«Ξερά κλαδιά» απειλούν τα ροδάκινα στη Βόρεια Ελλάδα – Ψηφιακή καταγραφή, ισραηλινή άρδευση και έλλειψη εργατών γης

Από την Πέλλα μέχρι τον Έβρο εξαπλώνεται το φαινόμενο των «ξερών κλαδιών» στις ροδακινοκαλλιέργειες, προκαλώντας έντονη ανησυχία στους παραγωγούς και αβεβαιότητα για τη φετινή παραγωγή συμπύρηνου ροδάκινου. Την ίδια ώρα, η νεοσύστατη Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ροδάκινων ετοιμάζεται να θέσει σε λειτουργία, μέσα στην επόμενη εβδομάδα, ειδική ψηφιακή πλατφόρμα καταγραφής των προσβολών, σε μια προσπάθεια να αποτυπωθεί με ακρίβεια η έκταση του προβλήματος και να συγκεντρωθούν κρίσιμα στοιχεία για τη διερεύνηση των αιτιών του.

Με τα τηλεφωνήματα από παραγωγούς να αυξάνονται καθημερινά και τις προσβολές να εμφανίζονται πλέον σε ολοένα και περισσότερες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, το φαινόμενο των «ξερών κλαδιών» εξελίσσεται σε νέα σοβαρή απειλή για τις ροδακινοκαλλιέργειες.

Όπως επισημαίνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Χρήστος Γιαννακάκης, πρόεδρος της Κοινοπραξίας Συνεταιρισμών Ημαθίας, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Εθνικής Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ), οι πρώτες ενδείξεις είχαν καταγραφεί το 2023 στην Πέλλα, ωστόσο φέτος το πρόβλημα παρουσιάζει εξάπλωση, πιθανότατα λόγω ευνοϊκών κλιματολογικών συνθηκών. Το φαινόμενο πλήττει κυρίως συμπύρηνα ροδάκινα και συγκεκριμένες ποικιλίες υψηλής παραγωγικής δυναμικής, ενώ ήδη έχουν εντοπιστεί κρούσματα σε Πέλλα, Ημαθία, Λάρισα και Έβρο, με φόβους ότι η εξάπλωση συνεχίζεται.

Στο πλαίσιο αυτό, η νεοσύστατη Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ροδάκινων προχωρά στη δημιουργία ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας, η οποία αναμένεται να «τρέξει» μέσα στην επόμενη εβδομάδα και θα επιτρέπει την οργανωμένη καταγραφή των περιστατικών από γεωπόνους και παραγωγούς, με φωτογραφικό υλικό και διασταύρωση στοιχείων, ώστε να υπάρξει για πρώτη φορά πλήρης εικόνα της έκτασης και της έντασης του φαινομένου.

Σύμφωνα με τον κ. Γιαννακάκη, τα πρώτα δείγματα που εξετάστηκαν στο Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο «δείχνουν» προς την κατεύθυνση μύκητα, χωρίς ωστόσο να έχει αποκλειστεί το ενδεχόμενο εμπλοκής κάποιου εντόμου. Για τον λόγο αυτό συγκροτείται επιστημονική ομάδα με τη συμμετοχή του Μπενάκειου, πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και του ΕΛΓΟ-Δήμητρα, που θα είναι ο φορέας υλοποίησης του διετούς προγράμματος. Στόχος είναι να διερευνηθούν τα ακριβή αίτια του φαινομένου, αλλά και οι ενδεδειγμένοι τρόποι αντιμετώπισής του.

«Φέτος, λόγω συγκεκριμένων κλιματολογικών συνθηκών, το φαινόμενο είχε ευρεία εξάπλωση», αναφέρει χαρακτηριστικά ο αντιπρόεδρος της ΕΘΕΑΣ, σημειώνοντας ότι οι αναφορές παραγωγών αυξήθηκαν κατακόρυφα τις τελευταίες περίπου 15 ημέρες.

Ψηφιακή καταγραφή με φωτογραφίες και ευθύνη γεωπόνου

Η ειδική ψηφιακή πλατφόρμα που δημιουργείται από την Εθνική Διεπαγγελματική Ροδάκινου αποτελεί συνέχεια της περσινής εφαρμογής που χρησιμοποιήθηκε για την καταγραφή των παραμορφωμένων ροδάκινων. Αυτή τη φορά, ωστόσο, το σύστημα θα είναι πιο αυστηρό ως προς την τεκμηρίωση των δηλώσεων.

Κάθε καταχώριση, όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Γιαννακάκης, θα συνοδεύεται από φωτογραφίες του αγροτεμαχίου από προκαθορισμένα σημεία λήψης, ώστε να αποφεύγονται ανακριβείς ή ψευδείς δηλώσεις, ενώ θα απαιτείται και υπεύθυνη δήλωση του επιβλέποντος γεωπόνου, ότι το φαινόμενο υφίσταται πράγματι στη συγκεκριμένη καλλιέργεια. Η πλατφόρμα θα καλύπτει όλες τις περιοχές όπου καλλιεργούνται ροδάκινα, από την Κεντρική Μακεδονία έως τη Λάρισα και τμήματα της Δυτικής Μακεδονίας.

«Με αυτόν τον τρόπο θα έχουμε ακριβή αποτύπωση της έκτασης του φαινομένου και των περιοχών που πλήττονται», επισημαίνει ο κ. Γιαννακάκης.

Πλήγμα κυρίως στο συμπύρηνο ροδάκινο- Τι σημαίνουν τα «ξερά κλαδιά» για την παραγωγή

Το πρόβλημα φαίνεται να πλήττει κυρίως το συμπύρηνο ροδάκινο και ειδικότερα ποικιλίες όπως οι «Κατερίνα», «Άνδρος» και «Έβερτ», οι οποίες θεωρούνται από τις πλέον παραγωγικές. Αντίθετα, μικρότερη φαίνεται να είναι -μέχρι στιγμής- η επίδραση στα επιτραπέζια ροδάκινα. Παράλληλα, σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, αντίστοιχα συμπτώματα έχουν εμφανιστεί και σε καλλιέργειες αμυγδάλου, κυρίως στην περιοχή της Λάρισας, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά.

Το φαινόμενο οδηγεί σε ξήρανση τμημάτων του δέντρου, με αποτέλεσμα τα προσβεβλημένα κλαδιά να πρέπει να αφαιρούνται άμεσα και να καταστρέφονται -διά της καύσης-, χωρίς να παραμένουν μέσα στις καλλιέργειες. «Το κλαδί καταστρέφεται και πρέπει να αφαιρεθεί και να καεί. Δεν πρέπει να μένει στο χωράφι», τονίζει ο κ. Γιαννακάκης.

Όπως εξηγεί, τα δέντρα μπορούν να ανακάμψουν, ωστόσο δεν είναι ακόμη γνωστό πόσος χρόνος απαιτείται μέχρι να επανέλθουν σε πλήρη παραγωγική δυναμικότητα.

Την ίδια στιγμή, ξεκαθαρίζει ότι για τις φετινές προσβολές οι δυνατότητες παρέμβασης είναι περιορισμένες, καθώς «το πρόβλημα έχει ήδη περάσει μέσα στον ιστό του φυτού». Οι παρεμβάσεις που εξετάζονται αφορούν κυρίως την πρόληψη και την προστασία της επόμενης καλλιεργητικής περιόδου, με πιθανές μυκητολογικές επεμβάσεις σε συγκεκριμένα χρονικά στάδια.

Σε υποχώρηση τα «παραμορφωμένα»

Πιο αισιόδοξη εμφανίζεται η εικόνα για το περσινό φαινόμενο των παραμορφωμένων ροδάκινων, καθώς, όπως αναφέρει ο αντιπρόεδρος της ΕΘΕΑΣ, η χρήση κυρίως του θειασβεστίου συνέβαλε σημαντικά στον περιορισμό του προβλήματος.

«Το φαινόμενο υπάρχει ακόμη αλλά σε πολύ μικρή κλίμακα. Βρέθηκε λύση κυρίως με το θειασβέστιο, που είναι και οικονομικό σκεύασμα», σημειώνει.

Ισραηλινή τεχνολογία άρδευσης με λιγότερο νερό και μεγαλύτερη παραγωγή

Ο κ. Γιαννακάκης αναφέρθηκε επίσης σε πιλοτική συνεργασία με ισραηλινή εταιρεία για την εγκατάσταση καινοτόμου συστήματος άρδευσης σε καλλιέργεια βερίκοκων στην περιοχή της Αγίας Μαρίνας Ημαθίας. Σύμφωνα με τον ίδιο, το σύστημα υπόσχεται έως και 50% εξοικονόμηση νερού, σημαντική μείωση στη χρήση λιπασμάτων και ταυτόχρονα αύξηση της παραγωγικότητας, η οποία -ανάλογα με την καλλιέργεια- μπορεί να φτάσει ακόμη και το 100%. Τα πρώτα αποτελέσματα της εφαρμογής αναμένονται έως τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο.

«Καμπανάκι» για τους εργάτες γης

Την ίδια ώρα, ιδιαίτερα οξύ παραμένει το πρόβλημα έλλειψης εργατών γης, με τις ανάγκες -σύμφωνα με τον κ. Γιαννακάκη- να ξεπερνούν πλέον τις 40.000 θέσεις πανελλαδικά.

Όπως εξηγεί, πολλοί εργάτες που απασχολούνταν τα προηγούμενα χρόνια σε θερμοκήπια και καλλιέργειες φράουλας έχουν μετακινηθεί σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης αναζητώντας υψηλότερες αμοιβές.

Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΘΕΑΣ έχει ήδη ξεκινήσει διαδικασίες μετάκλησης εργατών από την Αίγυπτο, ενώ -όπως λέει- επιτεύχθηκε συμφωνία με την αιγυπτιακή πλευρά ώστε η μετακίνηση να γίνεται μέσω συγκεκριμένων ταξιδιωτικών γραφείων και αεροπορικής εταιρείας. «Σήμερα υπάρχει τεράστιο πρόβλημα. Οι παραγωγοί προσπαθούν να καλύψουν τα κενά όπως μπορούν», υπογραμμίζει.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

«ΚΛΙΜΑΚΑ»: Η πρόληψη της αυτοκτονίας στην παιδική και εφηβική ηλικία -Αύξηση αυτοκτονιών στις ηλικίες 15–19 ετών

Το σοκ και ο προβληματισμός που προκαλεί η είδηση δύο ανήλικων κοριτσιών να πέφτουν μαζί από ταράτσα επαναφέρουν με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο το ζήτημα της ψυχικής υγείας των παιδιών και εφήβων και των μηχανισμών πρόληψης της αυτοκτονίας.

«Πώς φτάνουν δύο ανήλικα κορίτσια στο σημείο να πέσουν μαζί από μια ταράτσα; Το ερώτημα αυτό δεν πρέπει να αφήνει αδιάφορη καμία κοινωνία», αναφέρουν οι ειδικοί επιστήμονες από το  Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας-Παρατηρητήριο Αυτοκτονιών, ΚΛΙΜΑΚΑ-Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018- που εργάζονται καθημερινά στο πεδίο της πρόληψης της αυτοκτονίας. Τονίζουν ότι η αυτοκαταστροφική συμπεριφορά δεν αποτελεί μια «ξαφνική» ή ακατανόητη αντίδραση.

 Τα διαθέσιμα δεδομένα του Παρατηρητηρίου Αυτοκτονιών της ΚΛΙΜΑΚΑ καταγράφουν διαχρονικά περιστατικά αυτοκτονιών σε πολύ μικρές ηλικίες. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι ήδη μέσα στους πρώτους μήνες του 2026 καταγράφεται αύξηση στις ηλικίες 15-19 ετών, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών πρόληψης, έγκαιρης παρέμβασης και υποστήριξης της ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων.

Αυτοκτονίες παιδιών και εφήβων στην Ελλάδα: Στατιστικά στοιχεία 2022-2026

Το 2022, αυτοκτόνησαν 4 παιδιά ηλικίας 12-14 ετών και 7 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών.

Το 2023, αυτοκτόνησε 1 παιδί ηλικίας 12-14 ετών και 9 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών.

Το 2024, αυτοκτόνησαν 3 παιδιά ηλικίας 12-14 ετών και 7 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών.

Το 2025, αυτοκτόνησε 1 παιδί ηλικίας 12-14 ετών και 6 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών και

το 2026 αυτοκτόνησε 1 παιδί ηλικίας 12-14 ετών και 8 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών.

Όπως επισημαίνει η «ΚΛΙΜΑΚΑ», η αυτοκτονικότητα δεν αποτελεί ένα αιφνίδιο ή μονοπαραγοντικό γεγονός, αλλά μια πολυπαραγοντική και δυναμική διαδικασία με σημαντικές γενετικές συνιστώσες. Ιδιαίτερα στην εφηβεία, η ψυχική δυσφορία συχνά δεν εκφράζεται με τρόπο άμεσα αναγνωρίσιμο από το περιβάλλον, ενώ η αίσθηση αδιεξόδου, η συναισθηματική απορρύθμιση, η απομόνωση και η δυσκολία διαχείρισης επώδυνων εμπειριών μπορεί να παραμένουν αόρατες μέχρι την εκδήλωση μιας κρίσιμης κατάστασης που θα κινητοποιήσει την ευαλωτότητά τους».

Υπογραμμίζει ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση «δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τι ακριβώς συνέβη, ούτε να προχωρούμε σε αυθαίρετα συμπεράσματα χωρίς ολοκληρωμένη επιστημονική διερεύνηση. Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι τέτοιες περιπτώσεις αναδεικνύουν την ανάγκη έγκαιρης επαγγελματικής υποστήριξης παιδιών και εφήβων που βιώνουν σοβαρή ψυχική δυσφορία».

Το περιστατικό επαναφέρει ένα κρίσιμο ερώτημα: τι είναι αυτό που δυσκολεύει τόσο τους εφήβους να εκφράσουν την ψυχική τους δυσφορία και να αναζητήσουν βοήθεια εγκαίρως;

Η «ΚΛΙΜΑΚΑ» απαντά: «Η σύγχρονη επιστημονική γνώση δείχνει ότι η ψυχική ευαλωτότητα δεν διαμορφώνεται αποκομμένα από το περιβάλλον. Αντιθέτως, η ποιότητα των σχέσεων, η αίσθηση ασφάλειας, η συναισθηματική διαθεσιμότητα και η ύπαρξη υποστηρικτικών πλαισίων μπορούν να λειτουργήσουν προστατευτικά απέναντι στην επιβάρυνση και την εκδήλωση αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς, ιδιαίτερα στην εφηβική ηλικία. Υπό αυτό το πρίσμα, η πρόληψη δεν αφορά μόνο την αντιμετώπιση της κρίσης, αλλά και τη δημιουργία «ασφαλών» οικογενειακών, σχολικών και κοινωνικών περιβαλλόντων που επιτρέπουν στο άτομο να εκφράσει εγκαίρως τον ψυχικό του πόνο».

Καταλήγει ότι «η πρόληψη της αυτοκτονίας στην παιδική και εφηβική ηλικία δεν μπορεί να περιορίζεται στην εκ των υστέρων διαχείριση τραγικών γεγονότων. Απαιτεί τη συστηματική ενίσχυση των δομών ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους, την εκπαίδευση οικογενειών και σχολικών κοινοτήτων στην έγκαιρη αναγνώριση της ψυχικής επιβάρυνσης, την αποστιγματοποίηση της αναζήτησης βοήθειας και την ανάπτυξη μηχανισμών έγκαιρης παρέμβασης πριν από την εκδήλωση κρίσιμων καταστάσεων».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στις κάλπες σήμερα οι φοιτητές

 Σήμερα, Τετάρτη, πραγματοποιούνται οι φοιτητικές εκλογές στα πανεπιστήμια της επικράτειας.

Στο επίκεντρο των φετινών εκλογών βρίσκεται η «ταυτότητα» του ελληνικού πανεπιστημίου την επόμενη ημέρα: αναθεώρηση του άρθρου 16, αναβάθμιση των δημοσίων πανεπιστημίων, ασφάλεια και φοιτητική μέριμνα, είναι μερικά από τα ζητήματα που οι φοιτητικές παρατάξεις έχουν προτάξει.

Ως είθισται, λόγω της διεξαγωγής των εκλογών, σήμερα δεν θα πραγματοποιηθούν μαθήματα στα πανεπιστήμια, προκειμένου να διευκολυνθεί η συμμετοχή των φοιτητών σε αυτές.

Οι κάλπες ανοίγουν στις 7 το πρωί και θα παραμείνουν ανοικτές έως τις 7 το απόγευμα. Οι φοιτητές θα πρέπει να έχουν μαζί τους κάποιο επίσημο έγγραφο ταυτοποίησης (ταυτότητα, διαβατήριο ή δίπλωμα οδήγησης), για να μπορέσουν να ψηφίσουν.

ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Εικοσιτετράωρη απεργία της ΑΔΕΔΥ σήμερα – Τι διεκδικεί

Εικοσιτετράωρη πανδημοσιοϋπαλληλική απεργία κήρυξε για σήμερα η ΑΔΕΔΥ.

Παράλληλα, η Εκτελεστική Επιτροπή της ΑΔΕΔΥ καλεί όλες και όλους τους εργαζόμενους στο Δημόσιο, τους ανέργους, τους νέους και τις νέες, να συμμετάσχουν μαζικά στην απεργιακή συγκέντρωση στην Αθήνα σήμερα, Τετάρτη 13 Μαΐου 2026, στις 10:30 π.μ., στην πλατεία Κλαυθμώνος και στους χώρους συγκέντρωσης που έχουν ορίσει τα νομαρχιακά τμήματα σε όλη τη χώρα.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, οι διεκδικήσεις είναι οι εξής:

«- Υπεράσπιση του θεσμού της μονιμότητας.

– Επαναφορά του 13ου και του 14ου μισθού.

– Πραγματικές αυξήσεις στους μισθούς για αξιοπρεπή διαβίωση.

– Κατάργηση της εισφοράς 2% για την ανεργία.

– Ξεπάγωμα των μισθολογικών κλιμακίων της διετίας 2016-2017.

– Αύξηση του αφορολόγητου ορίου στις 12.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 3.000 ευρώ για κάθε παιδί.

– Επέκταση και ενίσχυση του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας.

– Μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού στο Δημόσιο, ιδιαίτερα σε υγεία, παιδεία και κοινωνική ασφάλιση.

– Ουσιαστική ενίσχυση του ΕΣΥ με γενναία χρηματοδότηση.

– Κατάργηση αντεργατικών νόμων και του νέου πειθαρχικού δικαίου.

– Προστασία των δημόσιων αγαθών και όχι στις ιδιωτικοποιήσεις».

Στην απεργία της ΑΔΕΔΥ συμμετέχουν γιατροί και εργαζόμενοι στα δημόσια νοσοκομεία

Στην 24ωρη απεργία της ΑΔΕΔΥ συμμετέχουν γιατροί και εργαζόμενοι στα δημόσια νοσοκομεία. Ζητούν την επίλυση θεσμικών και οικονομικών αιτημάτων.

Με κεντρικό σύνθημα «Ως εδώ», η Ομοσπονδία Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδας (ΟΕΝΓΕ) κάνει λόγο για υποστελέχωση των δημόσιων νοσοκομείων, εξαντλητικές συνθήκες εργασίας και συνεχή υποβάθμιση των αποδοχών τους.

Οι νοσοκομειακοί γιατροί διεκδικούν μεταξύ άλλων διπλασιασμό μισθών, μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού και ουσιαστική ενίσχυση του δημόσιου συστήματος Υγείας.

Με 24ωρη απεργία συμμετέχει στην κινητοποίηση και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στα Δημόσια Νοσοκομεία (ΠΟΕΔΗΝ).

«Αποκτήσαμε στο ΕΣΥ υπερσύγχρονο ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό, πρωτίστως από δωρεές και κοινοτικά κονδύλια, δευτερευόντως από εθνικούς πόρους (λόγω της γνωστής υποχρηματοδότησης του συστήματος), γίνονται υπεραπαραίτητα έργα κτιριακών αναβαθμίσεων των υγειονομικών μονάδων που σε πολλές περιπτώσεις στο παρελθόν κινδύνεψαν ασθενείς και προσωπικό από πτώσεις σοβάδων και άλλων δυσλειτουργιών. Προσωπικό όμως δεν έχουμε να τα δουλέψουμε προς όφελος των ασθενών. Παρότι γίνονται προκηρύξεις το ισοζύγιο προσλήψεων αποχωρήσεων είναι αρνητικό», αναφέρει η Ομοσπονδία.

«Πρέπει να ληφθούν μέτρα, προκειμένου να καταστεί ελκυστικό το ΕΣΥ για εργασία. Μέτρα όπως επαρκή χρηματοδότηση και στελέχωση, μονιμοποίηση των συμβασιούχων, αυξήσεις μισθών, αύξηση ωρομισθίου, κίνητρα», τονίζει η ΠΟΕΔΗΝ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Fuel Pass III: Πάνω από 2,5 εκατ. δικαιούχοι και 113 εκατ. ευρώ για την απορρόφηση των πιέσεων από την κρίση στη Μέση Ανατολή

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η νέα διεθνής ενεργειακή αναταραχή οδήγησαν την κυβέρνηση να προχωρήσει στην ενεργοποίηση του Fuel Pass III, επιχειρώντας να ανακόψει τις πιέσεις πριν αυτές μεταφερθούν στην αγορά και στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

   Ο απολογισμός του προγράμματος δείχνει ότι συνολικά, 2.559.592 δικαιούχοι εντάχθηκαν στο Fuel Pass III, με το συνολικό ύψος της ενίσχυσης να φτάνει τα 113.085.905 ευρώ. Από αυτούς, 1.597.127 επέλεξαν την πίστωση του ποσού σε τραπεζικό λογαριασμό, λαμβάνοντας συνολικά 65.102.285 ευρώ, ενώ 962.465 δικαιούχοι προτίμησαν τη χρήση ψηφιακής χρεωστικής κάρτας, μέσω της οποίας διατέθηκαν 47.983.620 ευρώ.

   Κεντρικό ρόλο στην υλοποίηση του προγράμματος είχαν το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με τους υπουργούς Δημήτρη Παπαστεργίου και Κυριάκο Πιερρακάκη να συντονίζουν την εφαρμογή του μέτρου, δίνοντας έμφαση στην ταχύτητα, στη διαφάνεια και στην αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων για την εξυπηρέτηση των δικαιούχων.

   Ο βασικός στόχος του μέτρου ήταν διπλός: αφενός να στηριχθεί το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών σε μια περίοδο αυξημένου ενεργειακού κόστους και αφετέρου να αποφευχθεί ένα νέο πληθωριστικό σοκ που θα επηρέαζε συνολικά την οικονομία και θα δημιουργούσε πιέσεις στις προβλέψεις του κρατικού προϋπολογισμού.

   Το Fuel Pass III λειτούργησε έτσι ως εργαλείο άμεσης παρέμβασης σε μια περίοδο διεθνούς αβεβαιότητας, αξιοποιώντας την εμπειρία που είχε αποκτηθεί από τα αντίστοιχα μέτρα της ενεργειακής κρίσης του 2022, όταν ο πόλεμος στην Ουκρανία είχε προκαλέσει εκρηκτικές αυξήσεις στις τιμές ενέργειας.

   Το πρόγραμμα διατήρησε στοχευμένα εισοδηματικά κριτήρια, με στόχο η ενίσχυση να κατευθυνθεί κυρίως σε νοικοκυριά που επηρεάζονταν περισσότερο από τις αυξήσεις στο κόστος μετακίνησης. Το εισοδηματικό όριο είχε οριστεί στις 25.000 ευρώ για άγαμους και στις 35.000 ευρώ για έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο. Για τις μονογονεϊκές οικογένειες, το όριο διαμορφώθηκε στις 39.000 ευρώ, με αντίστοιχες προσαυξήσεις ανά παιδί.

   Η ενίσχυση διαφοροποιήθηκε ανάλογα με το όχημα και την περιοχή κατοικίας. Για αυτοκίνητα στην ηπειρωτική Ελλάδα, η επιδότηση ανήλθε σε 50 ευρώ μέσω ψηφιακής κάρτας και 40 ευρώ μέσω τραπεζικού λογαριασμού, ενώ για τις νησιωτικές περιοχές τα ποσά αυξήθηκαν στα 60 και 50 ευρώ αντίστοιχα. Για μοτοσικλέτες και μοτοποδήλατα, τα ποσά κυμάνθηκαν από 25 έως 35 ευρώ.

   Το στοιχείο που ξεχώρισε στο Fuel Pass III ήταν η διευρυμένη χρήση της ψηφιακής κάρτας. Σε αντίθεση με τα προηγούμενα προγράμματα, η κάρτα δεν περιορίστηκε αποκλειστικά στην αγορά καυσίμων, αλλά μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και για μετακινήσεις με μέσα μαζικής μεταφοράς ή ταξί, ενισχύοντας την ευελιξία των δικαιούχων και προσαρμόζοντας το μέτρο στις πραγματικές ανάγκες μετακίνησης. Το υπόλοιπο της κάρτας θα παραμείνει διαθέσιμο έως τις 31 Ιουλίου 2026, χωρίς δυνατότητα ανάληψης μετρητών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Συνεχίζεται το διπλωματικό αδιέξοδο στη Μέση Ανατολή – Στο Πεκίνο απόψε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντ. Τραμπ

 Το διπλωματικό αδιέξοδο παρατείνεται στη Μέση Ανατολή: Η ιρανική κυβέρνηση απέκλεισε χθες Τρίτη την ιδέα να τροποποιήσει τις προτάσεις της, επιδιώκοντας συμβιβασμό για να τερματιστεί με διάρκεια ο πόλεμος, που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έκρινε πως είναι «εντελώς απαράδεκτες», «για τα σκουπίδια».

   «Δεν υπάρχει εναλλακτική επιλογή πέραν της αποδοχής των δικαιωμάτων του ιρανικού λαού, όπως παρατίθενται στην πρόταση 14 σημείων. Οποιαδήποτε άλλη προσέγγιση θα είναι εντελώς άκαρπη», ανέφερε μέσω X ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, επικεφαλής διαπραγματευτής της Ισλαμικής Δημοκρατίας, έναν και πλέον μήνα αφότου κηρύχθηκε η εύθραυστη κατάπαυση του πυρός.

   Ο κ. Γαλιμπάφ, απόστρατος υποστράτηγος των Φρουρών της Επανάστασης, σήμερα πρόεδρος του κοινοβουλίου, έκρινε ακόμη, αναφερόμενος στους αμερικανούς διαπραγματευτές, πως «όσο περισσότερο σέρνουν τα πόδια τους, τόσο μεγαλύτερο τίμημα θα πληρώνουν οι αμερικανοί φορολογούμενοι», καθώς οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν στα ύψη.

   Η τοποθέτησή του μοιάζει με ανταπάντηση στον Ντόναλντ Τραμπ, που απέρριψε την ιρανική αντιπρόταση και παρομοίασε την κατάπαυση του πυρός από την 8η Απριλίου με ασθενή σε «μηχανική υποστήριξη της αναπνοής».

   Το περιεχόμενο της αρχικής πρότασης της Ουάσιγκτον στην Τεχεράνη δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

   Σύμφωνα με κάποια ΜΜΕ, περιείχε πρωτόκολλο συμφωνίας για να τερματιστούν οι εχθροπραξίες, οι οποίες στοίχισαν τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους–στη μεγάλη πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο–αφότου άρχισε ο πόλεμος την 28η Φεβρουαρίου, καθώς και πλαίσιο διαπραγμάτευσης για το ζήτημα του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Μέλλον «αβέβαιο»

   Στην απάντησή της, η Τεχεράνη απαιτεί άμεσο τερματισμό του πολέμου σε όλη την περιφέρεια, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, όπου οι ανταλλαγές πυρών του στρατού του Ισραήλ και του σιιτικού κινήματος Χεζμπολά δεν σταματούν, παρότι έχει στη θεωρία τεθεί σε εφαρμογή χωριστή κατάπαυση του πυρός.

   Ακόμη, η ιρανική κυβέρνηση αξίωσε να αρθεί ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό και να αποδεσμευτούν πόροι του Ιράν που έχουν παγώσει στο εξωτερικό, σύμφωνα με το ΥΠΕΞ.

   Στην άλλη πλευρά, ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ επέσεισε προχθές Δευτέρα την απειλή να διατάξει να ξαναρχίσει η επιχείρηση συνοδείας εμπορικών πλοίων που θέλουν να φύγουν από τον Κόλπο διασχίζοντας το στενό του Ορμούζ, που έχει κλείσει de facto το Ιράν.

   Παρά τις διαβεβαιώσεις του ρεπουμπλικάνου ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν αποδεκατιστεί εξαιτίας των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων, η Τεχεράνη διατηρεί μεγάλες δυνατότητες ως προς το πυραυλικό της οπλοστάσιο, σύμφωνα με αξιωματικούς των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών που μίλησαν υπό τον όρο να μην κατονομαστούν στη New York Times.

   Το Ιράν διατηρεί σε επιχειρησιακή ετοιμότητα 30 από τις 33 εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων που εκτιμάται πως διαθέτει κατά μήκος του στενού του Ορμούζ και περίπου 70% του προπολεμικού πυραυλικού οπλοστασίου του, σημείωσαν οι πηγές της εφημερίδας.

   Στην Τεχεράνη, η Μαριάμ, 43χρονη εικαστικός, δεν έκρυβε την απόγνωσή της μιλώντας τηλεφωνικά σε μια δημοσιογράφο του Γαλλικού Πρακτορείου στο Παρίσι. Είπε πως ζει «μέρα τη μέρα», καθώς «το μέλλον είναι πολύ αβέβαιο».

   Τα βλέμματα πλέον στρέφονται στο Πεκίνο, όπου θα βρίσκεται από απόψε ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ, που αναμένεται να συναντηθεί με τον ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ.

   Σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, εννοεί να ασκήσει πίεση προκειμένου η Κίνα, ο κυριότερος εισαγωγέας ιρανικού πετρελαίου, να ασκήσει την επιρροή της στην Τεχεράνη.

   Ο Ντόναλντ Τραμπ είπε πως αναμένει να κάνει «μακρά συζήτηση» με τον ομόλογό του Σι για τον πόλεμο. Προτού φανεί να παίρνει πίσω το σχόλιο αυτό, λίγα λεπτά αργότερα: «Έχουμε πολλά πράγματα να συζητήσουμε. Και δεν θα έλεγα πως το Ιράν είναι μέρος τους».

   Ο αμερικανός πρόεδρος διαβεβαίωσε εξάλλου πως δεν έχει καμιά «ανάγκη για βοήθεια όσον αφορά το Ιράν» από το Πεκίνο.

«Κεφαλαιώδης» μοχλός

   Η παρατεινόμενη παράλυση στο στενό του Ορμούζ, θαλάσσια αρτηρία στρατηγικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων και όχι μόνο, ανέβασε κι άλλο τις τιμές των καυσίμων, με το βαρέλι του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας να αγγίζει τα 108 δολάρια περί τα μεσάνυχτα.

   «Το Ιράν δεν πρέπει να χρησιμοποιεί το στενό σαν όπλο, για να ασκεί πίεση», είπε ο σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντελραχμάν αλ Θάνι, ο πρωθυπουργός του Κατάρ, που πλήττεται ιδιαίτερα από τον αποκλεισμό του.

   «Ο μοχλός του Ορμούζ είναι κεφαλαιώδης», έκρινε ο Τομά Ζινό, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οτάβας, σύμφωνα με τον οποίο η Τεχεράνη εκτιμά πως ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ θα χάσει την υπομονή του εξαιτίας της αύξησης των τιμών των καυσίμων στα πρατήρια καθώς πλησιάζει οι εκλογές του μέσου της θητείας του, την 3η Νοεμβρίου. Κι αυτό ενώ το κόστος του πολέμου, σύμφωνα με το Πεντάγωνο, πλησιάζει τα 29 δισεκατομμύρια δολάρια.

   Στον Λίβανο, το άλλο κύριο θέατρο του πολέμου, το υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε χθες Τρίτη ότι δεκατρείς άνθρωποι, ανάμεσά τους στρατιώτης και δυο διασώστες, σκοτώθηκαν σε ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα σε τρεις τοποθεσίες στο νότιο τμήμα της χώρας.

   Το υπουργείο ανέφερε μερικές ώρες νωρίτερα ότι, αφότου κηρύχθηκε η υποτιθέμενη κατάπαυση του πυρός τη 17η Απριλίου, έχουν σκοτωθεί τουλάχιστον 380 άνθρωποι κι έχουν τραυματιστεί άλλοι 1.200 και πλέον σε βομβαρδισμούς του Ισραήλ.

   Νέες συνομιλίες, που υποτίθεται ότι θα ανοίξουν τον δρόμο για να διεξαχθούν ειρηνευτικές οργανώσεις, έχει αναγγελθεί πως θα οργανωθούν αύριο Πέμπτη και μεθαύριο Παρασκευή στην Ουάσιγκτον ανάμεσα στις κυβερνήσεις των δυο κρατών.

   Όμως ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ Ναΐμ Κάσεμ τόνισε χθες ότι το ζήτημα του αφοπλισμού της παράταξής του, που απαιτεί η κυβέρνηση του Ισραήλ, δεν θα τεθεί «στις διαπραγματεύσεις με τον εχθρό».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία, Περιβάλλον και Αστρονομία: Το τεχνητό φως πηγή ρύπανσης για ανθρώπους, φύση και αστρονομία, προειδοποιεί η Βασιλική Αστρονομική Εταιρεία

Η Βασιλική Αστρονομική Εταιρεία (RAS) της Βρετανίας απαιτεί με ανακοίνωσή της επείγουσα δράση για την αντιμετώπιση της ζημιάς που προκαλεί η φωτορύπανση στην ανθρώπινη υγεία, την αστρονομία, τη βιοποικιλότητα και το φυσικό περιβάλλον.

Όπως επισημαίνει, η έκθεση στη φωτορύπανση και η έλλειψη φυσικού ηλιακού φωτός μπορούν να οδηγήσουν σε κακό μεταβολισμό και στην ανάπτυξη ασθενειών, όπως ο διαβήτης τύπου 2, η παχυσαρκία, η άνοια και η νόσος του Πάρκινσον, και προβλημάτων του αμφιβληστροειδούς. Υπάρχουν επίσης στοιχεία που υποδηλώνουν ότι επηρεάζει άμεσα τη διάθεση ενός ατόμου και αυξάνει την εμφάνιση κατάθλιψης και άγχους.

Ωστόσο, δεν επηρεάζονται μόνο οι άνθρωποι. Η επίδραση του τεχνητού φωτός στο φυσικό περιβάλλον είναι σημαντική. Μπορεί να αλλοιώσει το φυσικό περιβάλλον, να επιταχύνει την απώλεια βιοποικιλότητας, ειδικά των νυκτόβιων ειδών που βασίζονται στο φυσικό σκοτάδι για να επιβιώσουν, καθώς και να κατακερματίσει τα οικοσυστήματα. Η θαλάσσια βιοποικιλότητα έχει επίσης πληγεί, ενώ σύμφωνα με τα στοιχεία, το ένα τρίτο των εντόμων που έλκονται από τεχνητές πηγές φωτός πεθαίνουν λόγω εξάντλησης, αποπροσανατολισμού ή θήρευσης. Η φωτορύπανση μειώνει επιπλέον τις αλληλεπιδράσεις φυτών-επικονιαστών έως και 62% επηρεάζοντας σημαντικά την αναπαραγωγή των φυτών.

Το τεχνητό φως και η φωτορύπανση μπορούν εξάλλου να θέσουν σε κίνδυνο την ορατότητα του νυχτερινού ουρανού τόσο για τους αστρονόμους όσο και για το ευρύ κοινό. Η μείωση της φωτορύπανσης είναι απαραίτητη για την προστασία της αστρονομίας, τονίζει η RAS.

Για να αντιμετωπιστούν όλες οι παραπάνω επιπτώσεις του τεχνητού φωτισμού, η RAS ζητά να αναγνωριστεί νομικά το τεχνητό φως τη νύχτα ως ρυπογόνο. Επίσης, υπογραμμίζει ότι η νύχτα θα πρέπει να αναγνωριστεί ως αναπόσπαστο μέρος του φυσικού περιβάλλοντος, προσθέτοντας ότι είναι αναγκαία η ισότιμη προστασία με τις δραστηριότητες κατά τη διάρκεια της ημέρας για την ενίσχυση των προσπαθειών διατήρησης.

Η RAS συνιστά, τέλος, αντιμετώπιση της φωτορύπανσης που βασίζεται στις πέντε αρχές του υπεύθυνου εξωτερικού φωτισμού, δηλαδή φωτισμό με σαφή σκοπό, κατεύθυνση του φωτός μόνο όπου χρειάζεται, μείωση της έντασης του φωτός, χρήση φωτός μόνο όταν είναι απαραίτητο και επιλογή φωτισμού με θερμότερα χρώματα. Το κοινό μπορεί επίσης να συμβάλει, σβήνοντας τα φώτα όπου και όταν δεν χρειάζονται και χρησιμοποιώντας φωτισμό LED χαμηλότερης θερμοκρασίας αντί για έντονο λευκό.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Θεσσαλονίκη: Πώς ένα υποπροϊόν της ελαιουργίας οδήγησε σε μια καινοτόμο προσέγγιση στην πτηνοτροφία με «όχημα» το OlivEgg και αποτέλεσμα το «έξυπνο» αυγό

Τι μπορεί να συμβεί όταν ένα υποπροϊόν της ελαιουργίας, που μέχρι σήμερα θεωρούνταν χαμηλής αξίας ή ακόμη και απόβλητο, μπει στη διατροφή των αβγοπαραγωγών ορνίθων;

Η απάντηση είναι αβγά με χαμηλότερα επίπεδα χοληστερόλης, περισσότερες πολυφαινόλες, καλύτερο κρόκο και ισχυρότερο κέλυφος, χωρίς αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία ή την παραγωγικότητα των πτηνών, όπως επισημαίνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η κτηνίατρος – ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, Δρ Άννα Δεδούση.

Όπως εξηγεί η ίδια, τα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «OlivEgg» ανοίγουν τον δρόμο για αβγά με διαφοροποιημένα ποιοτικά και διατροφικά χαρακτηριστικά, συνδυάζοντας την αγροδιατροφική καινοτομία με την κυκλική οικονομία και τη βιώσιμη παραγωγή. Το έργο, που ολοκληρώθηκε το 2025 και είναι ύψους 389.000 ευρώ, έγινε με τη σύμπραξη του Ινστιτούτου Κτηνιατρικών Ερευνών του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και της εταιρείας TSAKIRIS Family AE, με επιστημονικά υπεύθυνη τη Δρ Άννα Δεδούση. Στόχος ήταν η δημιουργία ενός καινοτόμου αβγού υψηλής διατροφικής αξίας, μέσω της αξιοποίησης πάστας ελιάς στη διατροφή των ορνίθων.

Το αβγό του μέλλοντος τρέφεται με …πάστα ελιάς

Η βασική ιδέα πίσω από το OlivEgg ήταν καινοτόμος: η αξιοποίηση της πάστας ελιάς -ενός υποπροϊόντος που προκύπτει από την παραγωγή ελαιολάδου- ως συστατικού ζωοτροφής για αβγοπαραγωγές όρνιθες. Η πάστα ελιάς είναι πλούσια σε καλά λιπαρά, πολυφαινόλες και βιοδραστικές ενώσεις, με αντιοξειδωτικές και αντιβακτηριακές ιδιότητες.

Στο πλαίσιο της έρευνας, 180 όρνιθες φυλής ISA Brown χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες, με τις δύο από αυτές να λαμβάνουν σιτηρέσιο εμπλουτισμένο με πάστα ελιάς σε ποσοστά 4% και 6% αντίστοιχα. Η διάρκεια του πειραματισμού έφτασε τις 36 εβδομάδες και οι ερευνητές παρακολούθησαν δεκάδες παραμέτρους: από την αβγοπαραγωγή και τη θρεπτική αξία των αβγών μέχρι την ευζωία, τη συμπεριφορά και το μικροβίωμα των πτηνών.

«Τα αποτελέσματα της έρευνάς μας δείχνουν ότι η χρήση πάστας ελιάς στη διατροφή αβγοπαραγωγών ορνίθων μπορεί να οδηγήσει στην παραγωγή αβγών με διαφοροποιημένα ποιοτικά και διατροφικά χαρακτηριστικά, χωρίς αρνητική επίδραση στις παραγωγικές αποδόσεις ή στην υγεία των πτηνών», τονίζει η Δρ Δεδούση.

oliveegg2

Κυκλική οικονομία: όταν το υπόλειμμα αποκτά αξία

Πέρα από το διατροφικό και εμπορικό ενδιαφέρον, το OlivEgg συνδέεται άμεσα με τη λογική της κυκλικής οικονομίας και της πράσινης ανάπτυξης. Η πάστα ελιάς, που αποτελεί υποπροϊόν της ελαιουργίας, αποκτά νέα χρήση αντί να απορρίπτεται, μειώνοντας θεωρητικά τις απώλειες και ενισχύοντας τη βιώσιμη αξιοποίηση αγροδιατροφικών υποπροϊόντων.

«Η αξιοποίηση φυσικών πρώτων υλών και υποπροϊόντων, σε συνδυασμό με την έμφαση στην ευζωία των ζώων και στη βιωσιμότητα της παραγωγής, αποτελεί μία σημαντική κατεύθυνση για το μέλλον της πτηνοτροφίας και γενικότερα της αγροδιατροφής», υπογραμμίζει η Δρ Δεδούση.

Από το εργαστήριο στην αγορά;

Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν και πότε το «αβγό με πάστα ελιάς» θα φτάσει στα ράφια. Όπως επισημαίνει η ερευνήτρια, υπάρχει ενδιαφέρον για πιθανή αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας, ωστόσο μέχρι σήμερα το προϊόν δεν έχει προχωρήσει σε εμπορική διάθεση».

Παρόλα αυτά, το μήνυμα που αφήνει το OlivEgg είναι σαφές: το μέλλον της αγροδιατροφής ίσως να μην βρίσκεται μόνο σε νέες τεχνολογίες, αλλά και στην έξυπνη αξιοποίηση όσων μέχρι σήμερα θεωρούσαμε άχρηστα. Και, όπως φαίνεται, η επόμενη μεγάλη καινοτομία της ελληνικής πτηνοτροφίας μπορεί τελικά να κρύβεται… μέσα σε ένα αβγό.

Λιγότερη χοληστερόλη, περισσότερες πολυφαινόλες

Εντυπωσιακά κρίνονται τα ευρήματα σχετικά με τη θρεπτική αξία των αυγών. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, τα αβγά από τις ομάδες που κατανάλωσαν πάστα ελιάς εμφάνισαν αυξημένη περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες, διαφοροποιήσεις στο προφίλ των λιπαρών οξέων, αλλά και χαμηλότερα επίπεδα χοληστερόλης.

Ειδικά στη δεύτερη φάση της ωοτοκίας, τα επίπεδα χοληστερόλης στα αυγά των ομάδων που έλαβαν πάστα ελιάς ήταν μειωμένα κατά 7,11% έως και 11,46% σε σχέση με τα συμβατικά αβγά. Ωστόσο, η ερευνήτρια σπεύδει να κρατήσει χαμηλούς τόνους ως προς τα συμπεράσματα για την ανθρώπινη υγεία.

«Δεν πραγματοποιήθηκαν μελέτες σε ανθρώπους και συνεπώς δεν μπορούν να εξαχθούν άμεσα συμπεράσματα σχετικά με πιθανές επιδράσεις στην ανθρώπινη υγεία. Τα ευρήματα αυτά αποτελούν ενδιαφέρουσες ενδείξεις που χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση», επισημαίνει.

oliveegg1

Πιο ανθεκτικό κέλυφος και λιγότερα σπασμένα αβγά

Το ενδιαφέρον της έρευνας δεν περιορίστηκε μόνο στη θρεπτική αξία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν σημαντική βελτίωση σε ποιοτικά χαρακτηριστικά του αυγού, όπως η ποιότητα του κελύφους και ο χρωματισμός της λεκίθου.

Τα αβγά των ομάδων που κατανάλωσαν πάστα ελιάς εμφάνισαν πιο ανθεκτικό κέλυφος και έως 34% λιγότερα σπασμένα αβγά σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Αυτό, σύμφωνα με τη Δρ Δεδούση, μπορεί να έχει άμεσο οικονομικό όφελος για τους παραγωγούς, περιορίζοντας απώλειες κατά τη μεταφορά και τη διακίνηση.

Παράλληλα, τα αβγά παρουσίασαν πιο έντονο και επιθυμητό χρωματισμό κρόκου –χαρακτηριστικό που θεωρείται σημαντικό για την εμπορική αξία του προϊόντος, αλλά και για την προτίμηση των καταναλωτών.

«Τα χαρακτηριστικά αυτά θα μπορούσαν δυνητικά να συμβάλουν στη δημιουργία προϊόντων προστιθέμενης αξίας και στη μείωση απωλειών κατά την παραγωγή και διακίνηση των αβγών», σημειώνει η ίδια.

Το μικροβίωμα των ορνίθων στο μικροσκόπιο

Η ερευνητική ομάδα αξιοποίησε ακόμη και τεχνολογίες μεταγονιδιωματικής ανάλυσης για να μελετήσει το μικροβίωμα του εντέρου των πτηνών. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η πάστα ελιάς φαίνεται να ευνοεί την ανάπτυξη ωφέλιμων βακτηρίων, τα οποία συμβάλλουν στην παραγωγή λιπαρών οξέων βραχείας αλυσίδας (SCFAs), ουσιών που σχετίζονται με καλύτερη εντερική υγεία και μεταβολισμό των λιπιδίων.

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι οι μεταβολές αυτές ίσως συνδέονται με τη μείωση της χοληστερόλης και τη βελτίωση της ποιότητας των αυγών, ανοίγοντας ένα νέο πεδίο έρευνας γύρω από τη σχέση διατροφής, μικροβιώματος και ζωικής παραγωγής.

Χωρίς επιπτώσεις στην ευζωία των πτηνών

Ένα από τα βασικά ζητήματα της έρευνας ήταν το κατά πόσο η νέα διατροφική παρέμβαση θα μπορούσε να επηρεάσει την υγεία ή την ευζωία των ορνίθων. Η απάντηση, σύμφωνα με τη Δρ Δεδούση, είναι καθησυχαστική. «Η μελέτη αξιολόγησε παραμέτρους που σχετίζονται με την ευζωία, τη συμπεριφορά και την υγεία των ορνίθων, χωρίς να διαπιστωθούν αρνητικές επιδράσεις από την ενσωμάτωση της πάστας ελιάς στα ποσοστά που εξετάστηκαν», αναφέρει.

Οι βιοχημικοί δείκτες δεν έδειξαν επιβάρυνση στη λειτουργία ήπατος και νεφρών, ενώ δεν καταγράφηκαν αρνητικές αλλαγές στη συμπεριφορά ή στην παραγωγική ικανότητα των πτηνών.

Τονίζεται ότι για το έργο και τα αποτελέσματά του υπάρχει δημοσιευμένο άρθρο στην ιστοσελίδα του οργανισμού στο οποίο και η κ. Δεδούση καταθέτει την επιστημονική της θέση βάσει των αποτελεσμάτων του project. Επίσης, επισημαίνεται ότι η έρευνα εντάχθηκε στο πλαίσιο του έργου: «Παραγωγή αυγού υψηλής περιεκτικότητας σε ωφέλιμα για τον καταναλωτή λιπαρά οξέα, με την προσθήκη πάστας ελιάς στη διατροφή των αυγοπαραγωγών ορνίθων» και ακρωνύμιο: ‘OlivEgg’ με κωδικό ΚΜΡ6-0084177 της δράσης «Επενδυτικά Σχέδια Καινοτομίας» του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Κεντρική Μακεδονία», ΕΣΠΑ 2021-2027.

*Οι φωτογραφίες παραχωρήθηκαν για χρήση στο ΑΠΕ-ΜΠΕ από τον οργανισμό.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Ελ. Αλεξιάδου

Κλίμα: Φόβους για μια «ιδιαίτερα δύσκολη» χρονιά όσον αφορά τις πυρκαγιές, εκφράζουν ερευνητές

Οι πυρκαγιές προαναγγέλλονται σε ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο κατά τη φετινή χρονιά στον κόσμο, τροφοδοτούμενες από την κλιματική αλλαγή και το φαινόμενο Ελ Νίνιο, ενώ έχουν ήδη φθάσει σε επίπεδα ρεκόρ από την αρχή της χρονιάς, προειδοποιούν σήμερα ερευνητές.

«Φέτος η περίοδος των πυρκαγιών στον κόσμο άρχισε πολύ δυνατά με 50% περισσότερες καμένες επιφάνειες από το μέσο όρο γι’ αυτή την περίοδο της χρονιάς», υπογράμμισε ο Τίοντορ Κίπινγκ του Imperial College του Λονδίνου στη διάρκεια παρουσίασης στους δημοσιογράφους.

Η επιφάνεια αυτή «είναι κατά 20% μεγαλύτερη από το προηγούμενο ρεκόρ αφότου άρχισε το 2012 η παγκόσμια επιτήρηση», διευκρίνισε ο ερευνητής, ο οποίος περιμένει μια «ιδιαίτερα δύσκολη χρονιά».

Η συνολική επιφάνεια που έχει καεί φέτος στον κόσμο από την αρχή της χρονιάς και μέχρι τις 6 Μαΐου έφθανε έτσι το 1,63 δισεκατομμύριο στρέμματα, σύμφωνα με τα δεδομένα του Παγκόσμιου Συστήματος Πληροφόρησης για τις Πυρκαγιές (GWIS), έναντι μέσου όρου 1,1 δισεκατομμυρίου στρεμμάτων για την περίοδο 2012-2025 ως αυτή την ημερομηνία.

Η τάση είναι ιδιαίτερα έντονη στην Αφρική, με επίπεδα ρεκόρ σε πολλές χώρες της δυτικής Αφρικής και του Σαχέλ. Οι πυρκαγιές στη σαβάνα ενισχύθηκαν εκεί από ένα φαινόμενο κατά το οποίο εναλλάσσονται ισχυρές βροχές, που ευνοούν τη βλάστηση, με περιόδους ξηρασίας, που ευνοούν τις πυρκαγιές.

Οι ερευνητές προειδοποιούν για τις συνέπειες της αναμενόμενης επιστροφής του ισχυρού φυσικού φαινομένου Ελ Νίνιο που αυξάνει τη θερμοκρασία.

Πρόκειται για μία από τις φάσεις ενός φυσικού κύκλου στον Ειρηνικό Ωκεανό, που αρχίζει συνήθως την άνοιξη και επηρεάζει σταδιακά τους επόμενους μήνες τη θερμοκρασία, τους ανέμους και το κλίμα στον υπόλοιπο πλανήτη.

Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός προειδοποίησε, αν και παραμένουν αβεβαιότητες, ότι η επιστροφή του Ελ Νίνιο είναι όλο και πιο πιθανή από το Μάιο ως τον Ιούλιο, ενώ εξασθενεί το αντίθετο φαινόμενο Λα Νίνια. Αυτό αναμένεται να προστεθεί στη διαρκή άνοδο της θερμοκρασίας που προκαλείται από τις ανθρώπινες δραστηριότητες.

«Η πιθανότητα να εκδηλωθούν ακραίες και επικίνδυνες πυρκαγιές μπορεί να είναι ενδεχομένως η πιο υψηλή στην πρόσφατη ιστορία, αν αναπτυχθεί ένα ισχυρό Ελ Νίνιο», εκτιμά ο Τίοντορ Κίπινγκ. Το φαινόμενο μπορεί να καταστήσει πιθανότερες «συνθήκες μεγάλης ζέστης και ξηρασίας στην Αυστραλία, στο βορειοδυτικό τμήμα των Ηνωμένων Πολιτειών και του Καναδά και στη ζούγκλα του Αμαζονίου», διευκρινίζει.

Η Φριντερίκε Ότο του Imperial College υπογραμμίζει επίσης ότι η ανάπτυξη φέτος ενός ισχυρού Ελ Νίνιο, σε συνδυασμό με την τάση της κλιματικής αλλαγής, μπορεί να μεταφρασθεί σε «χωρίς προηγούμενο ακραία κλιματικά φαινόμενα».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο αριθμός των φοιτητών υπερδιπλασιάσθηκε στον κόσμο μέσα σε 25 χρόνια, σύμφωνα με την UNESCO

Το 2024, 269 εκατομμύρια φοιτητές ήταν εγγεγραμμένοι στην τριτοβάθμια εκπαίδευση σε όλο τον κόσμο, έναντι 100 εκατομμυρίων το 2000, σύμφωνα με μελέτη της UNESCO που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα, μια αύξηση που συνοδεύεται από βαθιές περιφερειακές ανισότητες και δημοσιονομικές και γεωπολιτικές πιέσεις.

Μολονότι στη δυτική Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική το ποσοστό φοίτησης των νέων ηλικίας 18 ως 24 ετών πλησιάζει το 80%, το αντίστοιχο ποσοστό είναι μόλις 9% στην υποσαχάρια Αφρική, πολύ πίσω από τον παγκόσμιο μέσο όρο που είναι 43%, σύμφωνα μ’ αυτή την πρώτη έκδοση της «Έκθεσης για τις παγκόσμιες τάσεις της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης» που βασίζεται σε δεδομένα από 146 χώρες.

Οι γυναίκες αποτελούν πλέον την πλειονότητα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με 114 εγγεγραμμένες σ’ αυτήν για κάθε 100 άνδρες το 2024, όμως παραμένουν μειονότητα στα διδακτορικά και στις θέσεις ηγεσίας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Παράλληλα η διεθνής κινητικότητα των φοιτητών τριπλασιάσθηκε από το 2003 για να φθάσει τα 7,3 εκατομμύρια το 2023 και μπορεί να φθάσει τα 9 εκατομμύρια μέχρι το 2030. Παραμένει πάντως περιθωριακή, καθώς αφορά λιγότερο από το 3% του συνόλου των φοιτητών παγκοσμίως.

Παρά το γεγονός ότι οι προορισμοί σταδιακά διαφοροποιούνται, οι κύριες χώρες υποδοχής έχουν παραμείνει σε μεγάλο βαθμό οι ίδιες εδώ και 20 χρόνια: το 2023, οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Αυστραλία, η Γερμανία, ο Καναδάς, η Ρωσία και η Γαλλία υποδέχθηκαν μόνο αυτές τους μισούς από τους φοιτητές που πήγαν να σπουδάσουν στο εξωτερικό.

Η υπηρεσία του ΟΗΕ υπογραμμίζει επίσης τις επίμονες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες: μολονότι η αναλογία τους στις εγγραφές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αυξήθηκε από 1% σε 9% από το 2019 ως το 2025, η πρόσβασή τους εξακολουθεί να εμποδίζεται από νομικά, θεσμικά, γλωσσικά και κοινωνικοοικονομικά εμπόδια. Η ισχυρή αύξηση των φοιτητών ασκεί αυξανόμενη πίεση στα συστήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, σ’ ένα πλαίσιο δημοσιονομικών περιορισμών, προειδοποιεί επίσης η UNESCO.

Το 2022, οι δημόσιες δαπάνες που ήταν αφιερωμένες στον τομέα αντιπροσώπευαν κατά μέσο όρο το 0,8% του παγκόσμιου ΑΕΠ, αλλά με μεγάλες περιφερειακές ανισότητες, καθώς η αναλογία κυμαίνεται ανά περιφέρεια από 1,11% στη δυτική Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, μέχρι 0,44% στην κεντρική Ασία. Αυτή η ανεπάρκεια της χρηματοδότησης τροφοδοτεί μια κρίση προσβασιμότητας, που οξύνεται από την αύξηση των εξόδων εγγραφής, τα φοιτητικά δάνεια και το κόστος ζωής.

Η UNESCO προειδοποιεί τέλος για μια οπισθοχώρηση των ακαδημαϊκών ελευθεριών, καθώς αναλογία μικρότερη του 15% των χωρών θεωρούν σήμερα προτεραιότητα την ευημερία του εκπαιδευτικού προσωπικού, καθώς και για τις προκλήσεις που τίθενται από τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την τεχνητή νοημοσύνη, σ’ ένα κόσμο όπου το ένα τρίτο που πληθυσμού εξακολουθεί να μην διαθέτει Ίντερνετ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ