Βουλή: Την Πέμπτη η επεξεργασία του νομοσχεδίου «Προσωπικός Βοηθός» για ΑμεΑ

Την ερχόμενη Πέμπτη, 16 Ιουλίου 2026, αρχίζει στην επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής, η επεξεργασία του νομοσχεδίου του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με τίτλο «Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής και άλλες διατάξεις».

Το νομοσχέδιο, που κατατέθηκε χθες το βράδυ στη Βουλή, αντιμετωπίζει – μεταξύ άλλων – την ανάγκη μετάβασης από την πιλοτική εφαρμογή του Προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία» σε μία μόνιμη υπηρεσία εθνικής εμβέλειας.

Παράλληλα, αντιμετωπίζει την ανάγκη θεσμοθέτησης ενός ολοκληρωμένου πλαισίου οργάνωσης, λειτουργίας, αξιολόγησης, χρηματοδότησης και εποπτείας του προγράμματος, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική και βιώσιμη εφαρμογή του.

Ειδικότερα, η ρύθμιση αποσκοπεί στην ενίσχυση ανεξάρτητης διαβίωσης, της αυτονομίας και της ισότιμης συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνική, εκπαιδευτική και επαγγελματική ζωή, σύμφωνα με το άρθρο 19 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, η οποία κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 4074/2012 (Α’ 88).

Περαιτέρω, αντιμετωπίζονται ζητήματα που ανέκυψαν κατά την πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος, μέσω της πρόβλεψης σαφών προϋποθέσεων συμμετοχής, της δημιουργίας μητρώων προσωπικών βοηθών και αξιολογητών, της λειτουργίας ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος και της θέσπισης σταθερού μηχανισμού χρηματοδότησης και διοικητικής υποστήριξης, ώστε να εξασφαλίζεται η ομοιόμορφη, διαφανής και αποτελεσματική παροχή υπηρεσίας σε εθνικό επίπεδο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Εμπρησμός Marfin: Απολογούνται σήμερα οι δύο κατηγορούμενοι

Τις απαντήσεις τους στο βαρύ κατηγορητήριο που τους χρεώνει τους θανάτους των τριών εργαζομένων στην Marfin εν μέσω της φωτιάς που προκλήθηκε από εμπρηστικό μηχανισμό, θα δώσουν στην 3η Τακτική Ανακρίτρια οι δύο κατηγορούμενοι για τον εμπρησμό τον Μάιο του 2010.

Οι κατηγορούμενοι που τους αποδίδεται ότι ήταν στην ομάδα εκείνων που πυρπόλησαν το κτίριο προκαλώντας την τραγωδία που σημάδεψε το μεγαλειώδες συλλαλητήριο για το πρώτο Μνημόνιο, καλούνται να αντικρούσουν την κατηγορία της ανθρωποκτονίας από κοινού κατά συρροή.

Μία κατηγορία που περιγράφει τον φρικτό θάνατο μέσα στο φλεγόμενο κτίριο της 35χρονης Παρασκευής Ζούλια, του 36χρονου Επαμεινώνδα Τσακάλη και της 32χρονης εγκύου στο πρώτο της παιδί, Αγγελικής Παπαθανασοπούλου.

Οι δύο 42χρονοι, σύμφωνα με την υπεράσπιση τους, αμφισβητούν την αξιοπιστία της δικογραφίας. “Δεν υπάρχει ταυτοποίηση των προσώπων που κατηγορούνται σε αυτή την υπόθεση, με τα πρόσωπα που υπάρχουν στις φωτογραφίες” ανέφερε ο συνήγορος ενός εκ των δύο κατηγορουμένων Θανάσης Καμπαγιάννης.

Αμφισβητούν επίσης την αξιοπιστία του ανώνυμου email που φαίνεται να έδωσε συγκεκριμένη κατεύθυνση στην έρευνα των Αρχών. Η υπεράσπιση των κατηγορουμένων τονίζει ότι πρέπει να διενεργηθεί έρευνα ώστε να εντοπιστεί ο αποστολέας του ηλεκτρονικού μηνύματος για να κληθεί να καταθέσει στην Ανάκριση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην δικογραφία, μετά από αντιπαραβολή φωτογραφιών λίγο πριν την επίθεση στην τράπεζα με άλλες, που κατασχέθηκαν το 2020 από πρόσωπο του αντιεξουσιαστικού χώρου και είχαν τραβηχτεί σε διακοπές το 2009, προκύπτουν ιδιαίτερα αντικείμενα, όπως καπέλα και σακίδια πλάτης, τα οποία “συνδέουν” τους κατηγορούμενους με εκείνους που βρέθηκαν στον χώρο του φονικού εμπρησμού.

Με την ολοκλήρωση των απολογιών Ανακρίτρια και Εισαγγελέας θα αποφασίσουν για την ποινική μεταχείριση των δύο κατηγορουμένων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε δημόσια διαβούλευση το ν/σ για την ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης – 14+1 ερωτήσεις και απαντήσεις

Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με θέμα «Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: Περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης».

   Αντικείμενο του νομοσχεδίου είναι η βελτίωση του υφιστάμενου πλαισίου της επαγγελματικής ασφάλισης, ώστε να γίνει πιο απλό, πιο λειτουργικό, πιο προστατευτικό και πιο ελκυστικό για εργαζόμενους και επιχειρήσεις.

   «Με γνώμονα τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των συμπολιτών μας, δημιουργούμε ένα πιο σύγχρονο και αξιόπιστο συμπληρωματικό πλαίσιο ασφάλισης επιπλέον του πρώτου πυλώνα ασφάλισης: του e-ΕΦΚΑ. Με τις νέες ρυθμίσεις, δίνουμε στους εργαζόμενους τη δυνατότητα πρόσθετης συνταξιοδοτικής προστασίας. Καθιστούμε τις επιχειρήσεις πιο ανταγωνιστικές δίνοντάς τους τη δυνατότητα επιπλέον παροχών και κινήτρων, που θα τις βοηθήσουν να προσελκύουν νέο, αλλά και να διατηρούν το υφιστάμενο ανθρώπινο δυναμικό τους. Σήμερα, βάζουμε τα θεμέλια για καλύτερη συνταξιοδοτική προοπτική στο μέλλον», δήλωσε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως.

   Το ασφαλιστικό μας σύστημα απαρτίζεται από τρεις πυλώνες.

   Πυλώνας 1: Υποχρεωτική ασφάλιση

   Αποτελεί τον κύριο και ισχυρό πυλώνα του συστήματος, με βασικούς φορείς τον e-ΕΦΚΑ, καθώς και το ΤΕΚΑ. Η στήριξη, η προστασία, η θωράκιση και η συνεχής βελτίωσή του αποτελεί την κύρια αποστολή και προτεραιότητα του κράτους.

   Πυλώνας 2: Επαγγελματική ασφάλιση

   Περιλαμβάνει τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης και τα ομαδικά επαγγελματικά συνταξιοδοτικά ασφαλιστικά συμβόλαια, τα οποία προσφέρουν πρόσθετες συνταξιοδοτικές παροχές.

   Πυλώνας 3: Ιδιωτική ασφάλιση

   Πρόκειται για τα ατομικά ασφαλιστικά συμβόλαια.

   Βασικός στόχος του προτεινόμενου σχεδίου νόμου είναι η ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος, της επαγγελματικής ασφάλισης, μέσα από τη δημιουργία ενός σύγχρονου και ανταγωνιστικού πλαισίου συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης. Το νέο πλαίσιο θα επιτρέψει μεγαλύτερη ευελιξία, θα ενισχύσει την προστασία του θεσμού και θα καταστήσει την επαγγελματική ασφάλιση πιο ελκυστική για ασφαλισμένους και επιχειρήσεις.

   Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, το σχέδιο νόμου εισάγει τρεις σημαντικές αλλαγές:

   Η πρώτη μεγάλη αλλαγή είναι η εισαγωγή των Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση μικρότερων επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών στην επαγγελματική ασφάλιση. Η ανάγκη αυτή συνδέεται με τη δομή της ελληνικής οικονομίας, όπου μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων είναι μικρές επιχειρήσεις, με περιορισμένο αριθμό εργαζομένων, για τις οποίες είναι δύσκολη η δημιουργία αυτοτελούς Ταμείου Επαγγελματικής Ασφάλισης.

   Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή αφορά στον εξορθολογισμό του φορολογικού πλαισίου, καθιστώντας την επαγγελματική ασφάλιση πιο ελκυστική για εργαζόμενους και επιχειρήσεις. Με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο βελτιώνονται τα φορολογικά κίνητρα, με αποσύνδεση από τα έτη ασφάλισης και σύνδεση με την ηλικία του ασφαλισμένου, κατά τρόπο πιο απλό και λειτουργικό. Παράλληλα, καταργείται η φορολογική ποινή όσων εργαζομένων αποφασίζουν να εισέλθουν στην επαγγελματική ασφάλιση σε μεγαλύτερη ηλικία.

   Η τρίτη σημαντική κεντρική παρέμβαση για την προστασία των ασφαλισμένων αφορά στην πλήρη φορητότητα των δικαιωμάτων τους, ώστε η αλλαγή εργασίας ή επαγγελματικής κατάστασης να μην οδηγεί σε απώλεια ή αποδυνάμωση κατοχυρωμένων δικαιωμάτων. Ένας εργαζόμενος που αλλάζει εργασία θα μπορεί να μεταφέρει ευκολότερα τα κατοχυρωμένα δικαιώματά του σε νέο φορέα επαγγελματικής ασφάλισης. Επίσης, εισάγεται ομαδική φορητότητα, καθώς θεσπίζεται η δυνατότητα μεταβίβασης ολόκληρων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων από ΤΕΑ σε ΤΕΑ, από ΤΕΑ σε ΟΑΠΕΣ, από ΟΑΠΕΣ σε ΤΕΑ και από ΟΑΠΕΣ σε ΟΑΠΕΣ. Επιπλέον, διευκολύνεται η κινητικότητα στην αγορά εργασίας με τη θέσπιση της ατομικής φορητότητας. Η φορητότητα συνδυάζεται με ισχυρές εποπτικές δικλίδες προστασίας των ασφαλισμένων που ασκεί η Τράπεζα της Ελλάδος, ώστε η ενίσχυση της ευελιξίας να συνοδεύεται από αντίστοιχη ενίσχυση της προστασίας των ασφαλισμένων.

   Το νέο πλαίσιο για την Επαγγελματική Ασφάλιση έχει οφέλη για τους ασφαλισμένους, τις επιχειρήσεις, αλλά και για την οικονομία της χώρας.

   Για τους ασφαλισμένους, ενισχύει το συνταξιοδοτικό εισόδημα, διευκολύνει την πρόσβαση σε συμπληρωματική συνταξιοδοτική προστασία, προστατεύει και δίνει τη δυνατότητα φορητότητας κατοχυρωμένων δικαιωμάτων, προστατεύει τους ελεύθερους επαγγελματίες, παρέχει περισσότερη διαφάνεια και καλύτερη ενημέρωση για την πορεία της επένδυσής τους και δίνει τη δυνατότητα πρόσθετων παροχών.

   Για τις επιχειρήσεις, δίνει κίνητρο προσέλκυσης και διατήρησης εργαζομένων, παρέχει τη δυνατότητα εργοδοτικής παροχής μέσω Συλλογικής Σύμβασης, ενισχύει το employerbranding και την εταιρική κοινωνική ευθύνη, δίνει τη δυνατότητα διαχείρισης επενδυτικών κεφαλαίων και κεφαλαιακής-επενδυτικής ενίσχυσης και καθιστά πιο λειτουργικό το πλαίσιο για μικρότερες επιχειρήσεις, που, μέχρι σήμερα, δυσκολεύονται να αξιοποιήσουν την επαγγελματική ασφάλιση.

   Όλα αυτά με σημαντικά φορολογικά κίνητρα και ωφέλειες για όλους: εργαζόμενους, επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες.

   Για την οικονομία, συσσωρεύει επενδυτικά κεφάλαια, διοχετεύει τη ρευστότητα στην οικονομία και αποτρέπει τη φυγή κεφαλαίων, ενισχύει τη μακροπρόθεσμη αποταμίευση των νοικοκυριών, δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας στον χρηματοοικονομικό κλάδο και αξιοποιεί την επαγγελματική ασφάλιση ως εργαλείο μακροπρόθεσμης αποταμίευσης, επένδυσης και ενίσχυσης της συνταξιοδοτικής επάρκειας.

   Της διαμόρφωσης του νομοσχεδίου προηγήθηκε στενή συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος και εκτενής διαβούλευση της υπουργού, Νίκης Κεραμέως, της υφυπουργού, Άννας Ευθυμίου και του γενικού γραμματέα, Κωνσταντίνου Τσαγκαρόπουλου, με τους κοινωνικούς εταίρους, την Ελληνική Ένωση Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΕΛΕΤΕΑ) και την Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος (ΕΑΕΕ). Από τον διάλογο προέκυψαν σημαντικές προτάσεις, μεγάλος αριθμός εκ των οποίων ενσωματώθηκε στο σχέδιο νόμου.

  Το νομοσχέδιο έχει αναρτηθεί στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://opengov.gr/ypergasias/deliberations/enischysi-tis-epaggelmatikis-asfalisis-perissoteres-dynatotites-gia-ergazomenoys-kai-epicheiriseis/?show_intro=1 και θα παραμείνει σε διαβούλευση μέχρι τις 27 Ιουλίου 2026.

   Οι προτάσεις που θα κατατεθούν θα ληφθούν υπ’ όψιν για την τελική διαμόρφωση του νομοσχεδίου.

   Ακολουθούν 14+1 ερωτήσεις και απαντήσεις:

   1. Τι είναι η επαγγελματική ασφάλιση;

   Το ασφαλιστικό σύστημα έχει τρεις πυλώνες.

   Ο πρώτος πυλώνας είναι η υποχρεωτική ασφάλιση, με βασικούς φορείς τον e-ΕΦΚΑ, καθώς και το ΤΕΚΑ. Είναι ο κύριος και ισχυρός πυλώνας του συστήματος.

   Ο δεύτερος πυλώνας είναι η επαγγελματική ασφάλιση. Περιλαμβάνει τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) και τα ομαδικά επαγγελματικά συνταξιοδοτικά ασφαλιστικά συμβόλαια, που προσφέρουν πρόσθετες συνταξιοδοτικές παροχές.

   Ο τρίτος πυλώνας είναι η ιδιωτική ασφάλιση και αφορά τα προσωπικά ασφαλιστικά συμβόλαια.

   Άρα, η επαγγελματική ασφάλιση είναι μία πρόσθετη συνταξιοδοτική δυνατότητα, συνδεδεμένη με την εργασία ή την επαγγελματική δραστηριότητα του ασφαλισμένου.

   2. Τι προβλέπει το νέο σχέδιο νόμου και τι επιδιώκει στην πράξη;

   Το σχέδιο νόμου βελτιώνει το υφιστάμενο πλαίσιο της επαγγελματικής ασφάλισης, δηλαδή του δεύτερου πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος, με στόχο περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις.

   Ο ν. 5078/2023 αποτέλεσε μία σημαντική τομή, καθώς ήταν το πρώτο βήμα που φώτισε τον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης. Αξιοποιώντας την εμπειρία από τα πρώτα δύο χρόνια εφαρμογής του και τις προτάσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία εποπτεύει τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης από την 1η Ιανουαρίου 2025, εντοπίστηκαν εκείνα τα σημεία που χρήζουν βελτίωσης για την περαιτέρω ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα.

   Στην πράξη, το σχέδιο νόμου κινείται σε τρεις βασικούς άξονες:

   Πρώτον, ευελιξία και απλούστευση της λειτουργίας των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης. Δημιουργούνται Ανοιχτά ΤΕΑ, απλοποιείται η λειτουργία των Ταμείων και διευκολύνεται η πρόσβαση μικρότερων επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών.

   Δεύτερον, πιο ελκυστική επαγγελματική ασφάλιση για εργαζόμενους και επιχειρήσεις. Βελτιώνεται το φορολογικό πλαίσιο, προβλέπονται προγράμματα υγείας και ασφάλιση μελών οικογένειας και δημιουργείται νέο ομαδικό ασφαλιστικό προϊόν επαγγελματικής συνταξιοδότησης.

   Τρίτον, ενίσχυση της προστασίας των ασφαλισμένων. Προβλέπεται φορητότητα δικαιωμάτων, περισσότερη διαφάνεια, προστασία σε περίπτωση ανεργίας, αναβάθμιση του επενδυτικού πλαισίου, σαφέστερος ρόλος της χρηματοδοτούσας επιχείρησης και ισχυρότερο δικαίωμα ενημέρωσης.

   Σκοπός είναι καλύτερο πλαίσιο σήμερα και περισσότερες δυνατότητες αύριο: πρόσθετο συνταξιοδοτικό εισόδημα, μεγαλύτερη ασφάλεια, φορητότητα δικαιωμάτων, περισσότερη διαφάνεια και πρόσθετες παροχές.

   3. Γιατί χρειάζεται η μεταρρύθμιση;

   Η Ελλάδα παραμένει μία από τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες του ΟΟΣΑ στον τομέα της επαγγελματικής ασφάλισης. Τα περιουσιακά στοιχεία των ΤΕΑ αντιστοιχούν σε ποσοστό μικρότερο του 1% του ΑΕΠ έναντι περίπου 50% στις χώρες του ΟΟΣΑ με ώριμα συστήματα δεύτερου πυλώνα ασφάλισης.

   Σήμερα, λειτουργούν 27 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, με περίπου 55.000 ασφαλισμένους και μέσο ατομικό λογαριασμό περίπου 10.500 ευρώ.

   Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο ανάπτυξης, εφόσον το πλαίσιο γίνει πιο φιλικό, πιο λειτουργικό και πιο προστατευτικό.

   Η ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα αναμένεται να έχει σημαντικά οφέλη για το ίδιο το ασφαλιστικό σύστημα και την εθνική οικονομία, για τις επιχειρήσεις, αλλά κυρίως για τους ασφαλισμένους, καθώς θα τους κατοχυρώσει μία σημαντική συμπληρωματική συνταξιοδοτική προστασία και καλύτερες παροχές στο μέλλον.

   Η ανάγκη αυτή γίνεται πιο έντονη, αν ληφθεί υπ’ όψιν η γήρανση του πληθυσμού και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Η ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα αποτελεί βασικό εργαλείο για την ενίσχυση αυτής της συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής δυνατότητας για όλους τους πολίτες τα επόμενα χρόνια.

   4. Αν συμμετέχω στην επαγγελματική ασφάλιση, επηρεάζεται η κύρια ασφάλισή μου;

   Όχι. Η επαγγελματική ασφάλιση δεν καταργεί, δεν αντικαθιστά και δεν μειώνει την κύρια ασφάλιση. Ο πρώτος πυλώνας, δηλαδή η υποχρεωτική ασφάλιση μέσω του e-ΕΦΚΑ και του ΤΕΚΑ, παραμένει ο βασικός πυλώνας του ασφαλιστικού συστήματος, του οποίου η στήριξη, η προστασία-θωράκιση και η συνεχής βελτίωση, αποτελεί την κύρια αποστολή και προτεραιότητα του κράτους.

   Η προτεραιοποίηση αυτή και συνολικά ο πρώτος πυλώνας δεν επηρεάζεται καθόλου από τις προτεινόμενες διατάξεις.

   Η επαγγελματική ασφάλιση, δηλαδή ο δεύτερος πυλώνας, λειτουργεί συμπληρωματικά. Δίνει τη δυνατότητα για πρόσθετη συνταξιοδοτική προστασία και καλύτερες παροχές στο μέλλον, χωρίς με κανέναν τρόπο να επηρεάζονται τα δικαιώματα που απορρέουν από την κύρια ασφάλιση.

   5. Πώς μπορεί να ενταχθεί εργαζόμενος, επιχείρηση ή ελεύθερος επαγγελματίας, στην επαγγελματική ασφάλιση;

   Ένας εργαζόμενος μπορεί να ενταχθεί, εφόσον η επιχείρηση στην οποία εργάζεται συμμετέχει σε σχήμα επαγγελματικής ασφάλισης ή προσφέρει αντίστοιχη παροχή. Στην πράξη, μία επιχείρηση μπορεί, με συμφωνία με τους εργαζόμενους ή μέσω Συλλογικής Σύμβασης, όπου προβλέπεται, να αξιοποιήσει την επαγγελματική ασφάλιση ως εργοδοτική παροχή. Αυτό μπορεί να γίνει μέσω δημιουργίας Ταμείου Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), μέσω προσχώρησης σε Ανοιχτό ΤΕΑ ή μέσω του νέου ομαδικού ασφαλιστικού προϊόντος επαγγελματικής συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ).

   Για τον εργαζόμενο, το πρακτικό όφελος είναι ότι μπορεί να αποκτήσει πρόσθετη συνταξιοδοτική αποταμίευση και πρόσθετες παροχές στο μέλλον, χωρίς να επηρεάζεται η κύρια ασφάλισή του.

   Για την επιχείρηση, το πρακτικό όφελος είναι ότι αποκτά ένα πρόσθετο εργαλείο παροχών προς το προσωπικό της, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως εργαλείο ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος για την προσέλκυση και τη διακράτηση προσωπικού.

   Για τον ελεύθερο επαγγελματία, η πρόσβαση σε αυτήν τη συμπληρωματική συνταξιοδοτική δυνατότητα διευκολύνεται κυρίως μέσω της συμμετοχής της επαγγελματικής του ένωσης κυρίως στα Ανοιχτά ΤΕΑ.

   Όλα αυτά με σημαντικά φορολογικά κίνητρα και ωφέλειες για όλους: εργαζόμενους, επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες.

   6. Τι είναι τα Ανοιχτά ΤΕΑ και γιατί έχουν σημασία για μικρές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες;

   Τα Ανοιχτά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης λειτουργούν σαν Ταμεία-«ομπρέλα». Θα λαμβάνουν άδεια λειτουργίας από την Τράπεζα της Ελλάδος, εφόσον εντάσσουν τη λειτουργία της κανονιστικής συμμόρφωσης στο σύστημα διακυβέρνησής τους, ως ενισχυμένη δικλίδα ασφαλείας της λειτουργίας τους.

   Στη συνέχεια, θα μπορούν να δέχονται νέες επιχειρήσεις, συλλογικούς φορείς και συνδικαλιστικές οργανώσεις, με απλές διαδικασίες και χωρίς καμία προηγούμενη εποπτική έγκριση για κάθε επιμέρους προσχώρηση.

   Η προσχώρηση στα Ανοιχτά ΤΕΑ δεν θα απαιτεί το κατώφλι των 100, όπως ισχύει σήμερα για την ίδρυση ενός αυτοτελούς ΤΕΑ.

   Η πρακτική τους σημασία είναι μεγάλη για μικρότερες επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες. Στην ελληνική οικονομία, μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων είναι μικρές επιχειρήσεις, με περιορισμένο αριθμό εργαζομένων, για τις οποίες είναι δύσκολη η δημιουργία αυτοτελούς Ταμείου Επαγγελματικής Ασφάλισης. Με τα Ανοιχτά ΤΕΑ, μία μικρότερη επιχείρηση θα μπορεί να συμμετέχει σε οργανωμένο Ταμείο «ομπρέλα» και να προσφέρει πρόσθετη συνταξιοδοτική παροχή στους εργαζομένους της. Αντίστοιχα, ένας ελεύθερος επαγγελματίας θα μπορεί να αποκτήσει ευκολότερη πρόσβαση στην επαγγελματική συνταξιοδοτική αποταμίευση. Μέσω της συμμετοχής σε Ανοιχτά ΤΕΑ ελαχιστοποιείται και το διαχειριστικό κόστος που συνεπάγεται η λειτουργία ενός ΤΕΑ.

   7. Έχω μικρή επιχείρηση. Θα πρέπει να φτιάξω δικό μου Ταμείο;

   Όχι. Η λογική των Ανοιχτών ΤΕΑ είναι να διευκολύνουν επιχειρήσεις που δεν μπορούν ή δεν συμφέρει να δημιουργήσουν αυτοτελές Ταμείο. Μία μικρή επιχείρηση θα μπορεί να προσχωρήσει σε Ανοιχτό ΤΕΑ και, μέσα από αυτό, να προσφέρει δικό της πακέτο παροχών στους εργαζομένους της. Το πρακτικό όφελος είναι ότι προσφέρεται πρόσβαση σε ένα εργαλείο που, μέχρι σήμερα, ήταν δυσκολότερο να αξιοποιηθεί από μικρότερες επιχειρήσεις εντός ενός πιο ευέλικτου, καθαρού και εποπτευόμενου πλαισίου.

   8. Τι αλλάζει στη λειτουργία των ΤΕΑ;

   Απλουστεύεται η λειτουργία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης. Επέρχεται διαχωρισμός του καταστατικού του ΤΕΑ από τα επιμέρους συνταξιοδοτικά προγράμματα που αυτό λειτουργεί.

   Μέχρι σήμερα, λειτουργικές μεταβολές σε ένα πρόγραμμα απαιτούσαν τροποποίηση του καταστατικού και νέα διαδικασία εποπτικής έγκρισης.

   Με το νέο πλαίσιο, ένα ΤΕΑ θα μπορεί να δημιουργεί ή να τροποποιεί πρόγραμμα για ήδη συμμετέχουσα χρηματοδοτούσα επιχείρηση με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, χωρίς αλλαγή καταστατικού.

   Παράλληλα, καθορίζονται με σαφήνεια οι κρίσιμες λειτουργίες κάθε ΤΕΑ, όπως η αναλογιστική λειτουργία, η διαχείριση κινδύνων και ο εσωτερικός έλεγχος, ενώ προβλέπεται δυνατότητα outsourcing υπό την εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος.

   Στο πλαίσιο αυτό παρέχεται και η δυνατότητα ορισμού εξωτερικών συνεργατών στα Εποπτικά Συμβούλια των ΤΕΑ, με επαρκή επιστημονική εξειδίκευση και εχέγγυα αξιοπιστίας.

   Στόχος είναι τα ΤΕΑ να λειτουργούν πιο γρήγορα, πιο απλά, πιο ευέλικτα, πιο καθαρά και πιο αποτελεσματικά, με διασφάλιση της εποπτείας και της προστασίας των ασφαλισμένων.

   9. Τι αλλάζει στο φορολογικό πλαίσιο και τι σημαίνει για κάποιον που μπαίνει αργότερα στην επαγγελματική ασφάλιση;

   Βελτιώνονται τα φορολογικά κίνητρα και το πλαίσιο γίνεται πιο απλό, πιο λειτουργικό και πιο εύκολα εφαρμόσιμο.

   Οι εισφορές των ασφαλισμένων εκπίπτουν 100% από το φορολογητέο εισόδημα.

   Επιπλέον, το πλαφόν-ανώτατο όριο αυξάνεται σημαντικά με τον νέο νόμο και ανέρχεται πλέον σε 35.000 ευρώ ετησίως για τους ελεύθερους επαγγελματίες και σε 35% του ετήσιου εισοδήματος για τους μισθωτούς.

   Οι εισφορές που τυχόν καταβάλλει οικειοθελώς η επιχείρηση-εργοδότης εκπίπτουν φορολογικά ως δαπάνες.

   Παράλληλα, η φορολογία των παροχών αποσυνδέεται από τα έτη ασφάλισης και συνδέεται πλέον με την ηλικία εξόδου. Για έξοδο από το 62ο έτος μέχρι το 67ο, προβλέπεται φορολόγηση 10% για εφάπαξ παροχή και 5% για σύνταξη. Για έξοδο μετά το 67ο έτος, οι συντελεστές μειώνονται σε 5% για εφάπαξ παροχή και 2,5% για σύνταξη.

   Σημαντική αλλαγή είναι επίσης η κατάργηση της πρόσθετης φορολογικής ποινής για πρόωρη εξαγορά. Στις περιπτώσεις αυτές, η παροχή θα φορολογείται ως εισόδημα, χωρίς επιπλέον επιβάρυνση μέσω αυξημένων συντελεστών.

   Αντίστοιχα, καταργείται το φορολογικό penalty για όσους εργαζόμενους εισέρχονται στην επαγγελματική ασφάλιση σε μεγαλύτερη ηλικία.

   Για όσους ασφαλίζονται για πρώτη φορά από τα 55 έτη και μετά, εισάγεται ειδικό πλαφόν εισφορών 20.000 ευρώ ετησίως ή 20% του εισοδήματος. Έτσι, ένας εργαζόμενος σε πιο ώριμη επαγγελματική ηλικία μπορεί να ενταχθεί στην επαγγελματική ασφάλιση χωρίς να τιμωρείται φορολογικά, επειδή δεν είχε ενταχθεί νωρίτερα.

   10. Πόσα επιπλέον χρήματα θα παίρνω;

   Δεν υπάρχει ενιαίο ποσό για όλους. Το τελικό πρόσθετο συνταξιοδοτικό εισόδημα εξαρτάται από το πρόγραμμα, τις εισφορές, τη διάρκεια συμμετοχής, τους όρους του φορέα και την πορεία της επένδυσης. Γι’ αυτό, έχει σημασία η άμεση και κατανοητή ενημέρωση του ασφαλισμένου, που αποτελεί βασική προτεραιότητα του σχεδίου νόμου.

   Ταυτόχρονα, με την απλοποίηση που φέρνει το νέο πλαίσιο, διευκολύνεται η αποτύπωση του προσδοκώμενου αποτελέσματος της επένδυσης σε ψηφιακή μορφή, ώστε ο ασφαλισμένος να έχει συνεχώς και σε πραγματικό χρόνο την πλήρη εικόνα για την πορεία της αποταμίευσής του ακόμα και στην οθόνη του κινητού του.

   11. Μπορεί η επαγγελματική ασφάλιση να μου προσφέρει και άλλες παροχές πέρα από τη σύνταξη;

   Ναι. Θεσπίζεται η δυνατότητα των ΤΕΑ να προσφέρουν στα μέλη τους πρόσθετες παροχές, όπως προγράμματα υγείας. Αυτό μπορεί να γίνει με την προϋπόθεση ότι ο σχετικός κίνδυνος καλύπτεται πλήρως από ασφαλιστική ή αντασφαλιστική επιχείρηση ή από πάροχο υπηρεσιών υγείας, μέσω σύμβασης σταθερού κατά κεφαλή κόστους.

   Θεσπίζεται επίσης η δυνατότητα ασφάλισης υγείας και των μελών της οικογένειας του άμεσα ασφαλισμένου.

   Έτσι, η επαγγελματική ασφάλιση μπορεί να συνδέεται με μελλοντική συνταξιοδοτική προστασία, αλλά και με πρόσθετες παροχές που έχουν άμεση αξία για τον εργαζόμενο, τον ελεύθερο επαγγελματία και την οικογένειά του.

   12. Τι είναι το ΟΑΠΕΣ και γιατί δημιουργείται;

   Το ΟΑΠΕΣ είναι το Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης. Υπάγεται και αυτό στον δεύτερο πυλώνα, θα δημιουργείται από ασφαλιστικές εταιρείες και θα παρέχει ισοδύναμη προστασία των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων με τα προγράμματα των ΤΕΑ. Θα τελεί υπό την αυστηρή επιτήρηση της Τράπεζας της Ελλάδος και θα εντάσσεται στον δεύτερο πυλώνα.

   Το νέο προϊόν θα λειτουργεί με το ίδιο αυστηρό πλαίσιο εποπτείας που ισχύει για τα ΤΕΑ και με τα ίδια ευνοϊκά φορολογικά κίνητρα.

   Στόχος είναι η εξομοίωση των όρων λειτουργίας, εποπτείας και φορολογικής μεταχείρισης μεταξύ ΤΕΑ και ΟΑΠΕΣ, ώστε να μην δημιουργούνται στρεβλώσεις στην αγορά.

   Με τη ρύθμιση αυτή, δημιουργείται πιο πλήρες και πιο ανταγωνιστικό πλαίσιο, με περισσότερες επιλογές για επιχειρήσεις και εργαζόμενους, αλλά με ενιαίους κανόνες εποπτείας, προστασίας και φορολογικής μεταχείρισης.

   13. Τι είναι η φορητότητα δικαιωμάτων και τι γίνεται αν αλλάξω δουλειά ή μείνω άνεργος;

   Φορητότητα είναι ο μηχανισμός που ουσιαστικά προστατεύει τους ασφαλισμένους, ώστε κάθε τυχόν αλλαγή εργασίας ή επαγγελματικής κατάστασης να μην οδηγεί σε απώλεια ή αποδυνάμωση κατοχυρωμένων δικαιωμάτων του ασφαλισμένου.

   Η ομαδική φορητότητα (καλούμενη μεταβίβαση) αφορά την προβλεπόμενη στο σχέδιο νόμου δυνατότητα μεταβίβασης ολόκληρων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων από ΤΕΑ σε ΤΕΑ, από ΤΕΑ σε ΟΑΠΕΣ, από ΟΑΠΕΣ σε ΤΕΑ και από ΟΑΠΕΣ σε ΟΑΠΕΣ.

   Η ατομική φορητότητα (καλούμενη μεταφορά) αφορά την αντίστοιχη δυνατότητα για τον ίδιο τον ασφαλισμένο, για τον οποίο προβλέπεται τυποποιημένη και χωρίς χρέωση διαδικασία μεταφοράς των κατοχυρωμένων συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων σε νέο ΤΕΑ ή ΟΑΠΕΣ, όταν μεταβάλλεται η επαγγελματική του κατάσταση.

   Παράλληλα, θεσπίζεται δυνατότητα παραμονής στην επαγγελματική ασφάλιση ακόμη και σε περίπτωση απώλειας της επαγγελματικής ιδιότητας, λόγω ανεργίας.

   Παράδειγμα: εργαζόμενος που αλλάζει δουλειά θα μπορεί να μεταφέρει ευκολότερα τα δικαιώματά του σε νέο φορέα επαγγελματικής ασφάλισης. Εργαζόμενος που μένει άνεργος δεν θα χάνει αυτομάτως τη συνέχεια στην επαγγελματική ασφάλιση.

   14. Πώς ενισχύονται η διαφάνεια, η ενημέρωση, η προστασία των επενδύσεων και ο ρόλος της χρηματοδοτούσας επιχείρησης;

   Ενισχύεται οριζόντια η διαφάνεια. Όπως ήδη ισχύει στα ΤΕΑ, θεσπίζονται και για τα ΟΑΠΕΣ υποχρεώσεις καταχώρισης σε δημόσιο μητρώο, κανόνες ορθής διανομής του προϊόντος, πρόληψη συγκρούσεων συμφερόντων και υποχρέωση περιοδικής ενημέρωσης των ασφαλισμένων για την πορεία των επενδύσεών τους.

   Παράλληλα, θωρακίζεται το δικαίωμα ενημέρωσης των ασφαλισμένων για την επένδυσή τους και ενισχύεται ο εποπτικός ρόλος της Τράπεζας της Ελλάδος μέσω τυποποιημένων διαδικασιών και εντύπων.

   Εκσυγχρονίζεται επίσης το επενδυτικό πλαίσιο των ΤΕΑ με ανακαθορισμό ανώτατου επενδυτικού ορίου ανά προϊόν, βάσει της ανάγκης διαφοροποίησης του επενδυτικού χαρτοφυλακίου.

   Παρέχεται δυνατότητα δημιουργίας επενδυτικού προϊόντος ανάλογα με το ιδιαίτερο προφίλ της επαγγελματικής ομάδας στην οποία απευθύνεται.

   Στόχος είναι ο ασφαλισμένος να γνωρίζει πού βρίσκεται η επένδυσή του, ποια είναι τα δικαιώματά του, ποιοι κανόνες προστασίας εφαρμόζονται και ποιος έχει την ευθύνη για το πρόγραμμα στο οποίο συμμετέχει.

   15. Ποια είναι τα βασικά οφέλη για ασφαλισμένους, επιχειρήσεις και την εθνική οικονομία;

   Για τους ασφαλισμένους, το νέο πλαίσιο σημαίνει ενίσχυση συνταξιοδοτικού εισοδήματος, ευκολότερη πρόσβαση σε συμπληρωματική συνταξιοδοτική προστασία, προστασία και φορητότητα κατοχυρωμένων δικαιωμάτων, περισσότερη διαφάνεια και καλύτερη ενημέρωση για την πορεία της επένδυσής τους.

   Προβλέπεται επίσης δυνατότητα πρόσθετων παροχών, όπως προγράμματα υγείας και προστασία μελών οικογένειας. Άρα και δυνατότητα για καλύτερες αποδοχές στο μέλλον και άμεση αξία για τον ασφαλισμένο με παροχές στο παρόν.

   Για τις επιχειρήσεις, σημαίνει κίνητρο προσέλκυσης και διατήρησης εργαζομένων, δυνατότητα εργοδοτικής παροχής μέσω Συλλογικής Σύμβασης, ενίσχυση του employer branding και της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, καθώς και πιο λειτουργικό πλαίσιο για μικρότερες επιχειρήσεις, που, μέχρι σήμερα, δυσκολεύονταν να αξιοποιήσουν την επαγγελματική ασφάλιση.

   Για την εθνική οικονομία, σημαίνει συσσώρευση επενδυτικών κεφαλαίων, διοχέτευση ρευστότητας στην οικονομία, αποτροπή φυγής κεφαλαίων, ενίσχυση της μακροπρόθεσμης αποταμίευσης των νοικοκυριών, δημιουργία νέων θέσεων εργασίας στον χρηματοοικονομικό κλάδο και αξιοποίηση της επαγγελματικής ασφάλισης ως εργαλείου μακροπρόθεσμης αποταμίευσης, επένδυσης και ενίσχυσης της συνταξιοδοτικής επάρκειας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στην ανακρίτρια οι τρεις κατηγορούμενοι για την εμπρηστική επίθεση στο σπίτι της οικογένειας Νέστορα

Στην ανακρίτρια είναι προγραμματισμένο να απολογηθούν, σήμερα το μεσημέρι, οι τρεις συλληφθέντες για την εμπρηστική επίθεση στο σπίτι της οικογένειας της Αφροδίτης Νέστορα, τα ξημερώματα της 1ης Ιουλίου, στη Θεσσαλονίκη, από την οποία έχασε τη ζωή της η μητέρα της, Βάγια Νέστορα, ενώ τραυματίστηκαν ακόμη τέσσερα άτομα.

Εις βάρος των τριών έχει ασκηθεί ποινική δίωξη για μία σειρά από αξιόποινες πράξεις, μεταξύ αυτών, για πέντε κακουργήματα: ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο (τετελεσμένη και σε απόπειρα), τρομοκρατική οργάνωση, έκρηξη, εμπρησμός και παράβαση του νόμου περί όπλων (για την κατοχή των εκρηκτικών υλών). Η δίωξη είναι in rem, δηλαδή αφορά τις αξιόποινες πράξεις που ερευνώνται και όχι συγκεκριμένα πρόσωπα. Η εξατομίκευση των κατηγοριών σε κάθε κατηγορούμενο θα γίνει στο στάδιο της κύριας ανάκρισης.

Ως φυσικοί αυτουργοί της φονικής επίθεσης έχουν συλληφθεί ο 29χρονος και η 26χρονη, ενώ ο 24χρονος συγκατηγορούμενός τους φέρεται ότι παραχώρησε το σπίτι, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως ορμητήριο και κρησφύγετο, πριν και μετά την επίθεση.

Προανακριτικά οι δύο πρώτοι, που είναι γνωστοί στις διωκτικές υπηρεσίες και φέρονται να κινούνται στον αντιεξουσιαστικό χώρο, δεν έδωσαν καμία απάντηση στις Αρχές, επιφυλασσόμενοι να τοποθετηθούν κατά την απολογία τους ενώπιον της ανακρίτριας. Από την πλευρά του, ο τρίτος φαίνεται να υποστήριξε ότι δεν γνωρίζει τους συγκατηγορούμενούς του κι ότι παραχώρησε τα κλειδιά του εγκαταλελειμμένου σπιτιού σε φίλους του, χωρίς να γνωρίζει για ποιο σκοπό θα το χρησιμοποιούσαν.

Την ίδια ώρα, οι έρευνες της Αντιτρομοκρατικής συνεχίζονται με εντατικούς ρυθμούς για τους δράστες των άλλων δύο εμπρηστικών επιθέσεων που σημειώθηκαν την ίδια μέρα στη Θεσσαλονίκη- στις κατοικίες του προέδρου της Διοικούσας Επιτροπής της Νέας Δημοκρατίας Θεσσαλονίκης Ζήση Ιωακείμοβιτς και του πρώην βουλευτή Σάββα Αναστασιάδη.

Οι Αρχές αναζητούν κρίσιμες απαντήσεις και μέσα από την εξέταση του κινητού τηλεφώνου του 29χρονου, καθώς πληροφορίες αναφέρουν, ότι κατά τη διάρκεια της επιχείρησης σύλληψής του ο ίδιος φέρεται να το πέταξε από το παράθυρο του διαμερίσματος όπου βρισκόταν. Η συσκευή, κατά τις ίδιες πληροφορίες, εντοπίστηκε άθικτη και εξετάζεται στα εγκληματολογικά εργαστήρια.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι ΗΠΑ βομβαρδίζουν το Ιράν για τρίτη συνεχόμενη νύχτα, ετοιμάζονται να εφαρμόσουν ξανά αποκλεισμό των νότιων λιμανιών του

Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις διεξήγαγαν, για τρίτη συναπτή νύχτα, βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν για ώρες, ενώ αναμένεται να προχωρήσουν εντός της ημέρας στην επανεπιβολή του αποκλεισμού λιμανιών της χώρας — παρ’ όλ’ αυτά, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε χθες βράδυ πως είναι ακόμη «πιθανή» η σύναψη κάποιας συμφωνίας με την Τεχεράνη.

Κατά τη διάρκεια «αποστολής πέντε ωρών», βομβαρδίστηκαν «στρατιωτικοί στόχοι» σε διάφορες πόλεις και λιμάνια στο νότιο Ιράν, όπως η Μπουσέρ και η Μπαντάρ Αμπάς, ανέφερε μέσω X το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»).

Τουλάχιστον τέσσερις εκρήξεις ακούστηκαν κοντά στην Μπαντάρ Αμπάς, όπου βρίσκεται λιμάνι καίριας σημασίας στο στενό του Ορμούζ, σύμφωνα με το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

Ανάμεσα στους στόχους βρίσκονταν «συστήματα παράκτιας άμυνας, εγκαταστάσεις drones και πυραύλων και θαλάσσια μέσα», σύμφωνα με τη CENTCOM.

«Θα τους χτυπήσουμε δυνατά απόψε, και θα τους χτυπήσουμε δυνατά αύριο», διεμήνυσε χθες Δευτέρα ο Ντόναλντ Τραμπ σε ραδιοφωνική συνέντευξή του. Κατά τον αμερικανό πρόεδρο η ιρανική ηγεσία «δεν μπορεί να κάνει απολύτως τίποτα» για να εμποδίσει τους βομβαρδισμούς.

Όπως και τα προηγούμενα δυο βράδια, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν πως εξαπέλυσαν επίθεση εναντίον βάσεων των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν, ιδίως εναντίον κτιρίου όπου φιλοξενούνται αμερικανοί στρατιωτικοί στη βάση Τζουφάιρ. Σειρήνες της αεράμυνας ήχησαν στο βασίλειο κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Πλήγματα σε δυο δεξαμενόπλοια

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα από την πλευρά τους κατήγγειλαν ιρανικές επιθέσεις εναντίον δυο δεξαμενόπλοιών τους στο στενό του Ορμούζ που είχαν αποτέλεσμα να σκοτωθεί Ινδός, μέλος του πληρώματος του ενός, και να τραυματιστούν άλλοι οκτώ υπήκοοι Ινδίας και Ουκρανίας.

Παρά τη συνεχιζόμενη ανταλλαγή πληγμάτων ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε χθες τον Τύπο ότι παραμένει «πιθανή» η σύναψη συμφωνίας ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και στην Τεχεράνη.

Νωρίτερα, ανακοίνωνε μέσω Truth Social πως πρόθεση του είναι οι ΗΠΑ να πάρουν τον έλεγχο του στενού του Ορμούζ και ότι θα επανέλθει σε εφαρμογή ο αποκλεισμός των λιμανιών του νότιου Ιράν.

Ο αποκλεισμός θα τεθεί σε ισχύ σήμερα στις 23:00 (ώρα Ελλάδας), κατά τον αμερικανικό στρατό.

Και, όπως η Τεχεράνη θέλει να προχωρήσει στην εφαρμογή τέλους για τις παρεχόμενες «υπηρεσίες» στα πλοία που διέρχονται από το Ορμούζ, ο αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε πως οι ΗΠΑ θα αρχίσουν να εισπράττουν εν είδει «αποζημίωσης» για την υπηρεσία που παρέχουν ως «φρουροί» του στενού ποσό ίσο με το 20% της αξίας του φορτίου κάθε σκάφους που θα το διαπλέει, «άμεσα», κάτι που αντίκειται προς το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, το οποίο στη θεωρία εγγυάται την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.

Η τιμή του πετρελαίου ανεβαίνει

Ο Αμπάς Αραγτσί, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, η χώρα του οποίου πήρε τον έλεγχο του στενού όταν ξέσπασε ο πόλεμος, αντέτεινε μέσω X πως η Τεχεράνη «ήταν πάντα ο φρουρός του στενού και θα παραμείνει για πάντα».

Ο Ντόναλντ Τραμπ «έχει απόλυτο δίκιο», σχολίασε ειρωνικά, «οποιοσδήποτε εγγυάται την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων από το στενό του Ορμούζ πρέπει να αποζημιώνεται», προτού παρατηρήσει πως το «20% είναι φυσικά υπερβολικό. Θα είμαστε δίκαιοι».

Οι Φρουροί της Επανάστασης κατηγόρησαν τις ΗΠΑ πως θέτουν τον παγκόσμιο εφοδιασμό με πετρέλαιο σε κίνδυνο.

Οι τιμές του μαύρου χρυσού απογειώθηκαν χθες — αυτή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας διεθνούς αναφοράς, αυξήθηκε κατά 9%. Σήμερα, περί τις 06:00 (ώρα Ελλάδας), συνέχιζε την άνοδό της, κατά 1,32%, στα 84,40 δολάρια.

Έπειτα από σχεδόν 40 ημέρες βομβαρδισμών στον πόλεμο που ξέσπασε με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς της 28ης Φεβρουαρίου, τέθηκε σε εφαρμογή κατάπαυση του πυρός στις αρχές Απριλίου, προτού υπογραφτεί, τη 17η Ιουνίου, καταρχήν συμφωνία ανάμεσα στα μέρη, το «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ».

Αλλά έκτοτε, επιθέσεις που έγιναν την Τρίτη εναντίον πλοίων που προσπαθούσαν να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ χωρίς να ακολουθήσουν τη μοναδική ρότα που έχει εγκρίνει η Τεχεράνη, κατά μήκος των ιρανικών ακτών, οδήγησαν στην επανέναρξη των εχθροπραξιών με μεγάλη ένταση και ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ διεμήνυσε πως η ανακωχή «τέλειωσε».

Την περασμένη εβδομάδα, ο αμερικανός πρόεδρος έστειλε επίσημη ειδοποίηση στο Κογκρέσο —το οποίο, στη θεωρία, είναι αυτό που έχει την αρμοδιότητα για την κήρυξη πολέμου, κάτι όμως που καταστρατηγείται για δεκαετίες— για την επανέναρξη των εχθροπραξιών με το Ιράν, επιβεβαίωσε χθες στο AFP ο Λευκός Οίκος.

Η συμφωνία «σε κρίση»

Για τον εκπρόσωπο της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, «δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία πως το μνημόνιο κατανόησης βρίσκεται σε κρίση», αλλά το Ιράν «ποτέ δεν ήταν αυτό που παραβίασε πρώτο τις δεσμεύσεις του», όπως τόνισε σε συνέντευξη Τύπου την οποία παρακολούθησε και το Γαλλικό Πρακτορείο.

Οι διαβουλεύσεις με τους μεσολαβητές —το Κατάρ, το Πακιστάν, το Ομάν— συνεχίζονται για να «αποφευχθεί» η περαιτέρω «κλιμάκωση», πρόσθεσε.

Η καταρχήν συμφωνία προέβλεπε ότι στο στενό του Ορμούζ θα άνοιγε πλήρως.

Το Ιράν διεμήνυσε όμως προχθές Κυριακή πως το ξανακλείνει μέχρι νεοτέρας.

Το θαλάσσιο πέρασμα αυτό είναι «πιο σημαντικό από δεκάδες ατομικές βόμβες» κι η Ισλαμική Δημοκρατία «θα το προστατεύσει», τόνιζε προχθές ο Μοχσέν Ρεζαεΐ, σύμβουλος για τις στρατιωτικές υποθέσεις του ανώτατου ηγέτη του Ιράν Μοτζταμπά Χαμενεΐ, κατά το πρακτορείο ειδήσεων ISNA.

Σύμφωνα με ιρανικά ΜΜΕ, οι αμερικανοί βομβαρδισμοί των τελευταίων ημερών είχαν στο στόχαστρο τομείς του δυτικού και του νότιου Ιράν, ιδίως το νησί Κεσμ και τη Μπαντάρ Αμπάς, αλλά και την επαρχία Χουζεστάν, που γειτονεύει με το Ιράκ.

Συνολικά 25 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από την περασμένη Τετάρτη στο Ιράν, σύμφωνα με καταμέτρηση του AFP βασισμένη σε ανοικτές πηγές, πιο συγκεκριμένα δημοσιεύματα ιρανικών μέσων ενημέρωσης και επίσημες ανακοινώσεις της Τεχεράνης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κ. Χατζηδάκης: Από σήμερα οι μειώσεις στις τιμές προμήθειας βενζίνης και ντίζελ -Η ΝΔ επιδιώκει την αυτοδυναμία

«Η Νέα Δημοκρατία επιδιώκει αυτοδυναμία στις επόμενες εκλογές και θα αγωνιστούμε γι’ αυτό. Η αυτοδυναμία στην Ελλάδα έχει αποδειχθεί παράγοντας πολιτικής σταθερότητας και αποτελεσματικής διακυβέρνησης. Στα κόμματα της αντιπολίτευσης υπάρχει ένα πολύ θλιβερό τοπίο, ένας εμφύλιος πετροπόλεμος με τοξικότητα και εχθροπάθεια. Όλοι δηλώνουν ότι δεν θέλουν συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία, αλλά ούτε και μεταξύ τους. Με αυτό το κλίμα δεν μπορεί να υπάρχει αισιοδοξία για συνεργασία οποιουδήποτε με οποιονδήποτε. Ο τόπος χρειάζεται καθαρές λύσεις και ξεκάθαρους λογαριασμούς, τόσο μεταξύ μας όσο και με τους πολίτες».

Αυτά ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, σε συνέντευξη σήμερα στον τηλεοπτικό σταθμό OPEN.

«Η προσέγγιση αυτή», προσέθεσε, «δεν είναι εγωιστική, αλλά ρεαλιστική. Όταν υπάρχει αυτό το σκηνικό δεν μπορεί κανείς να φανταστεί ότι την επόμενη ημέρα των εκλογών, αν δεν υπάρχει αυτοδυναμία και καθαρές λύσεις, η χώρα θα κυβερνηθεί σταθερά, υπεύθυνα και με προοπτική. Το υπογραμμίζω ως πολίτης, διότι η χώρα θα είναι κρίμα να γυρίσει πίσω. Κομματικές ή προσωπικές φιλοδοξίες μπορεί να υπάρχουν. Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η χώρα πέρασε μία δραματική δεκαετία και ότι τα τελευταία εφτά χρόνια έχουμε ανέβει ψηλότερα με εθνικές επιτυχίες τις οποίες πρέπει να διαφυλάξουμε πέρα από εγωισμούς και άλλες προσωπικές ή κομματικές στοχεύσεις. Η Ελλάδα χρειάζεται σταθερές και σοβαρές κυβερνήσεις».

Αναφερόμενος στις προεκλογικές υποσχέσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης, ο κ. Χατζηδάκης υπογράμμισε: «Παγκοσμίως δεν υπάρχουν πολιτικοί που δεν θέλουν να δίνουν λεφτά. Υπάρχουν όμως πολιτικοί πιο υπεύθυνοι, και άλλοι που έχουν πιο εύκολα τα λόγια και τις υποσχέσεις. Η χώρα έχει πληρώσει πολύ ακριβά τους τελευταίους. Κάθε κόμμα δεν πρέπει να ξεχνά ότι είμαστε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης και ότι έχουμε συγκεκριμένα περιθώρια για να κινηθούμε. Αν ξεφύγουμε, θα μπούμε και πάλι στη διαδικασία των υπερβολικών ελλειμμάτων και αν δεν προσέξουμε στο τέλος θα έχουμε πάλι μνημόνια. Η Νέα Δημοκρατία θα εξαντλήσει τα περιθώρια, όπως έκανε όλα τα προηγούμενα χρόνια, για όλες τις κοινωνικές ομάδες. Είναι βέβαιο ότι εμείς θα υποσχεθούμε λιγότερα σε σχέση με όλα τα άλλα κόμματα, αλλά αυτά που θα πούμε εμείς θα γίνουν. Διότι έχουμε χτίσει σχέσεις εμπιστοσύνης με τους πολίτες από το 2019».

Σε ερώτηση ειδικότερα για την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για τη χορήγηση 13ης σύνταξης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης σημείωσε ότι το κόστος είναι 2,5 δισ. ευρώ ετησίως. «Το ΠΑΣΟΚ», υπογράμμισε, «έχει υποχρέωση να καταθέσει πρόταση νόμου, η οποία περνάει υποχρεωτικά από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους προκειμένου να γίνει κοστολόγηση. Για να δούμε αν έχουμε δίκιο εμείς ή ο κ. Ανδρουλάκης που υποστηρίζει ότι το κόστος είναι 1,6 δισεκατομμύρια».

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης ανέφερε ότι από σήμερα ξεκίνησε η εφαρμογή των μειώσεων ύψους 10 λεπτών ανά λίτρο στην βενζίνη και 5 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης, στις τιμές πώλησης των διυλιστηρίων προς τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων. «Τα δύο διυλιστήρια έκαναν μία προσφορά ύψους 20 συν 20 εκατομμυρίων ευρώ και τους ζητήσαμε να τα χρησιμοποιήσουν, στο πλαίσιο της εμπορικής τους πολιτικής, για μειώσεις στις τιμές της απλής αμόλυβδης και του ντίζελ κίνησης. Η παρέμβαση έγινε πριν το πράγμα γίνει χειρότερο λόγω των ανησυχητικών εξελίξεων στον Κόλπο και των καταστροφών που έχουν υποστεί διυλιστήρια στην περιοχή, αλλά και στη Ρωσία» τόνισε ο κ. Χατζηδάκης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

 Υγεία: Η ΤΝ αποκαλύπτει την «αόρατη βλάβη» που προκαλεί η υπέρταση, ανοίγοντας δρόμο για εξατομικευμένη πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων

Η αρτηριακή υπέρταση χαρακτηρίζεται εδώ και δεκαετίες ως ο «σιωπηλός δολοφόνος». Παρότι αποτελεί τον σημαντικότερο τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα και ευθύνεται για εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο παγκοσμίως, η πραγματική της επίδραση στον ανθρώπινο οργανισμό εξελίσσεται αθόρυβα.

Πολύ πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα, προκαλεί σταδιακές αλλοιώσεις στην καρδιά, στον εγκέφαλο, στους νεφρούς, στα αιμοφόρα αγγεία και σε άλλα ζωτικά όργανα, οι οποίες συχνά παραμένουν αδιάγνωστες μέχρι να εμφανιστούν σοβαρές επιπλοκές. Μία νέα διεθνής επιστημονική μελέτη έρχεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο γίνεται κατανοητή και αξιολογείται η υπέρταση, ανοίγοντας νέους δρόμους για την εξατομικευμένη πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Στο πλαίσιο της μελέτης, ερευνητές από το ΑΠΘ, το University of Oxford, το Khalifa University και ακόμη δώδεκα κορυφαία πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα ανέπτυξαν ένα νέο πλαίσιο Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), το οποίο μπορεί να αναγνωρίζει, να ποσοτικοποιεί και να χαρτογραφεί τη συνολική πολυοργανική βλάβη που προκαλεί η αρτηριακή υπέρταση. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Circulation, δείχνει ότι δύο ασθενείς με την ίδια αρτηριακή πίεση μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετικό βαθμό βλάβης στα όργανα και, συνεπώς, διαφορετικό κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών.

Μέχρι σήμερα, οι θεραπευτικές αποφάσεις βασίζονται κυρίως στην αξιολόγηση της υπέρτασης με βάση τις τιμές της αρτηριακής πίεσης. Η νέα μελέτη μεταφέρει την αξιολόγηση της υπέρτασης από την απλή μέτρηση της πίεσης στην εκτίμηση της πραγματικής βιολογικής επίδρασης της νόσου στον οργανισμό. Το νέο σύστημα υπολογίζει έναν συνολικό δείκτη πολυοργανικής βλάβης, τον HyperScore, ο οποίος αποτυπώνει το επίπεδο της συνολικής οργανικής επιβάρυνσης κάθε ασθενούς.

Παράλληλα, εισάγει την έννοια των HyperTrajectories, έξι διαφορετικών διαδρομών εξέλιξης της υπέρτασης, αποδεικνύοντας ότι η νόσος δεν εξελίσσεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ανθρώπους. Αντίθετα, αναγνωρίζονται διαφορετικοί φαινότυποι με κυρίαρχες επιπτώσεις στην καρδιά, στον εγκέφαλο, στα αγγεία, στους νεφρούς ή στον μεταβολισμό, γεγονός που δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περισσότερο στοχευμένες και εξατομικευμένες θεραπευτικές παρεμβάσεις.

Για την ανάπτυξη του μοντέλου, οι ερευνητές ανέλυσαν 566 πολυτροπικούς βιοϊατρικούς δείκτες από 27.099 συμμετέχοντες της UK Biobank, αξιοποιώντας δεδομένα από μαγνητικές τομογραφίες καρδιάς και εγκεφάλου, υπερηχογραφήματα αγγείων, ηλεκτροκαρδιογραφήματα, εξετάσεις αίματος, μετρήσεις σύστασης σώματος, αναπνευστικές δοκιμασίες και άλλα κλινικά στοιχεία. Στη συνέχεια, το σύστημα επικυρώθηκε σε ανεξάρτητο πληθυσμό 5.507 ατόμων της αμερικανικής μελέτης ARIC, επιβεβαιώνοντας την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.

Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι αυτό το εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), το οποίο εξετάζει διασταυρωμένα πολλαπλά όργανα, θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για μελλοντική αξιόπιστη εξατομικευμένη αξιολόγηση της υπέρτασης και προσωποποιημένη κλινική διαχείριση των ασθενών, αξιοποιώντας τις γνώσεις που παρέχει η τεχνητή νοημοσύνη στην καθημερινή ιατρική πρακτική.

«Η εργασία αυτή αποτυπώνει τη μετάβαση της Τεχνητής Νοημοσύνης από την απλή ανάλυση δεδομένων στην παραγωγή νέας βιοϊατρικής γνώσης. Η υπέρταση δεν αποτελεί μία ενιαία νόσο, αλλά εξελίσσεται διαφορετικά από άνθρωπο σε άνθρωπο, επηρεάζοντας διαφορετικά όργανα και βιολογικά συστήματα. Με τη βοήθεια προηγμένων αλγορίθμων μπορέσαμε να αποκαλύψουμε αυτές τις μέχρι σήμερα αόρατες διαδρομές εξέλιξης της νόσου, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για πιο έγκαιρη διάγνωση, καλύτερη πρόγνωση και πραγματικά εξατομικευμένη θεραπεία.

Η συμμετοχή της ομάδας μας σε αυτή τη διεθνή συνεργασία επιβεβαιώνει ότι η έρευνα που αναπτύσσεται στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο συνδιαμορφώνει τις διεθνείς εξελίξεις στη Βιοϊατρική Μηχανική, την Ιατρική Ακριβείας και την αξιόπιστη Τεχνητή Νοημοσύνη», αναφέρει ο καθηγητής Λεόντιος Χατζηλεοντιάδης, ο οποίος συμμετείχε στη μελέτη εκπροσωπώντας τόσο το ΑΠΘ όσο και το Healthcare Engineering Innovation Group του Khalifa University.

Το ΑΠΘ συμμετείχε στη  διεθνή ερευνητική ομάδα μέσω της Μονάδας Επεξεργασίας Σήματος και Βιοϊατρικής Τεχνολογίας (Signal Processing & Biomedical Technology Unit – SPBTU) του Εργαστηρίου Τηλεπικοινωνιών του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών. Η διεθνής αυτή συνεργασία  εκτός από επιστήμονες του ΑΠΘ συγκέντρωσε ερευνητές και επιστήμονες από το University of Oxford, το Khalifa University, το McGill University, το King’s College London, το London School of Hygiene & Tropical Medicine, το St George’s, University of London, το University of Bristol, το Brighton and Sussex Medical School, τα University of Brighton και University of Sussex, καθώς και το University of Cape Town και το South African Medical Research Council.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μείωση των γεννήσεων την τελευταία εικοσαετία – Τι λέει ο καθηγητής Δημογραφίας Β. Κοτζαμάνης

Σημαντικές είναι οι αλλαγές που επήλθαν τις δύο τελευταίες δεκαετίες στην γεννητικότητα, σύμφωνα με όσα τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ o καθηγητής Δημογραφίας και διευθυντής του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ) κ. Βύρωνας Κοτζαμάνης με βάση τις αναλύσεις του Ινστιτούτου.

Οι γεννήσεις  στη χώρα μας, πιο αναλυτικά, έχουν καταρρεύσει (117,6 χιλ. ετησίως κατά μέσο όρο το 2008-2009 και 65 χιλ. αντίστοιχα το 2025-26, μείωση κατά 44%), ενώ μέση ηλικία στην απόκτηση των παιδιών συνεχίζει να αυξάνεται απρόσκοπτα (30,2 και 30,3 το 2008 και 2009, 32,2 και 32,3 έτη το 2025 και 2026). Η μείωση αυτή των γεννήσεων που ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και συνεχίζεται- αν εξαιρέσουμε την περίοδο 2003-09 που καταγράφεται μια μικρή αύξηση- μέχρι σήμερα, οφείλεται κυρίως στην μείωση της γονιμότητας των γυναικών που γεννήθηκαν μετά 1960, του αριθμού δηλ. των παιδιών που αυτές απέκτησαν (2,0 όσες γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1950, λιγότερα από 1,5 όσες γεννήθηκαν γύρω από το 1985).

Στην πρόσφατη δε κατάρρευσή τους συνέβαλε και η μείωση του αριθμού των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία καθώς οι 25-44 ετών μειώθηκαν κατά 480 χιλιάδες (- 28%) ανάμεσα στο 2008-09 κα το 2025-26. Η σημαντική μείωση της ηλιακής αυτής ομάδας, σύμφωνα με τον ερευνητή, οφείλεται στο ότι φθάνουν πλέον σε αναπαραγωγική ηλικία όλο και λιγότερα άτομα εξαιτίας της μετά το 1980 μείωσης των γεννήσεων και, δευτερευόντως, εξαιτίας της μετανάστευσης καθώς την τελευταία δεκαπενταετία έφυγε από τη χώρα μας όχι μόνον ένα τμήμα των ολιγοπληθέστερων ατόμων που γεννήθηκαν στην Ελλάδα πριν από 25 έως 45 χρόνια αλλά και πλήθος αλλοδαπών των ιδίων ηλικιών που είχαν εγκατασταθεί μετά το 1990.

Ταυτόχρονα, την τελευταία εικοσαετία οι τιμές των συγχρονικών δεικτών γονιμότητας από 1500 παιδιά/1000 γυναίκες το 2008-2009 έχουν περιορισθεί στα 1240 παιδιά/1000 γυναίκες το 2025-2026, το ειδικό βάρος των εκτός γάμου γεννήσεων έχει υπερδιπλασιασθεί (από 7,4 χιλ. σε 17,8 αντίστοιχα), 10 στα 100 παιδιά (εκτίμηση) έρχονται πλέον στον κόσμο με την μέθοδο της υποβοηθούμενης γονιμότητας και 63 στα 100 έχουν γεννηθεί με καισαρική, ενώ την ίδια περίοδο ένα σημαντικό μέρος των γεννήσεων της περιόδου αυτής (μία στις 7) προέρχονται από αλλοδαπές μητέρες.

Σημαντικές αλλαγές έχουν επέλθει όμως και στην κατανομή των γεννήσεων ανά ηλικία της μητέρας. Έτσι, το 30% προέρχεται σήμερα από μητέρες μικρότερες των 30 ετών, ενώ το ίδιο ποσοστό το 2008-09 ανερχόταν στο   43% (το  δε  1980 στο 78%). Αντιθέτως το ποσοστό των γεννήσεων από γυναίκες 40 ετών και άνω υπερ-τριπλασιάσθηκε σχεδόν (4,5% το 2008-09 και 11,2% -εκτίμηση- το 2025-26) και εξαπλασιάσθηκε  σε σχέση με το 1980 που ανερχόταν στο 1,8 %. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι οι γεννήσεις ανάμεσα στο 2008-9 και το 2025-26 αυξήθηκαν μόνον στις ηλικίες 40-44 και 45-49 ετών, ενώ μειώθηκαν σε όλες τις άλλες ηλικιακές ομάδες.

Οι αλλαγές που καταγράφονται στην τελευταία εικοσαετία στη χώρα μας οφείλονται αφενός, τονίζει ο κ. Κοτζαμάνης, στην ταχύτατη μείωση της γονιμότητας (του αριθμού δηλ. των παιδιών που έκαναν οι γενεές που γεννήθηκαν μετά το 1960) σε συνδυασμό με την συνεχή μετατόπιση προς τα άνω της μέσης ηλικίας στην απόκτησή τους, μια μετατόπιση που «διευκολύνθηκε» και από τις συνταρακτικές προόδους της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής στην οποία προσφεύγουν όλο και περισσότερα ζευγάρια που αποφασίζουν σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία να αποκτήσουν απογόνους.

Αλλαγές μεταπολεμικά των αναπαραγωγικών συμπεριφορών των ζευγαριών που αποτυπώνονται και σε πληθώρα δεικτών δεν καταγράφονται φυσικά μόνον στη χώρα μας, αλλά, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, σε όλες ανεπτυγμένες ευρωπαϊκές χώρες. Σε όλες αυτές τις χώρες, συνεχίζει, αν και με διαφοροποιημένους ρυθμούς, καταγράφονται κοινές τάσεις που έχουν επηρεάσει τις συμπεριφορές αυτές. Έχουμε ειδικότερα παντού -εκτός των άλλων: έξαρση του ατομικισμού και ανάδυση μιας επιθυμίας για αυτό-εκπλήρωση, ταχύτατη αστικοποίηση και μείωση του αγροτικού πληθυσμού, μαζική είσοδος της γυναίκας στην αγορά της εργασίας, αύξηση του χρόνου παραμονής των νεότερων γενεών -ιδιαίτερα δε των γυναικών- στο εκπαιδευτικό σύστημα, δυσκολίες ενίοτε σταθερής ένταξης στην αγορά εργασίας και πρόσβασης σε κατοικία, εμπόδια -στις γυναίκες ιδιαίτερα- για έναν ικανοποιητικό συνδυασμό οικογενειακής ζωής και επαγγελματικής σταδιοδρομίας, έμφυλες διακρίσεις, αύξηση του κόστους μεγαλώματος ενός παιδιού, διάχυση των σύγχρονων και αποτελεσματικών μεθόδων αντισύλληψης.

Τα προαναφερθέντα συνοδεύτηκαν και από τον περιορισμό του ρόλου του παραδοσιακού οικογενειακού μοντέλου υπέρ αυτού των δυο εργαζομένων γονέων σε γάμο ή συμβίωση (με αποτέλεσμα και την αύξηση των εκτός γάμου γεννήσεων), ενός μοντέλου ιδιαίτερα εύθραυστου, εξ ου και η ταχύτατη αύξηση των μονογονεϊκών νοικοκυριών.

Η Ελλάδα, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, διαφοροποιείται σε σχέση με πολλές από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες καθώς είχε την μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση των γεννήσεων από όλες χώρες της ΕΕ27 -των πρώην σοσιαλιστικών εξαιρουμένων- τόσο ανάμεσα στο 1980 και το 2008-09 όσο και το ανάμεσα στο 2008-09 και το 2025-26 (-20% και -45% αντίστοιχα). Συμπεριλαμβάνεται επίσης και στη μικρή εκείνη ομάδα χωρών που είχαν αφενός μεν την μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση του αριθμού των παιδιών ανάμεσα στις γυναίκες που γεννήθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του ’50 και σε αυτές που γεννήθηκαν τριάντα χρόνια αργότερα (αρχές της δεκαετίας του ’80), αφετέρου δε την ταχύτερη αύξηση της μέση ηλικίας στην τεκνογονία καθώς η ηλικία αυτή αυξήθηκε κατά περισσότερα από 5 χρόνια ανάμεσα στις γυναίκες που γεννήθηκαν το 1952 και σε αυτές που γεννήθηκαν το 1982.

Για να καταλήξει τονίζοντας ο κ. Κοτζαμάνης: «Οι διαφοροποιημένες στην Ελλάδα μεταβολές σε σχέση με άλλες χώρες τόσο της γονιμότητας των γενεών (μείωση του αριθμού των παιδιών που απέκτησαν) όσο και της ηλικίας στην απόκτησή τους (αύξηση) προκάλεσαν και την εκ νέου κατάρρευσή των γεννήσεων μετά το 2008-2009, μια κατάρρευση που επιτάχυνε η μετά το 2010 μαζική μετανάστευση που περιόρισε ακόμη περισσότερο την αναπόφευκτη μείωση του πλήθους των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας.

Η απουσία δε στη χώρα μας ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την απόκτηση του επιθυμητού αριθμού παιδιών από τις νεότερες γενεές που βρίσκονται  σε ηλικία δημιουργία οικογένειας μετά το 2005 (όσους-ες δηλαδή γεννήθηκαν μετά το 1980) σε συνδυασμό με- εκτός των άλλων- την αύξηση της ανεργίας, τις δυσκολίες σταθερής ένταξης στην αγορά εργασίας, την μείωση των πραγματικών εισοδημάτων και, μετά το 2020 την στεγαστική κρίση -ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντα στα οποία είναι κυρίως συγκεντρωμένες οι γενεές αυτές-, ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο την αίσθηση ανασφάλειάς για το μέλλον επηρεάζοντας αναπόφευκτα τόσο την δημιουργία οικογένειας όσο και την απόκτηση του επιθυμητού αριθμού απογόνων».

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αποστόλης Ζώης

Θεσσαλονίκη: Δαχτυλίδια παρακολούθησης απέκτησαν κιρκινέζια, χαλκοκουρούνες, νυκτόβια αρπακτικά και πελαργοί στις προστατευόμενες περιοχές όλης της χώρας

Κιρκινέζι, διακρίνεται το πλαστικό δακτυλίδι κόκκινου χρώματος/ Ευτέρπη Πατετσίνη

Nεοσσοί Κιρκινεζιού και Βραχοκιρκίνεζου, Χαλκοκουρούνας και νυκτόβιων αρπακτικών, οι οποίοι είχαν γεννηθεί σε τεχνητές φωλιές που είχε τοποθετήσει ο ΟΦΥΠΕΚΑ απέκτησαν φέτος το… δαχτυλίδι της ζωής τους.

Τα περισσότερα είδη των πουλιών ετοιμάζονται να εγκαταλείψουν τις φωλιές τους κι αυτή η περίοδος θεωρείται ιδανική για τις δακτυλιώσεις των νεοσσών που γίνονται από τον ΟΦΥΠΕΚΑ, σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Δακτυλίωσης Πουλιών.

2.ΈΛεγχοςΦωλιάς ΕυτέρπηΠατεστίνη
Έλεγχος τεχνητής φωλιάς / Ευτέρπη Πατετσίνη

Η δράση υλοποιήθηκε στις περιοχές αρμοδιότητας επτά Μονάδων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών του ΟΦΥΠΕΚΑ ανά τη χώρα: των Μ.Δ. Εθνικών Πάρκων Νέστου – Βιστωνίδας και Ροδόπης, Προστατευόμενων Περιοχών Κεντρικής Μακεδονίας, Προστατευόμενων Περιοχών Ηπείρου, Προστατευόμενων Περιοχών Θεσσαλίας, Εθνικού Πάρκου Μεσολογγίου και Προστατευόμενων Περιοχών Δυτικής Στερεάς Ελλάδας, Εθνικών Πάρκων Παρνασσού, Οίτης και Προστατευόμενων Περιοχών Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας και Εθνικού Πάρκου Στροφυλιάς και Προστατευόμενων Περιοχών Δυτικής Πελοποννήσου.

3.ΝεοσσοίΧαλκοκουρούνας ΕυτέρπηΠατεστίνη
Νεοσσοί Χαλκοκουρούνας / Ευτέρπη Πατετσίνη

Έξι μικροί πελαργοί σε μια μόνο φωλιά στο Καβαλάρι Θεσσαλονίκης

Παράλληλα, με τη συνδρομή του ΔΕΔΔΗΕ και την υποστήριξη επιμέρους δήμων, δακτυλιώθηκαν και νεοσσοί Πελαργών. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε μία φωλιά στο Καβαλάρι Θεσσαλονίκης καταγράφηκαν και δακτυλιώθηκαν έξι νεοσσοί – αριθμός σχετικά μεγάλος για το είδος, γεγονός που υποδεικνύει ότι οι γονείς ήταν έμπειρα πουλιά και ότι υπήρχε επαρκής διαθεσιμότητα τροφής στην περιοχή.

4.ΝεοσσόςΠεπλόγλαυκας ΕυτέρπηΠατεστίνη
Νεοσσός Πεπλόγλαυκας (Τυτώ) / Ευτέρπη Πατετσίνη

Η δακτυλίωση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες επιστημονικές μεθόδους παρακολούθησης των άγριων πτηνών, καθώς επιτρέπει τη συλλογή πολύτιμων δεδομένων για τις μεταναστευτικές διαδρομές, την αναπαραγωγική επιτυχία, τη συμπεριφορά, τη θνησιμότητα και τη διάρκεια ζωής τους. Κάθε νεοσσός αποκτά ένα μοναδικό δακτυλίδι αναγνώρισης, το οποίο λειτουργεί ως η «ταυτότητά» του σε όλη τη διάρκεια της ζωής του και επιτρέπει την αναγνώρισή του σε μελλοντικές καταγραφές.

Ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου εποπτευόμενο από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με αποστολή τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών στην Ελλάδα, τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, την προώθηση και υλοποίηση δράσεων βιώσιμης ανάπτυξης και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

* Tις φωτογραφίες παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο ΟΦΥΠΕΚΑ

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πώς οι φυσικές καταστροφές αλλάζουν την έννοια του σπιτιού: Τα ευρήματα της έρευνας του έργου «Helping Homes»

«Δεν θα έφευγα ποτέ από εδώ. Είναι η ρίζα μου, το σπίτι μου, η περιοχή μου. Να πάω πού;». «Ο μεγαλύτερος φόβος είναι ότι θα ξαναγίνει μια αντίστοιχη, ίσως και χειρότερη, καταστροφή». «Το συναίσθημα που επικρατεί είναι η ανασφάλεια». Δεν πρόκειται για αποσπάσματα της ίδιας ιστορίας. Είναι μαρτυρίες ανθρώπων με κοινό όμως σημείο αναφοράς: την εμπειρία μιας φυσικής καταστροφής που δεν τους στέρησε μόνο την κατοικία τους, αλλά ανέτρεψε την ίδια την αίσθηση του «σπιτιού».

Αυτή τη διάσταση επιχείρησε να «φωτίσει» μεταξύ άλλων έρευνα πεδίου που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου «Βοηθώντας τα σπιτικά να γίνουν ανθεκτικά στην πληττόμενη από τα ακραία κλιματικά φαινόμενα Ελλάδα» (Helping Homes) , που υλοποιεί ο Οργανισμός INZEB με τη συγχρηματοδότηση του European Climate Foundation.

Θέτοντας στο επίκεντρο τις πληγείσες περιοχές της Θεσσαλίας από τις καταστροφικές πλημμύρες “Ντάνιελ” καθώς και αυτές από το σεισμό στο Αρκαλοχώρι της Κρήτης η έρευνα ανέδειξε κοινά μοτίβα στις κοινωνικές, ψυχολογικές και στεγαστικές επιπτώσεις των φυσικών καταστροφών, ανεξάρτητα από το αν αυτές προέρχονται από πλημμύρα ή σεισμό. Όπως διαπιστώνεται από τα ευρήματα της έρευνας η απώλεια της κατοικίας αναδεικνύεται ως κεντρικός παράγοντας αποσταθεροποίησης της καθημερινότητας ενώ έχει επιπτώσεις και στην ψυχολογία των πληγέντων, ειδικά ως προς το αίσθημα ασφάλειας και συνέχειας της ζωής.

Παράλληλα παρατηρούνται συνέπειες και από την παρατεταμένη προσωρινή διαβίωση καθώς όπως συμπεραίνουν οι ερευνήτριες/ες η μακροχρόνια παραμονή σε προσωρινές συνθήκες (φιλοξενία, προσωρινοί οικίσκοι, μερικώς κατεστραμμένες οικίες) αποδυναμώνει σταδιακά την κοινωνική ανθεκτικότητα. Στους νεότερους κατοίκους μάλιστα, σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, εντείνεται η τάση φυγής προς τα αστικά κέντρα, ενώ στους ηλικιωμένους εδραιώνεται το αίσθημα εγκατάλειψης και ο φόβος για το μέλλον.

«Το να έχει κάποιος ένα μέρος να μείνει δεν συνεπάγεται ότι έχει και το σπίτι του», εξηγεί στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η πολιτική επιστήμονας και μέλος της ομάδας του έργου “ Helping Homes”, Αλεξάνδρα Πολιτάκη. Όπως επισημαίνει οι περισσότερες απαντήσεις στο ερώτημα για το τι σημαίνει η κατοικία και το σπίτι ήταν συναισθηματικής φύσεως. «Μίλησαν για μνήμες, για τα παιδιά που επέστρεφαν στο σπίτι, για τις γιορτές, για τη χαρά. Η έννοια του σπιτιού δηλαδή παρουσιάζεται με έναν συντριπτικό τρόπο σαν μία συναισθηματική επένδυση. Δεν περιέγραψαν ποτέ το σπίτι τους με όρους μεγέθους ή κοινωνικού κύρους», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Πολιτάκη.

Περιγράφοντας τη φιλοσοφία της έρευνας, η κ. Πολιτάκη επισημαίνει ότι η ομάδα επέλεξε να εστιάσει σε εκείνους τους πληγέντες που έχασαν την κατοικία τους και αναγκάστηκαν να ζήσουν, για μικρό ή μεγάλο χρονικό διάστημα, σε συνθήκες προσωρινής διαβίωσης. «Εκεί βλέπουμε ότι, ενώ έχει λυθεί με έναν τρόπο πολύ μερικό και πολύ πρόχειρο το ζήτημα της διαμονής, δεν έχει αποκατασταθεί με κανέναν τρόπο η έννοια του σπιτιού. Αυτό το διαφοροποιεί πάρα πολύ», σημειώνει η κ. Πολιτάκη.

Παράλληλα οι καταστροφικές πλημμύρες στη Θεσσαλία άλλαξε σε κάποιες περιπτώσεις και τον τρόπο διαμόρφωσης των κατοικιών. «Πολλοί έχουν διαμορφώσει διαφορετικά τα σπίτια τους. Σήκωσαν τα πατώματα πιο ψηλά, έχτισαν κάτω από τα κρεβάτια και τα τραπέζια, ώστε όλα να βρίσκονται ψηλότερα σε περίπτωση που συμβεί ξανά κάτι αντίστοιχο. Διαμορφώνεται συνολικά διαφορετικά η ζωή μετά από μία τόσο μεγάλη φυσική καταστροφή», περιγράφει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η δημότισσα στο Μουζάκι Καρδίτσας και κοινωνική λειτουργός, Άννα Κακαράτζα.

Όπως λέει, οι αλλαγές αυτές δεν περιορίζονται στις κατοικίες. «Όταν προβλέπονται έντονες βροχοπτώσεις, πολλοί δεν θα αφήσουν πλέον το αυτοκίνητό τους σε χαμηλό σημείο, θα φροντίσουν τα ζώα τους, θα σκεφτούν διαφορετικά κάθε κίνηση. Υπάρχουν άλλες προτεραιότητες πλέον», περιγράφει.

Οι διαφορές στις νεότερες και στις μεγαλύτερες ηλικίες

Όσον αφορά τη διαφοροποίηση στους νεότερους και τους ηλικιωμένους όπως εξηγεί η κ. Πολιτάκη στις νέες ηλικίες ήταν έντονη η τάση της αποχώρησης αλλά και της μόνιμης εγκατάστασης σε κοντινές πόλεις, «σε μεγαλύτερα σχήματα που φαντάζουν και πιο ασφαλή», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει.

«Αντίθετα οι ηλικιωμένοι άνθρωποι δεν μας λένε στην έρευνα αυτή ότι θέλουν να φύγουν. Αλλά από την άλλη ασφαλώς μειώνεται και η ελπίδα επιστροφής στο σπίτι. Όχι στην κατοικία και στη συνθήκη κατοικίας, αλλά στο σπίτι σε κάτι πολύ βαθύτερο και σε κάτι μεγαλύτερο. Αυξάνεται το αίσθημα της εγκατάλειψης. Έχουν μείνει μόνοι. Γιατί όταν έχουμε ανθρώπους που ζουν σε προσωρινούς οικισμούς, δηλαδή σε κοντέινερς υπάρχει μία αποκοπή από το ευρύτερο φιλικό ή συγγενικό περιβάλλον. Αυτό που πριν ήταν μία συνθήκη κοντινής ζωής, ακόμη και αν δεν ήταν ευρύτερη οικογένεια, αλλά έμενες σε έναν χώρο που σε κοντινή απόσταση βρίσκονταν τα παιδιά σου, οι συγγενείς σου και οι φίλοι σου.

Το να μένεις κάπου μακριά και η σχέση μαζί τους να παίρνει τη μορφή επίσκεψης, αυτό μπορεί επίσης να βιώνεται ως εγκατάλειψη, ειδικά σε αυτή την ηλικία. Και φυσικά είναι πολύ απαισιόδοξοι για το μέλλον», υπογραμμίζει η κ. Πολιτάκη προσθέτοντας ότι για εκείνους το σπίτι αποτελεί μία ευρύτερη συνθήκη ασφάλειας και προστασίας. «Επομένως, φοβούνται ότι δεν θα προλάβουν να γυρίσουν ξανά σε αυτό που για εκείνους είναι σπίτι. Και αυτό ήταν ίσως από τα πιο σκληρά πράγματα που ακούσαμε», σημειώνει.

Ένας ακόμη παράγοντας που εξετάζεται είναι η ερημοποίηση ενός τόπου και η απώλεια της δυναμικής της κοινωνικής ζωής υπό το πρίσμα της απομόνωσης. «Η ερήμωση των τόπων δεν αποτελεί μόνο ποσοτικό ζήτημα. Όταν οι νέοι κάτοικοι φεύγουν ή τελικά προβαίνουν σε μόνιμη εγκατάσταση σε άλλες κοντινότερες πόλεις, ο τόπος ερημώνεται γιατί χάνεται η δυναμική του σε όλα τα πεδία. Χάνεται η δυναμική της κοινωνικής ζωής. Μειώνεται η κοινωνική συναναστροφή. Μειώνεται η σχέση ανάμεσα στις δύο γενιές και τελικά αποδυναμώνεται η ανθεκτικότητα της κοινωνίας. Έχουμε αποδυναμωμένες ή μη ανθεκτικές πια κοινωνίες ή τοπικές κοινότητες», υπογραμμίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Πολιτάκη.

Μετατόπιση των προτεραιοτήτων σε σχέση με την κατοικία

Παράλληλα ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο που αναδεικνύεται είναι ότι διαφαίνεται μία μετατόπιση στις προτεραιότητες σε σχέση με την κατοικία. Στα ευρήματα της έρευνας, καταγράφεται μία σημαντική κοινωνική μεταβολή καθώς ενώ στο παρελθόν το μεγάλο σπίτι συνδεόταν με το κοινωνικό status, πλέον οι πολίτες προκρίνουν τη δημιουργία μικρότερων, αλλά ασφαλέστερων και περισσότερο ανθεκτικών κατοικιών απέναντι στην κλιματική κρίση.

«Δεν μας είπαν ποτέ ότι θέλουν ένα μεγαλύτερο ή ένα διώροφο σπίτι. Μίλησαν για ένα σπίτι ασφαλές, μικρότερο, λειτουργικό. Θέλουμε σπίτια ασφαλή απέναντι στα ακραία φαινόμενα, με διαφορετικό σχεδιασμό και διαφορετικά υλικά. Αυτή είναι μια πολύ μεγάλη μετατόπιση», τονίζει η κ. Πολιτάκη, σημειώνοντας ότι η ασφάλεια αποτελεί πλέον βασικό κριτήριο στη σκέψη των πολιτών για την κατοικία του μέλλοντος.

Την ίδια αλλαγή διαπιστώνει και ο διαχειριστής της ΑΜΚΕ ΙΤΑΜΟΣ, Θωμάς Καλαμπαλίκης. «Παλιότερα λέγαμε “σπίτι μου, σπιτάκι μου, φωλίτσα μου”. Τώρα ούτε αυτό δεν είναι σίγουρο πλέον. Έχει προστεθεί ένα ακόμη άγχος σε μια ήδη αγχωτική ζωή. Πλέον αυτό που ενδιαφέρει περισσότερο τους ανθρώπους είναι η ασφάλεια της κατοικίας τους», αναφέρει και προσθέτει ότι πλέον η αγωνία στις ζωές των κατοίκων έχει αποκτήσει μόνιμη θέση. Επιπλέον, η κ. Πολιτάκη εξηγεί ότι σε ερώτημα που τέθηκε σχετικά με το τι θα ήταν αυτό που θα «έκανε καλύτερη τη ζωή των πληγέντων» οι απαντήσεις σε συντριπτικό ποσοστό ήταν η ανάκτηση του σπιτιού τους.

Φόβος, ανασφάλεια και τραύμα – Ανάγκη για διαρκή ψυχική φροντίδα

Παράλληλα ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ανάγκη για διαρκή ψυχική φροντίδα των πληγέντων κατοίκων. Όπως και οι ίδιοι εκφράζουν σε μαρτυρίες τους, στο πλαίσιο της έρευνας, ο φόβος και η ανασφάλεια συνεχίζει να κυριαρχεί στις ζωές τους και στην καθημερινότητά τους. «Το τραύμα έχει μείνει, οι πληγές είναι ακόμη ανοιχτές», αναφέρουν χαρακτηριστικά κάτοικοι, γεγονός που όπως επισημαίνεται από την έρευνα καθιστά αναγκαία την παροχή μακροχρόνιας ψυχολογικής υποστήριξης για την ανάκαμψη της κοινότητας.

Όπως τονίζει η κ. Πολιτάκη το ζήτημα που τίθεται όλο κι εντονότερα είναι αυτό της ανθεκτικότητας των κοινοτήτων αλλά και της ψυχικής φροντίδας.

«Η ψυχική φροντίδα που προσφέρθηκε σε μια πολύ βαριά τραυματισμένη κοινωνία ήταν δυσανάλογα μικρή σε σχέση με το τραύμα. Εκεί πρέπει οπωσδήποτε να σχεδιαστεί όλο εκ νέου και διαφορετικά. Όπως πρέπει να σχεδιάσουμε διαφορετικά τα σπίτια για την ανθεκτικότητα πρέπει να φροντίσουμε και διαφορετικά τους ανθρώπους. Η ανθρώπινη ανθεκτικότητα και η ανθεκτικότητα των κοινοτήτων είναι μια σύνθετη κατάσταση, μεν, αλλά που δεν φαίνεται να υπάρχει σε καμία από τις δύο περιοχές. Δηλαδή, τρία χρόνια μετά και πέντε χρόνια μετά δεν βλέπουμε ανθεκτικές κοινότητες. Δεν είναι ανθεκτικές κοινότητες, είναι κοινότητες που έχουν επιζήσει του τραύματος, αλλά δεν μπόρεσαν ούτε έγκαιρα ούτε αποτελεσματικά να αποκατασταθούν οι βασικές δομές και οι λειτουργίες τους», σημειώνει η κ. Πολιτάκη.

Πολιτικές για πιο ανθεκτικές κοινωνίες

Όσον αφορά τις πολιτικές που θα πρέπει να αναπτυχθούν όπως εξηγεί αυτές χρειάζεται να στηρίζονται σε τρεις βασικούς άξονες στην πρόληψη, στην άμεση επέμβαση και στην αποκατάσταση.

Σχετικά με την πρόληψη η ομάδα του έργου προτείνει ο προληπτικός σχεδιασμός να περιλαμβάνει την καταγραφή (χαρτογράφηση) της κοινωνικής ευαλωτότητας και των χωρικών ανισοτήτων κάθε περιοχής, την ενημέρωση και προετοιμασία του πληθυσμού, την αξιολόγηση της ανθεκτικότητας του οικιστικού αποθέματος, την καταγραφή των φορέων και του είδους της βοήθειας που μπορούν να προσφέρουν και τη σύνδεση των τοπικών σχεδίων με το Εθνικό Σχέδιο Πολιτικής Προστασίας. Όσον αφορά την αποκατάσταση προτείνεται να στηρίζεται σε υπεύθυνη κεντρική, δίκαιη και σε βάθος πληροφόρηση, σαφείς και σύντομες διαδικασίες, ισότιμη πρόσβαση στην πληροφορία και στις διαδικασίες στήριξης, σχεδιασμό μέτρων και πολιτικών στήριξης καθώς και στην αξιολόγησή τους.

Τέλος η ομάδα του έργου “Helping Homes” επισημαίνει ότι τα ευρήματα του πρότζεκτ και οι προτάσεις πολιτικής που προέκυψαν από την έρευνα ευθυγραμμίζονται με τις βασικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμβάλλοντας σε μια δίκαιη, κοινωνικά συμπεριληπτική και κλιματικά ανθεκτική μετάβαση. Για το λόγο αυτό προτείνει την αξιοποίηση αντίστοιχων εργαλείων και πολιτικών που ενισχύουν την ανθεκτικότητα και την κοινωνική συνοχή.

«Τα ευρήματα του έργου φιλοδοξούν να μετατρέψουν την εμπειρία των πολιτών σε τεκμηριωμένες προτάσεις πολιτικής, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση καλύτερων πολιτικών για ανθεκτικές κοινότητες», αναφέρει η ομάδα.

Επισημαίνεται ότι τα ευρήματα του έργου παρουσιάστηκαν σε εκδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν πριν λίγες μέρες στο Μουζάκι Καρδίτσας και στο Ηράκλειο της Κρήτης. Παράλληλα παρουσιάστηκε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο προτάσεων πολιτικής που καλύπτει όλο τον κύκλο διαχείρισης των φυσικών καταστροφών – από την πρόληψη και την ετοιμότητα έως την αποκατάσταση και την ανασυγκρότηση – με στόχο τη δημιουργία ενός δικαιότερου και αποτελεσματικότερου συστήματος προστασίας των νοικοκυριών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Ιωάννα Καρδάρα