«Αντιλαμβάνομαι πως η στάση της ελληνικής κυβέρνησης απέναντι στην απομάκρυνση της πρέσβειρας των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα, διέπεται από την αρχή “Δεν με ξέρεις, δεν σε ξέρω, υποφέρεις και υποφέρω”» τόνισε στην αρχή της ομιλίας του στην Ολομέλεια της Βουλής, στο πλαίσιο της συζήτησης για την κύρωση συμβάσεων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Παύλος Γερουλάνος.
«Πού είναι η κόκκινη γραμμή;»
Και συνέχισε: «Θα μπορούσαμε να μείνουμε στο γελοίο του πράγματος, υπάρχει όμως και η σοβαρή διάσταση. Άκρως σοβαρή. Πρώτον, τελικά από ό,τι καταλάβαμε από δημοσιεύματα μετά την απομάκρυνση της κυρίας Γκιλφόιλ, είχαμε δίκιο. Όντως είχε απευθυνθεί σε Έλληνες υπουργούς, αναφερόμενη στην πρόσφατη πτώση κυβέρνησης στη Ρουμανία, εκστομίζοντας τη φράση: «Μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε οποιαδήποτε χώρα θέλουμε. Μπορούμε να το κάνουμε κι εδώ». Λόγια που όπως είχα πει δεν πρέπει να λέγονται ούτε για αστείο. Η κυβέρνηση και παρευρισκόμενοι υπουργοί το διέψευδαν.
Ο δε υπουργός εξωτερικών είπε ότι από τη στιγμή που το διέψευσε παρευρισκόμενος υπουργός «το να καλέσουμε έναν πρέσβη, να δημιουργήσουμε ενδεχομένως και μια τέτοια διπλωματική κατάσταση, νομίζω ότι παρέλκει απολύτως». Έτσι είπε ο Υπουργός Εξωτερικών. Τελικά τα λόγια αυτά που δεν πρέπει να λέγονται ούτε για αστείο από εκπρόσωπο οποιασδήποτε χώρας σε οποιαδήποτε χώρα, όντως ειπώθηκαν. Αλλά δεν μοιάζει να ενοχλούν τον Υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας. Και θέλω να ρωτήσω: Υπάρχει κάτι τότε που τον ενοχλεί; Μπορεί να μας πει, πού βρίσκεται η κόκκινη του γραμμή, αν δεν είναι εκεί; Έχει; Ένα το κρατούμενο».
«Γιατί σκύψατε το κεφάλι μπροστά σε μία πρωτοφανή διπλωματική απρέπεια;»
Ο Παύλος Γερουλάνος υπενθύμισε όμως και ένα δεύτερο σημείο της τοποθέτησής του πριν από 20 μέρες με το δημοσίευμα της Wall Street Journal: «Είχα πει ότι το άρθρο αναφερόταν αναλυτικά και στη στενή σχέση επαγγελματία Αμερικανού λομπίστα με την Πρέσβειρα των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα, περιγράφοντάς την ως σχέση που παρεμβάλλεται στις διμερείς σχέσεις Ελλάδας – Ηνωμένων Πολιτειών. «Αν αληθεύει, αυτό από μόνο του θα ήταν προβληματικό», είχα τονίσει. Αλλά από αρμόδια κυβερνητικά χείλη άκουσα να λέγεται το ασύλληπτο πως το όλο περιστατικό με την πρώην πρέσβειρα των ΗΠΑ δεν αφορά την Ελλάδα. Μπα; Αλήθεια;
Γιατί αποδεχθήκαμε ως χώρα τέτοια εκτός ορίων επιρροή οποιουδήποτε λομπίστα στις σχέσεις μας με τις ΗΠΑ; Επειδή είναι Ελληνοαμερικάνος; Αν ήταν Τουρκοαμερικάνος πάλι θα σιωπούσατε; Επειδή εκπροσωπεί ελληνική επιχείρηση; Αν εκπροσωπούσε ξένη θα ήταν άλλο θέμα; Γνωρίζετε ποια άλλα συμφέροντα εκπροσωπούσε ή εκπροσωπεί; Γιατί σκύψατε το κεφάλι μπροστά σε μία πρωτοφανή διπλωματική απρέπεια; Χωρίς αρχές. Χωρίς μέτρο. Χωρίς σοβαρότητα».
«Ένα πράγμα χρειάζεται να θυμόμαστε στην εξωτερική πολιτική…»
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Βουλευτής Α’ Αθήνας, υπογράμμισε πως στην εξωτερική πολιτική είναι λογικό μία χώρα σαν την Ελλάδα να θέλει να διατηρεί «ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας» αλλά αυτό δεν γίνεται να σε οδηγεί στο να συμπεριφέρεσαι με υποτέλεια:
«Είναι λογικό στην εξωτερική πολιτική μία χώρα σαν την Ελλάδα να θέλει να κρατά ισορροπίες. Να θέλει να διατηρεί “ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας”. Να προσπαθεί να μη γίνεται δυσάρεστη. Όμως. Δεν γίνεται αυτά να σε οδηγούν στο να ευνουχίζεις τη σοβαρότητά σου και την εξωτερική σου πολιτική. Να κρύβεσαι και να σωπαίνεις, μπροστά σε εξόφθαλμες καταστάσεις. Να σκύβεις το κεφάλι, μπροστά στο διπλωματικό ανορθολογισμό. Να ανέχεσαι τη χυδαιότητα χαμογελώντας άβολα. Ποιος σας είπε ποτέ ότι η υποταγή εγγυάται ασφάλεια; Ότι εξασφαλίζει σεβασμό; Στην εξωτερική πολιτική, δεν χρειάζεται να γελάς σε κρύα αστεία. Δεν χρειάζεται να καταπίνεις προσβολές. Δεν χρειάζεται να συμπεριφέρεσαι με υποτέλεια. Χρειάζεται μόνο να θυμάσαι πάντα πως βρίσκεσαι στο τιμόνι μίας ιστορικής, ανεξάρτητης, κυρίαρχης, ευρωπαϊκής χώρας. Και να συμπεριφέρεσαι ανάλογα».
Ακολουθεί ολόκληρη η ομιλία του Παύλου Γερουλάνου:
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η τοποθέτηση του εισηγητή μας, Σταύρου Μιχαηλίδη, για το αντικείμενο της συνεδρίασής μας με καλύπτει πλήρως. Πρόκειται για απλές αλλά χρήσιμες συμφωνίες. Με τα προβλήματά τους, που επισημάναμε, αλλά σοβαρές συμφωνίες. Και θέλω να επιμείνω στο στοιχείο της σοβαρότητας γιατί παρουσιάζεται ανησυχητικό έλλειμμα από πλευράς κυβέρνησης. Ειδικά σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.
Αντιλαμβάνομαι πως η στάση της ελληνικής κυβέρνησης απέναντι στην απομάκρυνση της πρέσβειρας των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα, διέπεται από την αρχή: «Δεν με ξέρεις, δεν σε ξέρω. Υποφέρεις και υποφέρω». Θα μπορούσαμε να μείνουμε στο γελοίο του πράγματος, υπάρχει όμως και η σοβαρή διάσταση. Άκρως σοβαρή.
Πρώτον, τελικά από ό,τι καταλάβαμε από δημοσιεύματα μετά την απομάκρυνση της κυρίας Γκιλφόιλ, είχαμε δίκιο. Όντως είχε απευθυνθεί σε Έλληνες υπουργούς, αναφερόμενη στην πρόσφατη πτώση κυβέρνησης στη Ρουμανία, εκστομίζοντας τη φράση «Μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε οποιαδήποτε χώρα θέλουμε. Μπορούμε να το κάνουμε κι εδώ». Λόγια που όπως είχα πει δεν πρέπει να λέγονται ούτε για αστείο. Η κυβέρνηση και παρευρισκόμενοι υπουργοί το διέψευδαν.
Ο δε υπουργός εξωτερικών είπε ότι από τη στιγμή που το διέψευσε παρευρισκόμενος υπουργός «το να καλέσουμε έναν πρέσβη, να δημιουργήσουμε ενδεχομένως και μια τέτοια διπλωματική κατάσταση, νομίζω ότι παρέλκει απολύτως». Έτσι είπε ο Υπουργός Εξωτερικών.
Τελικά τα λόγια αυτά που δεν πρέπει να λέγονται ούτε για αστείο από εκπρόσωπο οποιασδήποτε χώρας σε οποιασδήποτε χώρα, όντως ειπώθηκαν. Αλλά δεν μοιάζει να ενοχλούν τον Υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας. Και θέλω να ρωτήσω: «Υπάρχει κάτι τότε που τον ενοχλεί;». Μπορεί να μας πει, αν δεν είναι εκεί, που βρίσκεται η κόκκινη του γραμμή; Έχει; Ένα το κρατούμενο.
Επαναφέρω όμως και ένα δεύτερο στοιχείο που είχα πει πριν από είκοσι μέρες, αναφερόμενος γενικότερα στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Είχα πει ότι το άρθρο της Wall Street Journal αναφερόταν αναλυτικά και στη στενή σχέση επαγγελματία Αμερικανού λομπίστα με την Πρέσβειρα των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα, περιγράφοντάς την ως σχέση που παρεμβάλλεται στις διμερείς σχέσεις Ελλάδας – Ηνωμένων Πολιτειών. «Αν αληθεύει, αυτό από μόνο του θα ήταν προβληματικό», είχα τονίσει.
Αλλά από αρμόδια κυβερνητικά χείλη άκουσα να λέγεται το ασύλληπτο πως το όλο περιστατικό με την πρώην πρέσβειρα των ΗΠΑ δεν αφορά την Ελλάδα. «Δεν έχει καμία σχέση η ελληνική κυβέρνηση, ούτε μπορούμε να επηρεάσουμε, ούτε μπορούμε να σχολιάσουμε». Μπα; Αλήθεια;
Γιατί αποδεχθήκαμε ως χώρα τέτοια εκτός ορίων επιρροή οποιουδήποτε λομπίστα στις σχέσεις μας με τις ΗΠΑ; Επειδή είναι Ελληνοαμερικάνος; Αν ήταν Τουρκοαμερικάνος πάλι θα σιωπούσατε; Επειδή εκπροσωπεί ελληνική επιχείρηση; Αν εκπροσωπούσε ξένη θα ήταν άλλο θέμα;
Γνωρίζετε ποια άλλα συμφέροντα εκπροσωπούσε ή εκπροσωπεί; Γιατί σκύψατε το κεφάλι μπροστά σε μία πρωτοφανή διπλωματική απρέπεια; Χωρίς αρχές. Χωρίς μέτρο. Χωρίς σοβαρότητα. Θα σας πω μόνο δύο κουβέντες. Που μπορεί να σας είναι χρήσιμες για όσο ακόμα, μικρό διάστημα, κρατάτε το τιμόνι της χώρας.
Είναι λογικό στην εξωτερική πολιτική μία χώρα σαν την Ελλάδα να θέλει να κρατά ισορροπίες. Να θέλει να διατηρεί “ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας”. Να προσπαθεί να μη γίνεται δυσάρεστη. Όμως. Δεν γίνεται αυτά να σε οδηγούν στο να ευνουχίζεις τη σοβαρότητά σου και την εξωτερική σου πολιτική. Να κρύβεσαι και να σωπαίνεις, μπροστά σε εξόφθαλμες καταστάσεις. Να σκύβεις το κεφάλι, μπροστά στο διπλωματικό ανορθολογισμό. Να ανέχεσαι τη χυδαιότητα χαμογελώντας άβολα.
Ποιος σας είπε ποτέ ότι η υποταγή εγγυάται ασφάλεια; Ότι εξασφαλίζει σεβασμό; Στην εξωτερική πολιτική, δεν χρειάζεται να γελάς σε κρύα αστεία. Δεν χρειάζεται να καταπίνεις προσβολές. Δεν χρειάζεται να συμπεριφέρεσαι με υποτέλεια. Χρειάζεται μόνο να θυμάσαι πάντα πως βρίσκεσαι στο τιμόνι μίας ιστορικής, ανεξάρτητης, κυρίαρχης, ευρωπαϊκής χώρας. Και να συμπεριφέρεσαι ανάλογα.
