Ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις αυξήσεις τιμών στο ράφι, τη συγκέντρωση στην αγορά τροφίμων και τις πρακτικές πολυεθνικών ομίλων.

Την ανάγκη άμεσου ελέγχου πιθανών καρτέλ, εδαφικών περιορισμών και συντονισμένων πρακτικών στην ευρωπαϊκή αγορά σούπερ μάρκετ και βασικών καταναλωτικών αγαθών φέρνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Σάκης Αρναούτογλου.

Με ερώτησή του προς την Κομισιόν, ο Έλληνας ευρωβουλευτής επισημαίνει ότι οι τιμές βασικών ειδών διατροφής και καθημερινής κατανάλωσης συνεχίζουν να αυξάνονται σε πολλά κράτη μέλη, επιβαρύνοντας δυσανάλογα τα νοικοκυριά. Την ίδια στιγμή, η αύξηση αυτή δεν φαίνεται να αποτυπώνεται αντίστοιχα στον πρωτογενή τομέα, όπου οι παραγωγοί, όπως και στην Ελλάδα, συχνά δεν λαμβάνουν υψηλότερες τιμές για τα προϊόντα τους.

Αντίθετα, η τελική τιμή στο ράφι αυξάνεται σημαντικά περισσότερο, γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες για στρεβλώσεις στην αλυσίδα αξίας, υπερβολικά περιθώρια κέρδους και ανεπαρκή λειτουργία του ανταγωνισμού.

Ο Σάκης Αρναούτογλου υπογραμμίζει επίσης ότι σε αρκετές ευρωπαϊκές αγορές καταγράφονται σημαντικές διαφορές τιμών για παρόμοια ή ίδια προϊόντα, ενώ η αυξημένη συγκέντρωση στο λιανεμπόριο και στην προμήθεια βασικών αγαθών δημιουργεί εύλογα ερωτήματα. Η παρουσία μεγάλων πολυεθνικών ομίλων, οι πιθανές εδαφικές περιοριστικές πρακτικές και η περιορισμένη διαπραγματευτική ισχύς παραγωγών και μικρότερων προμηθευτών καθιστούν αναγκαίο έναν ουσιαστικό ευρωπαϊκό έλεγχο.

Σε δήλωσή του, ο ευρωβουλευτής τόνισε: «Δεν είναι δυνατόν οι παραγωγοί να πιέζονται, οι καταναλωτές να πληρώνουν όλο και ακριβότερα και κανείς να μην ελέγχει επαρκώς τι συμβαίνει ενδιάμεσα. Η ακρίβεια στα βασικά αγαθά δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με επιδόματα ή προσωρινά μέτρα. Χρειάζεται να δούμε ποιος κερδίζει, ποιος πιέζεται και αν η αγορά λειτουργεί πραγματικά προς όφελος των πολιτών».

Ο Σάκης Αρναούτογλου ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει, σε συνεργασία με τις εθνικές αρχές ανταγωνισμού, αν υπάρχουν πιθανές συντονισμένες πρακτικές, καρτελικές συμπεριφορές ή έμμεση εναρμόνιση τιμών στην ευρωπαϊκή αγορά σούπερ μάρκετ.

Παράλληλα, ζητά την ενίσχυση των ευρωπαϊκών εργαλείων παρακολούθησης τιμών και περιθωρίων κέρδους στην αγροδιατροφική αλυσίδα, με σκοπό την καταπολέμηση της ακρίβειας και την προστασία των νοικοκυριών.

«Το ζήτημα δεν είναι μόνο Ελληνικό. Είναι Ευρωπαϊκό. Όταν οι ίδιες ή παρόμοιες κατηγορίες προϊόντων εμφανίζουν μεγάλες διαφορές τιμών από χώρα σε χώρα, όταν οι μικρότερες αγορές πληρώνουν ακριβότερα και όταν οι παραγωγοί δεν βλέπουν αντίστοιχη αύξηση στο εισόδημά τους, τότε η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να παρέμβει. Η ενιαία αγορά δεν μπορεί να λειτουργεί εις βάρος των πιο ευάλωτων καταναλωτών και των μικρότερων παραγωγών», δήλωσε ο ευρωβουλευτής.

Στην ερώτησή του, ο Σάκης Αρναούτογλου καλεί την Κομισιόν να εξετάσει την ανάγκη ισχυρότερου ευρωπαϊκού πλαισίου ελέγχου για τους εδαφικούς περιορισμούς εφοδιασμού, τη συγκέντρωση στην αγορά τροφίμων και τις πρακτικές πολυεθνικών ομίλων που μπορεί να οδηγούν σε αδικαιολόγητα υψηλότερες τιμές για τους καταναλωτές σε μικρότερες ή πιο ευάλωτες αγορές, όπως η Ελλάδα.

«Η μάχη κατά της ακρίβειας περνά μέσα από τη διαφάνεια, τον πραγματικό ανταγωνισμό και τον έλεγχο της αισχροκέρδειας σε κάθε στάδιο της αλυσίδας. Οι παραγωγοί και οι καταναλωτές δεν μπορούν να είναι οι μόνιμα χαμένοι μιας αγοράς που δεν λογοδοτεί», κατέληξε.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

Θέμα: Έλεγχος πιθανών καρτέλ, εδαφικών περιορισμών και συντονισμένων πρακτικών στην ευρωπαϊκή αγορά σούπερ μάρκετ και βασικών καταναλωτικών αγαθών 

Οι τιμές βασικών ειδών διατροφής και καθημερινής κατανάλωσης συνεχίζουν να αυξάνονται σε πολλά κράτη μέλη, επιβαρύνοντας δυσανάλογα τα νοικοκυριά. Ωστόσο, η αύξηση αυτή δεν φαίνεται να αποτυπώνεται αντίστοιχα στον πρωτογενή τομέα, όπου οι παραγωγοί συχνά δεν λαμβάνουν υψηλότερες τιμές, όπως στην Ελλάδα. Αντίθετα, η τελική τιμή στο ράφι αυξάνεται σημαντικά περισσότερο, γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες για στρεβλώσεις στην αλυσίδα αξίας. 

Παράλληλα, σε αρκετές ευρωπαϊκές αγορές καταγράφονται σημαντικές διαφορές τιμών για παρόμοια ή ίδια προϊόντα, αλλά και αυξημένη συγκέντρωση στο λιανεμπόριο και στην προμήθεια βασικών αγαθών. Η παρουσία μεγάλων πολυεθνικών ομίλων, οι πιθανές εδαφικές περιοριστικές πρακτικές και η περιορισμένη διαπραγματευτική ισχύς παραγωγών και μικρότερων προμηθευτών εντείνουν τις ανησυχίες για ανεπαρκή λειτουργία του ανταγωνισμού. 

Ερωτάται η Επιτροπή: 

1. Προτίθεται να εξετάσει, σε συνεργασία με τις εθνικές αρχές ανταγωνισμού, πιθανές συντονισμένες πρακτικές, καρτελικές συμπεριφορές ή έμμεση εναρμόνιση τιμών στην ευρωπαϊκή αγορά σούπερ μάρκετ; 

2.  Θα ενισχύσει τα εργαλεία παρακολούθησης τιμών και περιθωρίων κέρδους στην αγροδιατροφική αλυσίδα με σκοπό την καταπολέμηση της ακρίβειας; 

3. Σκοπεύει να προτείνει ισχυρότερο ευρωπαϊκό πλαίσιο ελέγχου για τους εδαφικούς περιορισμούς εφοδιασμού, τη συγκέντρωση στην αγορά τροφίμων και τις πρακτικές πολυεθνικών ομίλων που μπορεί να οδηγούν σε αδικαιολόγητα υψηλότερες τιμές για τους καταναλωτές σε μικρότερες ή πιο ευάλωτες αγορές, όπως η Ελλάδα;

Ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ σχετικά με το νομοσχέδιο για τη διαχείριση των υδάτων

Το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη διαχείριση των υδάτων αποτελεί μια αναμενόμενη μεθόδευση της κυβέρνησης Μητσοτάκη να μετατρέψει το νερό από κοινωνικό αγαθό σε εμπόρευμα, παρά τη σύσσωμη αντίδραση των Γενικών και των Τοπικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων (ΓΟΕΒ και ΤΟΕΒ) της χώρας.

Είναι προφανές ότι, με τη μεταφορά της διαχείρισης των υδάτων όλης της χώρας από τις δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης στην ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ, που αποτελούν ανώνυμες εταιρείες, η κυβέρνηση επιχειρεί την πλήρη εμπορευματοποίηση του νερού. Πρόκειται για κίνηση που θα επιφέρει βαρύτατες συνέπειες τόσο ως προς το κόστος όσο και ως προς την ποιότητα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη δημόσια υγεία. Την ίδια στιγμή, θα επιφέρει βαρύτατο πλήγμα στην αγροτική παραγωγή και στα συμφέροντα των αγροτών.

Μάλιστα, η κυβέρνηση έφτασε στο σημείο να αποκλείσει από την ακρόαση των φορέων στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής τους πλέον αρμόδιους για το συγκεκριμένο νομοσχέδιο: την Ένωση των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης, την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας και τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων.

Η σπουδή του κ. Μητσοτάκη να προωθήσει την ιδιωτικοποίηση του νερού πρέπει να καταδικαστεί όχι μόνο από τις προοδευτικές πολιτικές δυνάμεις, αλλά από το σύνολο της κοινωνίας. Το νερό πρέπει να παραμείνει δημόσιο αγαθό, όπως επιτάσσει το Σύνταγμα της χώρας και το δημόσιο συμφέρον.

Με σαφείς διευκρινίσεις για την ψηφιακή διακίνηση ελαιοκάρπου, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) δίνει λύση σε ένα ζήτημα που είχε απασχολήσει έντονα τους ελαιοπαραγωγούς και τις επιχειρήσεις του κλάδου.

Με την εγκύκλιο Ε.2038/2026 προβλέπεται μεταβατική απαλλαγή από την έκδοση ψηφιακού δελτίου αποστολής έως τις 11 Οκτωβρίου 2026 για συγκεκριμένη κατηγορία παραγωγών. Παράλληλα, αποσαφηνίζεται ότι μετά την ημερομηνία αυτή το ψηφιακό παραστατικό διακίνησης θα μπορεί να εκδίδεται από το ελαιοτριβείο, τον αγροτικό συνεταιρισμό ή τον έμπορο, με την ένδειξη “Αντίστροφη Διακίνηση”, ακόμη και όταν η μεταφορά πραγματοποιείται με μεταφορικά μέσα του ίδιου του παραγωγού.

Για το συγκεκριμένο ζήτημα είχε προηγηθεί σειρά επαφών και συστηματική επικοινωνία από τον βουλευτή Μεσσηνίας Περικλή Μαντά και τους βουλευτές Ημαθίας Τάσο Μπαρτζώκα και Πέλλας Λάκη Βασιλειάδη, τόσο με τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, όσο και με τον Διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργο Πιτσιλή, στους οποίους είχαν μεταφέρει τις ανησυχίες και τα πρακτικά προβλήματα που είχαν επισημάνει ελαιοπαραγωγοί, συνεταιρισμοί, ελαιοτριβεία και εκπρόσωποι του αγροτικού κόσμου σχετικά με την εφαρμογή του νέου πλαισίου.

Οι βουλευτές είχαν επισημάνει ότι με βάση τον προηγούμενο σχεδιασμό υπήρχε πρακτική αδυναμία εφαρμογής του κανόνα “ένα δελτίο για κάθε μεταφορά”, οι αγρότες διέτρεχαν κίνδυνο επιβολής άδικων προστίμων και υπήρχε σημαντική δυσκολία συμμόρφωσης από ηλικιωμένους ή μη εξοικειωμένους με ψηφιακά εργαλεία, με αποτέλεσμα να υφίσταται συνολικός κίνδυνος αποδιοργάνωσης της συγκομιδής. Παράλληλα, είχαν ζητήσει η μετάβαση στο νέο καθεστώς να γίνει σταδιακά, με επαρκή χρόνο προσαρμογής για τους παραγωγούς και τις επιχειρήσεις του κλάδου, καθώς και να δοθεί η δυνατότητα το απαιτούμενο ψηφιακό παραστατικό διακίνησης να εκδίδεται από τον παραλήπτη του ελαιοκάρπου, ώστε να διασφαλίζεται, με αυτόν τον τρόπο, η απαιτούμενη ιχνηλασιμότητα των διακινούμενων ποσοτήτων.

«Τι ισχύει μέχρι τις 11 Οκτωβρίου και τι αλλάζει στη συνέχεια»

Με βάση τις διευκρινίσεις της εγκυκλίου της ΑΑΔΕ, ισχύουν πλέον τα εξής:

• Για τους αγρότες που υπάγονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ
  • Έως τις 11 Οκτωβρίου 2026

Για τους ελαιοπαραγωγούς που υπάγονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ και είχαν κύκλο εργασιών έως 200.000 ευρώ κατά το φορολογικό έτος 2022, παρατείνεται η απαλλαγή από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού δελτίου αποστολής για τη μεταφορά ελαιοκάρπου προς το ελαιοτριβείο, με την προϋπόθεση ότι το ελαιοτριβείο εκδίδει Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.

• Από τις 12 Οκτωβρίου 2026

Η μεταφορά ελαιοκάρπου από αγρότες που υπάγονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ θα καλύπτεται από ψηφιακό παραστατικό διακίνησης. Το παραστατικό αυτό θα μπορεί να εκδίδεται, πριν από την έναρξη της διακίνησης, από το ελαιοτριβείο, τον αγροτικό συνεταιρισμό ή τον έμπορο, με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση», ακόμη και όταν η μεταφορά πραγματοποιείται με μεταφορικά μέσα του ίδιου του παραγωγού.

• Για τους αγρότες που υπάγονται στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ

Δεν μεταβάλλεται το ισχύον καθεστώς. Εξακολουθούν να εξαιρούνται από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού δελτίου αποστολής, ενώ στις περιπτώσεις που προβλέπει η εγκύκλιος, το σχετικό παραστατικό εκδίδεται από τον παραλήπτη των προϊόντων σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.

Οι νέες διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ αποσαφηνίζουν το πλαίσιο εφαρμογής της ψηφιακής διακίνησης ελαιοκάρπου και παρέχουν στους παραγωγούς, τα ελαιοτριβεία και τους συνεταιρισμούς τη δυνατότητα να προετοιμαστούν εγκαίρως για την ομαλή εφαρμογή του νέου συστήματος ψηφιακής διακίνησης.