Μια νέα εξέταση αίματος που θα μπορούσε να ανιχνεύει τον καρκίνο του παγκρέατος στα πρώιμα στάδιά του, όταν η νόσος είναι περισσότερο αντιμετωπίσιμη και ενδεχομένως ιάσιμη, ανέπτυξε διεθνής ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής το «City of Hope», έναν από τους μεγαλύτερους και πλέον εξειδικευμένους οργανισμούς στις ΗΠΑ για την έρευνα και τη θεραπεία του καρκίνου.
Ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους ο καρκίνος του παγκρέατος παραμένει τόσο θανατηφόρος είναι ότι συνήθως διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο. Ο καρκίνος του παγκρέατος έχει τα χαμηλότερα ποσοστά επιβίωσης μεταξύ όλων των καρκίνων, καθώς μόλις το 14% των ασθενών ζει πέντε χρόνια μετά τη διάγνωση. Περίπου 90% των ασθενών αυτών διαγιγνώσκονται σε προχωρημένα στάδια, όταν η κακοήθεια έχει ήδη εξαπλωθεί.
Μεγάλη διεθνής μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Medicine» παρουσιάζει μια υγρή βιοψία, με την ονομασία PANXEON, που έχει υψηλή ευαισθησία στην ανίχνευση καρκίνου του παγκρέατος και προκαρκινικών αλλοιώσεων.
Η εξέταση ακολουθεί μια νέα προσέγγιση στη διάγνωση, καθώς αναλύει δείγμα αίματος για τρεις δείκτες του καρκίνου του παγκρέατος: κυκλοφορούντα microRNA, εξωσωματικά microRNA και μια πρωτεΐνη που ονομάζεται CA19-9. Στη συνέχεια, η εξέταση χρησιμοποιεί Τεχνητή Νοημοσύνη για να συνδυάσει και τις τρεις μετρήσεις σε μία βαθμολογία, που εκτιμά τον κίνδυνο του ασθενούς.
Στη μελέτη οι ερευνητές δοκίμασαν την υγρή βιοψία σε σχεδόν 1.800 ασθενείς στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ασία, προκειμένου να διαπιστώσουν αν τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα που είχαν καταγραφεί σε προηγούμενες μελέτες επιβεβαιώνονταν σε διαφορετικά κλινικά περιβάλλοντα και πληθυσμούς.
Η εξέταση αίματος εντόπισε σωστά τον καρκίνο του παγκρέατος στα στάδια 1 και 2 στο 87% των περιπτώσεων, ενώ το ποσοστό ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων ήταν μόλις 3% στις ομάδες χαμηλού κινδύνου και 16% στις ομάδες υψηλού κινδύνου.
Αξιοσημείωτο είναι ότι η εξέταση εντόπισε επίσης, σε ποσοστό άνω του 64% των περιπτώσεων, υψηλού βαθμού δυσπλασία, μια προχωρημένη προκαρκινική κατάσταση που συχνά χαρακτηρίζεται ως «στάδιο 0» του καρκίνου του παγκρέατος. Το εύρημα αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει τους γιατρούς να εντοπίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια ποιες κύστεις του παγκρέατος χρειάζονται ενεργή παρακολούθηση ή παρέμβαση, πριν εξελιχθούν σε καρκίνο.
ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου
