Κοινοβουλευτική παρέμβαση για την παραχώρηση και αποκατάσταση του ιστορικού συγκροτήματος στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.

Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς τα συναρμόδια Υπουργεία Υποδομών και Μεταφορών και Πολιτισμού καταθέτει ο Καθηγητής Μιχάλης Χουρδάκης, Βουλευτής Α΄ Θεσσαλονίκης του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, για την υλοποίηση της ανακοινωθείσας παραχώρησης του συγκροτήματος ακινήτων πέριξ του Ιερού Ναού Αγίου Μηνά στον Δήμο Θεσσαλονίκης.

Η κυβερνητική ανακοίνωση της 27ης Αυγούστου 2026 περιέλαβε ρητά την παραχώρηση του συγκροτήματος στον Δήμο Θεσσαλονίκης.  Η κοινοβουλευτική παρέμβαση επικεντρώνεται πλέον στο επόμενο κρίσιμο στάδιο: με ποια νομική μορφή θα γίνει η παραχώρηση, ποια ακριβώς ακίνητα θα περιλαμβάνει, ποια διοικητικά και αδειοδοτικά βήματα απομένουν και πότε θα ολοκληρωθούν.

Παράλληλα, ζητούνται συγκεκριμένες απαντήσεις για την τύχη των τεχνικών μελετών και διαδικασιών που είχαν ήδη κινηθεί τα προηγούμενα χρόνια, για τις απαιτούμενες εγκρίσεις αποκατάστασης των διατηρητέων τμημάτων, για τη χρηματοδότηση των μελετών και των έργων, καθώς και για τα μέτρα ασφάλειας και συντήρησης του συγκροτήματος μέχρι την ολοκλήρωση της παραχώρησης.

Με την Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων ζητούνται, μεταξύ άλλων, οι σχετικές αποφάσεις και εισηγήσεις της ΚΤΥΠ, το σχέδιο ή οι όροι της παραχώρησης, οι τεχνικές μελέτες και τα παραδοτέα που έχουν ήδη εκπονηθεί, οι γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών και τυχόν υφιστάμενες χρηματοδοτικές δεσμεύσεις.

Ο Καθηγητής Μιχάλης Χουρδάκης δήλωσε:

«Η ανακοίνωση της παραχώρησης του συγκροτήματος του Αγίου Μηνά στον Δήμο Θεσσαλονίκης αποτελεί ένα συγκεκριμένο βήμα. Από εδώ και πέρα, όμως, χρειάζεται να γνωρίζουμε με σαφήνεια πώς και πότε θα υλοποιηθεί. Για ένα ακίνητο ιδιαίτερης ιστορικής σημασίας, στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, δεν αρκεί να υπάρχει μια γενική κατεύθυνση. Χρειάζονται διοικητικές πράξεις, ξεκάθαρες αρμοδιότητες, συγκεκριμένες ημερομηνίες, εξασφαλισμένες εγκρίσεις και σαφής χρηματοδοτικός σχεδιασμός.

Με την κοινοβουλευτική μας παρέμβαση ζητούμε ακριβώς αυτό: να μετατραπεί η εξαγγελία σε ελέγξιμο σχέδιο υλοποίησης. Η Θεσσαλονίκη πρέπει να γνωρίζει ποιος αναλαμβάνει τι, σε ποιο χρονικό ορίζοντα και με ποιους πόρους, ώστε ένα σημαντικό κομμάτι του ιστορικού της κέντρου να αποκατασταθεί και να αξιοποιηθεί με τρόπο θεσμικά ασφαλή και ουσιαστικό για την πόλη».

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης

ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

Αθήνα, 18 Σεπτεμβρίου 2026

Προς:

1. Τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, κ. Χρίστο Δήμα
2. Την Υπουργό Πολιτισμού, κα Στυλιανή Μενδώνη

Θέμα: «Συγκρότημα ακινήτων πέριξ του Ιερού Ναού Αγίου Μηνά στη Θεσσαλονίκη: νομική μορφή, χρονοδιάγραμμα και προϋποθέσεις υλοποίησης της ανακοινωθείσας παραχώρησης στον Δήμο Θεσσαλονίκης»

Κύριοι Υπουργοί,

Το κτιριακό συγκρότημα πέριξ του Ιερού Ναού Αγίου Μηνά, στο ιστορικό και εμπορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης, αποτελεί επί σειρά ετών αντικείμενο σχεδιασμών για την αποκατάσταση και αξιοποίησή του, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει ολοκληρωθεί η απαιτούμενη παρέμβαση.

Σύμφωνα με επίσημο τεχνικό τεύχος της Κτιριακές Υποδομές Α.Ε. (ΚΤΥΠ), το συγκρότημα στο Ο.Τ. 126 αποτελείται από τρία αυτοτελή κτίρια καταστημάτων και γραφείων συνολικής επιφάνειας περίπου 4.570 τ.μ., τα οποία αναπτύσσονται σε δύο οικοπεδικά τμήματα συνολικού εμβαδού 1.913,82 τ.μ., με ΚΑΕΚ 190441828006 και 190441828005. Τα επιμέρους κτίρια τελούν υπό καθεστώς προστασίας ως διατηρητέα, με εξαίρεση, σύμφωνα με τα στοιχεία της ίδιας της ΚΤΥΠ και την επίσημη απάντηση του Υπουργείου στη Βουλή, συγκεκριμένο γωνιακό κατάστημα του τμήματος επί της Βασιλέως Ηρακλείου[1].

Ήδη με την υπ’ αριθ. Β-465/20.7.2020 απάντηση του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών προς τη Βουλή είχε γνωστοποιηθεί ότι η ΚΤΥΠ είχε αναθέσει την πλήρη αποτύπωση δύο από τα τρία κτίρια και ότι, μετά την ολοκλήρωσή της, θα προχωρούσε στις απαιτούμενες διαδικασίες για την αναστήλωση και αξιοποίηση του ακινήτου[2].

Στις 15.7.2024, κατά τη συζήτηση Επίκαιρης Ερώτησης στη Βουλή, δηλώθηκε από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου ότι είχε ζητηθεί από την ΚΤΥΠ επικαιροποίηση της υφιστάμενης μελέτης και διαμόρφωση μιας περισσότερο ολιστικής προσέγγισης, η οποία θα εξέταζε συνολικά τις χρήσεις των κτιρίων, την ανάδειξη του Ιερού Ναού και τον περιβάλλοντα χώρο[3].

Ακολούθως, στις 26.3.2025, ο Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών ενημέρωσε τη Βουλή ότι είχε ήδη υποβληθεί από τον Νοέμβριο φάκελος στην Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων για την έγκριση μελέτης αποκατάστασης, επισημαίνοντας παράλληλα ότι το κτίριο παρουσίαζε σημαντικές, ακόμη και δομικές, βλάβες και ότι επιδίωξη ήταν να υπάρξει ανάδοχος το συντομότερο δυνατό[4].

Στις 7.8.2026 ο Δήμος Θεσσαλονίκης γνωστοποίησε επισήμως ότι ζήτησε από την Κυβέρνηση την παραχώρηση του συγκροτήματος είτε κατά κυριότητα είτε για μακροχρόνια χρήση, προκειμένου αμέσως μετά την παραχώρηση να προχωρήσει στην εκπόνηση των απαιτούμενων μελετών και στη συνέχεια στη δημοπράτηση του έργου αποκατάστασης και αξιοποίησης[5].

Στις 27.8.2026 η Αντιπροεδρία της Κυβέρνησης συμπεριέλαβε στις ανακοινωθείσες παρεμβάσεις για τη Θεσσαλονίκη «την παραχώρηση του συγκροτήματος του πρώην Αγίου Μηνά στον Δήμο Θεσσαλονίκης», ενώ την επόμενη ημέρα ο Δήμος Θεσσαλονίκης επιβεβαίωσε δημοσίως ότι η εξαγγελία αφορά την παραχώρηση του συγκροτήματος ακινήτων πέριξ του Ιερού Ναού, ώστε να προχωρήσουν οι μελέτες αποκατάστασης και αξιοποίησής του[6].

Η κυβερνητική ανακοίνωση αποτελεί θετική εξέλιξη ως προς την κατεύθυνση του ζητήματος, δεν εξειδικεύει όμως τη νομική μορφή της παραχώρησης, το ακριβές ακίνητο που αυτή καλύπτει, τους όρους της, τα διοικητικά και αδειοδοτικά στάδια που απομένουν, ούτε το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής της.

Παράλληλα, οι προηγούμενες επίσημες αναφορές του Υπουργείου από το 2020 έως το 2025 δημιουργούν ανάγκη να αποσαφηνιστεί η τύχη των αποτυπώσεων, των μελετών και του φακέλου αποκατάστασης που είχε ήδη υποβληθεί στην αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Πολιτισμού, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο το υφιστάμενο τεχνικό υλικό θα αξιοποιηθεί στον νέο σχεδιασμό.

Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η αποσαφήνιση των απαιτούμενων εγκρίσεων για τις παρεμβάσεις στα προστατευόμενα τμήματα του συγκροτήματος και ειδικά για την πρόταση που έχει διατυπωθεί από τον Δήμο Θεσσαλονίκης και την Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης σχετικά με το γωνιακό τμήμα στη συμβολή των οδών Ίωνος Δραγούμη και Βασιλέως Ηρακλείου.

Τέλος, μέχρι την ολοκλήρωση της παραχώρησης και την ανάληψη της ευθύνης από τον νέο φορέα, πρέπει να είναι σαφές ποιος έχει την ευθύνη και ποια συγκεκριμένα μέτρα εφαρμόζονται για την ασφάλεια, τη συντήρηση και την αποτροπή περαιτέρω φθοράς των κτιρίων, ιδίως υπό το φως των δομικών προβλημάτων που είχαν επισήμως αναγνωριστεί στη Βουλή τον Μάρτιο του 2025.

Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

1. 1. Με ποια ακριβώς νομική μορφή θα υλοποιηθεί η ανακοινωθείσα παραχώρηση στον Δήμο Θεσσαλονίκης; Πρόκειται για μεταβίβαση κυριότητας ή για παραχώρηση χρήσης και, στη δεύτερη περίπτωση, ποια θα είναι η διάρκειά της και οι βασικοί όροι της; Ποια ακριβώς ακίνητα και τμήματα περιλαμβάνονται, και ειδικότερα περιλαμβάνεται το σύνολο των ακινήτων που αντιστοιχούν στους ΚΑΕΚ 190441828006 και 190441828005;
2. 2. Ποιος είναι ο συγκεκριμένος διοικητικός οδικός χάρτης μέχρι την ολοκλήρωση της παραχώρησης; Να προσδιοριστούν για κάθε εκκρεμές στάδιο το αρμόδιο όργανο ή φορέας και η προβλεπόμενη ημερομηνία ολοκλήρωσής του.
3. 3. Ποια ήταν η έκβαση της αποτύπωσης που είχε ανατεθεί το 2020, της επικαιροποίησης της μελέτης που ανακοινώθηκε το 2024 και του φακέλου αποκατάστασης που, σύμφωνα με την απάντηση της 26.3.2025, είχε ήδη υποβληθεί στην Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων; Για ποιους συγκεκριμένους διοικητικούς, τεχνικούς ή αδειοδοτικούς λόγους οι διαδικασίες αυτές δεν είχαν μέχρι σήμερα καταλήξει στην έναρξη του έργου αποκατάστασης και με ποιον τρόπο θα αξιοποιηθούν στον νέο σχεδιασμό;
4. 4. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η εξέταση του φακέλου από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και ποιες ακριβώς εγκρίσεις ή γνωμοδοτήσεις απαιτούνται για την αποκατάσταση και επανάχρηση του συγκροτήματος, καθώς και για οποιαδήποτε επέμβαση στο γωνιακό τμήμα στη συμβολή των οδών Ίωνος Δραγούμη και Βασιλέως Ηρακλείου;
5. 5. Ποιος φορέας θα αναλάβει τη χρηματοδότηση των απαιτούμενων μελετών και των έργων αποκατάστασης και αξιοποίησης μετά την παραχώρηση; Προβλέπεται χρηματοδοτική συμμετοχή ή άλλη συγκεκριμένη συνδρομή του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, της ΚΤΥΠ ή άλλου κρατικού φορέα και, εφόσον ναι, έχει ήδη προσδιοριστεί σχετικό χρηματοδοτικό εργαλείο ή δέσμευση πόρων;
6. 6. Μέχρι την ολοκλήρωση της παραχώρησης και την παράδοση του ακινήτου, ποιος φορέας φέρει την επιχειρησιακή ευθύνη για την ασφάλεια και συντήρηση των κτιρίων και ποια συγκεκριμένα μέτρα έχουν ληφθεί ή προγραμματίζονται για την αντιμετώπιση των δομικών βλαβών και την προστασία των διερχομένων και του ίδιου του συγκροτήματος;

ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

Παρακαλούνται οι αρμόδιοι Υπουργοί, έκαστος κατά λόγο αρμοδιότητας, να καταθέσουν στη Βουλή:

1. 1. Κάθε απόφαση ή πρακτικό του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΤΥΠ Α.Ε., νομική εισήγηση, γνωμοδότηση, σχέδιο σύμβασης ή σχέδιο διοικητικής πράξης που αφορά την παραχώρηση του συγκροτήματος ακινήτων πέριξ του Ιερού Ναού Αγίου Μηνά στον Δήμο Θεσσαλονίκης.
2. 2. Την αλληλογραφία μεταξύ Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, ΚΤΥΠ Α.Ε. και Δήμου Θεσσαλονίκης από 1.8.2026 έως σήμερα που αφορά ειδικά τη νομική μορφή, το αντικείμενο και τους όρους της παραχώρησης.
3. 3. Τα τελικά παραδοτέα της αποτύπωσης των κτιρίων ΙΙ και ΙΙΙ που ανατέθηκε από την ΚΤΥΠ το 2020, μαζί με το πρωτόκολλο παραλαβής ή άλλο έγγραφο πιστοποίησης της ολοκλήρωσής της.
4. 4. Την επικαιροποιημένη μελέτη ή κάθε σχετικό τεχνικό παραδοτέο που εκπονήθηκε μετά την εντολή του 2024 για συνολική επανεξέταση της αξιοποίησης του συγκροτήματος, καθώς και τον φάκελο που δηλώθηκε στη Βουλή στις 26.3.2025 ότι είχε υποβληθεί από τον Νοέμβριο στην Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων, συμπεριλαμβανομένων του διαβιβαστικού εγγράφου και κάθε γνωμοδότησης, παρατήρησης ή απόφασης που εκδόθηκε επ’ αυτού.
5. 5. Τις πλέον πρόσφατες εκθέσεις αυτοψίας, τεχνικού ή στατικού ελέγχου, καθώς και κάθε τεχνικό έγγραφο που αφορά τη λήψη προσωρινών μέτρων ασφάλειας, συντήρησης ή προστασίας των κτιρίων.
6. 6. Κάθε υφιστάμενη απόφαση ένταξης, χρηματοδοτική δέσμευση, απόφαση διάθεσης πίστωσης ή άλλο διοικητικό έγγραφο με το οποίο προβλέπεται χρηματοδότηση μελετών ή έργων αποκατάστασης και αξιοποίησης του συγκροτήματος.

[1] https://www.ktyp.gr/wp-content/uploads/files/%CE%91%CE%93%CE%99%CE%9F%CE%A3%20%CE%9C%CE%97%CE%9D%CE%91%CE%A3%207_2019/%CE%A4%CE%95%CE%A5%CE%A7%CE%9F%CE%A3%20%CE%A4%CE%95%CE%A7%CE%9D%CE%99%CE%9A%CE%A9%CE%9D%20%CE%94%CE%95%CE%94%CE%9F%CE%9C%CE%95%CE%9D%CE%A9%CE%9D%20%CE%9A%CE%91%CE%99%20%CE%A0%CE%91%CE%A1%CE%91%CE%94%CE%9F%CE%A4%CE%95%CE%A9%CE%9D.pdf

[2] https://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/67715b2c-ec81-4f0c-ad6a-476a34d732bd/11333479.pdf

[3] https://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/a08fc2dd-61a9-4a83-b09a-09f4c564609d/es20240715.pdf

[4] https://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/a08fc2dd-61a9-4a83-b09a-09f4c564609d/es20250326.pdf

[5] https://thessaloniki.gr/%cf%83%cf%84%ce%ad%ce%bb%ce%b9%ce%bf%cf%82-%ce%b1%ce%b3%ce%b3%ce%b5%ce%bb%ce%bf%cf%8d%ce%b4%ce%b7%cf%82-%ce%b7-%ce%b1%cf%84%ce%b6%ce%ad%ce%bd%cf%84%ce%b1-%ce%b4%ce%b9%ce%b5%ce%ba%ce%b4%ce%b9%ce%ba/

[6] https://vicepresident.gov.gr/k-chatzidakis-sti-thessaloniki-milame-me-erga-i-voreia-ellada-anevainei/