Ομιλία Νίκου Ανδρουλάκη, Προέδρου ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής στην εκδήλωση της Νεολαίας ΠΑΣΟΚ με θέμα «Ακροδεξιά: Απειλή σε Ελλάδα και Ευρώπη. Η απάντηση της Δημοκρατίας»
Φίλες και φίλοι,
θέλω καταρχάς να συγχαρώ τη Νεολαία μας για τη σημερινή σημαντική πρωτοβουλία, που πήρε.
Νέοι άνθρωποι, που δεν έζησαν τη δικτατορία, δεν γνώρισαν τον φόβο, τη λογοκρισία, δεν γνώρισαν την καταπίεση εκείνης της εποχής. Νέοι άνθρωποι όμως που επιλέγουν σήμερα να κρατήσουν ζωντανή την ιστορική μνήμη. Όχι γιατί μένουν προσκολλημένοι στο παρελθόν, αλλά γιατί αντιλαμβάνονται ότι η Δημοκρατία δεν είναι αυτονόητη. Η Δημοκρατία είναι ζήτημα μόνιμου και καθημερινού αγώνα.
Θέλω επίσης να καλωσορίσω στη σημερινή εκδήλωση τους ανθρώπους, που αγωνίστηκαν και ρίσκαραν τη ζωή τους τα χρόνια της δικτατορίας. Ανθρώπους που άντεξαν διώξεις και βασανιστήρια, ανθρώπους που ακόμη και σήμερα είναι ενεργοί στην πολιτική ζωή του τόπου. Άνθρωποι που δεν θέλουν σε καμία περίπτωση, η χώρα μας να ξαναπεράσει τέτοιες περιπέτειες, που την πάνε δεκαετίες πίσω και που μπορεί να μην είναι με την τότε μορφή, αλλά να είναι με μια διαφορετική μορφή, πιο σύγχρονη που όμως απειλεί δικαιώματα, απειλεί ευκαιρίες, απειλεί την κοινωνική συνοχή και την ποιότητα της Δημοκρατίας.
Η σημερινή τους παρουσία δίνει ένα ιδιαίτερο νόημα στη σημερινή συνάντηση. Γιατί ενώνει διαφορετικές γενιές: εκείνη που αγωνίστηκε για να έχουμε αποκατάσταση της Δημοκρατίας, αλλά και τις επόμενες, αυτές που καλούνται να προστατεύσουν και να διευρύνουν τη Δημοκρατία μας.
Πενήντα τρία χρόνια μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου, έχουμε χρέος να κρατάμε τη μνήμη ζωντανή. Όχι ως μια τυπική επέτειο, αλλά ως διαρκή υπενθύμιση της αξίας της ελευθερίας και της δημοκρατικής συμμετοχής.
Φίλες και φίλοι, σήμερα η φιλελεύθερη Δημοκρατία βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές προκλήσεις.
Για πολλά χρόνια η Ακροδεξιά επένδυε στην οργή και την απογοήτευση των πολιτών. Εμφανίστηκε ως η δύναμη που θα τα βάλει με το κατεστημένο, που θα συγκρουστεί με τους ισχυρούς, που θα δώσει φωνή σε όσους αισθάνονται ξεχασμένοι από το πολιτικό σύστημα.
Σήμερα, όμως, τα μεγάλα αυτά λόγια αποδείχτηκαν μεγάλες αυταπάτες. Σε χώρες όπου ανέλαβε κυβερνητικές ευθύνες, απέτυχε οικτρά. Η ήττα του τραμπισμού στις ενδιάμεσες εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Ας το πούμε καθαρά: Η Ακροδεξιά παρουσιάζεται ως δύναμη ανατροπής, αλλά στην πραγματικότητα δεν επιδιώκει να ανατρέψει κανένα κατεστημένο, είναι κομμάτι του κατεστημένου.
Αντίθετα λειτουργεί ως το τελευταίο καταφύγιο του κατεστημένου, ως το πολιτικό ανάχωμα για τη διατήρηση των προκλητικών προνομίων που έχουν συσσωρευτεί στα χέρια λίγων, εις βάρος των πολλών.
Επικαλείται την ασφάλεια, αλλά υπονομεύει στρατηγικά το κράτος δικαίου, τις δημοκρατικές ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Μιλά για εθνική υπερηφάνεια, αλλά περιφρονεί την ειρήνη, το διεθνές δίκαιο και τις οικουμενικές αξίες.
Υπόσχεται ότι θα προστατεύσει την κοινωνία, αλλά αμφισβητεί τα ανθρώπινα και εργασιακά δικαιώματα και καλλιεργεί εκ νέου το διχασμό. Εμφανίζεται ως υπερασπιστής των εργαζομένων και των αδύναμων, αλλά δεν αμφισβητεί τις ανισότητες, αυτές που κλιμακώνονται σε όλο το δυτικό κόσμο.
Και πάνω απ’ όλα, υπόσχεται να συγκρουστεί με την εξουσία, αλλά κάνει κάτι άλλο, βαθιά διχαστικό και επικίνδυνο: στρέφει την οργή των πολιτών όχι σε αυτούς που έφτιαξαν τον πλούτο τους εις βάρος των πολλών, αλλά απέναντι σε όσους έχουν τη μικρότερη δυνατότητα να υπερασπιστούν τον εαυτό τους. Αυτή είναι η περιγραφή της σύγχρονης Ακροδεξιάς.
Φίλες και φίλοι, πού βρήκαν όμως το πρόσφορο έδαφος; Το βρήκαν σε μια βαθιά κρίση αντιπροσώπευσης που βιώνουν όλες οι δυτικές φιλελεύθερες Δημοκρατίες. Το βρήκαν στην αποδυνάμωση της εργασίας, στη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων, στην εγκατάλειψη ολόκληρων κοινωνικών ομάδων και περιοχών που αισθάνονται ότι μένουν πολύ πίσω, ενώ κάποιοι προχωρούν πολύ γρήγορα μπροστά.
Αλλά το βρήκαν και κάπου αλλού: στη σταδιακή υιοθέτηση πλευρών της ακροδεξιάς ατζέντας από παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις, που αντί να επιλέξουν τη μετωπική αντιπαράθεση μαζί της, επέλεξαν πολλές φορές να προσαρμοστούν στη ρητορική της και στις προτεραιότητες που έθετε.
Σε πολλά ευρωπαϊκά κράτη η παραδοσιακή Δεξιά έχει μετατραπεί σε δορυφόρο της Ακροδεξιάς και αυτό είναι μια πραγματικότητα που πρέπει να κινητοποιεί τον προοδευτικό κόσμο σε όλα τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γιατί εδώ είναι η μεγάλη πρόκληση για την ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία.
Να επινοήσει ένα πειστικό σχέδιο, που δίνει προοπτική στους πολλούς. Ένα σχέδιο κοινωνικής δικαιοσύνης, ένα σχέδιο μείωσης των ανισοτήτων, ένα σχέδιο ουσιαστικής ενίσχυσης των δικαιωμάτων, της διάκρισης των εξουσιών και του κράτους δικαίου.
Απέναντι στον φόβο που καλλιεργεί η Ακροδεξιά, η απάντηση πρέπει να είναι μία και είναι: περισσότερη Δημοκρατία, περισσότερος σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα, ισχυρότερο κράτος Δικαίου.
Γιατί απέναντι στις ανισότητες που τροφοδοτούν την ανασφάλεια, εμείς λέμε περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη. Γιατί ζούμε σε μια εποχή μεγάλων αντιφάσεων. Ποτέ άλλοτε η ανθρωπότητα δε διέθετε τόσο πλούτο, τόση γνώση, τόσα και πολλά ισχυρά τεχνολογικά εργαλεία.
Και όμως, αυτές οι πρωτοφανείς δυνατότητες δε μεταφράζονται σε αντίστοιχη ευημερία και πρόοδο για τους πολλούς. Ο πλούτος συγκεντρώνεται στα χέρια των λίγων, οι ανισότητες διευρύνονται και η ανασφάλεια μεγαλώνει.
Το μεγάλο ερώτημα είναι: όχι μόνο τι μπορούμε να πετύχουμε, αλλά ποιος αποφασίζει και για το όφελος ποιου. Ποιος καρπώνεται τον πλούτο, ποιος ωφελείται από την τεχνολογική πρόοδο, ποιος καθορίζει το συλλογικό μας μέλλον. Αυτό είναι το βαθύτερο περιεχόμενο της Δημοκρατίας: Να έχουν οι πολλοί πραγματική δύναμη απέναντι στα προνόμια των λίγων.
Να ξανακάνουμε την πολιτική, δύναμη κοινωνικής αλλαγής, δύναμη προόδου. Να ξανακάνουμε τη Δημοκρατία ισχυρή, με θεσμούς λογοδοσίας, διαφάνειας, κοινωνικής προστασίας, δικαιοσύνης. Δύναμη ισχυρή, απέναντι σε κατεστημένα συμφέροντα. Αυτό ακριβώς είναι και το διαχρονικό μήνυμα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και παραμένει έως τις μέρες μας βαθιά επίκαιρο.
Φίλες και φίλοι,
στη χώρα μας έχουμε μια οδυνηρή πρόσφατη εμπειρία. Όταν αυτή η εμπειρία ήρθε μπροστά στα μάτια μας, κάποιοι δεν φανταζόμασταν ότι θα μπορούσε να αποκτήσει τη δυναμική που απέκτησε και μιλώ για τη δράση της Χρυσής Αυγής. Τη βία των ταγμάτων εφόδου, τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, τις επιθέσεις εναντίον αδύναμων πολιτών, μεταναστών, εργαζομένων και πολιτικών αντιπάλων.
Ποιος φανταζόταν ότι άνθρωποι που οι παππούδες τους ήταν μάρτυρες της ναζιστικής κατοχής, θα επέλεγαν ένα κόμμα που υμνεί το ναζισμό και τον σφαγέα της χώρας μας, τον Χίλτερ.
Η ιστορική απόφαση της ελληνικής Δικαιοσύνης -γιατί είναι ιστορική απόφαση- που αναγνώρισε τη Χρυσή Αυγή ως εγκληματική οργάνωση, αποτέλεσε έναν σημαντικό σταθμό της Ελληνικής Δημοκρατίας.
Όμως, η δικαστική καταδίκη μιας εγκληματικής ναζιστικής οργάνωσης δεν εξαφανίζει αυτομάτως τις ιδέες και τις αντιλήψεις που την εξέθρεψαν. Το είδαμε και πρόσφατα πριν από μερικές ημέρες στη Θεσσαλονίκη, ανήμερα της 28ης Οκτωβρίου. Την ημέρα που το έθνος τιμά τον αγώνα των προγόνων μας απέναντι στον φασισμό, το ναζισμό, δεν μπορεί να αμαυρώνεται αυτός ο αγώνας από τους τιμητές της ναζιστικής ιδεολογίας. Συνιστά ύβρη απέναντι στην ιστορική μνήμη ενός ολόκληρου λαού, που πλήρωσε βαρύ τίμημα από τη ναζιστική κατοχή και τις θηριωδίες των δυνάμεων του Άξονα.
Όταν συμβαίνουν τέτοια φαινόμενα, όποιος σιωπά είναι συνένοχος και αυτή η Παράταξη δεν σιώπησε ποτέ. Από την πρώτη στιγμή στάθηκε απέναντι στην Ακροδεξιά, το ναζισμό και τη Χρυσή Αυγή. Όταν κάποιοι μιλούσαν για καλή Χρυσή Αυγή και όταν κάποιοι ακόμη και σήμερα στο διαδίκτυο επενδύουν στην τοξικότητα και στην παραχάραξη της ιστορίας των δημοκρατικών αγώνων του ελληνικού λαού, βάζοντας δεκάδες trolls της Νέας Δημοκρατίας να μιλούν για το μύθο του Πολυτεχνείου. Είναι ντροπή τους! Ντροπή τους, αυτές τις μέρες.
Γι’ αυτό το ΠΑΣΟΚ ήταν και θα είναι η Δημοκρατική Παράταξη γιατί κρατά ζωντανή τη μνήμη των δημοκρατικών και πατριωτικών αγώνων του ελληνικού λαού και χαίρομαι που σήμερα είναι εδώ όλες οι γενιές και αυτές που αγωνίστηκαν, αλλά και αυτές που θα τιμούν κάθε μέρα της ζωής τους, τους αγώνες του χτες.
Αυτή η ιστορική παρακαταθήκη συνοδεύεται και από την ευθύνη να αντιμετωπίζουμε τις σημερινές προκλήσεις με συγκεκριμένες πολιτικές και πράξεις. Θυμόμαστε άλλωστε τη στάση της αείμνηστης Προέδρου μας Φώφης Γεννηματά, απέναντι στη Χρυσή Αυγή και την παρουσία της στην ιστορική απόφαση του Δικαστηρίου.
Φίλες και φίλοι,
όπως είπα και στην αρχή, η υπεράσπιση της Δημοκρατίας κρίνεται καθημερινά στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το κράτος, οι θεσμοί και η εκάστοτε εκτελεστική εξουσία.
Όταν οι πολίτες βλέπουν τη διαφθορά και την ατιμωρησία, όταν αισθάνονται ότι δεν είναι όλοι ίσοι απέναντι στο νόμο, όταν πιστεύουν ότι οι ισχυροί έχουν μια καλύτερη μεταχείριση εις βάρος των πολλών, τότε κλονίζεται η εμπιστοσύνη του λαού στους θεσμούς και στη δημοκρατία.
Γι’ αυτό για το ΠΑΣΟΚ έχει ιδιαίτερη σημασία όχι μόνο να τιμά τους αγώνες του χτες, αλλά να επινοεί θεσμούς για το σήμερα, για να προστατεύσουμε την ποιότητα και σήμερα της δημοκρατίας μας.
Γι’ αυτό άλλωστε σε αυτή την κατεύθυνση προτείναμε την αναθεώρηση του άρθρου 86 για την ευθύνη των Υπουργών. Σε αυτή ακριβώς την κατεύθυνση προτείναμε την αλλαγή του τρόπου επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Γι’ αυτό σε αυτή την κατεύθυνση προτείναμε ακόμη μεγαλύτερη ενίσχυση των ανεξάρτητων Αρχών για να ξανακερδίσουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών και έτσι να έχουμε πιο ισχυρή δημοκρατία.
Υπάρχει όμως και ένα νέο πεδίο, στο οποίο δοκιμάζεται καθημερινά η ποιότητα της δημοκρατικής ζωής και του δημοκρατικού διαλόγου: το διαδίκτυο.
Οι νέοι και οι ακόμη νεότεροι από εσάς ενημερώνονται, επικοινωνούν, διαμορφώνουν απόψεις σε πλατφόρμες όπου η παραπληροφόρηση, η πόλωση, ο διχασμός και ο ακραίος λόγος έχουν αποκτήσει τεράστια δύναμη.
Και κάποιοι αντί να έχουν στόχο να αντιμετωπίσουν αυτή την τοξικότητα, την χρησιμοποιούν για πολιτικούς λόγους. Αυτή η στρατηγική είναι πολύ καλή όταν υπηρετεί τα πολιτικά τους σχέδια. Για εμάς πρέπει να μπει ένα τέλος και το τέλος δεν μπορεί να είναι ο περιορισμός της ελεύθερης έκφρασης.
Χρειάζεται διαφάνεια στη λειτουργία των ψηφιακών πλατφορμών, προστασία των ανηλίκων, ψηφιακή παιδεία και ουσιαστική υποστήριξη των εκπαιδευτικών και των γονέων. Αλλά χρειάζεται και βούληση και κουλτούρα και συναντίληψη.
Ως πότε κάποια κόμματα θα χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για να αποπροσανατολίζουν, για να διχάζουν, για να αποδομούν, γιατί πολύ απλά έχουν χάσει τη δύναμη της δημιουργίας; Η Δημοκρατική Παράταξη στηρίζει τη δημιουργία, το δημοκρατικό διάλογο, τη διαφάνεια, την αξιοκρατία και τη συναίνεση και πάντα με μια άλλη και διαφορετική κουλτούρα. Γι’ αυτό σήμερα είμαστε όλοι εδώ. Γιατί το Πολυτεχνείο είναι ένας φάρος για το παρόν και το μέλλον της πατρίδας μας.
Θέλω πραγματικά να κλείσω σήμερα τον χαιρετισμό μου απευθυνόμενος ιδιαίτερα στους νέους ανθρώπους που είναι ανάμεσά μας.
Η γενιά του Πολυτεχνείου αγωνίστηκε για να αποκτήσει η χώρα ελευθερία και δημοκρατία. Εσείς μεγαλώσατε σε διαφορετικές συνθήκες, αλλά βρίσκεστε αντιμέτωποι με τις ίδιες προκλήσεις και έχετε δικαίωμα να διεκδικήσετε περισσότερα. Να αμφισβητείτε, να συμμετέχετε πιο ενεργά, πιο δυναμικά και να επηρεάζετε τη λήψη των αποφάσεων. Γι’ αυτό εύχομαι το Συνέδριο της Νεολαίας ΠΑΣΟΚ τον Ιανουάριο να γίνει μια νέα αρχή συμμετοχής και γόνιμου δημοκρατικού διαλόγου, παραγωγής νέων και σύγχρονων ιδεών.
Η χώρα έχει ανάγκη από τη φωνή των νέων, γιατί οι νέοι είναι το μέλλον κάθε πατρίδας, από τη δική σας σκέψη, από τη δική σας δημιουργικότητα από τη δική σας συλλογική δράση. Γιατί η Δημοκρατία δεν είναι δεδομένη. Η Δημοκρατία δεν απειλείται μόνο από τα τανκς, απειλείται και από άλλους αφανείς εχθρούς σε όλο το δυτικό κόσμο.
Γι’ αυτό οφείλουμε να αγωνιζόμαστε και για να την ενισχύουμε, αλλά και για να την προστατεύουμε. Είναι διαρκής ο αγώνας για περισσότερη ελευθερία, περισσότερη ισότητα, περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη.
Και σε αυτό τον αγώνα η δική σας γενιά, η νέα γενιά πρέπει να είναι στην πρώτη γραμμή της Ιστορίας.
Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την πρωτοβουλία που πήρατε και εύχομαι να έχετε δυναμική παρουσία στις επόμενες μέρες τιμής της 53ης επετείου του αγώνα της αντίστασης και της θυσίας του Πολυτεχνείου.
Να είστε καλά!
