Ένα σχολείο που λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για ολόκληρη την τοπική κοινωνία, που συνδέει τη γνώση με την καθημερινή ζωή και που έχει καταφέρει να προσελκύσει το ενδιαφέρον ακόμη και διεθνών μέσων ενημέρωσης, παρουσιάζει μέσα από τη συνέντευξή του στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο διευθυντής του Δημοτικού Σχολείου Φιλωτίου Νάξου, Άρης Γρατσίας.
Με σχεδόν είκοσι χρόνια στη θέση του διευθυντή, ο κ. Γρατσίας περιγράφει τη φιλοσοφία που ακολουθείται όλα αυτά τα χρόνια, η οποία, όπως τονίζει, βασίζεται στην εξωστρέφεια, στη βιωματική μάθηση και στη στενή σύνδεση του σχολείου με την κοινωνία. Όπως επισημαίνει, η εκπαιδευτική διαδικασία δεν μπορεί να περιορίζεται στην αίθουσα διδασκαλίας, αλλά οφείλει να δίνει στα παιδιά την ευκαιρία να γνωρίζουν τον τόπο τους, να συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνική ζωή και να αναπτύσσουν υπευθυνότητα απέναντι στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η σύγχρονη κοινωνία. «Προσπαθούμε το σχολείο μας να είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Να μη περιορίζεται όλη η δουλειά του μέσα στην τυπική μάθηση», αναφέρει χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι οι μαθητές συμμετέχουν σε δράσεις που αφορούν το περιβάλλον, τον πολιτισμό, την τοπική ιστορία, τη βιώσιμη ανάπτυξη, αλλά και ζητήματα κοινωνικής ευαισθητοποίησης.
Η φιλοσοφία αυτή, όπως σημειώνει, έχει μετατρέψει το σχολείο σε έναν χώρο δημιουργίας, όπου τα παιδιά δεν μαθαίνουν απλώς θεωρία, αλλά καλούνται να καταθέτουν προτάσεις, να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και να συνδέουν τη γνώση με το βίωμα. «Τα παράθυρα του σχολείου είναι ανοιχτά στην κοινωνία», τονίζει, υπογραμμίζοντας ότι οι μαθητές συμμετέχουν ενεργά στα ζητήματα που απασχολούν τόσο το χωριό τους όσο και ευρύτερα την κοινωνία. Η αναγνώριση αυτής της προσπάθειας δεν περιορίζεται στη Νάξο. Σύμφωνα με τον διευθυντή, το Δημοτικό Σχολείο Φιλωτίου είναι γνωστό πλέον σε πανελλαδικό επίπεδο, ενώ χιλιάδες άνθρωποι παρακολουθούν τις δράσεις του μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Παράλληλα, ιδιαίτερα συγκινητική είναι, όπως λέει, η σχέση των αποφοίτων με το σχολείο, καθώς όσοι ζουν σήμερα στην Αθήνα ή στο εξωτερικό, εξακολουθούν να ενημερώνονται για τη λειτουργία του και να αισθάνονται υπερήφανοι για την πορεία του. Η επίσκεψη της ιαπωνικής τηλεόρασης και το «πάντρεμα» δύο πολιτισμών Το παράδειγμα που, ίσως περισσότερο από κάθε άλλο, αποτυπώνει τη διεθνή απήχηση του σχολείου είναι η επίσκεψη συνεργείου της δημόσιας τηλεόρασης της Ιαπωνίας. Όπως αποκαλύπτει ο κ. Γρατσίας, οι υπεύθυνοι του κρατικού τηλεοπτικού σταθμού είχαν ήδη ενημερωθεί για τις δράσεις του σχολείου και επικοινώνησαν μαζί του, εκδηλώνοντας την επιθυμία να επισκεφθούν τη Νάξο και να καταγράψουν την καθημερινότητα ενός ελληνικού σχολείου της περιφέρειας.
Μετά τις απαραίτητες εγκρίσεις από το υπουργείο Παιδείας, το συνεργείο βρέθηκε στο Φιλώτι και κατέγραψε από τις πρώτες πρωινές ώρες την προσέλευση των μαθητών, την προσευχή, την έπαρση της σημαίας, το μάθημα μέσα στις τάξεις, το διάλειμμα και τις σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς και τα παιδιά. Το δεύτερο μέρος του γυρίσματος περιλάμβανε μία ιδιαίτερη δράση, όπου μαθητές και εκπαιδευτικοί παρουσίασαν ένα δημιουργικό «πάντρεμα» της ναξιώτικης και της ιαπωνικής γαστρονομίας. Χρησιμοποιώντας τοπικά προϊόντα, όπως η ξινομυζήθρα και τα κεράσια του Φιλωτίου, δημιούργησαν πρωτότυπες συνταγές, ενώ το σούσι παρασκευάστηκε με αμπελόφυλλα, προκαλώντας τον ενθουσιασμό των Ιαπώνων επισκεπτών. Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η αντίδραση των μελών του συνεργείου μετά την ολοκλήρωση των γυρισμάτων. Σύμφωνα με τον κ. Γρατσία, οι Ιάπωνες δημοσιογράφοι εξέφρασαν τον θαυμασμό τους για το κλίμα που επικρατεί στο σχολείο και δήλωσαν πως θα ήθελαν να είχαν υπάρξει μαθητές σε ένα αντίστοιχο εκπαιδευτικό περιβάλλον.
Για τον ίδιο, η συγκεκριμένη αναγνώριση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες επιβραβεύσεις της πολυετούς προσπάθειας που καταβάλλεται στο σχολείο. Ένα σχολείο που λειτουργεί ως καρδιά της τοπικής κοινωνίας Η εξωστρέφεια του Δημοτικού Σχολείου Φιλωτίου δεν περιορίζεται στις διεθνείς συνεργασίες. Οι μαθητές συμμετέχουν κάθε χρόνο σε δεκάδες δράσεις που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος, τη διατήρηση της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς, την προβολή των τοπικών προϊόντων, τη φιλαναγνωσία και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Ξεχωριστή θέση κατέχουν οι περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες, όπως οι δενδροφυτεύσεις, οι καθαρισμοί περιοχών και η ενασχόληση με τα λιβάδια της Ποσειδωνίας. Μάλιστα, η σχετική εργασία των μαθητών προσέλκυσε το ενδιαφέρον πανεπιστημιακών από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίοι επισκέφθηκαν τη Νάξο για να γνωρίσουν από κοντά το πρόγραμμα, ενώ η δράση παρουσιάστηκε και σε πανελλήνιο επιστημονικό συνέδριο.
Ο κ. Γρατσίας αποδίδει μεγάλο μέρος της επιτυχίας στη συνεργασία όλων των ανθρώπων που συμμετέχουν στη σχολική ζωή. Όπως εξηγεί, το θετικό παιδαγωγικό κλίμα, η εμπιστοσύνη προς τους εκπαιδευτικούς και η στενή συνεργασία με τον Σύλλογο Γονέων και τους τοπικούς φορείς αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη μιας δημιουργικής σχολικής κοινότητας. Κάθε νέος εκπαιδευτικός που τοποθετείται στο σχολείο ενημερώνεται από την πρώτη στιγμή για τη φιλοσοφία και την κουλτούρα του, ώστε να ενταχθεί ομαλά σε αυτή τη συλλογική προσπάθεια. Αναφερόμενος στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα σχολεία της νησιωτικής Ελλάδας, επισημαίνει ότι το σημαντικότερο ζήτημα παραμένει η έγκαιρη στελέχωση με εκπαιδευτικό προσωπικό. Ωστόσο, σημειώνει ότι το Δημοτικό Σχολείο Φιλωτίου έχει καταφέρει να διατηρεί σε μεγάλο βαθμό σταθερό το ανθρώπινο δυναμικό του, γεγονός που συμβάλλει καθοριστικά στη συνέχεια και στη συνοχή του εκπαιδευτικού έργου. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στη διαρκή στήριξη των αποφοίτων, οι οποίοι, όπως λέει, δεν ξεχνούν ποτέ το σχολείο τους.
Πολλοί από αυτούς προσφέρουν σύγχρονο τεχνολογικό 
εξοπλισμό, ηλεκτρονικούς υπολογιστές και διαδραστικά συστήματα, συμβάλλοντας στην αναβάθμιση των υποδομών. Όπως διευκρινίζει, η ενίσχυση γίνεται πάντοτε σε είδος και όχι με χρηματικές δωρεές, γεγονός που διασφαλίζει τη διαφάνεια της διαδικασίας. Κλείνοντας τη συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Άρης Γρατσίας υπογραμμίζει ότι η μεγαλύτερη επιτυχία του σχολείου δεν είναι οι διακρίσεις ούτε η διεθνής προβολή, αλλά το γεγονός ότι οι μαθητές του το θυμούνται με αγάπη ακόμη και πολλά χρόνια μετά την αποφοίτησή τους. Στόχος, όπως λέει, είναι κάθε παιδί να φεύγει από το Δημοτικό Σχολείο Φιλωτίου έχοντας αποκτήσει αξίες, εμπειρίες και εφόδια που θα το βοηθήσουν να εξελιχθεί σε έναν ενεργό και χρήσιμο πολίτη, διατηρώντας παράλληλα έναν ισχυρό δεσμό με τον τόπο και το σχολείο που το διαμόρφωσε.
Οι φωτογραφίες παραχωρήθηκαν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ από το Δημοτικό Σχολείο Φιλωτίου Νάξου
Μιχάλης Μαστής / ΑΠΕ-ΜΠΕ
