Ομιλία Παύλου Χρηστίδη, Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής στο Νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης «Ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας και λοιπές διατάξεις -Ενσωμάτωση Οδηγίας (Ε.Ε.) 2023/970 – Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις»
Κύριε Πρόεδρε. Είμαι κι εγώ σήμερα σε αυτό εδώ το βήμα για να ενώσω τη φωνή μου με τη φωνή όλου του ελληνικού λαού, ο οποίος ζητά να διαλευκανθεί η δολοφονία της Βάγιας Νέστορα. Θέλω να εκφράσω τα ειλικρινή συλλυπητήρια όλων μας στην κυρία Αφροδίτη Νέστορα για την τραγική της απώλεια, όπως έκανε προηγουμένως και ο κοινοβουλευτικός μας εκπρόσωπος, αλλά και χθες ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης.
Εύχομαι επίσης γρήγορη ανάρρωση στους υπόλοιπους τραυματίες. Είναι προφανές ότι για κανέναν από εμάς δεν υπάρχει χώρος για αυτού του είδους την αναβίωση της τρομοκρατίας. Είναι κάτι που βρίσκεται έξω από τη λογική μας και που, για μια νέα γενιά ανθρώπων και πολιτικών, φαντάζει εντελώς ξένο ως τρόπος αντιμετώπισης οποιασδήποτε διαφοράς. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο καταδικάζω με τον πιο σαφή και κατηγορηματικό τρόπο κάθε τέτοια πράξη.
Κύριε Πρόεδρε,
Άκουσα με μεγάλο ενδιαφέρον την εισηγήτρια της Νέας Δημοκρατίας να λέει ότι μας άκουσε με μεγάλη προσοχή. Είναι σημαντικό το γεγονός ότι η Νέα Δημοκρατία μάς ακούει, γιατί, έστω και με καθυστέρηση, φέρνει μια σειρά από ρυθμίσεις που η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί καλές πρακτικές, ενώ όταν τις προτείνουμε εμείς τις χαρακτηρίζει «επιλογές άλλων αιώνων», όπως συνέβη με τις συλλογικέ συμβάσεις εργασίας.
Όταν, όμως, έρχεται η ώρα της νομοθέτησης, αναγκάζεται να υιοθετήσει τις καλές πρακτικές που προβλέπουν οι ευρωπαϊκές οδηγίες. Θέλω να μιλήσουμε απλά και να αναλογιστούμε την εικόνα μιας νέας γυναίκας που πηγαίνει σε μια συνέντευξη για εργασία και ο πιθανός εργοδότης τη ρωτά αν σκοπεύει να μείνει έγκυος. Αυτή είναι μια ανισότητα που δεν αντιμετωπίζει ποτέ ένας άνδρας της ίδιας ηλικίας, με τα ίδια προσόντα. Αυτήν την ανισότητα οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε.
Η κυβέρνησή σας έχει αργήσει πάρα πολύ να το κάνει. Να το ξαναπώ. Μια γυναίκα πηγαίνει να προσληφθεί και ο πιθανός εργοδότης τη ρωτά αν σκοπεύει να μείνει έγκυος. Αυτό συμβαίνει εδώ και πολλά χρόνια, ενώ έναν άνδρα δεν θα τον ρωτήσει ποτέ. Αυτή είναι η βάση της αδικίας και της ανισότητας που οφείλουμε να συζητήσουμε.
Τη ρωτά αν σκοπεύει να μείνει έγκυος, αν έχει οικογένεια, αν έχει ένα ή δύο παιδιά, αν σκοπεύει να κάνει δεύτερο παιδί. Αυτή είναι η σημερινή πραγματικότητα. Σημερινή πραγματικότητα είναι επίσης ότι οι αναπληρώτριες εκπαιδευτικοί, που υπηρετούν σε κάθε γωνιά της πατρίδας μας, έχουν πολύ λιγότερα δικαιώματα σε άδειες όταν μένουν έγκυες.
Σημερινή πραγματικότητα είναι ακόμη αυτή που περιέγραψε η Αθηνά Παπαφωτίου. Τηγ γνωρίζετε, φαντάζομαι, κυρία Υπουργέ. Είναι η πραγματικότητα των λεγόμενων «ρητρών εγκυμοσύνης», με τις οποίες μια γυναίκα που θέλει να ασχοληθεί με τον επαγγελματικό αθλητισμό καλείται να υπογράψει συμβόλαιο που, επί της ουσίας, της απαγορεύει να μείνει έγκυος.
Αυτή είναι η πραγματικότητα της εποχής μας και, δυστυχώς, απέναντί της η κυβέρνησή σας δεν έχει κάνει τίποτα ουσιαστικό. Ζητάτε στοιχεία. Πολύ ευχαρίστως.
Ποια είναι, λοιπόν, η πραγματικότητα σύμφωνα με τη Eurostat; Η Ελλάδα είναι η δεύτερη χειρότερη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την Ιταλία, όσον αφορά το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών. Φαντάζομαι ότι και αυτό το γνωρίζετε.
Η ευρωπαϊκή οδηγία ήρθε έπειτα από χρόνια διαπιστωμένων αποκλίσεων μεταξύ των κρατών-μελών και η Ελλάδα βρίσκεται, όπως μόλις ανέφερα, σταθερά ανάμεσα στις χώρες που χρειάζονται ισχυρότερη εφαρμογή των μέτρων, όχι πιο χαλαρή προσαρμογή. Και αν κάποιος θέλει να δει την αλήθεια, δεν αρκούν οι ωραίοι τίτλοι των νομοσχεδίων. Πρέπει να δει τη θέση της Ελλάδας στους σχετικούς δείκτες.
Κυρία Υπουργέ, κυρία Εισηγήτρια,
Ας δούμε τα στοιχεία του Δείκτη Ισότητας των Φύλων. Η χώρα μας βρίσκεται στην 22η θέση ανάμεσα στα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτά είναι στοιχεία του 2025. Στον τομέα της εργασίας η Ελλάδα κατατάσσεται στην 21η θέση, ενώ το μισθολογικό χάσμα παραμένει στο 13,4%.
Ορίστε τα στοιχεία. Καταθέτω και αυτά στα πρακτικά. Επτά χρόνια διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας. Περιμένετε να σας πούμε συγχαρητήρια για αυτά τα αποτελέσματα; Και αυτό το 13,4% είναι ένα χάσμα που επιμένει διαχρονικά, παρά το γεγονός ότι το θεσμικό πλαίσιο στην Ευρώπη έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια με στόχο τη μείωση ου. Άρα, το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη κανόνων. Είναι η εφαρμογή τους.
Και τα στοιχεία αυτά αποδεικνύουν περίτρανα τα αποτελέσματα ενός συστήματος που παράγει ανισότητες πολύ πριν φτάσουμε στη στιγμή της μισθολογικής αμοιβής. Ακούστε και αυτά τα στοιχεία. Ακούστε τα προσεκτικά.
Το 91% των διακοπών της επαγγελματικής σταδιοδρομίας για την ανατροφή παιδιών αφορά γυναίκες.
Το 66% της μερικής απασχόλησης αφορά γυναίκες, ενώ σε μεγάλο ποσοστό αυτή δεν είναι αποτέλεσμα επιλογής, αλλά συνέπεια των υποχρεώσεων φροντίδας παιδιών ή άλλων μελών της οικογένειας.
Το 76% των γυναικών συγκεντρώνεται σε επαγγέλματα όπως η εκπαίδευση, η υγεία και η κοινωνική φροντίδα, δηλαδή σε κλάδους που παραμένουν από τους χαμηλότερα αμειβόμενους. Την ίδια στιγμή, οι άνδρες κατέχουν το 64% των θέσεων ευθύνης και διοίκησης.
Αν δούμε αυτά τα στατιστικά στοιχεία συνολικά, καταλαβαίνουμε ότι μιλάμε για μια αγορά εργασίας στην οποία η ανισότητα είναι ενσωματωμένη στον ίδιο της τον πυρήνα.
Επομένως, είναι προφανές- και το λέω για να γίνει απολύτως κατανοητό -ότι η ανισότητα δεν εμφανίζεται μόνο στο τέλος της διαδρομής, δηλαδή στην αμοιβή. Είναι παρούσα από την αφετηρία και διατρέχει ολόκληρη την επαγγελματική πορεία.
Βρίσκεται στις ευκαιρίες που δίνονται ή, καλύτερα, που δεν δίνονται. Βρίσκεται στην πρόσβαση, στην εξέλιξη, στο ποιος προάγεται, ποιος καταλαμβάνει θέσεις ευθύνης και ποιος παραμένει σταθερά στις χαμηλότερες βαθμίδες.
Και αυτό γίνεται ακόμη πιο εμφανές σε τομείς που αγγίζουν τον πιο σκληρό πυρήνα της επαγγελματικής ζωής των γυναικών, όπως ο αθλητισμός υψηλού επιπέδου, στον οποίο αναφέρθηκα προηγουμένως.
Τι συμβαίνει, λοιπόν, στον υπόλοιπο κόσμο; Τι συμβαίνει στην Ελλάδα;
Γνωρίζετε πολύ καλά όλες αυτές τις καταγγελίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας. Ο κ. Βρούτσης τις έχει ακούσει πολλές φορές, ειδικά για τον χώρο του αθλητισμού.
Τι έχετε κάνει, όμως; Τίποτα απολύτως.
Αυτή η ακραία, αλλά και απολύτως ενδεικτική εικόνα δείχνει ότι η εργασιακή ισότητα δεν είναι δεδομένη ούτε καν σε πεδία που, θεωρητικά, βασίζονται στην αξιοκρατία και την επίδοση. Και αυτή είναι χαρακτηριστική της περιόδου της δικής σας διακυβέρνησης.
Ας έρθουμε τώρα στο σχέδιο νόμου που έφερε η κυβέρνηση και ας δούμε ποιοι τελικά μένουν εκτός οποιουδήποτε ουσιαστικού ελέγχου.
Γιατί όλα όσα σας ανέφερα προηγουμένως δεν είναι απλές διαπιστώσεις. Είναι στοιχεία που αποτυπώνουν την πραγματικότητα.
Το 90% των επιχειρήσεων στην Ελλάδα, δηλαδή όσες απασχολούν λιγότερους από 100 εργαζόμενους, δεν υποχρεούνται, με βάση το σχέδιο νόμου, να υποβάλουν στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα στον Συνήγορο του Πολίτη.
Ναι ή όχι;
Το επαναλαμβάνω: το 90% των επιχειρήσεων της χώρας, επειδή απασχολούν κάτω από 100 εργαζόμενους, εξαιρούνται από την υποχρέωση να γνωστοποιούν στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα. Αυτή είναι η πραγματικότητα που δημιουργεί το σχέδιο νόμου σας.
Ναι ή όχι;
Αυτές οι επιχειρήσεις, κυρία Συρεγγέλα, απασχολούν περίπου το 65% των εργαζομένων στη χώρα. Επιπλέον, το 53% των εργαζομένων απασχολείται σε επιχειρήσεις με λιγότερους από 50 εργαζόμενους, χωρίς να διαθέτει ουσιαστικό δικαίωμα ενημέρωσης για τα κριτήρια με τα οποία καθορίζεται η μισθολογική του εξέλιξη.
Ναι ή όχι;
Και εδώ βρίσκεται το κρίσιμο ζήτημα: η πραγματική εμβέλεια του νομοθετικού πλαισίου.
Αυτό λέμε, με απλά ελληνικά. Όταν η πλειονότητα των εργαζομένων απασχολείται σε επιχειρήσεις που έχουν περιορισμένες υποχρεώσεις διαφάνειας, τότε η ισότητα στην πράξη δεν εφαρμόζεται παντού με τον ίδιο τρόπο.
Με ακόμη πιο απλά λόγια, εκεί όπου εργάζεται η πλειονότητα των εργαζομένων, υπάρχει και η μικρότερη διαφάνεια και ο μεγαλύτερος κίνδυνος αναπαραγωγής των ανισοτήτων.
Και εδώ ακριβώς αναδεικνύεται η μεγάλη αντίφαση του νομοσχεδίου.
Από τη μία πλευρά, η κυβέρνηση μιλά για ενίσχυση της ισότητας. Από την άλλη, επιλέγει συνειδητά- όπως έχουμε επισημάνει πολλές φορές -τη στενότερη δυνατή εκδοχή εφαρμογής της ευρωπαϊκής οδηγίας.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Γιατί η οδηγία, όπως όλοι γνωρίζουμε, δεν αφήνει περιθώρια για μια τυπική ή ελάχιστη συμμόρφωση. Απαιτεί μηχανισμούς, απαιτεί διαφάνεια, απαιτεί ουσιαστική εφαρμογή.
Εδώ, όμως, βλέπουμε μια ενσωμάτωση που, όπως έχω πει πολλές φορές και το επαναλαμβάνω, είτε σας αρέσει είτε όχι, θα μπορούσε να είναι πολύ πιο ολοκληρωμένη και πολύ πιο αποτελεσματική.
Εγώ λέω ότι το νομοσχέδιο κινείται στο ελάχιστο δυνατό όριο εφαρμογής της οδηγίας.
Θα δώσω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: τη διεύρυνση των εξαιρέσεων από την κυριακάτικη εργασία, που προβλέπεται σε συγκεκριμένο άρθρο του νομοσχεδίου.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;
Σημαίνει μεγαλύτερη εντατικοποίηση της εργασίας, περισσότερη πίεση στους εργαζόμενους και αυξημένους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλειά τους, ιδιαίτερα σ ε συνθήκες υψηλών θερμοκρασιών.
Αυτό θεωρείτε ότι υπηρετεί την ισότητα στην εργασία και στις αμοιβές;
Και εδώ θέλω να θέσω ένα απολύτως πρακτικό ζήτημα.
Καλή είναι η θεωρητική προσέγγιση για την ισότητα στις αμοιβές. Ποιος, όμως, θα διασφαλίσει στην πράξη ότι οι διατάξεις αυτές θα εφαρμοστούν;
Εδώ βρίσκεται ένα από τα βασικότερα προβλήματα.
Το έχουμε επισημάνει επανειλημμένα σε κάθε νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας. Και αυτό βρίσκεται στον πυρήνα της ίδιας της ευρωπαϊκής πολιτικής. Δεν αρκεί να θεσπίζεις κανόνες. Χρειάζονται και οι μηχανισμοί που θα τους εφαρμόσουν.
Η Επιθεώρηση Εργασίας καλείται σήμερα να εφαρμόσει ένα πολύ πιο απαιτητικό θεσμικό πλαίσιο, χωρίς να έχει ενισχυθεί αναλόγως. Αντίθετα, κουβαλά ήδη έναν τεράστιο φόρτο αρμοδιοτήτων, ενώ εξακολουθεί να λειτουργεί με περίπου 950 οργανικές θέσεις και σημαντικά κενά σε προσωπικό.
Αυτό δημιουργεί εύλογα το ερώτημα του πώς θα εφαρμοστεί αποτελεσματικά ο νόμος, όταν ο βασικός ελεγκτικός μηχανισμός παραμένει υπο στελεχωμένος.
Το βάρος, επί της ουσίας, είναι μη διαχειρίσιμο.
Επομένως, αν δεν υπάρχει ουσιαστικός έλεγχος, η ισότητα παραμένει μια ωραία ιδέα στη θεωρία.
Η ίδια η ευρωπαϊκή οδηγία μιλά για εργασία ίσης αξίας. Το νομοσχέδιο, όμως, δεν προβλέπει ένα σαφές και δεσμευτικό εργαλείο για το πώς αυτή η ίση αξία θα προσδιορίζεται στην πράξη. Και όταν αυτό παραμένει ασαφές, ασαφής παραμένει και η δυνατότητα ουσιαστικής προστασίας των εργαζομένων.
Και δεν είναι ότι δεν υπάρχουν παραδείγματα διαφορετικής προσέγγισης στην Ευρώπη, αφού μας ζητήσατε προτάσεις, κυρία Συρεγγέλα.
Κυρία Υπουργέ, δεν γνωρίζετε τι ισχύει στη Σουηδία; Εκεί εφαρμόζονται υποχρεωτικοί έλεγχοι μισθολογικής ισότητας.
Δεν γνωρίζετε τι ισχύει στην Ισλανδία; Εκεί η πιστοποίηση της ίσης αμοιβής αποτελεί προϋπόθεση για τη λειτουργία των επιχειρήσεων.
Δεν γνωρίζετε τι ισχύει στη Γαλλία; Εκεί εφαρμόζεται δημόσιος δείκτης μισθολογικής ισότητας, με υποχρεωτική δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων.
Φαντάζομαι ότι δεν αποφύγατε αυτές τις πρακτικές επειδή επηρεαστήκατε από τις απόψεις ορισμένων συναδέλφων σας στο Υπουργικό Συμβούλιο. Γιατί όλοι θυμόμαστε τις διαρροές που έκαναν λόγο για υπουργούς οι οποίοι χαρακτήριζαν τέτοιες πολιτικές «σταλινικής προέλευσης». Τα είδαμε αυτά. Τα ακούσαμε.
Κυρία Κεραμέως,
Δεν μπορεί η Ελλάδα να βρίσκεται διαρκώς στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης. Στην αγοραστική δύναμη, στην προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων και στην ουσιαστική εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων, την ώρα που άλλες ευρωπαϊκές χώρες προχωρούν πολύ πιο αποφασιστικά στην κατοχύρωση της ισότητας στην εργασία.
Και δεν παίρνουμε ποτέ κανένα καλό παράδειγμα. Ποτέ.
Και ας πάμε λίγο πιο βαθιά, για να δούμε τι πραγματικά συμβαίνει.
Όσον αφορά τις ανισότητες, αυτές δεν υπάρχουν μόνο μεταξύ κρατών, αλλά και μέσα στο ίδιο το κράτος.
Κυρία Συρεγγέλα, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, έχω εδώ τις 24 τροπολογίες που έχει καταθέσει η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ για τα βαρέα και ανθυγιεινά.
Και δεν μιλάμε μόνο με βάση τις δικές μας πολιτικές θέσεις, αλλά και με βάση την Επιτροπή Μπεχράκη, την οποία εσείς συστήσατε και της οποίας το πόρισμα σήμερα δεν έχει υλοποιηθεί.
Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα.
Είκοσι τέσσερις φορές, τα τελευταία χρόνια, έχει τεθεί το ζήτημα.
Και όμως, εσείς έρχεστε- παρά τις υποσχέσεις του κ. Γεωργιάδη και άλλων – να κάνετε ένα βήμα το οποίο, κατά την άποψή μας, είναι αποσπασματικό και άνισο, παρότι κινείται σε μια κατεύθυνση που έχουμε αναγνωρίσει πολλές φορές ως αναγκαία.
Γιατί γνωρίζετε πολύ καλά ότι υπάρχουν εργαζόμενοι με τον ίδιο βαθμό επικινδυνότητας που δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο.
Δεν τους σέβεστε.
Και φυσικά εξαιρείτε επαγγελματικές κατηγορίες όπως τα ακτινολογικά και μικροβιολογικά εργαστήρια, τους φυσικοθεραπευτές, τις μαίες και τους τραυματιοφορείς, ανθρώπους που καθημερινά προσφέρουν σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, από το σχετικό πλαίσιο.
Δεν αξίζουν αυτοί οι άνθρωποι να βρίσκονται εκτός αυτού που σήμερα πρόκειται να ψηφίσουμε. Δεν αξίζουν να εξαιρούνται οι άνθρωποι που κάθε μέρα δίνουν τα πάντα για να λειτουργήσει το σύστημα υγείας.
Γνωρίζετε ότι υπάρχουν επιστημονικοί σύλλογοι που έχουν εισηγηθεί να συμπεριληφθούν όλοι αυτοί οι εργαζόμενοι που εμείς ζητάμε, και τους οποίους εσείς σήμερα εξαιρείτε;
Και υπάρχει και ένα ακόμη στοιχείο: η ίδια η δημόσια εμπειρία των τελευταίων ετών, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της πανδημίας, ανέδειξε πόσο κρίσιμη είναι αυτή η κατηγορία εργαζομένων για τη λειτουργία του συστήματος υγείας. Αυτό καθιστά τη διατήρηση αυτών των διαφορών ακόμη πιο δύσκολα εξηγήσιμη.
Θα ήθελα, καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, έστω ένα μέλος της Νέας Δημοκρατίας να κοιτάξει αυτούς τους εργαζόμενους στα μάτια —όχι εμάς, την αντιπολίτευση— και να τους εξηγήσει γιατί εξαιρούνται: τα ακτινολογικά και μικροβιολογικά εργαστήρια, οι φυσικοθεραπευτές, οι τραυματιοφορείς.
Να τους κοιτάξει στα μάτια και να πει γιατί εξαιρούνται, ενώ η επιτροπή στην οποία εσείς αναφερθήκατε τους είχε συμπεριλάβει.
Η επιλογή να μην προχωρήσετε σε μια καθολική και επικαιροποιημένη εφαρμογή του πλαισίου, όπως έχουμε προτείνει επανειλημμένα, συνιστά μια συνειδητή πολιτική απόφαση.
Αυτό διαιωνίζει την αδικία, υπονομεύει την αρχή της ίσης μεταχείρισης και ακυρώνει στην πράξη την έννοια της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Και επειδή γίνεται πολλή συζήτηση για το τι προτάσεις κάνουμε, για το τι ακούτε από εμάς κ.λπ., θέλω να πω το εξής:
Είναι προφανές ότι όταν ενσωματώνεις μια ευρωπαϊκή οδηγία, έχεις επιλογές στον τρόπο εφαρμογής της.
Αν εμείς ήμασταν κυβέρνηση, δεν θα την εφαρμόζαμε με τον τρόπο που τη φέρνετε σήμερα.
Και αυτό είναι κάτι θεμελιώδες. Είναι ζήτημα πολιτικής αντίληψης και τρόπου με τον οποίο πορευόμαστε.
Θα τη βλέπαμε ως ευκαιρία να σκεφτούμε τηγ γυναίκα που πηγαίνει σε μια συνέντευξη και βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν εργοδότη που τη ρωτά αν σκοπεύει να μείνει έγκυος.
Και θα το αντιμετωπίζαμε με τρεις καθαρές κινήσεις:
Πρώτον, ουσιαστική ενίσχυση της Επιθεώρησης Εργασίας, ώστε να υπάρχει πραγματικός και αποτελεσματικός έλεγχος.
Δεύτερον, πραγματική διαφάνεια σε όλη την αγορά εργασίας, όχι μόνο σε ένα περιορισμένο τμήμα της οικονομίας.
Και τρίτον, τη συνολική επανεξέταση του πλαισίου των βαρέων και ανθυγιεινών, ώστε να αποκατασταθούν διαχρονικές αδικίες.
Στο τέλος της ημέρας, η ισότητα δεν κρίνεται ούτε στα κείμενα των οδηγιών ούτε στις διακηρύξεις.
Κρίνεται εκεί όπου η εργασία γίνεται καθημερινότητα στον χώρο δουλειάς, στις 13 ώρες εργασίας, στο εκκαθαριστικό του μισθού, στην εξέλιξη που μπορεί ή δεν μπορεί να έχει ένας άνθρωπος.
Και η πολιτική δεν μπορεί να έχει πραγματικό αποτύπωμα όταν απλώς δηλώνει προθέσεις. Αποτύπωμα έχει όταν ένας εργαζόμενος μπορεί να πει ότι η δουλειά του μετριέται δίκαια, ότι η προσπάθειά του αναγνωρίζεται και ότι η αμοιβή του δεν εξαρτάται από ανισότητες που κανείς δεν εξηγεί. Αυτό είναι που ξεχωρίζει μια τυπική ενσωμάτωση από μια πραγματική αλλαγή. Σας ευχαριστώ πολύ.
