πληροφοριακή υποστήριξη από διαφορετικούς εταίρους.

Το Πακιστάν βρίσκεται μεταξύ αυτών, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι η Σαουδική Αραβία φέρεται να ζήτησε, μέσω των ΗΠΑ, τη συνδρομή του Ισραήλ σε επίπεδο πληροφοριών για τις θέσεις και τις επιχειρησιακές δυνατότητες των Χούθι.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, γιατί δείχνει ότι, όταν η απειλή μετατρέπεται από θεωρητικό σενάριο σε άμεση επιχειρησιακή ανάγκη, τα κράτη αναζητούν πρωτίστως εκείνες τις δυνατότητες που μπορούν να παραχθούν άμεσα και αποτελεσματικά, ανεξάρτητα από το εάν προέρχονται από τον στενό πυρήνα μιας νέας συμμαχίας.

Επίσης, αναδεικνύει εμφατικά το χάσμα ανάμεσα στην πολιτική δέσμευση και την επιχειρησιακή αξιοπιστία της συμφωνίας.

Γιατί τελικά, δεν αρκεί να υπογράφεις μια ρήτρα συλλογικής άμυνας. Πρέπει να μπορείς να αποδείξεις, ότι αυτή λειτουργεί όταν εμφανιστεί η πρώτη πραγματική κρίση.

Υπό αυτά τα δεδομένα, αναδεικνύεται για ακόμη μία φορά η διαχρονική παθογένεια στον τρόπο με τον οποίο στην Ελλάδα αναλύονται και σχολιάζονται οι διεθνείς εξελίξεις, καθώς κυριαρχεί η τάση να αντιμετωπίζεται κάθε νέα γεωπολιτική εξέλιξη ως ένα άμεσο παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος, στο οποίο εάν κάποιος ενισχύεται, η Ελλάδα αυτομάτως χάνει.

Η υπογραφή της Συμφωνίας της Μέκκας αποτέλεσε χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της λογικής.

Η πρώτη ανάγνωση μετά τη σύναψη της συμφωνίας στις αρχές Αυγούστου κινήθηκε σε μεγάλο βαθμό γύρω από τον κίνδυνο περιθωριοποίησης της Ελλάδας από τη νέα σχέση Ριάντ – Άγκυρας, την ανατροπή των ισορροπιών που είχε δημιουργήσει η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας – Σαουδικής Αραβίας και συνακόλουθα, την ανάγκη επανεξέτασης της ελληνικής στρατιωτικής παρουσίας στο Ριάντ.

Ακόμη και η συζήτηση για τους Patriot μετατοπίστηκε γρήγορα από το επιχειρησιακό ερώτημα της χρησιμότητας της αποστολής, στο γεωπολιτικό ερώτημα εάν η Ελλάδα θα πρέπει να διατηρεί στρατιωτική παρουσία σε μια χώρα που έχει πλέον υπογράψει συμφωνία αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής με την Τουρκία.

Επίσης, η πρόταση για μετατροπή της ανανέωσης της ελληνικής αποστολής από ετήσια σε μηνιαία διαδικασία αξιολόγησης, μπορεί να ιδωθεί ακριβώς υπό αυτό το πρίσμα.

Πρόκειται για μια αντίδραση που φαίνεται να διαμορφώθηκε υπό την πίεση της πρώτης ανάγνωσης μιας νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας, πριν ολοκληρωθεί η συνολική στρατηγική της αποκωδικοποίηση.

Γιατί η μηνιαία επανεξέταση της παραμονής των Patriot στη Σαουδική Αραβία δεν συνιστά από μόνη της στρατηγική απάντηση στη Συμφωνία της Μέκκας, αλλά μια σπασμωδική ενέργεια σε ένα νέο γεωπολιτικό δεδομένο, που κινδυνεύει να εγκλωβίσει την ελληνική εξωτερική στρατηγική σε ένα αδιέξοδο διαρκούς επανεκτίμησης και αμυντικής αναδίπλωσης, αντί να αναζητήσει τρόπους αξιοποίησης της υφιστάμενης ελληνικής παρουσίας για την αναβάθμιση της στρατηγικής της σχέσης με το Ριάντ.

Ειδικότερα, σε σχέση με το εν λόγω ζήτημα, η στρατηγική της χώρας για την παραμονή η όχι των Patriot στη Σαουδική Αραβία δεν πρέπει να καθορίζεται σε σχέση με το εάν το Ριάντ υπέγραψε τριμερή αμυντική συμφωνία με την Τουρκία και το Πακιστάν, αλλά από ένα ευρύτερο και σαφώς προσδιορισμένο σύνολο στρατηγικών κριτηρίων.

Στο πλαίσιο αυτό, πολύ σωστά ο Υπουργός Εξωτερικών κ. Γεραπετρίτης έχει επισημάνει ότι η στρατηγική σχέση Ελλάδας –Σαουδικής Αραβίας είναι «πολύ πάνω και πέρα από οποιαδήποτε ευκαιριακή συγκυρία» και ότι η απόφαση για την ελληνική συστοιχία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις γεωπολιτικές, διπλωματικές αλλά και επιχειρησιακές παραμέτρους.

Παράλληλα, έχει αναγνωριστεί η ευρύτερη αξία της αποστολής για την προστασία κρίσιμων υποδομών, την ενεργειακή ασφάλεια, την εκπαίδευση του προσωπικού και τη δοκιμή των συστημάτων σε πραγματικές συνθήκες.

Επίσης, δεν μπορεί από τη μία πλευρά να αναδεικνύεται επικοινωνιακά η επιχειρησιακή επιτυχία της ελληνικής συστοιχίας Patriot, όταν αυτή έχει αναχαιτίσει ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους και έχει αποδείξει στην πράξη την επιχειρησιακή της αξία για την προστασία κρίσιμων υποδομών της Σαουδικής Αραβίας, και από την άλλη, να αντιμετωπίζεται η ίδια παρουσία ως μια αποστολή που πρέπει να επανεξετάζεται διαρκώς με ορίζοντα την ενδεχόμενη απόσυρσή της.

Επομένως, εάν πράγματι αντιμετωπίζουμε τη Σαουδική Αραβία ως στρατηγικό εταίρο και την ελληνική παρουσία ως στοιχείο της ευρύτερης γεωπολιτικής μας θέσης στην περιοχή, τότε το ερώτημα δεν μπορεί να είναι απλώς εάν θα ανανεώνεται κάθε μήνα η παραμονή μιας πυροβολαρχίας, αλλά τι στρατηγική αξία μπορεί να παραχθεί από αυτή την παρουσία.

Μια τέτοια αξιολόγηση οδηγεί σε ένα εντελώς διαφορετικό ερώτημα.

Το ερώτημα δεν είναι «μένουν ή φεύγουν οι Patriot;», αλλά «πώς αξιοποιείται η ελληνική παρουσία ώστε να παραχθεί μεγαλύτερη στρατηγική αξία για την Ελλάδα;».

Η διαφορά δεν αφορά απλώς τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την κατάσταση, αλλά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε τη στρατηγική μας.

Στην πρώτη περίπτωση, η Ελλάδα αντιδρά σε μια εξέλιξη που δημιούργησε η Τουρκία, ενώ στη δεύτερη, επιχειρεί να αξιοποιήσει ένα υφιστάμενο ελληνικό πλεονέκτημα για να διαμορφώσει τις εξελίξεις.

Συνεπώς, η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα δεν πρέπει να προσεγγίζεται αποσπασματικά και σπασμωδικά, υπό την πίεση της εκάστοτε συγκυρίας, αλλά μέσα από μια συνολική στρατηγική ανάγνωση, η οποία θα αναζητά όχι μόνο τους νέους περιορισμούς αλλά και τις δυνατότητες που δημιουργούνται για την Ελλάδα, ώστε  να ενισχύσει τη στρατηγική της θέση.

Υπό το πρίσμα αυτό, οι τελευταίες κινήσεις του Ριάντ δείχνουν ότι η Σαουδική Αραβία δεν εγκαταλείπει τη στρατηγική της πολυμέρειας για να προσδεθεί σε έναν και μόνο άξονα.

Αντιθέτως, η συμπεριφορά της μέσα στην τρέχουσα κρίση δείχνει ότι αναζητά διαφορετικές δυνατότητες από διαφορετικούς εταίρους, ανάλογα με το τι μπορεί ο καθένας να της προσφέρει.

Η αναζήτηση συνδρομής από το Ισραήλ, μέσω αμερικανικής διαμεσολάβησης, είναι ενδεικτική ακριβώς αυτής της λογικής.

Το γεγονός αυτό, δημιουργεί διαφορετικά δεδομένα για την Ελλάδα.

Συγκεκριμένα, η Συμφωνία της Μέκκας δεν αποδυναμώνει ούτε ακυρώνει την ελληνική στρατηγική σχέση με το Ριάντ.

Αντίθετα, δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον μέσα στο οποίο η Ελλάδα, καλείται να επαναπροσδιορίσει το δικό της στρατηγικό αποτύπωμα.

Ειδικότερα, για την Ελλάδα, η εν εξελίξει κρίση μεταξύ Χούθι και Σαουδικής Αραβίας, αποτελεί ένα πραγματικό στρατηγικό παράθυρο ευκαιρίας.

Η Ελλάδα διαθέτει ήδη ένα σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς έχει διαμορφώσει μια θεσμοθετημένη στρατηγική σχέση με τη Σαουδική Αραβία, στρατιωτική συνεργασία και κυρίως, έχει διαθέσει μια ελληνική συστοιχία Patriot που βρίσκεται στο σαουδαραβικό έδαφος από το 2021 και προστατεύει κρίσιμες υποδομές της χώρας.

Η αποστολή έχει πλέον αποκτήσει πραγματική επιχειρησιακή εμπειρία, ενώ η Αθήνα και το Ριάντ συνεχίζουν να χαρακτηρίζουν τη σχέση τους στρατηγική.

Επομένως, η ελληνική απάντηση στη Συμφωνία της Μέκκας δεν θα πρέπει να είναι μια αντανακλαστική κίνηση απομάκρυνσης από τη Σαουδική Αραβία, αλλά η αναβάθμιση της ελληνικής προσφοράς προς τη Σαουδική Αραβία.

Απαιτείται επομένως, η μετατροπή αυτής της επιχειρησιακής παρουσίας σε μια ευρύτερη αμυντική στρατηγική συνεργασία με το Ριάντ, με επίκεντρο όχι μόνο την αντιαεροπορική άμυνα, αλλά και την προστασία κρίσιμων υποδομών, την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων συστημάτων, την ενεργειακή ασφάλεια, τη θαλάσσια ασφάλεια, την εκπαίδευση και τη μεταφορά τεχνογνωσίας, καθώς και τη συνεργασία στον αμυντικό και τεχνολογικό τομέα.

Με άλλα λόγια, η απάντηση της Ελλάδας στη νέα σχέση Ριάντ – Άγκυρας δεν πρέπει να είναι η αποχώρηση και η εγκατάλειψη του στρατηγικού χώρου που έχει ήδη δημιουργήσει στην περιοχή.

Μια τέτοια επιλογή θα κινδύνευε να επαναλάβει μια λανθασμένη επιλογή στρατηγικής αναδίπλωσης που έχει ήδη κοστίσει στην ελληνική εξωτερική πολιτική, όπως στην περίπτωση της Λιβύης, όπου η σταδιακή υποβάθμιση της ελληνικής διπλωματικής παρουσίας (η ελληνική πρεσβεία στην Τρίπολη υπολειτουργούσε από το 2011, έκλεισε οριστικά τον Ιούλιο 2014 και το 2021 επαναλειτούργησε), άφησε ένα σημαντικό κενό επιρροής, το οποίο αξιοποίησε η Τουρκία.

Υπό το πρίσμα αυτό, η στρατηγική επιλογή που πρέπει να ακολουθήσει η Ελλάδα είναι η επιδίωξη να προσφέρει στο Ριάντ περισσότερες και υψηλότερης προστιθέμενης αξίας δυνατότητες ασφάλειας όπως μια πολυεπίπεδη σχέση ασφάλειας, οικονομικής συνεργασίας, τεχνολογικής διασύνδεσης και γεωπολιτικής επιρροής.

Αυτή είναι η μεγάλη στρατηγική ευκαιρία για την Ελλάδα. Εάν κινηθεί με μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό, αξιοποιώντας την υφιστάμενη επιχειρησιακή της παρουσία, μπορεί όχι μόνο να περιορίσει τυχόν αρνητικές παρενέργειες από τη νέα περιφερειακή πραγματικότητα, αλλά και να ενισχύσει εκ νέου τον ρόλο της ως σταθερού και αξιόπιστου πυλώνα ειρήνης και ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.

Γιατί στο νέο περιβάλλον ασφάλειας της Μέσης Ανατολής, η πραγματική αξία ενός εταίρου δεν μετριέται από το πόσο δυνατά διατυπώνει τις δεσμεύσεις του, αλλά από το τι μπορεί να προσφέρει όταν η κρίση κτυπήσει την πόρτα του συμμάχου του.

Στην περίπτωση της Σαουδικής Αραβίας, η Ελλάδα έχει αποδείξει την πραγματική της αξία ως αξιόπιστου εταίρου όχι στα λόγια, αλλά με τις δεσμεύσεις της την ώρα της πραγματικής κρίσης. Συγκεκριμένα, την ώρα που η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει πραγματικές απειλές κατά της ασφάλειας και των κρίσιμων υποδομών της, η ελληνική στρατιωτική παρουσία βρίσκεται στο έδαφός της και συμβάλλει έμπρακτα στην προστασία της.

Αυτό είναι ένα επιχειρησιακό δεδομένο που αποκτά ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική αξία, σε μια περίοδο κατά την οποία το Ριάντ αναζητά στην πράξη τους εταίρους και τις δυνατότητες που μπορούν να ενισχύσουν την ασφάλειά του.

Το δεδομένο αυτό, δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια απλή αποστολή περιορισμένου χρονικού ορίζοντα, αλλά ως ένα στρατηγικό κεφάλαιο που μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την περαιτέρω αναβάθμιση της ελληνοσαουδαραβικής σχέσης.

Η Αθήνα συνεπώς, δεν χρειάζεται να απαντήσει στη νέα περιφερειακή πραγματικότητα με αναδίπλωση, αλλά με περισσότερη παρουσία, περισσότερη προσφορά και περισσότερη στρατηγική πρωτοβουλία.

Υπό το πρίσμα αυτό, το ζητούμενο για την Ελλάδα δεν είναι απλώς να διατηρήσει την παρουσία της στη Σαουδική Αραβία.

Είναι να μετατρέψει την υφιστάμενη επιχειρησιακή της παρουσία σε στρατηγική σχέση, την επιχειρησιακή αξιοπιστία σε διπλωματικό κεφάλαιο και τη συμβολή της στην ασφάλεια του Ριάντ, σε μια ευρύτερη ελληνική στρατηγική επιρροής στην περιοχή.

Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος
   Πολιτικός Επιστήμονας – Διεθνολόγος
 E-mail: konmpalo@gmail.com
WhatsApp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Vb87C9m2Jl8HfqccYV1y

Ελβετία: Η ουδετερότητα, πυλώνας της ελβετικής ταυτότητας, τίθεται σε ψηφοφορία

Από
Έμβολος
-

Οι Ελβετοί θα ψηφίσουν την προσεχή Κυριακή επί μιας πρότασης για την ενίσχυση της ουδετερότητας της χώρας, εν μέσω ανησυχίας ότι μια ψήφος «όχι», που προβλέπεται να επικρατήσει με βάση τις δημοσκοπήσεις, θα ερμηνευτεί στο εξωτερικό ως αποκήρυξη αυτής της αρχής, τόσο αναπόσπαστης για την ελβετική ταυτότητα.

Οι Ελβετοί είναι βαθιά συνδεδεμένοι με την ουδετερότητα, αλλά ο ορισμός της μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο διαφωνίας, όπως προκύπτει από αυτή τη συζήτηση σχετικά με την καταχώρηση μιας αυστηρής ουδετερότητας στο Σύνταγμα. Οι αρχικές δημοσκοπήσεις προέβλεπαν οριακό αποτέλεσμα.

Ωστόσο, οι δύο πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις που δημοσιεύθηκαν την περασμένη εβδομάδα δείχνουν ότι η μεγάλη πλειοψηφία των ψηφοφόρων – πολύ πάνω από 60% – απορρίπτει την πρωτοβουλία, ευθυγραμμιζόμενη με τη θέση της κυβέρνησης.

Ριζωμένη στην ελβετική ιστορία εδώ και αιώνες, η ουδετερότητα της Ελβετίας έχει αναγνωριστεί από το διεθνές δίκαιο από το 1815 και κατοχυρωθεί στο ομοσπονδιακό Σύνταγμα από το 1848, με το αλπικό έθνος να απέχει από το να παίρνει θέση σε πολέμους μεταξύ τρίτων κρατών.

Αλλά η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και η υιοθέτηση από την Ελβετία κυρώσεων της ΕΕ κατά της Μόσχας έχουν επαναφέρει τον διάλογο για την ουδετερότητα. Η οργάνωση Pro Suisse, η οποία ξεκίνησε τη δημοφιλή πρωτοβουλία «Διασφάλιση της Ελβετικής Ουδετερότητας», στοχεύει να επιβάλει έναν αυστηρότερο ορισμό.

«Η πυξίδα μας πρέπει να είναι ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου. Και τον έχουμε χάσει τα τελευταία χρόνια, λαμβάνοντας πολύ ισχυρές θέσεις εναντίον της Ρωσίας, αλλά αντίθετα, εξαιρετικά αδύναμες θέσεις εναντίον του Ισραήλ, το οποίο παραβιάζει το διεθνές δίκαιο όσο και η Ρωσία», δήλωσε στο AFP ο Ζαν-Ντανιέλ Ρους, Ελβετός πρώην διπλωμάτης και συνιδρυτής του Κέντρου της Γενεύης για την Ουδετερότητα.

Την Κυριακή, «έχουμε την ευκαιρία να αποκαταστήσουμε την αξιοπιστία της ουδετερότητας», είπε. Η Μόσχα, η οποία κατηγορεί τη Βέρνη ότι εγκατέλειψε την ουδετερότητά της ευθυγραμμιζόμενη με τις κυρώσεις της ΕΕ, χαιρέτισε την πρωτοβουλία, την οποία ορισμένοι αντίπαλοι του κειμένου έχουν χαρακτηρίσει «φιλορωσική». «Ο Πούτιν θα έτριβε τα χέρια του αν δεχόμασταν αυτή την πρωτοβουλία», προειδοποίησε πρόσφατα ο Σοσιαλιστής βουλευτής Σαμιέλ Μπενταάν κατά τη διάρκεια συζήτησης.

— «Περιθώριο ελιγμών»—

Στο ισχύον ελβετικό ομοσπονδιακό Σύνταγμα η ουδετερότητα δεν ορίζεται λεπτομερώς σε ειδικό άρθρο, αλλά αντικατοπτρίζεται στις εξουσίες του κοινοβουλίου και της κυβέρνησης.

Η πρωτοβουλία προτείνει επομένως να κατοχυρωθεί ρητά στο Σύνταγμα μια ελβετική ουδετερότητα “διαρκής και ένοπλη” και η απαγόρευση ένταξης σε οποιαδήποτε «στρατιωτική ή αμυντική συμμαχία», όπως το ΝΑΤΟ, εκτός από περιπτώσεις επίθεσης ή προετοιμασίας επίθεσης εναντίον της Ελβετίας.

Το Σύνταγμα θα απαγορεύει επίσης στην Ελβετία να επιβάλλει κυρώσεις κατά ενός εμπόλεμου κράτους, με εξαίρεση εκείνες που αποφασίζονται από τον ΟΗΕ. Όλοι οι συμμετέχοντες στη συζήτηση δηλώνουν ότι θέλουν να διατηρήσουν την ελβετική ουδετερότητα. Ωστόσο, η κυβέρνηση και το κοινοβούλιο απέρριψαν την πρωτοβουλία, θεωρώντας την πολύ άκαμπτη και υποστηρίζοντας ότι θα μείωνε το περιθώριο ελιγμών της χώρας σε ένα πλαίσιο υψηλών γεωπολιτικών εντάσεων.

«Για 180 χρόνια, από τη γέννηση της Ελβετίας, η ουδετερότητα μας επέτρεψε να αποφύγουμε τον πόλεμο», αλλά «έχει πάντα χρησιμοποιηθεί με κάποιο βαθμό ευελιξίας», δήλωσε ο Ελβετός υπουργός Εξωτερικών Ινιάτσιο Κασίς στο ελβετικό δημόσιο ραδιόφωνο.

«Η ουδετερότητα δεν σημαίνει αδιαφορία. Η ουδετερότητα δεν σημαίνει ότι η Ελβετία κάνει τα στραβά μάτια όταν υπάρχει παραβίαση των διεθνών κανόνων», δήλωσε ο ίδιος. Μεταξύ των βασικών ελβετικών κομμάτων, μόνο το Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα (ριζοσπαστική δεξιά), η μεγαλύτερη πολιτική δύναμη της χώρας, υποστηρίζει την πρωτοβουλία, με την οποία συνδέεται στενά.

Η πρωτοβουλία, ωστόσο, έχει λάβει κάποια υποστήριξη από όλο το πολιτικό φάσμα. Για παράδειγμα, ο Σαμιέλ Σομαρουγκά, γενικός ιατρός χωρίς κάποια κομματική ταυτότητα, γιος σοσιαλιστή βουλευτή και εγγονός πρώην προέδρου της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού, αγωνίστηκε ενεργά για να υπερασπιστεί την πρόταση.

Μιλώντας στο AFP εξέφρασε την ανησυχία του ότι η Ελβετία θα «βυθιζόταν» χωρίς αυστηρότερη ουδετερότητα, πιστεύοντας ότι η απόρριψη της πρωτοβουλίας θα ερμηνευόταν διεθνώς ως «αποποίηση» της ουδετερότητας. «Ο φόβος μου είναι ότι θα ενταχθούμε στο ΝΑΤΟ» και ότι η Ελβετία θα χάσει τον ρόλο της ως μεσολαβητή, καθώς και την ιδιότητά της ως χώρας που φιλοξενεί πολλούς διεθνείς οργανισμούς», είπε.

Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, οι Ελβετοί αναμένεται επίσης να απορρίψουν μια άλλη πρωτοβουλία που θα τεθεί σε ψηφοφορία την Κυριακή, η οποία στοχεύει στην αύξηση του ποσοστού επισιτιστικής αυτάρκειας της χώρας στο 70% εντός δέκα ετών, σε σύγκριση με 42% το 2024.

ΑΠΕ-ΜΠΕ
123...18,307Σελίδα 1 από 18,307