Πραγματοποιήθηκε στις 24/6/2026, στο Μέτσοβο, η 2η Συνεδρίαση του «Εθνικού Διαλόγου» για τη νέα ΚΓΠ και το μέλλον του πρωτογενούς τομέα. Η 1η Συνεδρίαση είχε γίνει στην Αθήνα στις 21/4/2026. Η 3η Συνεδρίαση θα γίνει στην Πάτρα στις 23 Ιουλ 2026 και προβλέπεται τον Σεπ 2026 κατά την περίοδο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης η 4η Συνεδρίαση του «Εθνικού Διαλόγου». Φαίνεται ότι ίσως ολοκληρωθεί αυτό που ονομάζεται «Εθνικός Διάλογος» αρχές 2027.
Ο σχεδιασμός των τεχνοκρατών της Ελλάδος και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είπε ο κ Π. Αγγελόπουλος (DGAGRI, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προβλέπει ότι τα ΕΠΕΣ/ΚΓΠ (Εθνική & Περιφερειακή Εταιρική Σχέση/Κοινή Γεωργική Πολιτική) θα εγκριθούν το 2028 (!!!…) ενώ πρόκειται για μελέτη προγραμμάτων έργων της επταετίας 2028-2034, δηλαδή σχεδιασμένα προβλέπονται καθυστερήσεις. Προφανώς τα έργα σχεδιάζονται να είναι «αμελέτητα» … τουλάχιστον εγκαίρως.
Επίσης παλαιότερα δίνονταν η ευελιξία εάν δεν κατάφερνες να υλοποιήσεις ένα έργο το έτος που σχεδίασες μπορούσες να το κάνεις και τα επόμενα δύο (2) χρόνια, ήταν ο λεγόμενος κανόνας ν+2. Λόγω covid-19 αποφασίσθηκε στην προηγούμενη προγραμματική περίοδο το ν+3. Τώρα συζητούν για ν+1 … Ίσως η ελληνική δημόσια Διοίκηση (Δημόσιοι υπάλληλοι και εκλεγμένοι πολιτικοί) να είναι αναποτελεσματική (ανίκανη) για τέτοια σφικτά προγράμματα και να χάσουμε πολλά λεφτά. …
Ο ΥπΑΑΤ κ Μαργαρίτης Σχοινάς είπε ότι την περίοδο 2028-2034 η Ελλάδα θα ενισχυθεί με 20 δις€, που πρέπει να είναι ικανοποιητικό (εάν η Δημόσια Διοίκηση ανταποκριθεί εγκαίρως-υπόθεση πιθανώς μη τεκμηριωμένη). Αλλά ούτε τα 20δις€ είναι επαρκώς τεκμηριωμένα.
Από τα 20δις€ τα 14,6δις€ είναι πιθανή κατανομή από τα 293,7 δις€ που πρότεινε η Ευρ. Επιτροπή. Τα υπόλοιπα περίπου 5.5δις€ είναι υπολογιζόμενα έργα από τα μη επαρκώς οριοθετημένα 453δις€ στα ΕΠΕΣ που ίσως η Ελλάδα (και το ΥπΑΑΤ) μπορεί να αντλήσει, και να το κατευθυνθεί σε παρεμβάσεις εισοδηματικής στήριξης αγροτών ή να χρηματοδοτήσει τα προγράμματα LEADER κλπ
Κάποια προγράμματα έχουν συγχρηματοδότηση από την Ελλάδα 30%, κάποια άλλα 15%, άλλα 40% και άλλα 60%. Το απίθανο «σταυρόλεξο» είναι πολύπλοκο και κάνουν εντύπωση οι διακηρύξεις για απλούστευση. Κάποτε ασχολιόμουν συστηματικά και επαγγελματικά τόσο με την αγροτική πληροφόρηση, όσο και με την συμμετοχή σε προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης και εκπαίδευσης. Μου ήταν πάρα πολύ δύσκολο στο Μέτσοβο να καταλάβω την πολύπλοκη παρα-λογική των ομιλιών.
Για πάρα πολύ σαφή αιτήματα μίλησε ο Περιφερειάρχης Ηπείρου κ Αλέξανδρος Καχριμάνης και με προτεραιοποιημένες προτάσεις συμμετείχε ο Περιφερειάρχης Δυτ. Μακεδονίας κ Γιώργος Αμανατίδης. Και ήταν σαφείς και οι δύο. Κάπου άκουσα ακόμα και μη επικαιροποιημένα στοιχεία, όπως πχ ότι η αγροτική απασχόληση το 2024 ήταν περίπου 460.000 εργαζόμενοι, ενώ δεν αναφέρθηκε ότι το 2025 χάσαμε 75.000 εργαζόμενους στον αγροτικό τομέα.
Σε έρευνα του Δικτύου ΚΓΠ της ΕΕ καταγράφηκε ότι ο κάθε αγρότης/ισσα για το διαχειριστικό (όχι πάντα σωστό ή δίκαιο) κόστος πληρώνει κατά μέσο όρο 1230€ ετησίως (και στην Ελλάδα περισσότερα). Μοιάζει ότι οι αγρότες είναι η πολιτική δικαιολογία για να μισθοδοτείται μια μεγάλη «στρατιά» δημοσιοβίωτων υπαλλήλων & συμβούλων, χωρίς να έχουμε αποτελεσματικό σύστημα αγροτικών συμβουλών …
Η συζήτηση για τη νέα ΚΓΠ (που οι αμόρφωτοι την λένε ΚΑΠ-Κοινή Αγροτική Πολιτική, ενώ είναι Κοινή Γεωργική Πολιτική-Common Agricultural Policy) δεν μπορεί να εξαντλείται στους αριθμούς και στο ύψος των κονδυλίων που θα διατεθούν μετά το 2028. Το πραγματικό διακύβευμα είναι το παραγωγικό μοντέλο που θα επιλέξει η Ελλάδα για τις επόμενες δεκαετίες και η προσαρμογή του στο κοινό μέλλον της ΕΕ.
Ήταν πολύ ελπιδοφόρο ότι ακούστηκε, έστω και αμυδρά η ανάγκη για τοπικοποίηση-εξειδίκευση της ΚΓΠ σε κάθε τόπο, γεωγραφικά ενιαίο, περιβαλλοντικά ομοιόμορφο και κοινωνικά-πολιτιστικά ενιαίο. Η γενική οριζόντια εφαρμογή κριτηρίων δεν βοήθησε και δεν βοηθά καθόλου στο μέλλον της υπαίθρου και των αγροτικών κοινωνιών.
Από συζητήσεις στα διαλείμματα με αγρότες (όχι υπηρεσίες, αλλά καθαρά παραγωγούς πραγματικού πλούτου) μοιάζει ότι ο κοινός παρονομαστής μπορεί να συνοψισθεί στην κραυγή …. «αφήστε μας να παράγουμε. Μας πνίγει η γραφειοκρατία και οι υπηρεσίες από τεχνοκράτες» …
Στην 2η Συνεδρίαση για τον Εθνικό Διάλογο για την νέα ΚΓΠ 2028-2034, στις 23/6/2026, μετά από έντεκα (11) ομιλίες-εισηγήσεις-τοποθετήσεις δεν μπορώ να πω ότι κάποιος/α μπορεί να πει ότι κατάλαβε κάτι από το «σταυρόλεξο» που οι τεχνοκράτες των Βρυξελλών και της Αθήνας λένε ΕΠΕΣ/ΚΓΠ 2028-20234.
Όσα ακούστηκαν στις 24/6/2026 αφορούσαν μερικά επείγοντα θέματα του αγροτικού κόσμου και μάλιστα όχι συμφωνημένα στην ιεράρχησή του και με παντελή απουσία θέσεων και προτάσεων των οργανωμένων αγροτών, το μέλλον των οποίων αφορούσε. Πρώτον διότι οι αγρότες δεν εκπροσωπούνται από κάποια ενιαία δομή, με δικιά τους υπευθυνότητα και διότι αυτό «βολεύει» μια περίεργη διαχειριστική πολιτική διαχρονικά πρακτική.
Για να υπάρχει κάποιας μορφής διάλογος θα πρέπει να υπάρχει και ο «πόλος» των αγροτών, της αγροτικής κοινωνίας και των αγροτικών επιχειρήσεων. Η Ελληνική πολιτεία, εκ του αποτελέσματος, απέτυχε να έχει αξιόπιστο συνομιλητή από την πλευρά του αγροτικού κόσμου, ή ίσως να επιδίωξε συστηματικά να διαλύσει ότι θα μπορούσε να υπάρξει …
Η μόνη οργάνωση που γνωρίζω από την Κοινωνία των Αγροτών που μετείχε στην συζήτηση του ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΦΩΝΟΥ 2040 (Θέρος 2022) είναι ο Κτηνοτροφικός Σύλλογος Περιφέρειας Αττικής, που μας είπε ότι τα σημαντικότερα θέματα που απασχολούν τον Ελληνικό Αγροτικό Κόσμο, που από όσα μας είπε η κα Μάγδα Κοντογιάννη (6932094231) είναι:
- Επαρκείς σταθερές χρήσεις γης σε κάθε Δήμο για την παραγωγή τροφής, ως ποσοστό της αυτάρκειας και της επισιτιστικής ασφάλειας,
- Αγροτικά Σχολεία Μαθητείας και συνεχιζόμενη αγροτική επαγγελματική κατάρτιση & ενημέρωση &
- Υποστήριξη της αγροτικής επιχειρηματικότητας και μέσω ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΩΝ.
Όσον αφορά το παραγωγικό μοντέλο στην Ελλάδα, ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ να είναι διαφορετικό από την ανάγκη ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ του περιβάλλοντος, που είναι εξ ορισμού τα αγροτικά επαγγέλματα. Χωρίς φροντίδα στο περιβάλλον, ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΚΑΝΕΝΑ ΜΕΛΛΟΝ (θα πεθάνουμε όλοι …). Το περιβάλλον της Ελλάδος είναι «Ένας βράχος ριγμένος στην θάλασσα», με μικρές επιφάνειες καλλιεργούμενης γης, σε υψόμετρα κατά 76% πάνω από 600μ, και ως εκ τούτου μικρές εκμεταλλεύσεις.
Η Ελλάδα μπορεί να παράγει λίγα ποιοτικά αγροτικά προϊόντα, σε εργαστήρια και οικοτεχνίες. Μεγέθη κλίμακος μπορεί να πετύχει μόνο με συνεργατικά σχήματα (συνεταιρισμούς, ομάδες, cluster, δίκτυα κλπ). Η Ελλάδα ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ, για να μπορεί να έχει ως αποκλειστικό σκοπό την μεγιστοποίηση του χρηματικού κέρδους. Είναικαι πολλά άλλα μαζί …
Πάντα με την ελπίδα ότι οι συνεδριάσεις για τον Εθνικό Διάλογο θα εστιασθούν στα σημαντικά για το μέλλον της ελληνικής γεωργίας και βέβαια κυρίως στην άποψη των αγροτών-πρωταγωνιστών των αγροτικών κοινωνιών, και ευχόμαστε να είναι και του μέλλοντος τους.
Για την καταγραφή, Δημήτρης Μιχαηλίδης, 6998282382, ΑγροΝέα, AgroBus
