Αρχική Blog

Εξωδικαστικός: «Ασπίδα» για την κατοικία, αυτόματο «κούρεμα» και χαμηλότερες δόσεις για τους οφειλέτες

Από
Έμβολος
-

Κυριάκος Πιερρακάκης: «Ο εξωδικαστικός μηχανισμός μετατρέπεται σε εργαλείο προστασίας της πρώτης κατοικίας»

Νέο ρόλο αποκτά ο  Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών καθώς, από εργαλείο ρύθμισης χρεών, αναβαθμίζεται πλέον και σε μηχανισμό διαχωρισμού και προστασίας της κύριας κατοικίας από πλειστηριασμούς. 

Για πρώτη φορά, οφειλέτες οι οποίοι εκτός από ένα σπίτι έχουν -και κινδυνεύουν να χάσουν- και κάποιο εξοχικό, οικόπεδα ή κτήμα στο χωριό, μπορούν να εξαιρέσουν την κατοικία τους από τη ρευστοποίηση της υπόλοιπης περιουσίας τους.

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έθεσε σε πλήρη λειτουργία – από τις 21 Σεπτεμβρίου- αυτή τη νέα δυνατότητα για τους οφειλέτες, μέσω της πλατφόρμας της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (www.keyd.gov.gr ή στο Gov.gr και στη διαδρομή: (Περιουσία και φορολογία – Διαχείριση οφειλών – Εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών).

Μέσω της λύσης αυτής, «ο εξωδικαστικός μηχανισμός μετατρέπεται σε εργαλείο προστασίας της πρώτης κατοικίας», τόνισε στη Βουλή ο Κυριάκος Πιερρακάκης. Επιπλέον όμως, πέραν της «θωράκισης» του σπιτιού από πλειστηριασμούς, ο οφειλέτης μπορεί έτσι να πετύχει μεγαλύτερη διαγραφή οφειλών και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις, εν σχέσει με αυτές που του προσφέρει ήδη η πλατφόρμα.

«Δίνεις ακίνητο, σώζεις το σπίτι»

Η νέα επιλογή αυτή επιτρέπει στον οφειλέτη, αν θέλει, να διαχωρίζει την κύρια κατοικία του από τα υπόλοιπα ακίνητα. Με αυτόν τον τρόπο, το υπόλοιπο της οφειλής περιορίζεται αυτομάτως στην αξία του σπιτιού που διατηρεί ο οφειλέτης,  ή και χαμηλότερα. Παράλληλα μειώνει το βάρος της οφειλής που του απομένει και καλείται να εξυπηρετήσει, κατοχυρώνοντας ευνοϊκότερους όρους αποπληρωμής που του εξασφαλίζουν ότι θα την αποπληρώσει ευκολότερα και ταχύτερα, χωρίς να διατρέχει κίνδυνο η κατοικία του.

Το αντάλλαγμα είναι η συναίνεση που δίνει στους πιστωτές του για να προχωρήσει η ρευστοποίηση των λοιπών ακινήτων, μέσω μιας απλοποιημένης διαδικασίας πλειστηριασμού. Βασικός λόγος και κριτήριο για την επιλογή αυτή, είναι ότι έτσι διασφαλίζει ότι, αντί να κινδυνεύει να εκποιηθεί το σύνολο των ακινήτων του στο πρώτο «στραβοπάτημα» αποπληρωμής της ρύθμισης, εξαιρεί και προφυλάσσει εγκαίρως την κύρια κατοικία του.

Ποια λύση συμφέρει και πότε

 Στην πράξη, αντί να λάβουν μία μόνο λύση ρύθμισης, οι οφειλέτες που έχουν ακίνητα θα βλέπουν στον οθόνη του ηλεκτρονικού υπολογιστή τους δύο εναλλακτικές οδούς αποπληρωμής, για να επιλέξουν ποια ταιριάζει περισσότερο στις ανάγκες και στις δυνάμεις τους.

Έτσι, αν ένας οφειλέτης κάνει σήμερα αίτηση  στον Εξωδικαστικό και έχει ληξιπρόθεσμα χρέη 500.000 ευρώ, αλλά διαθέτει κύρια κατοικία αξίας 200.000 ευρώ και λοιπά ακίνητα αξίας επίσης 200.000 ευρώ:

  • η συνήθης πρόταση του Εξωδικαστικού, όπως λειτουργεί μέχρι τώρα, παρέχει στον οφειλέτη μία μακρά περίοδο αποπληρωμής (έως 35 έτη) για να δώσει «ανάσες», διευκολύνοντάς τον να αποπληρώσει. Ο Μηχανισμός θα του δώσει μία ρύθμιση αποπληρωμής μέχρι και 420 δόσεις, ανάλογα με τα εισοδήματα που εμφανίζει.

Ταυτόχρονα θα του περιορίσει και την οφειλή με βάση την αξία των περιουσιακών στοιχείων που διαθέτει. Στο παράδειγμα αυτό, παίρνει «κούρεμα» κατά 100.000 ευρώ, γιατί διαθέτει ακίνητα αξίας 400.000 ευρώ.

Μεγαλύτερη μείωση οφειλής πάνω από το όριο αυτό, δεν είναι επιτρεπτή: διαγραφή οφειλής δεν γίνεται να του δοθεί, αν η περιουσία του υπερβαίνει το χρέος του. Αντιθέτως όταν  η περιουσία δεν επαρκεί να καλύψει τα οφειλόμενα, όπως στο ανωτέρω παράδειγμα,  τότε το χρέος «κουρεύεται» μεν υπέρ του οφειλέτη, αλλά μέχρι το ύψος της περιουσίας που διατηρεί -και όχι πιο κάτω από αυτήν- διότι κρατά στην κατοχή του ακίνητα, η αξία των οποίων  διασφαλίζει και στον πιστωτή ότι θα μπορέσει να εισπράξει την οφειλή (αν τα ρευστοποιήσει),  σε περίπτωση που ο οφειλέτης αθετήσει τις αποπληρωμές που έχει συμφωνήσει.

 Ακολουθώντας αυτή την οδό, ο οφειλέτης δεν χάνει την περιουσία του. Ωστόσο το χρέος παραμένει σχετικά υψηλό (ίσο με την αξία της περιουσίας του) και, άρα, οι αντίστοιχες δόσεις βγαίνουν αισθητά μεγαλύτερες.

 Η επιλογή αυτή εξυπηρετεί, συνεπώς, όσους βλέπουν ότι μπορούν να αποπληρώσουν μέχρι τέλους τις δόσεις τους, κρατώντας και τα ακίνητά τους. Ρισκάρουν όμως, αν αποδειχθεί σε βάθος χρόνου ότι οι δόσεις οδηγούν τον οφειλέτη να πιέζεται περισσότερο, η ρύθμιση να καταστεί μη βιώσιμη: σε περίπτωση καθυστερήσεων και αθέτησης πληρωμών, η προστασία των ακινήτων τους χάνεται, με αποτέλεσμα τότε να βγαίνει στο «σφυρί» το σύνολο της περιουσίας και ο οφειλέτης να χάνει τα πάντα.

  • με τη νέα δυνατότητα που παρέχεται, ο  οφειλέτης δηλώνει στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού ότι επιθυμεί να εξαιρέσει την κύρια κατοικία του και συναινεί στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων. Με βάση το νέο πλαίσιο, η προς ρύθμιση οφειλή μειώνεται στα 200.000, αποκλειστικά με βάση την αξία της κύριας κατοικίας την οποία έχει διαφυλάξει. Η επιλογή αυτή σημαίνει έτσι αυτομάτως μικρότερες δόσεις και περισσότερη ασφάλεια για το μέλλον του σπιτιού του.

Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, η αρχική οφειλή των 500.000 ευρώ μειώνεται κατά 300.000 ευρώ: η νέα οφειλή περιορίζεται σε 200.000 ευρώ, όσο η αξία της κατοικίας του. Η οφειλή «κουρεύεται» κατά 100.000 ευρώ όπως και στην πρώτη λύση, ενώ τα 200.000 ευρώ από τη ρευστοποίηση των λοιπών ακινήτων διαγράφουν οριστικά χρέος προς τους πιστωτές.  Από την άποψη αυτή, η ρύθμιση μέσω της πλατφόρμας λειτουργεί όπως οι ρυθμίσεις που έδιναν τα δικαστήρια του «νόμου Κατσέλη» (ν.3869/2010) δηλαδή προστασία της κύριας κατοικίας με ρευστοποίηση των υπολοίπων ακινήτων.

Ποιο είναι τελικά το κέρδος για τον οφειλέτη; Για μέχρι 35 έτη θα πληρώνει σχεδόν μισή δόση σε σχέση με την πρώτη επιλογή, καθιστώντας πιο ασφαλή και βιώσιμη την ρύθμιση, αποφεύγοντας να τεθεί σε εκποίηση η κατοικία που δηλώνεται ως κύρια.

Πώς λειτουργεί η νέα ρύθμιση

Κατά την υποβολή της αίτησης στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του Εξωδικαστικού, ο δανειολήπτης μπορεί να δηλώσει ότι επιθυμεί να προστατεύσει την κύρια κατοικία του.

Η πλατφόρμα διαχωρίζει τότε αυτόματα την κατοικία από τα υπόλοιπα ακίνητα και η ρύθμιση υπολογίζεται με βάση μόνο την αξία του σπιτιού. Για παράδειγμα, αν ο οφειλέτης διαθέτει την κατοικία του, ένα εξοχικό και ένα οικόπεδο, με τη νέα διαδικασία κρατά την κύρια κατοικία και αποδέχεται τη ρευστοποίηση του εξοχικού ή του οικοπέδου, στην έκταση που χρειάζεται για την ικανοποίηση των πιστωτών.

Η επιλογή αυτή παρέχεται σε οικειοθελή βάση, κατόπιν αίτησης του οφειλέτη. Αφορά μόνο φυσικά πρόσωπα -όχι εταιρίες- και ιδίως νοικοκυριά με  «κόκκινα» δάνεια,  αλλά και αυτοαπασχολούμενους ή επαγγελματίες με χρέη από επιχειρηματική δραστηριότητα και δάνεια.

Πώς διασώζεται η κατοικία

Εφόσον η πρόταση γίνει αποδεκτή και υπογραφεί η σύμβαση αναδιάρθρωσης, η σύμβαση αποκτά ισχύ εκτελεστού τίτλου: από τη μια η εκποίηση των λοιπών ακινήτων εντάσσεται στους όρους της συμφωνίας, από την άλλη η ίδια σύμβαση απαγορεύει στους πιστωτές να επισπεύσουν αναγκαστική εκτέλεση, πλειστηριασμό ή ασφαλιστικά μέτρα στην κύρια κατοικία, τουλάχιστον για όσο ο οφειλέτης τηρεί τη ρύθμιση.

Ποιοι μπορούν να επωφεληθούν – «Παράθυρα» και εξαιρέσεις

Για όσους είχαν ήδη ενταχθεί στον Εξωδικαστικό αλλά αθέτησαν προηγούμενη σύμβαση επειδή οι δόσεις είχαν βγει υψηλές και δεν μπόρεσαν να τις τηρήσουν, προβλέπεται δυνατότητα νέας αίτησης για διάστημα έξι μηνών από την έναρξη ισχύος της νέας ρύθμισης. Πρακτικά, για αυτούς η διορία λήγει στις 20 Μαρτίου 2027.

Παράλληλα η ίδια δυνατότητα επεκτείνεται και σε οφειλέτες που είχαν ζητήσει στο παρελθόν υπαγωγή στον νόμο 3869/2010 (νόμος Κατσέλη), εφόσον δεν υπάρχει πλέον εκκρεμοδικία.

Η νέα δυνατότητα αφορά οφειλέτες που διαθέτουν περισσότερα από ένα ακίνητα. Αν ο οφειλέτης έχει ως μοναδικό ακίνητο την κύρια κατοικία του, δεν υπάρχει εναλλακτική λύση πέραν της «κλασικής» ρύθμισης του Εξωδικαστικού με τις 240 δόσεις για χρέη προς το δημόσιο και έως 420 δόσεις  για τράπεζες και χρηματοδοτικούς φορείς. Ωστόσο και για αυτούς διευρύνεται η πρόσβαση στον Εξωδικαστικό, ακόμα και για μικρότερες οφειλές: η πλατφόρμα έχει ανοίξει και δέχεται πλέον και χρέη από 5.000 ευρώ (αντί από 10.000 που προβλεπόταν κατ’ελάχιστον). Έτσι, οφειλέτης που χρωστάει σωρευτικά 6.000 ή 7.500 ευρώ ή 9.500 ευρώ προς την ΑΑΔΕ, τον e-ΕΦΚΑ, τράπεζες ή servicers, μπορεί να ζητήσει συνολική ρύθμιση «όλα σε ένα».

Σε κάθε περίπτωση πάντως, άφεση χρέους άνευ όρων δεν προβλέπεται: η προστασία της κατοικίας παύει εάν ο οφειλέτης αθετήσει τους όρους της. Επιπλέον, η απαγόρευση πλειστηριασμού αφορά μόνο τους πιστωτές που συμμετέχουν και δεσμεύονται από αυτήν τη διαδικασία. Χρέη προς τρίτους, όπως για κοινόχρηστα κλπ, δεν καλύπτονται αυτόματα από τη συμφωνία και άρα μπορεί, αν υπάρχει άλλος τέτοιος πιστωτής,  να κινηθεί και κατά της κύριας κατοικίας, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις. Αν μάλιστα ο πλειστηριασμό αυτός προχωρήσει, τότε μπορούν να ζητήσουν να πληρωθούν και οι πιστωτές της ρύθμισης από το προϊόν της εκποίησης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Συνέντευξη – Κ. Λουπασάκης (ΕΜΠ) Στην Ελλάδα τα ρέματα και τα ποτάμια τα θεωρούμε χαμένο χώρο που πρέπει να καταλάβουμε

Από
Έμβολος
-

Ό,τι συνέβη στον Κηφισό με το βυτιοφόρο συμβαίνει σε όλη την Ελλάδα

Στο μεγάλο πρόβλημα με το κλείσιμο των ρεμάτων από ανθρώπινες δραστηριότητες τα οποία γίνονται επικίνδυνα όταν έρχονται ισχυρές βροχοπτώσεις αναφέρεται ο καθηγητής του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, Κωνσταντίνος Λουπασάκης σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

«Επικίνδυνα τα καθιστούμε εμείς τα ρέματα και τα ποτάμια όταν επιχειρούμε να παρέμβουμε σε αυτά χωρίς να σεβόμαστε τις βασικές αρχές λειτουργίας τους», τονίζει ο καθηγητής και προσθέτει: «Στην Ελλάδα τα θεωρούμε “χαμένο χώρο”, τον οποίο πρέπει να καταλάβουμε και να “αξιοποιήσουμε”».

Αναφερόμενος στο πρόσφατο περιστατικό με βυτιοφόρο που άδειαζε βιομηχανικά απόβλητα στον Κηφισό ο κ Λουπασάκης σημειώνει ότι του έκανε εντύπωση που μας εξέπληξε αυτό το γεγονός. «Δουλεύοντας στο ύπαιθρο, λέει, έχω πολλές φορές βρεθεί μπροστά σε βυτιοφόρα χωρίς πινακίδες που αδειάζουν τα λύματά τους σε αρδευτικά κανάλια και ποτάμια, ή τρέχουν μανιασμένα σε χωματόδρομους με τις βάνες ανοιχτές, διαχέοντας το φορτίο τους.»

Ολόκληρη η συνέντευξη κ Κωνσταντίνου Λουπασάκη Καθηγητή Τεχνική Γεωλογίας και Γεωτεχνικής Μηχανικής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου  στο ΑΠΕ -ΜΠΕ και τον Γ Ψύλλια έχει ως εξής

Ερ. Πόσα είναι τα ρέματα στο Λεκανοπέδιο Αττικής και ποια από αυτά θεωρούνται επικίνδυνα ενόψει της χειμερινής περιόδου;

Τα ρέματα και τα ποτάμια είναι φυσικοί αποδέκτες που, στον μηχανισμό λειτουργίας τους, διαθέτουν ζώνες πλημμύρας, τμήματα στα οποία οι διαβρώσεις αυξάνουν το πλάτος της κοίτης προκαλώντας αστοχίες στα πρανή, τμήματα στα οποία οι διαβρώσεις αυξάνουν το βάθος της κοίτης κ.ά. Επικίνδυνα τα καθιστούμε εμείς όταν επιχειρούμε να παρέμβουμε σε αυτά χωρίς να σεβόμαστε τις βασικές αρχές λειτουργίας τους.

Στην Αττική, αλλά και σε όλα τα αστικά κέντρα της χώρας, υπάρχουν κλάδοι του υδρογραφικού δικτύου που τους έχουμε καταστήσει επικίνδυνους εγκιβωτίζοντάς τους σε ανεπαρκείς διατομές, διασχίζοντάς τους με στενές ή χαμηλές γέφυρες, αλλάζοντας τη ροή τους χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη ότι η περιβάλλουσα μορφολογία θα οδηγήσει το νερό εκεί όπου όδευε πάντα και όχι εκεί όπου θέλουμε να το οδηγήσουμε.

Στο λεκανοπέδιο έχουμε πολλά παραδείγματα τέτοιων παρεμβάσεων. Το ρέμα της Πικροδάφνης, για παράδειγμα, έχει πληθώρα θέσεων όπου καλείται να διέλθει μέσα από διατομές και κάτω από γέφυρες που δεν επαρκούν ούτε για μέσες πλημμυρικές παροχές. Τα ρέματα που κατέρχονται από τον ορεινό όγκο του Υμηττού —και που τον περασμένο χειμώνα κόστισαν τη ζωή σε μια συμπολίτισσά μας— καλούνται να υπερπηδήσουν αναχώματα και μπαζώματα που έχουν εγκατασταθεί εντός της κοίτης τους.

Αν κινηθούμε στην περιοχή της Μάνδρας, θα δούμε ένα υδρογραφικό δίκτυο με αλλεπάλληλα bypass, το οποίο δεν ομοιάζει σε τίποτα με τους κλάδους που είχε δημιουργήσει η φύση. Προφανώς όλα αυτά μπορούν να εγείρουν συνθήκες επικινδυνότητας με πολλούς και διάφορους τρόπους, ανάλογα με την ένταση των βροχοπτώσεων και την κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι διατομές των ρεμάτων και των ποταμών, είτε λόγω φυσικών διεργασιών είτε λόγω ανθρωπογενών παρεμβάσεων.

Ερ. Σε ορισμένα από αυτά έχει κλείσει ή στενέψει η κοίτη τους ή έχουν αδυνατήσει τα πρανή τους; Τα κονδύλια που διαθέτει η πολιτεία – κράτος και δήμοι-είναι επαρκή κατά τη γνώμη σας;

Προφανώς. Τα προβλήματα, όπως σας ανέφερα, είναι πολλά. Η λύση τους όμως δεν έχει να κάνει μόνο με την ύπαρξη κονδυλίων. Είναι γενικότερο το ζήτημα.

Χρειάζεται έγκαιρος προγραμματισμός και σωστά μελετημένος σχεδιασμός των όποιων έργων. Συνήθως είμαστε θεατές “πυροσβεστικών” παρεμβάσεων, οι οποίες λύνουν ένα πρόβλημα και δημιουργούν δεκάδες άλλα. Επίσης, σε πολλές περιπτώσεις προτείνονται παρεμβάσεις που δεν αντιμετωπίζουν το γενεσιουργό αίτιο του προβλήματος, αλλά αντιθέτως το παραβλέπουν και το αποκρύπτουν.

Για παράδειγμα, στις πρόσφατες διαβρώσεις που έπληξαν τα πρανή και οικίες στο ρέμα της Πικροδάφνης, δεν φροντίσαμε να απομακρύνουμε τα τοιχία και τα μπαζώματα που στένευαν την κοίτη και εξέτρεψαν το νερό προκαλώντας τα φαινόμενα. Αντιθέτως, κατασκευάστηκαν νέα τοιχία, τα οποία πολύ φοβάμαι ότι στο μέλλον θα τα δούμε να προκαλούν αντίστοιχες αστοχίες σε παρακείμενες θέσεις.

Ένα άλλο πολύ σοβαρό πρόβλημα είναι ο κατακερματισμός των αρμοδιοτήτων. Το γεγονός αυτό αποτελεί τροχοπέδη στη λήψη άμεσων δράσεων για την αντιμετώπιση προβλημάτων εν τη γενέσει τους, οδηγώντας τελικά στη γιγάντωσή τους. Για παράδειγμα, δήμοι από τους οποίους διέρχονται τα ρέματα και τα ποτάμια, σε πολλές περιπτώσεις δεν έχουν τη δικαιοδοσία να παρέμβουν.

Τέλος, σοβαρό μερίδιο ευθύνης θεωρώ ότι έχουμε εμείς, οι πολίτες. Οι αυθαιρεσίες δόμησης, η κατάληψη της κοίτης με μπαζώματα, η απόρριψη σκουπιδιών και μπάζων εντός των ποταμών και των ρεμάτων, και πολλά άλλα, γίνονται κατά κανόνα από εμάς. Μάλιστα, σε πολλές από τις περιπτώσεις απαιτούμε από την Πολιτεία να νομιμοποιήσει και να προστατεύσει τις αυθαιρεσίες μας. Δυστυχώς, οι παθογένειες είναι πολλές. Γι’ αυτό δεν βλέπουμε λύση του προβλήματος.

Ερ. Η τακτική σε όλες τις σοβαρές χώρες είναι να ανοίγουν τα ρέματα και όχι να τα στενεύουν; Γιατί στην Ελλάδα παρατηρείται το αντίθετο;

Στην Ελλάδα τα ρέματα και τα ποτάμια τα θεωρούμε “χαμένο χώρο”, τον οποίο πρέπει να καταλάβουμε και να “αξιοποιήσουμε”. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα το αστικό περιβάλλον να περιβάλλει ασφυκτικά τους αποδέκτες, μην αφήνοντας χώρο για την εφαρμογή λύσεων σαν αυτή που αναφέρετε. Για παράδειγμα, δεν μπορούμε πλέον να ανοίξουμε τη Μιχαλακοπούλου και να αποκαλύψουμε τον Ιλισό που ρέει από κάτω της.

Πέραν αυτού, η αλήθεια είναι ότι και πολλοί από τους μελετητές που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας δεν είναι κοινωνοί των λύσεων που αναφέρετε — ίσως υποκύπτοντας και στις προσταγές των αρχών που τους αναθέτουν τις μελέτες.

Ερ. Ο Κηφισός είναι το μεγαλύτερο ποτάμι της Αττικής το οποίο λειτουργεί δυστυχώς και ως αποχετευτικός αγωγός για ορισμένους ασυνείδητους συμπολίτες μας  όπως είδαμε τις τελευταίες μέρες ; Τι πρέπει να γίνει στον Κηφισό ;

Η αλήθεια είναι ότι το γεγονός αυτό μου έκανε εντύπωση που μας εξέπληξε. Δουλεύοντας στο ύπαιθρο, έχω πολλές φορές βρεθεί μπροστά σε βυτιοφόρα χωρίς πινακίδες που αδειάζουν τα λύματά τους σε αρδευτικά κανάλια και ποτάμια, ή τρέχουν μανιασμένα σε χωματόδρομους με τις βάνες ανοιχτές, διαχέοντας το φορτίο τους. Προφανώς έχουμε να αντιμετωπίσουμε ασυνείδητους — για να μην πω εγκληματικούς — χαρακτήρες που αποβλέπουν μόνο στο οικονομικό όφελος.

Σε ό,τι αφορά τον Κηφισό, το συγκεκριμένο συμβάν έχει πολλές προεκτάσεις. Πρώτον, θεωρώ ότι δεν πρόκειται για ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά συνέβαινε και συμβαίνει κατ’ εξακολούθηση. Θεωρώ ότι λύματα καταλήγουν στην κοίτη του Κηφισού — και όχι μόνο — από πολλές πηγές, νόμιμες και παράνομες. Έχω παραδείγματα από υπερχειλίσεις αγωγών αποχέτευσης δημόσιων οργανισμών, οι οποίοι είναι εδώ και χρόνια κατασκευασμένοι έτσι ώστε να διοχετεύουν τα πλεονάζοντα λύματα εντός επιφανειακών αποδεκτών, και δεν αναφέρομαι στον Κηφισό.

Τώρα, τα λύματα που διοχετεύονται στον Κηφισό θεωρώ ότι προκαλούν μεγαλύτερη ζημιά στο θαλάσσιο περιβάλλον παρά στη χέρσο. Ο κάτω ρους του Κηφισού είναι σχεδόν εξολοκλήρου εγκιβωτισμένος εντός σκυροδετημένων διατομών. Επομένως, διαρροές προς τους υδροφόρους μπορούν να λάβουν χώρα μόνο στις θέσεις όπου οι ανωτέρω διατομές έχουν αστοχήσει. Επομένως, η πλειονότητα των ρύπων καταλήγει στη θάλασσα. Δεν είναι όμως της ειδικότητάς μου να αναλύσω τις όποιες επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον.

Η μόνη λύση που βλέπω είναι η λήψη δειγμάτων και η πραγματοποίηση αναλύσεων προκειμένου να εντοπιστούν οι συστηματικές πηγές ρύπανσης. Οι τυχαίες ή περιστασιακές απορρίψεις είναι δύσκολο να εντοπιστούν — εκτός αν στηθούν συστήματα συνεχούς καταγραφής, με κέντρα ελέγχου και άμεσης παρέμβασης.

Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Λουπασάκης, Καθηγητής Τεχνικής Γεωλογίας – Γεωτεχνικής Μηχανικής, Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Διευθυντής Εργαστηρίου Τεχνικής Γεωλογίας και Υδρογεωλογίας

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΑΑΔΕ: Ενίσχυση 14,6 εκατ. ευρώ σε 34.200 δικαιούχους για το κόστος των λιπασμάτων

Από
Έμβολος
-

Στα 14,6 εκατ. ευρώ ανέρχεται η νέα πληρωμή για την ενίσχυση του αυξημένου κόστους των λιπασμάτων, με την ΑΑΔΕ να καταβάλλει το ποσό σε 34.200 δικαιούχους της τρίτης περιόδου.

Σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και της ΑΑΔΕ, η τρίτη φάση αφορά τις αγορές λιπασμάτων για τις οποίες τα παραστατικά εκδόθηκαν από την 1η Ιουλίου έως και τις 31 Αυγούστου 2026. Οι αιτήσεις για τη συγκεκριμένη περίοδο υποβλήθηκαν από τις 7 έως και τις 17 Σεπτεμβρίου.

Δικαιούχοι της ενίσχυσης ήταν όσοι είχαν εγγραφεί στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ) έως τις 31 Αυγούστου 2026.

Με την τελευταία καταβολή, ο συνολικός αριθμός των δικαιούχων που έχουν λάβει την ενίσχυση ανέρχεται σε 68.000, ενώ το συνολικό ποσό των πληρωμών φτάνει τα 34 εκατ. ευρώ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ανάρτηση του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη για την επέτειο των 37 χρόνων από τη δολοφονία του Παύλου Μπακογιάννη.

Από
Έμβολος
-

Ανάρτηση για την επέτειο των 37 ετών από τη δολοφονία του Παύλου Μπακογιάννη έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Ο πρωθυπουργός έγραψε τα εξής:

«Βαδίζουμε στα βήματά του, διεκδικώντας όσα και εκείνος ήθελε. Ενωμένους τους Έλληνες να ευημερούν. Να ξεπερνούν δυσκολίες με όπλο την αλήθεια. Και να οικοδομούν καθημερινά μία ακόμη πιο ισχυρή και δημοκρατική πατρίδα».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τα δέκα φθηνότερα τιμολόγια ρεύματος – κυριαρχούν τα σταθερά

Από
Έμβολος
-

Εννιά από τα δέκα φθηνότερα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας που διατίθενται αυτή την περίοδο στην αγορά είναι σταθερά (μπλε) και μόνο ένα εντάσσεται στην κατηγορία των ειδικών (“πράσινων”) τιμολογίων, σύμφωνα με την ανάλυση της αγοράς λιανικής ρεύματος της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας.

Η ανάλυση, λαμβάνοντας υπόψη και το πάγιο το οποίο σε αρκετές περιπτώσεις διαμορφώνεται σε υψηλά επίπεδα, δείχνει ότι τη χαμηλότερη χρέωση έχει το σταθερό MyHome Online της ΔΕΗ με 41,45 ευρώ (11,5 λεπτά ανα κιλοβατώρα και 3,5 ευρώ πάγιο) για μηνιαία κατανάλωση ίση με 330 κιλοβατώρες που αντιστοιχεί σε ένα μέσο νοικοκυριό. Ακολουθεί το Volton Blue Student που απευθύνεται σε φοιτητές (12,9 λεπτά ανά κιλοβατώρα και 5 ευρώ πάγιο, συνολική χρέωση 47,57 ευρώ) και το “πράσινο” Basic Home της Ήρων με 14,76 λεπτά ανά κιλοβατώρα και 5 ευρώ πάγιο (συνολική χρέωση 53,71 ευρώ).

Η οικονομικότητα των σταθερών τιμολογίων αλλά και το γεγονός ότι προστατεύουν τους καταναλωτές σε περιόδους υψηλών τιμών εξηγεί την στροφή των καταναλωτών προς αυτά: τον Ιούνιο σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, με σταθερά τιμολόγια χρεώνονταν 1.879.013 οικιακοί μετρητές ή 31,62 % του συνόλου ενώ ένα χρόνο πριν, τον Ιούνιο του 2025 ήταν 1.219.370 ή 20,65 % του συνόλου. Ωστόσο η πλειονότητα των μετρητών (άνω του 53 %) παραμένει στα ειδικά (πράσινα) τιμολόγια.

Σημαντικό μερίδιο (15 %) κατέχουν και τα κυμαινόμενα κίτρινα τιμολόγια που ακολουθούν τις διακυμάνσεις της αγοράς χονδρικής. Δηλαδή εξασφαλίζουν χαμηλότερες χρεώσεις όταν η τιμή χονδρικής είναι χαμηλή αλλά επιβαρύνουν όσους τα επιλέγουν σε περιόδους υψηλών τιμών. Για παράδειγμα τον Απρίλιο τα δέκα φθηνότερα τιμολόγια ήταν στο σύνολο τους κίτρινα ενώ αυτήν την περίοδο κυμαίνονται γύρω στα 20 σεντς ανά κιλοβατώρα.

 Πίνακας στοιχείων

ΠΙΝΑΚΡΕΥΜ

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ απορρίπτει την προσφορά του Ιράν για να ξανανοίξει το στενό του Ορμούζ

Από
Έμβολος
-

Ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε χθες Παρασκευή ιρανική πρόταση με σκοπό να ανοίξει ξανά το στενό του Ορμούζ σε επτά ημέρες, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, κατά το οποίο ο αμερικανός πρόεδρος προβλέπει επίσης επανέναρξη των πληγμάτων στο Ιράν μετά τις εκλογές του μέσου της δεύτερης θητείας του, στις αρχές Νοεμβρίου.

Χθες βράδυ (σ.σ. λίγο πριν από τις 04:00 ώρα Ελλάδας), εξάλλου, ο ογδοντάρης ρεπουμπλικάνος δημοσιοποίησε (ξανά) χάρτη στον οποίο το στενό του Ορμούζ έχει μετονομαστεί σε «στενό Τραμπ» μέσω Truth Social.

Επικαλούμενη πηγές της στην κυβέρνησή του, η Τζέρναλ ανέφερε πως ο κ. Τραμπ αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό το κατά πόσον η Τεχεράνη θα ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του.

Το Ιράν υπέβαλε νωρίτερα χθες πρόταση στις ΗΠΑ για να ανοίξει εκ νέου μέσα σε επτά ημέρες το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα, προσθέτοντας πως «η επιλογή επαφίεται πλέον» στην Ουάσιγκτον.

«Η προθεσμία των επτά ημερών θα αρχίσει μόλις οι ΗΠΑ αποδεχτούν το σχέδιο αυτό», διευκρίνισε ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Το άνοιγμα του στενού βρίσκεται πλέον στην καρδιά της σύγκρουσης ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ, που την πυροδότησαν με την επίθεση που εξαπέλυσαν μαζί με το Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας την 28η Φεβρουαρίου.

Το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως πέρναγε απρόσκοπτα από το στενό προτού ξεσπάσει ο πόλεμος.

«Τα μέτρα που θα πρέπει να λάβουν οι ΗΠΑ δεν είναι νέα», διευκρίνισε ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αραγτσί. Εξήγησε ότι προβλέπονταν «ήδη όλα στο μνημόνιο κατανόησης» που είχε υπογραφτεί τον Ιούνιο από στους προέδρους των δυο κρατών.

«Αν οι ΗΠΑ αποδεχτούν να προχωρήσουμε κατ’ αυτόν τον τρόπο, όλα θα επιστρέψουν στην κατάσταση που επικρατούσε προηγουμένως», διαβεβαίωσε ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στο CBS News χθες, επιμένοντας πως «η διαδικασία θα αρχίσει την ημέρα που θα το δεχτούν».

Ο κ. Τραμπ και ο κ. Πεζεσκιάν υπέγραψαν τον Ιούνιο το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, που θεωρητικά άνοιγε τον δρόμο για τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ξανανοίγοντας το στενό του Ορμούζ και βάζοντας τα θεμέλια για διαπραγματεύσεις όσον αφορά το ευαίσθητο ζήτημα του ιρανικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας.

Αλλά η καθεμιά πλευρά έκανε διαφορετική ερμηνεία του κειμένου κι η συμφωνία κατέρρευσε.

Παγωμένοι πόροι

Ανάμεσα στους όρους που είχε θέσει το Ιράν τον Ιούνιο ήταν ο τερματισμός των εχθροπραξιών, η άμεση και πλήρης διακοπή των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, όπου ο στρατός του Ισραήλ έχει εμπλακεί σε πόλεμο με το σιιτικό κίνημα Χεζμπολά.

Η Τεχεράνη αξίωνε εξάλλου να αποδεσμευτούν και να τεθούν στη διάθεσή της πόροι της χώρας που έχουν παγώσει στο εξωτερικό και άρση των οικονομικών κυρώσεων, καθώς η ιρανική οικονομία δοκιμάζεται εξαιτίας της ιλιγγιώδους αύξησης των τιμών, που πυροδότησαν διαδηλώσεις ευρείας κλίμακας τον Ιανουάριο, προτού πνιγούν στο αίμα.

Το Ιράν υφίσταται για δεκαετίες αμερικανικές κυρώσεις, που πλήττουν την οικονομία του και ειδικά τις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές του. Η χώρα εξάλλου υφίσταται πάγωμα περιουσιακών στοιχείων της στο εξωτερικό από την εποχή της ισλαμικής επανάστασης, το 1979.

Ελλείψει επίσημων δεδομένων, ιρανικά ΜΜΕ υπολόγιζαν την άνοιξη πως οι πόροι αυτοί έχουν αξία μεταξύ 100 και 123 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε κατ’ αποκλειστικότητα στο Γαλλικό Πρακτορείο την Τρίτη, εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης, ο Χουσεΐν Μουχεμπί, είπε πως ανάμεσα στους ιρανικούς όρους είναι πλέον ο τερματισμός των εχθροπραξιών και στην Υεμένη.

«Στην Αμερική επαφίεται αν θέλει ή όχι να τελειώσει» αυτός ο πόλεμος, είπε ο ιρανός πρόεδρος Πεζεσκιάν κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε στο Fox News νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, στην οποία συμμετείχε.

Ο αμερικανός ομόλογός του Τραμπ αποκάλυψε την Τρίτη πως διεξήχθησαν συνομιλίες μεταξύ ιρανών και αμερικανών αξιωματούχων στο περιθώριο του ετήσιου παγκόσμιου μεγάλου διπλωματικού ραντεβού.

Ο αμερικανός πρόεδρος είχε ως τώρα ουσιαστικά παραμερίσει τις διαπραγματεύσεις προκειμένου να ξανανοίξει το στενό του Ορμούζ και να πέσουν οι τιμές του πετρελαίου.

Καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές της δεύτερης θητείας του, κρίσιμες για το κόμμα του, καθώς οι ρεπουμπλικάνοι διατρέχουν κίνδυνο να απολέσουν την πλειοψηφία και στα δυο σώματα του ομοσπονδιακού Κογκρέσου, ο αμερικανός πρόεδρος είναι ολοένα λιγότερο δημοφιλής, λόγω του ολοένα υψηλότερου κόστους ζωής στις ΗΠΑ και ειδικά της ανόδου των τιμών των καυσίμων, που εν μέρει οφείλεται ακριβώς στον πόλεμο εναντίον του Ιράν που διέταξε και στο κλείσιμο του Ορμούζ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ψυχολογία: Γιατί μας είναι τόσο δύσκολο να δεχτούμε ένα κομπλιμέντο; – Γράφει ο Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής Γιάννης Ξηντάρας

Από
Έμβολος
-

«Πολύ ωραία σου πάει αυτό που φοράς.»

«Έλα μωρέ, παλιό είναι…»

«Τα πήγες εξαιρετικά σήμερα.»

«Καλά, έκανα κι ένα σωρό λάθη.»

«Είσαι πραγματικά καλός σε αυτό που κάνεις.»

«Υπερβάλλεις…»

Γιάννης Ξηντάρας
Γράφει ο Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής Γιάννης Ξηντάρας

Είναι εντυπωσιακό πόσο εύκολα μπορούμε να ακυρώσουμε έναν καλό λόγο μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Κάποιος μας προσφέρει ένα κομπλιμέντο κι εμείς, σχεδόν αντανακλαστικά, βρίσκουμε έναν τρόπο να το μικρύνουμε, να το εξηγήσουμε ή να το επιστρέψουμε στον αποστολέα του πριν προλάβει καλά καλά να φτάσει σε εμάς.

Θα περίμενε κανείς ότι η αναγνώριση είναι πάντα ευχάριστη. Και συνήθως είναι. Παρ’ όλα αυτά, για αρκετούς ανθρώπους συνοδεύεται από μια παράξενη αμηχανία. Δεν ξέρουν τι να πουν, χαμηλώνουν το βλέμμα, αλλάζουν γρήγορα θέμα ή αισθάνονται την ανάγκη να αποδείξουν στον άλλον ότι τα πράγματα δεν είναι ακριβώς όπως τα παρουσιάζει.

Από πού έρχεται άραγε αυτή η δυσκολία;

Ένα μέρος της απάντησης βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο μάθαμε να στεκόμαστε απέναντι στην αξία μας. Πολλοί μεγαλώσαμε με την ιδέα ότι ο σεμνός άνθρωπος δεν μιλά πολύ για όσα κάνει καλά. Το να αναγνωρίσεις ένα προτέρημά σου μπορεί εύκολα να θεωρηθεί έπαρση, ενώ η υποτίμηση του εαυτού σου συχνά μοιάζει κοινωνικά πιο ασφαλής.

Έτσι, μαθαίνουμε έναν παράξενο κώδικα ευγένειας. Αν κάποιος μας πει ότι κάναμε κάτι καλά, αισθανόμαστε ότι πρέπει να το μετριάσουμε. Αν μας πουν ότι είμαστε όμορφοι, σπεύδουμε να αναφέρουμε κάποια ατέλειά μας. Σαν να κινδυνεύουμε, αν απαντήσουμε απλώς «ευχαριστώ», να θεωρηθεί ότι έχουμε υπερβολικά μεγάλη ιδέα για τον εαυτό μας.

Υπάρχει όμως και κάτι βαθύτερο.

Ένα κομπλιμέντο δεν συναντά μόνο αυτό που είμαστε. Συναντά και αυτό που πιστεύουμε ότι είμαστε.

Αν μέσα μου έχω διαμορφώσει για χρόνια την πεποίθηση ότι δεν είμαι αρκετά ικανός, ένας άνθρωπος που μου λέει «είσαι πολύ καλός στη δουλειά σου» φέρνει μπροστά μου μια εικόνα που δεν ταιριάζει εύκολα με τη δική μου. Αν έχω συνηθίσει να βλέπω κυρίως όσα δεν μου αρέσουν στην εμφάνισή μου, ένα «είσαι πολύ όμορφη σήμερα» μπορεί να μου προκαλέσει περισσότερη αμηχανία απ’ όση χαρά.

Ο νους μας έχει μια παράξενη προτίμηση προς το γνώριμο, ακόμη κι όταν το γνώριμο δεν είναι ιδιαίτερα ευγενικό μαζί μας. Μια κριτική που επιβεβαιώνει κάτι αρνητικό που ήδη πιστεύουμε για τον εαυτό μας μπορεί, κατά έναν περίεργο τρόπο, να μας φαίνεται περισσότερο «αληθινή» από έναν καλό λόγο που έρχεται να αμφισβητήσει αυτή την εικόνα.

Γι’ αυτό μερικές φορές δεν απορρίπτουμε το κομπλιμέντο επειδή δεν μας ενδιαφέρει. Το απορρίπτουμε επειδή δυσκολευόμαστε να το χωρέσουμε μέσα σε όσα έχουμε μάθει να πιστεύουμε για εμάς.

Σε άλλες περιπτώσεις υπάρχει η καχυποψία. «Γιατί μου το λέει;», «τι θέλει;», «μήπως απλώς προσπαθεί να είναι ευγενικός;». Αν έχουμε ζήσει σε σχέσεις όπου η επιβράβευση ήταν σπάνια, υπό όρους ή χρησιμοποιούνταν για να ακολουθήσει κάποιο αίτημα, μπορεί να έχουμε μάθει να αντιμετωπίζουμε ακόμη και έναν απλό καλό λόγο με επιφύλαξη.

Φυσικά, δεν είναι κάθε κομπλιμέντο ειλικρινές και δεν χρειάζεται να πιστεύουμε αυτομάτως οτιδήποτε ακούμε. Έχει ενδιαφέρον όμως να παρατηρήσουμε τι συμβαίνει όταν η δυσπιστία εμφανίζεται σχεδόν κάθε φορά, ακόμη και απέναντι σε ανθρώπους των οποίων τη γνώμη κατά τα άλλα εμπιστευόμαστε.

Υπάρχει επίσης κάτι όμορφο που συχνά ξεχνάμε: όταν κάποιος μας κάνει ένα ειλικρινές κομπλιμέντο, μας λέει κάτι και για τον τρόπο με τον οποίο μας βλέπει.

Μπορεί εμείς να θεωρούμε ασήμαντο κάτι που κάναμε και εκείνος να εντυπωσιάστηκε. Μπορεί να έχουμε συνηθίσει ένα χαρακτηριστικό μας τόσο πολύ, ώστε να μην αντιλαμβανόμαστε πια την αξία του. Οι άλλοι δεν έχουν πάντοτε πιο σωστή εικόνα για εμάς, έχουν όμως μια διαφορετική θέση από την οποία μας κοιτούν. Καμιά φορά βλέπουν κάτι που εμείς, από πολύ κοντά, έχουμε πάψει να παρατηρούμε.

Το να δεχτούμε λοιπόν έναν καλό λόγο δεν σημαίνει ότι πρέπει να τον μετατρέψουμε αμέσως σε αλήθεια για τον εαυτό μας. Μπορούμε απλώς να του επιτρέψουμε να μείνει για λίγο.

Να μην τρέξουμε να τον ακυρώσουμε.

Την επόμενη φορά που κάποιος θα μας πει κάτι όμορφο, θα μπορούσαμε να παρατηρήσουμε αυτή την πρώτη παρόρμηση να απαντήσουμε «έλα τώρα…». Και αντί να εξηγήσουμε γιατί ο άλλος κάνει λάθος, να δοκιμάσουμε δύο πολύ απλές λέξεις:

«Σ’ ευχαριστώ.»

Μπορεί στην αρχή να ακούγεται σχεδόν αφύσικο. Σιγά σιγά όμως ίσως ανακαλύψουμε ότι το να δεχόμαστε την αναγνώριση δεν μας κάνει αλαζόνες. Μας επιτρέπει απλώς να μην είμαστε εμείς οι πρώτοι που θα αφαιρέσουμε κάτι καλό από την εικόνα μας κάθε φορά που κάποιος άλλος το προσθέτει.

Άλλωστε, έχουμε μάθει αρκετά καλά να ακούμε όσα χρειάζεται να διορθώσουμε.

Ίσως αξίζει να αφήνουμε να φτάνουν μέχρι μέσα μας και μερικά από εκείνα που ήδη είναι καλά.

Γράφει ο Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής Γιάννης Ξηντάρας

Υγεία: Περίπου 10.000 νέα περιστατικά καρκίνου του πνεύμονα τον χρόνο στην Ελλάδα – Μείωση της θνητότητας έως 25% με την έγκαιρη διάγνωση

Από
Έμβολος
-

Ιδιαίτερα υψηλή παραμένει η επιβάρυνση από τον καρκίνο του πνεύμονα παγκοσμίως, με εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους κάθε χρόνο, ενώ στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι καταγράφονται περίπου 10.000 νέα περιστατικά ετησίως, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Υγείας. Ωστόσο, διεθνείς μελέτες δείχνουν ότι η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να μειώσει τη θνητότητα κατά 20% έως 25%.

«Παγκοσμίως έχει αυξηθεί πάρα πολύ ο αριθμός των ανθρώπων οι οποίοι την τελευταία πενταετία έχουν νοσήσει και έχουν πεθάνει από καρκίνο του πνεύμονα. Στην Ελλάδα, η τελευταία καταγραφή του υπουργείου Υγείας ανέφερε ότι έχουμε 10.000 νέα περιστατικά κάθε χρόνο. Από την εμπειρία που έχουμε στην Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική στο νοσοκομείο Παπανικολάου, φαίνεται ότι ο αριθμός αυτός αυξάνεται κάθε χρόνο 20% με 30%.

Δηλαδή, στο Παπανικολάου, σε σχέση με πέρυσι και σε σχέση με πρόπερσι, έχουμε μία αύξηση των νέων περιστατικών, κυρίως με μεταστατικό καρκίνο του πνεύμονα», αναφέρει η επίκουρη καθηγήτρια Πνευμονολογίας Σοφία Λαμπάκη, η οποία είναι συντονίστρια κλινικών μελετών για τον καρκίνο του πνεύμονα και υπεύθυνη των Ιατρείων Καρκίνου του Πνεύμονα και Προσυμπτωματικού Ελέγχου της Πανεπιστημιακής Πνευμονολογικής Κλινικής.

Η αξονική χαμηλής δόσης βασικό εργαλείο έγκαιρης διάγνωσης

Όπως εξηγεί, το βασικό εργαλείο που χρησιμοποιείται σήμερα στον προσυμπτωματικό έλεγχο για τον καρκίνο του πνεύμονα είναι η αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης ακτινοβολίας. Μεγάλες διεθνείς μελέτες έχουν δείξει, όπως αναφέρει, σημαντικό όφελος τόσο στη διάγνωση της νόσου σε πρώιμα, δυνητικά ιάσιμα στάδια όσο και στη μείωση της θνητότητας.

Στην Πνευμονολογική Κλινική του ΑΠΘ στο νοσοκομείο Παπανικολάου λειτουργεί από το 2017 οργανωμένο ιατρείο προσυμπτωματικού ελέγχου. Μέχρι σήμερα έχουν εξεταστεί περίπου 3.800 καπνιστές και πρώην καπνιστές, ενώ περίπου 3% έχουν διαγνωστεί με καρκίνο του πνεύμονα. Συνολικά, περίπου 115 άνθρωποι έχουν διαγνωστεί με πρώιμο καρκίνο μέσω του προσυμπτωματικού ελέγχου.

Σημαντικό είναι, σύμφωνα με την κ. Λαμπάκη, και το πρόσθετο όφελος του προσυμπτωματικού ελέγχου, καθώς περίπου το 45% των συμμετεχόντων διαγνώστηκαν παράλληλα με άλλα νοσήματα που μέχρι τότε δεν γνώριζαν ότι είχαν, όπως χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, διάμεσες πνευμονοπάθειες και καρδιαγγειακά νοσήματα. Η έγκαιρη διάγνωση, σύμφωνα με τις διεθνείς μελέτες τις οποίες επικαλείται, μπορεί να μειώσει τη θνητότητα από τον καρκίνο του πνεύμονα κατά 20% έως 25%.

Έρευνα για βιοδείκτες και χρήση τεχνητής νοημοσύνης

Η κατεύθυνση διεθνώς, όπως σημειώνει η κ. Λαμπάκη, είναι προς έναν περισσότερο εξατομικευμένο προσυμπτωματικό έλεγχο, με τον συνδυασμό της αξονικής τομογραφίας χαμηλής δόσης με βιοδείκτες και νέες τεχνολογίες, μεταξύ των οποίων και η τεχνητή νοημοσύνη. Η Πνευμονολογική Κλινική του ΑΠΘ συμμετέχει σε διεθνή ερευνητικά προγράμματα για την αναζήτηση νέων βιοδεικτών μέσω της μελέτης δειγμάτων αίματος, πλάσματος και ορού. Παράλληλα, συμμετέχει σε πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης σε συνεργασία με το «Σωτηρία» στην Αθήνα και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου.

«Η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί μέσω των ακτινολογικών ευρημάτων. Μέσω των προγραμμάτων που εφαρμόζονται στα ακτινολογικά τμήματα και μέσω των πληροφοριών που δίνουμε εμείς ως κλινικοί γιατροί, προσπαθούν να βρουν ευρήματα τα οποία σε άλλες περιπτώσεις δεν θα οδηγούσαν στην υποψία ενός καρκίνου. Αλλά τα ευρήματα αυτά θα βοηθήσουν στο να είμαστε πιο υποψιασμένοι ότι ο άνθρωπος αυτός μπορεί να νοσήσει στο μέλλον από καρκίνο του πνεύμονα», εξηγεί η κ. Λαμπάκη.

«Επίσης, σε συνεργασία με τη FairLife, που είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός φροντίδας ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα, υλοποιήσαμε μία πολυκεντρική δράση προσυμπτωματικού ελέγχου, με τη συμμετοχή και άλλων πανεπιστημιακών πνευμονολογικών κλινικών, όπως αυτή της Λάρισας, της Αλεξανδρούπολης και της Πάτρας, προσπαθώντας έτσι να δημιουργήσουμε μία ελληνική εμπειρία γύρω από ένα οργανωμένο πρόγραμμα, μία οργανωμένη εφαρμογή του προσυμπτωματικού ελέγχου. Ταυτόχρονα, συμμετέχουμε και σε διεθνή ερευνητικά προγράμματα, τα οποία διερευνούν νέους βιοδείκτες, όπου χρησιμοποιείται το αίμα των ανθρώπων που συμμετέχουν στα προγράμματα αυτά, δηλαδή είτε το ολικό πλάσμα είτε ο ορός», προσθέτει η κ. Λαμπάκη.

Στο θεραπευτικό πεδίο εφαρμόζονται εξατομικευμένες θεραπείες, μεταξύ άλλων ανοσοθεραπεία και στοχευμένες θεραπείες βάσει μοριακού ελέγχου, με στόχο την επιλογή της καταλληλότερης θεραπείας για κάθε ασθενή.

«Χρησιμοποιούμε την εξατομικευμένη θεραπεία με τη χρήση ανοσοθεραπείας ή του στοχευμένου μοριακού ελέγχου, στον οποίο υποβάλλονται όλοι οι ασθενείς, και προσπαθούμε μέσω των διαφόρων προγραμμάτων να τα προσφέρουμε αυτά σε όλους τους ασθενείς μας δωρεάν. Οπότε, όλα αυτά τα προγράμματα γίνονται έτσι ώστε να βρούμε ποια είναι η κατάλληλη θεραπεία, η πιθανόν πιο αποτελεσματική για τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά», αναφέρει.

Τέλος, η κ. Λαμπάκη υπογραμμίζει την ανάγκη μεγαλύτερης συμμετοχής των γυναικών στα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου, καθώς το ποσοστό τους παραμένει μικρότερο από εκείνο των ανδρών. Όπως αναφέρει, γυναίκες άνω των 50 ετών που είναι καπνίστριες ή πρώην καπνίστριες, οι οποίες έχουν διακόψει το κάπνισμα τα τελευταία 15 χρόνια, θα πρέπει να ενημερώνονται για τον προσυμπτωματικό έλεγχο με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης, χωρίς τη χρήση σκιαγραφικού.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ από τους ενήλικες στις ΗΠΑ, για πρώτη φορά μετά την πανδημία

Από
Έμβολος
-

Η κατανάλωση αλκοόλ από τους ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής μειώθηκε για πρώτη φορά έπειτα από την έναρξη της πανδημίας Covid-19, αν και τα ποσοστά παραμένουν υψηλότερα από ό,τι πριν από την πανδημία. Η μεγαλύτερη μείωση καταγράφηκε στους νεότερους ενήλικες, ενώ αντίθετα μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες συνέχισαν να πίνουν σε υψηλά ποσοστά.

Ερευνητές από τον ιατρικό οργανισμό Keck Medicine του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας και από το Πανεπιστήμιο Thomas Jefferson στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ ανέλυσαν δεδομένα από σχεδόν 115.000 ενήλικες που συμμετείχαν σε εθνική έρευνα την περίοδο 2018-2024.

Όπως προέκυψε από τη μελέτη, τόσο η συνολική όσο και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μειώθηκαν το 2024 σε σύγκριση με το 2022. Συγκεκριμένα, η κατανάλωση αλκοόλ μειώθηκε κατά σχεδόν 2%, ενώ η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ περισσότερο από 8%. Ως υπερβολική κατανάλωση ορίζονται τα πέντε ή περισσότερα ποτά την ημέρα ή 15 ή περισσότερα ποτά την εβδομάδα για τους άνδρες και τέσσερα ή περισσότερα ποτά την ημέρα ή οκτώ ή περισσότερα ποτά την εβδομάδα για τις γυναίκες. Πρόκειται για την πρώτη επιβεβαιωμένη μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ που παρατηρείται στις ΗΠΑ από την έναρξη της πανδημίας COVID-19.

Η μεγαλύτερη μείωση στην κατανάλωση αλκοόλ το 2024 σε σχέση με το 2022 παρατηρήθηκε στους ενήλικες της γενιάς Gen Z (μείωση πάνω από 5%), ενώ οι Millennials παρουσίασαν τις μεγαλύτερες μειώσεις στην υπερβολική κατανάλωση (πτώση 17%).

Αντίθετα, οι ενήλικες 50-64 ετών συνέχισαν να πίνουν σε ποσοστά υψηλότερα από ό,τι πριν από την πανδημία. Από το 2018 έως το 2024 η κατανάλωση αλκοόλ στη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα αυξήθηκε κατά σχεδόν 4%, ενώ η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ αυξήθηκε κατά περισσότερο από 36%. Οι ερευνητές χαρακτηρίζουν την αύξηση στους μεγαλύτερους ενήλικες ιδιαίτερα ανησυχητική, επειδή ο κίνδυνος παθήσεων που σχετίζονται με το αλκοόλ, όπως ηπατική νόσος, ορισμένοι καρκίνοι και καρδιαγγειακές παθήσεις, αυξάνεται με την ηλικία.

Επιπλέον, εντοπίστηκε ότι οι άνδρες παρουσίασαν μεγαλύτερη μείωση στην κατανάλωση αλκοόλ από τις γυναίκες (2,4% έναντι 1,1%). Αντίθετα, οι γυναίκες μείωσαν περισσότερο την κατανάλωση υπερβολικού αλκοόλ σε σχέση με τους άνδρες (9% έναντι 7,7%). Τα ευρήματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Annals of Internal Medicine».

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Παχυσαρκία: 278.000 θάνατοι και 8 εκατ. χαμένα έτη υγιούς ζωής σε 8 ευρωπαϊκές χώρες

Από
Έμβολος
-

Tο 56% του πληθυσμού στην Ευρώπη είναι υπέρβαρο ή ζει με παχυσαρκία (2024), ενώ το ίδιο ισχύει για ένα στα τρία παιδιά. Η σημαντική επιβάρυνση για την υγεία και την οικονομία των ευρωπαϊκών χωρών αποτυπώνεται σε νέα έκθεση που δημοσιεύθηκε σήμερα.

Η μελέτη «Η Οικονομική Επιβάρυνση από το Αυξημένο Σωματικό Βάρος και την Παχυσαρκία στην Ευρώπη», η οποία εκπονήθηκε από το Γραφείο Οικονομικών της Υγείας (OHE), κατόπιν ανάθεσης της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων και Συνδέσμων (EFPIA), ποσοτικοποιεί την υγειονομική και οικονομική επιβάρυνση που συνδέεται με το αυξημένο σωματικό βάρος και την παχυσαρκία σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες: Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Ιρλανδία, Ελλάδα, Ρουμανία και Ηνωμένο Βασίλειο.

Τα δεδομένα δείχνουν ότι ο αντίκτυπος του αυξημένου Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) ξεπερνά τον τομέα της υγείας, αναδεικνύοντας την ανάγκη για συντονισμένη και διατομεακή αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και των συναφών νοσημάτων, όπως ο διαβήτης και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Στις χώρες της μελέτης, το 18% έως 58% του συνολικού κόστους συνδέεται με απώλειες παραγωγικότητας λόγω πρόωρης θνησιμότητας, οικονομικής αδράνειας, απουσιών από την εργασία, μειωμένης παραγωγικότητας και χρόνου που αφιερώνεται στη φροντίδα ασθενών.

Το άμεσο κόστος για την υγεία συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με νοσήματα που σχετίζονται με την παχυσαρκία και τον αυξημένο ΔΜΣ. Ενδεικτικά, ο αυξημένος ΔΜΣ συνδέεται με:

σχεδόν 60% της απώλειας ετών υγιούς ζωής (DALYs) λόγω διαβήτη τύπου 2

45% λόγω παθήσεων του πεπτικού συστήματος

32% λόγω χρόνιας νεφρικής νόσου

Η μελέτη δείχνει επίσης ότι το ετήσιο κόστος που συνδέεται με τον αυξημένο ΔΜΣ αντιστοιχεί στο 0,6% έως 1,4% του ΑΕΠ στις οκτώ χώρες που εξετάστηκαν. Μέρος αυτής της επιβάρυνσης θα μπορούσε να περιοριστεί μέσω της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης και της αποτελεσματικότερης διαχείρισης των σχετιζόμενων νοσημάτων.

Η επιβάρυνση στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, το αυξημένο σωματικό βάρος και η παχυσαρκία συνδέονται με ετήσια οικονομική επιβάρυνση 3,4 δισ. ευρώ, ή 328 ευρώ ανά κάτοικο. Το ποσό αντιστοιχεί σε περίπου 1,4% του ΑΕΠ, ξεπερνά τις δαπάνες για στέγαση και υπερβαίνει το ήμισυ των αμυντικών δαπανών της χώρας.

Από το συνολικό κόστος, τα 2,3 δισ. ευρώ (68%) αφορούν άμεσες δαπάνες υγείας και τα 1,1 δισ. ευρώ (32%) έμμεσες απώλειες. Οι άμεσες δαπάνες συνδέονται κυρίως με τον διαβήτη τύπου 2 (0,9 δισ. ευρώ), τις μυοσκελετικές παθήσεις (0,4 δισ. ευρώ) και τα καρδιαγγειακά νοσήματα (0,2 δισ. ευρώ).

Στο έμμεσο κόστος, οι απουσίες από την εργασία και η μειωμένη παραγωγικότητα αντιστοιχούν σε 0,3 δισ. ευρώ η καθεμία. Ακολουθούν ο χρόνος που αφιερώνεται στη φροντίδα ασθενών (0,2 δισ. ευρώ), η οικονομική αδράνεια λόγω ασθένειας (0,1 δισ. ευρώ) και η πρόωρη θνησιμότητα (0,1 δισ. ευρώ). Οι σχετικά υψηλές απουσίες από την εργασία στην Ελλάδα αυξάνουν την έμμεση επιβάρυνση. Αντίθετα, η χαμηλότερη απασχόληση στις μεγαλύτερες ηλικίες, όπου ο αυξημένος ΔΜΣ είναι συχνότερος, περιορίζει το ύψος των απωλειών παραγωγικότητας.

Συστάσεις

Τα ευρήματα δημοσιεύονται σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία, καθώς η Ευρώπη προχωρά στην υλοποίηση του Σχεδίου EU Safe Hearts. Αναδεικνύουν την ανάγκη το Σχέδιο να λαμβάνει υπόψη τη στενή σύνδεση μεταξύ παχυσαρκίας, διαβήτη και καρδιαγγειακών νοσημάτων και να προωθεί τη συντονισμένη αντιμετώπισή τους, αναφέρει ο ΣΦΕΕ.

Η έκθεση επισημαίνει την ανάγκη “επίσημης αναγνώρισης της παχυσαρκίας ως χρόνιας νόσου, με μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη, τη θεραπεία και την καταπολέμηση του στίγματος και των προκαταλήψεων. Παράλληλα, ζητά να συνεκτιμώνται οι ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις στον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των πολιτικών”. Στην κατεύθυνση αυτή, καταθέτει πέντε βασικές συστάσεις:

Αναγνώριση της παχυσαρκίας ως νόσου: Επίσημη αναγνώρισή της ως χρόνιας, υποτροπιάζουσας νόσου, με στόχο την καλύτερη παρακολούθηση, χρηματοδότηση και πρόσβαση σε ολοκληρωμένη φροντίδα.

Αντιμετώπιση του στίγματος: Πολιτικές που προάγουν τη συμπερίληψη και μετατοπίζουν την έμφαση από την ατομική ευθύνη σε συστημικές λύσεις.

Καλύτερη πρόσβαση στην πρόληψη και τη θεραπεία: Ολοκληρωμένη φροντίδα που συνδυάζει έγκαιρη διάγνωση με παρεμβάσεις συμπεριφορικής αλλαγής, φαρμακευτική θεραπεία και, όπου απαιτείται, τη μεταβολική και βαριατρική χειρουργική (MBS).

Ισχυρότερη τεκμηρίωση για επενδύσεις: Παραγωγή τεκμηριωμένων στοιχείων σχετικά με τα ευρύτερα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη των παρεμβάσεων για την παχυσαρκία, συμπεριλαμβανομένων της παραγωγικότητας, της συμμετοχής στην αγορά εργασίας και της μείωσης των δαπανών κοινωνικής πρόνοιας.

Ένταξη της παχυσαρκίας στο Σχέδιο EU Safe Hearts: Συγκεκριμένοι στόχοι για την ανίχνευση και τη διαχείρισή της, μεταξύ άλλων μέσω προληπτικών ελέγχων, συμβάλλοντας στη μείωση της πρόωρης θνησιμότητας από καρδιαγγειακά νοσήματα έως το 2035.

Ο κ. Μιχάλης Χειμώνας, Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ, δήλωσε:

«Τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν ότι η παχυσαρκία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις δημόσιας υγείας, με σοβαρές επιπτώσεις όχι μόνο στην υγεία και την ποιότητα ζωής των πολιτών, αλλά και στη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας, την παραγωγικότητα και την κοινωνική συνοχή. Η αντιμετώπισή της απαιτεί μια νέα, ολιστική προσέγγιση, χωρίς προκαταλήψεις και στιγματισμό, που θα αναγνωρίζει την παχυσαρκία ως χρόνια νόσο και θα επενδύει στην πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την ολοκληρωμένη, επιστημονικά τεκμηριωμένη φροντίδα. Με τη συνεργασία της Πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας και όλων των εμπλεκόμενων φορέων, μπορούμε να βελτιώσουμε ουσιαστικά τα αποτελέσματα υγείας, να περιορίσουμε την οικονομική και κοινωνική επιβάρυνση και να οικοδομήσουμε μια πιο υγιή και ανθεκτική κοινωνία».

ΑΠΕ-ΜΠΕ
123...18,312Σελίδα 1 από 18,312