Ο ΠΟΥ κάνει λόγο για 89.994 κρούσματα ιλαράς σε 48 ευρωπαϊκές χώρες το πρώτο εξάμηνο του 2019, αριθμό υπερδιπλάσιο από αυτόν που καταγραφόταν την αντίστοιχη περυσινή περίοδο (44.175) και ήδη υψηλότερο από εκείνον ολόκληρης της περασμένης χρονιάς (84.462).

Ο ΠΟΥ προσθέτει στην έκθεσή του ότι βάσει των δεδομένων για το 2018, πλέον παύει να θεωρεί το ΗΒ, την Ελλάδα, την Τσεχία και την Αλβανία χώρες όπου η ασθένεια έχει «εξαλειφθεί».

Στο ΗΒ, καταγράφηκαν 953 κρούσματα το 2018 (και άλλα 489 από την 1η Ιανουαρίου 2019), στην Ελλάδα 2.193 (28), στην Αλβανία 1.466 (475) και στην Τσεχία 217 (569).

Το φαινόμενο καταγράφεται σε όλες τις άλλες περιοχές του κόσμου πλην της αμερικανικής ηπείρου, υπογραμμίζει η υπηρεσία αυτή του ΟΗΕ, με τα κρούσματα της ασθένειας, που μπορεί να αντιμετωπιστεί εύκολα με εμβόλια και μπορεί να σκοτώσει ή να αφήσει ανάπηρα τα παιδιά, μα αυξάνονται σε παγκόσμια κλίμακα στα 365.000, επίπεδο που είναι το υψηλότερο από το 2006.

Η Κέιτ Ο’ Μπράιεν του ΠΟΥ επέρριψε την ευθύνη για το πρόβλημα στις ανεπάρκειες των εθνικών συστημάτων υγείας αλλά και στην παραπληροφόρηση για τα εμβόλια, και προέτρεψε τους ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης και κάθε διαδικτυακή κοινότητα να εξασφαλίζει ότι προσφέρει ακριβείς πληροφορίες για την πρόληψη της εξαιρετικά μολυσματικής ασθένειας.

«Ολισθαίνουμε προς τα πίσω, είμαστε σε λάθος δρόμο», στηλίτευσε η Ο’ Μπράιεν, διευθύντρια του τμήματος του ΠΟΥ το οποίο είναι αρμόδιο γα την ανοσοποίηση και τα εμβόλια, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

«Καταγράφουμε μια ιδιαίτερα ανησυχητική τάση, όλες οι περιοχές βιώνουν αύξηση των κρουσμάτων ιλαράς πριν της περιοχής της αμερικανικής ηπείρου, όπου καταγράφεται μικρή μείωση», συνέχισε.

Σε παγκόσμια κλίμακα, καταγράφηκαν σχεδόν τριπλάσια επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς από τον Ιανουάριο ως τον Ιούλιο φέτος από την αντίστοιχη περίοδο του 2018, υπογραμμίζει στην έκθεσή του ο ΠΟΥ: σχεδόν 365.000, τα περισσότερα από το 2006, και αυτός ο αριθμός αποτελεί απλώς ένα κλάσμα των 6,7 εκατομμυρίων ύποπτων κρουσμάτων. Η ιλαρά εκτιμάται ότι στοίχισε 109.000 ζωές το 2017, κατά τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Οι μεγαλύτερες επιδημίες που έχουν ξεσπάσει και συνεχίζουν να μαίνονται είναι αυτές στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (155.460 κρούσματα), στη Μαδαγασκάρη (127.454) και στην Ουκρανία (54.246), επισημαίνει ο ΠΟΥ.

Στις ΗΠΑ, καταγράφηκαν 1.215 κρούσματα ιλαράς σε 30 Πολιτείες, επιδημία που χαρακτηρίζεται η χειρότερη από το 1992, υπογράμμισαν ομοσπονδιακοί υγειονομικοί αξιωματούχοι τη Δευτέρα.  Σύμφωνα με ειδικούς, ο ιός εξαπλώνεται ειδικά μεταξύ παιδιών που πάνε σχολεία και ο γονείς τους δεν τα έχουν εμβολιάσει.

Παγκόσμια έρευνα που δημοσιοποιήθηκε τον Ιούνιο κατέδειξε ότι η εμπιστοσύνη στα εμβόλια είναι υψηλότερη στις φτωχότερες χώρες, αλλά μειώνεται στις πλουσιότερες, όπου διαδίδεται ο σκεπτικισμός.

«Πράγματι βλέπουμε την παραπληροφόρηση [για τα εμβόλια] ως μεγεθυνόμενη απειλή», είπε η Ο’ Μπράιεν. «Καλούμε τις εταιρείες που διαθέτουν ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης, τις κοινότητες, τους ηγέτες, τους ανθρώπους που τοποθετούνται δημόσια, να εξασφαλίσουν ότι δίνουν ακριβείς, έγκυρες, επιστημονικά αξιόπιστες πληροφορίες», επέμεινε.

Στην Ουκρανία, όπου αναλογούν σχεδόν τα μισά κρούσματα της ασθένειας, οι αρχές ήδη καταβάλλουν μεγάλες προσπάθειες για την αντιμετώπιση του προβλήματος, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. Το υπουργείο Υγείας διεξάγει στοχευμένες εκστρατείες εμβολιασμού, ιδιαίτερα στα σχολεία, μεταξύ των νεοσύλλεκτων και των εργαζομένων στις υγειονομικές υπηρεσίες, εξήγησε ο Οργανισμός.

Στην Ευρώπη, καταγράφηκαν 37 θάνατοι το πρώτο εξάμηνο εξαιτίας της ιλαράς και 74 το 2018. Στα περισσότερα κρούσματα, οι ασθενείς είναι κάτω των 19 ετών (60% του συνόλου).

Σε αρκετές ανεπτυγμένες χώρες, έχει δημιουργηθεί ένα «αντιεμβολιαστικό» κίνημα, το οποίο διατείνεται μεταξύ άλλων πως υπάρχει σχέση ανάμεσα στο εμβόλιο για την ιλαρά και τον αυτισμό. Ο ΠΟΥ έχει διαψεύσει επανειλημμένα αυτή τη θεωρία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι αριθμοί, που δόθηκαν στη δημοσιότητα από τον ΠΟΥ, δείχνουν πως από την 1η Ιανουαρίου έως τις 31 Ιουλίου 364.808 κρούσματα καταγράφηκαν, έναντι 129.239 κατά την ίδια περίοδο πέρυσι.

Πρόκειται για «τους πιο αυξημένους» αριθμούς που έχουν καταγραφεί ποτέ από το 2006, δήλωσε ο εκπρόσωπος της ΠΟΥ Κρίστιαν Λιντμάιερ στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη Γενεύη.

Τα περισσότερα κρούσματα έχουν καταγραφεί στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, στη Μαδαγασκάρη και στην Ουκρανία.

Στη Μαδαγασκάρη, «ο αριθμός των κρουσμάτων μειώθηκε ωστόσο σημαντικά στη διάρκεια των τελευταίων μηνών» έπειτα από εθνικές εκστρατείες έκτακτου εμβολιασμού κατά της ιλαράς, ανέφερε ο ΠΟΥ.

Πολλά είναι επίσης τα κρούσματα της ιλαράς στην Ανγκόλα, το Καμερούν, το Τσαντ, το Καζακστάν, τη Νιγηρία, τις Φιλιππίνες, το Νότιο Σουδάν, το Σουδάν και την Ταϊλάνδη.

Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, κατέγραψαν τον μεγαλύτερο αριθμό κρουσμάτων ιλαράς των τελευταίων 25 ετών.

Η ιλαρά είναι μία από τις πιο μεταδοτικές ασθένειες στον κόσμο και οι θάνατοι οφείλονται συνήθως σε επιπλοκές. Δεν υπάρχει θεραπεία, όμως μπορεί να προληφθεί με δύο δόσεις ενός εμβολίου «ασφαλούς και πολύ αποτελεσματικού», σύμφωνα με τον ΠΟΥ.

Οι σημαντικότερες επιδημίες ιλαράς σημειώνονται σε χώρες όπου η εμβολιαστική κάλυψη κατά της ιλαράς είναι μικρή. Στις δυτικές χώρες, οι λεγόμενοι «αντιεμβολιαστές» βασίζονται σε μια δημοσίευση του 1998 που συνέδεε το εμβόλιο κατά της ιλαράς με τον αυτισμό. Ο ΠΟΥ έχει επανειλημμένα απορρίψει αυτές τις επικρίσεις και έχει αποδείξει πως ο συντάκτης αυτής της δημοσίευσης, ο Βρετανός Άντριου Γουέικφιλντ, είχε παραποιήσει τα αποτελέσματά του.

Στην περιοχή της Ευρώπης, οι αριθμοί έχουν διπλασιαστεί καθώς σχεδόν 90.000 κρούσματα έχουν καταγραφεί φέτος: ο αριθμός αυτός υπερβαίνει κατά πολύ αυτόν που είχε καταγραφεί για ολόκληρο το 2018 (84.462).

Στις άλλες περιφέρειες, ο ΠΟΥ κατέγραψε μια έκρηξη των κρουσμάτων στην Αφρική, όπου σχεδόν δεκαπλασιάσθηκαν, μια αύξηση κατά 230% στον δυτικό Ειρηνικό και κατά 50% στην ανατολική Μεσόγειο. Η Νοτιοανατολική Ασία και η Αμερική στο σύνολό της κατέγραψαν καθεμιά μείωση των κρουσμάτων κατά 15%.

Ο ΠΟΥ εκτιμά πως κάθε πρόσωπο ηλικίας άνω των 6 μηνών θα πρέπει να είναι προστατευμένο από την ιλαρά πριν μεταβεί σε κάποια περιοχή όπου κυκλοφορεί η ιλαρά. Ο οργανισμός αυτός του ΟΗΕ για την υγεία συνιστά στους ταξιδιώτες να εμβολιάζονται τουλάχιστον 15 ημέρες πριν από την αναχώρησή τους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Ελλάδα υπήρξε ανάμεσα στις δέκα ευρωπαϊκές χώρες με τα περισσότερα κρούσματα, καθώς ήταν πέρυσι όγδοη σε αριθμό περιστατικών (2.193), ενώ ήταν έβδομη σε αναλογία κρουσμάτων στο σύνολο του πληθυσμού, με 197 περιστατικά ιλαράς ανά ένα εκατομμύριο κατοίκων.

Αυξημένοι ήσαν και οι θάνατοι λόγω της ιλαράς στην Ευρώπη, σε 72 το 2018 από 42 το 2017. Η ιλαρά είναι μια άκρως ιογενής μεταδοτική νόσος που μερικές φορές μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές (απώλεια ακοής, εγκεφαλική βλάβη κ.α.), ακόμη και θανατηφόρες.

Συνολικά, τα ποσοστά εμβολιασμών εμφανίζουν βελτίωση στην Ευρώπη, καθώς το ποσοστό των παιδιών που λαμβάνουν την πρώτη δόση του εμβολίου έφθασε κατά μέσο όρο το 95%, ενώ τη δεύτερη δόση το 90%.

Από την άλλη, όμως, αυξάνονται οι θύλακες αντίστασης στον εμβολιασμό, ιδίως σε ορισμένες χώρες, όπου ολοένα περισσότεροι γονείς αρνούνται να εμβολιάσουν τα παιδιά τους, συνήθως φοβούμενοι τις υποτιθέμενες παρενέργειες, παρά τις επιστημονικές διαβεβαιώσεις ότι τα εμβόλια είναι ασφαλή και αποτελεσματικά. Στην Ιταλία π.χ. το Κίνημα των Πέντε Αστέρων, που συγκυβερνά, έχει δημοσίως εκφράσει αμφιβολίες για την ασφάλεια ορισμένων εμβολίων και έχει ταχθεί κατά του υποχρεωτικού εμβολιασμού.

Πέρυσι, σύμφωνα με το BBC και το πρακτορείο Ρόιτερς, πάνω από το 90% των περιστατικών στην Ευρώπη καταγράφηκαν σε δέκα χώρες, με πρώτη -και με διαφορά- την Ουκρανία (53.218), ενώ ακολούθησαν Σερβία (5.076), Ισραήλ (2.919 – η χώρα περιλαμβάνεται στις ευρωπαϊκές στατιστικές), Γαλλία (2.913), Ιταλία (2.517), Ρωσία (2.256), Γεωργία (2.203), Ελλάδα (2.193), Αλβανία (1.466) και Ρουμανία (1.087).

Λαμβάνοντας υπόψη τον πληθυσμό, η Ουκρανία είχε επίσης τη μεγαλύτερη αναλογία κρουσμάτων ιλαράς με 1.209 περιστατικά ανά ένα εκατομμύριο κατοίκων, μια αύξηση κατά δέκα φορές έναντι του 2017. Η έξαρση αποδίδεται κυρίως στο ότι τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας της σύγκρουσης με τη Ρωσία, μειώθηκε δραματικά μόλις στο 31% το ποσοστό εμβολιασμού, ένα από τα χαμηλότερα στον κόσμο, αν και πιο πρόσφατα ανέκαμψε ξανά σε περίπου 90%.

Ο ΠΟΥ ελπίζει ότι η αύξηση των περιστατικών στην Ευρώπη θα αποδειχθεί παροδική, αν και η τωρινή εμβολιαστική κάλυψη δεν φαίνεται αρκετά υψηλή, ώστε να εμποδίσει την κυκλοφορία του ιού σε αρκετές χώρες.

 «Η εικόνα για το 2018 καθιστά σαφές ότι ο τωρινός ρυθμός προόδου, όσον αφορά την αύξηση των ποσοστών ανοσοποίησης, θα είναι ανεπαρκής για να σταματήσει την μετάδοση της ιλαράς. Κενά σε τοπικό επίπεδο προσφέρουν μια ανοιχτή πόρτα στον ιό», δήλωσε η δρ Σουζάνα Γιάκαμπ, περιφερειακή διευθύντρια του ΠΟΥ στην Ευρώπη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

     H ιλαρά είναι ιογενής λοίμωξη υψηλής μεταδοτικότητας και με βάση πρόσφατα επιδημιολογικά δεδομένα έχουν καταγραφεί 3.220 κρούσματα ιλαράς στη χώρα μας από τον Μάιο του 2017. Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να προστατευθεί κανείς από τη νόσο είναι ο εμβολιασμός με το μικτό εμβόλιο ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας (εμβόλιο MMR) των παιδιών, των εφήβων και των ενηλίκων, που δεν έχουν εμβολιαστεί με τις απαραίτητες δόσεις, ιδιαίτερα όσων έχουν γεννηθεί μετά το 1970 και δεν έχουν ιστορικό νόσου ιλαράς.

     Το ΚΕΕΛΠΝΟ, «λαμβάνοντας υπόψη την υπό εξέλιξη επιδημία ιλαράς στη χώρα μας, κυρίως σε πληθυσμούς Ρομά, αλλά και σε επίνοσα άτομα του γενικού πληθυσμού», στοχεύει στην περαιτέρω ενίσχυση του εμβολιασμού για τη νόσο και στη διατήρηση σε υψηλά επίπεδα τόσο της εμβολιαστικής κάλυψης, όσο και της ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης του κοινού, σχετικά με τα μέτρα που θα συμβάλλουν στην προσπάθεια περιχαράκωσης της επιδημίας και αποτροπής νέων επιδημιών στο μέλλον.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στην Ελλάδα την τελευταία εβδομάδα, οι επιστήμονες του  ΚΕΕΛΠΝΟ κατέγραψαν 68 νέα κρούσματα ιλαράς, ανεβάζοντας το συνολικό αριθμό των προσβληθέντων σε  2659,  ενώ τρεις άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους. Σύμφωνα με την εβδομαδιαία επιδημιολογική έκθεση του ΚΕΕΛΠΝΟ, μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης παρατηρείται στη νότια Ελλάδα. Στη μεγάλη πλειονότητά τους, οι ασθενείς είναι άτομα ελληνικής υπηκοότητας (κυρίως μικρά παιδιά από κοινότητες Ρομά και άτομα από το γενικό πληθυσμό κυρίως στην ηλικιακή ομάδα 25-44 ετών) που δεν έχουν ανοσία στην ιλαρά, μεταξύ των οποίων και επαγγελματίες υγείας που ήταν ανεμβολίαστοι ή ατελώς εμβολιασμένοι. Το ΚΕΕΛΠΝΟ αναμένει την εργαστηριακή επιβεβαίωση και άλλων κρουσμάτων το ερχόμενο διάστημα, και δεν αποκλείει την  αύξηση και επέκταση των κρουσμάτων και σε άλλες γεωγραφικές περιοχές.

Συστήνεται ο εμβολιασμός με το μικτό εμβόλιο ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας (εμβόλιο MMR) των παιδιών, των εφήβων και των ενηλίκων που δεν έχουν εμβολιαστεί με τις απαραίτητες δόσεις. Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, παιδιά, έφηβοι και ενήλικες που έχουν γεννηθεί μετά το 1970 και δεν έχουν ιστορικό νόσου, πρέπει να είναι εμβολιασμένοι με 2 δόσεις εμβολίου για την ιλαρά.

Η επιδημιολογική επιτήρηση της νόσου, η εγρήγορση των επαγγελματιών υγείας, η εντατικοποίηση των εμβολιασμών και η συνεχιζόμενη εγρήγορση των τοπικών και εθνικών αρχών, αποτελούν απαραίτητα μέτρα για τον έλεγχο της νόσου, τονίζει το ΚΕΕΛΠΝΟ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μέχρι σήμερα, όπως αναφέρει η επικαιροποιημένη έκθεση του ΚΕΕΛΠΝΟ, στη χώρα μας έχουν καταγραφεί 1.588 κρούσματα ιλαράς, με μεγαλύτερη συχνότητα στη νότια Ελλάδα. Στη μεγάλη πλειονότητα πρόκειται για άτομα ελληνικής υπηκοότητας- κυρίως μικρά παιδιά από κοινότητες Ρομά και άτομα από τον γενικό πληθυσμό, στην ηλικιακή ομάδα 25-44 ετών- που δεν έχουν ανοσία στην ιλαρά.

Μεταξύ αυτών είναι και ανεμβολίαστοι ή ατελώς εμβολιασμένοι επαγγελματίες υγείας. «Αναμένεται η εργαστηριακή επιβεβαίωση και άλλων κρουσμάτων το ερχόμενο διάστημα, και δεν μπορεί να αποκλειστεί η αύξηση των κρουσμάτων και η επέκτασή τους και σε άλλες γεωγραφικές περιοχές» αναφέρει το ΚΕΕΛΠΝΟ.

Συνολικά στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα, τρεις θάνατοι από εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς. Ο πρώτος αφορούσε σε βρέφος Ρομά 11 μηνών, ανεμβολίαστο, με υποκείμενη δυστροφία, το οποίο κατέληξε με κλινική εικόνα σηψαιμίας. Ο δεύτερος αφορούσε σε 17χρονο Ρομά, ανεμβολίαστο, που κατέληξε με κλινική εικόνα εγκεφαλίτιδας. Ο τρίτος αφορά  σε 35χρονη γυναίκα, από τον γενικό πληθυσμό, με αναφερόμενο εμβολιασμό με μία δόση εμβολίου ιλαράς, που κατέληξε λόγω πνευμονίας και αναπνευστικής ανεπάρκειας.

Το ΚΕΕΛΠΝΟ, για μία ακόμη φορά, συστήνει τον εμβολιασμό με το μικτό εμβόλιο ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας (εμβόλιο MMR) των παιδιών, των εφήβων και των ενηλίκων που δεν έχουν εμβολιαστεί με τις απαραίτητες δόσεις.

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, παιδιά, έφηβοι και ενήλικες που έχουν γεννηθεί μετά το 1970 και δεν έχουν ιστορικό νόσου πρέπει να είναι εμβολιασμένοι με 2 δόσεις εμβολίου για την ιλαρά.

«Η επιδημιολογική επιτήρηση της νόσου, η εγρήγορση των επαγγελματιών υγείας, η εντατικοποίηση των εμβολιασμών και η συνεχιζόμενη εγρήγορση των τοπικών και εθνικών αρχών αποτελούν απαραίτητα μέτρα για τον έλεγχο της νόσου» επισημαίνει το ΚΕΕΛΠΝΟ.

Σε αύξηση και τα περιστατικά γρίπης

Όσον αφορά την πορεία της γρίπης στην Ελλάδα, εξακολουθεί να είναι αυξητική και κατά την 6η εβδομάδα του 2018. Από την αρχή της εμφάνισης της φετινής γρίπης, έχουν καταγραφεί 10 θάνατοι από επιπλοκές εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης, ένας από τους οποίους την τελευταία εβδομάδα. Οι 9 θάνατοι αφορούσαν σε ασθενείς που νοσηλεύτηκαν σε Μ.Ε.Θ και ένας θάνατος σε ασθενή χωρίς νοσηλεία σε Μ.Ε.Θ.

Κανένας από αυτούς που απεβίωσαν, δεν είχε εμβολιαστεί για τη γρίπη. Συνολικά, λόγω της εποχικής γρίπης στη χώρα, καταγράφηκαν 43 σοβαρά κρούσματα εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης, εκ των οποίων τα 42 νοσηλεύτηκαν σε Μ.Ε.Θ. Από αυτούς τους ασθενείς εμβολιασμένοι  ήταν μόνο τέσσερις.

Από το ΚΕΕΛΠΝΟ τονίζεται για μια ακόμη φορά η σημασία του αντιγριπικού εμβολιασμού, ως ο καλύτερος τρόπος προφύλαξης από τη γρίπη. Σύμφωνα με την εβδομαδιαία έκθεση του ΚΕΕΛΠΝΟ, οι επικρατούντες υπότυποι της γρίπης είναι ο Β και ο A (H1N1)pdm09 και κατά την εβδομάδα από 05 έως 11 Φεβρουαρίου 2018, οι επισκέψεις σε γιατρό για γριπώδη συνδρομή παρουσιάζουν περαιτέρω αύξηση σε σύγκριση με την προηγούμενη εβδομάδα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στην ομιλία του, ο πρόεδρος του ΚΕΕΛΠΝΟ, αν. καθηγητής χειρουργικής Θεόφιλος Ρόζενμπεργκ έδωσε έμφαση στη συνεχιζόμενη επιδημία ιλαράς καθώς και στην αναγκαιότητα άμεσης εφαρμογής των μέτρων πρόληψης από τις υπηρεσίες δημόσιας υγείας της χώρας μας.

Η διοικήτρια του Ευαγγελισμού, Παναγιώτα Γκουλάκη-Μητσάκη, τόνισε τον προβληματισμό των επαγγελματιών υγείας σε σχέση με την ιλαρά και ο γενικός γραμματέας Δημόσιας Υγείας, Ιωάννης Μπασκόζος, υπογράμμισε ότι είναι ανεπίτρεπτο να μένει κάποιος υγειονομικός ανεμβολίαστος καθώς πρόκειται για κοινωνική ευθύνη. Επίσης, τόνισε τη μεγάλη σημασία της καμπάνιας εμβολιασμών στους πληθυσμούς προσφύγων – μεταναστών και Ρομά, προσπάθεια η οποία θα συνεχιστεί και θα ενταθεί, όπως χαρακτηριστικά δήλωσε.

Τη συνάντηση άνοιξε με την ομιλία της η Θεανώ Γεωργακοπούλου, υπεύθυνη του Τμήματος Επιδημιολογικής Επιτήρησης του ΚΕΕΛΠΝΟ, η οποία παρουσίασε τα τελευταία επιδημιολογικά δεδομένα της τρέχουσας επιδημίας ιλαράς στη χώρα. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη εμβολιασμού όλων των επαγγελματιών υγείας που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή σύμφωνα με τις οδηγίες της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών. Στη συνέχεια η Ομότιμη Καθηγήτρια του Παν. Αθηνών, Μαρία Θεοδωρίδου-Παπαγρηγορίου, πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, αναφέρθηκε στις συστάσεις της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών για την επιδημία ιλαράς και τους εμβολιασμούς.

Η κ. Θεοδωρίδου επεσήμανε ότι οι συστάσεις για τον εμβολιασμό των βρεφών, των παιδιών και των ενηλίκων δεν έχουν αλλάξει, διότι η επιδημία ακόμη βρίσκεται σε εξέλιξη. Τόνισε ότι ο εμβολιασμός των παιδιών θα πρέπει να γίνεται σε πρωιμότερη ηλικία, των βρεφών στην ηλικία των 12 μηνών, ενώ για τα μεγαλύτερα παιδιά την 2η δόση του εμβολίου συστήνεται να την κάνουν σε διάστημα τριών μηνών μετά τον αρχικό εμβολιασμό.

Παράλληλα, σημείωσε ότι ο εμβολιασμός των ενηλίκων παραμένει απαραίτητος για όσους γεννήθηκαν μετά το 1970 και δεν έχουν νοσήσει ή δεν έχουν κάνει και τις δυο δόσεις εμβολιασμού που είναι αναγκαίες για την ανοσοποίησή τους.

Στην παρουσίαση του ο Γιάννης Σπυρίδης, Συντονιστής Έκτακτου Προγράμματος Εμβολιασμών στον Παιδικό Πληθυσμό Ρομά, αναφέρθηκε στους εμβολιασμούς που πραγματοποιήθηκαν από τα κλιμάκια του ΚΕΕΛΠΝΟ. Συνολικά, τόνισε πως εμβολιάσθηκαν 3928 παιδιά το τελευταίο 4μηνο για Ιλαρά – Παρωτίτιδα – Ερυθρά, Ηπατίτιδα Β, Πνευμονιόκοκκο και άλλα, ενώ χορηγήθηκαν 1.018 Βιβλιάρια Υγείας Παιδιού. Επιπλέον, 1412 δόσεις MMR εστάλησαν σε διάφορες τοπικές δομές υγείας για την εμβολιαστική κάλυψη παρακείμενων καταυλισμών.

Στη συνέχεια η Έλενα Μαλτέζου, υπεύθυνη του Τμήματος Παρεμβάσεων σε Χώρους Παροχής Υπηρεσιών Υγείας, στην ομιλία της με θέμα «Πρόληψη και Έλεγχος Νοσοκομειακής Μετάδοσης Ιλαράς», ανέπτυξε τόσο την ανάγκη εμβολιασμού των εργαζομένων σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας που δεν έχουν ανοσία κατά της ιλαράς όσο και την αναγκαιότητα της αυστηρής εφαρμογής των απαραίτητων μέτρων πρόληψης διασποράς του ιού της ιλαράς στο νοσοκομειακό χώρο. Τέλος, μίλησε ο καθηγητής κ. Αθανάσιος Σκουτέλης σχετικά με την εμπειρία του στο ΓΝΑ “Ο Ευαγγελισμός”, τονίζοντας και αυτός την αναγκαιότητα εμβολιασμού του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού με τις ίδιες προϋποθέσεις που συνιστάται για τον γενικό πληθυσμό.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Όπως αναφέρει το ΚΕΕΛΠΝΟ, με βάση τα δεδομένα των τελευταίων περιόδων εποχικής γρίπης στη χώρα μας, φαίνεται ότι η επιδημιολογία του νοσήματος, μετά την πανδημία του 2009, έχει πλέον αποκτήσει τα χαρακτηριστικά της συνήθους εποχικής έξαρσης. Η δραστηριότητα της εποχικής γρίπης αρχίζει να αυξάνεται τον Ιανουάριο και η κορύφωση της συμβαίνει κατά τους μήνες Φεβρουάριο-Μάρτιο. Η επιτήρηση της γρίπης σε ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε αρχές Οκτωβρίου και θα ολοκληρωθεί μέσα Μαΐου.

Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να προστατευθεί κανείς από τη γρίπη είναι ο έγκαιρος εμβολιασμός, ο οποίος συστήνεται να γίνεται κατά τους μήνες Οκτώβριο-Νοέμβριο, κάθε χρόνο, αλλά μπορεί να συνεχίζεται καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου γρίπης.

Συνολικά, σύμφωνα με το ΚΕΕΛΠΝΟ, έχουν καταγραφεί έξι θάνατοι από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη με νοσηλεία σε ΜΕΘ και όπως τονίζεται κανένας δεν είχε εμβολιαστεί για την γρίπη, ενώ τα πέντε (83,3%) από τα έξι θύματα, ανήκαν σε κλινική ομάδα υψηλού κινδύνου για την οποία συστήνεται εμβολιασμός. Ειδικότερα, πρόκειται για πέντε άνδρες και μία γυναίκα, με εύρος ηλικιών από 39 έως 79 έτη. Από τα δύο (33,3%) κρούσματα απομονώθηκε ιός γρίπης τύπου Α και από τα τέσσερα (66,7%) ιός γρίπης τύπου Β. Τα δύο στελέχη γρίπης τύπου Α που απομονώθηκαν από τα προαναφερόμενα κρούσματα υποτυποποιήθηκαν και εξ αυτών ένα ανήκε στον υπότυπο Α (Η1Ν1) και ένα ανήκε στον υπότυπο Α(Η3Ν2).

Σύμφωνα με το ΚΕΕΛΠΝΟ, έχουν καταγραφεί 24 σοβαρά κρούσματα εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης με νοσηλεία σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ). Πρόκειται για 16 άνδρες και 8 γυναίκες, με εύρος ηλικιών από 3 έως 79 έτη, εκ των οποίων τα 16 (66,7%) από τα προαναφερόμενα κρούσματα οφείλονται στον ιό γρίπης τύπου Α και τα 8 (33,3%) στον ιό γρίπης τύπου Β. Από τα 24 κρούσματα ήταν εμβολιασμένα τα δύο (8,3%), ενώ τα 17 (70,8%) ανήκουν σε κλινική ομάδα υψηλού κινδύνου για την οποία συστήνεται εμβολιασμός για την εποχική γρίπη.

Συνολικά έχουν ελεγχθεί 1.031 κλινικά δείγματα. Τα 92 (8,9%) εξ αυτών ήταν θετικά για ιούς γρίπης και ειδικότερα τα 32 (34,8%) ήταν τύπου Α και τα 60 (65,2%) τύπου Β. Τα 27 στελέχη τύπου Α υποτυποποιήθηκαν και από αυτά τα 4 (14,8%) ανήκαν στον υπότυπο Α(Η3Ν2) και τα 23 (85,2%) στον υπότυπο Α(Η1Ν1) .

<b>Ιλαρά</b>

Εκατό νέα κρούσματα ιλαράς καταγράφηκαν την τελευταία εβδομάδα, ανεβάζοντας τον αριθμό στα 1.362, με μεγαλύτερη συχνότητα στην Νότια Ελλάδα. Στη μεγάλη πλειονότητα πρόκειται για άτομα Ελληνικής υπηκοότητας (κυρίως μικρά παιδιά από κοινότητες Ρομά) και άτομα από το γενικό πληθυσμό που στην πλειονότητα τους ανήκουν στην ηλικιακή ομάδα 25-44 ετών, που δεν έχουν ανοσία στην ιλαρά, μεταξύ των οποίων και επαγγελματίες υγείας που ήταν ανεμβολίαστοι ή ατελώς εμβολιασμένοι.

Ο αριθμός των θυμάτων παραμένει σταθερός, πρόκειται για ένα βρέφος και έναν 17χρονο, από κοινότητες Ρομά, που κατέληξαν λόγω επιπλοκών από την ιλαρά.

Το ΚΕΕΛΠΝΟ συστήνει τον εμβολιασμό με το μικτό εμβόλιο ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας (εμβόλιο MMR) των παιδιών, των εφήβων και των ενηλίκων που δεν έχουν εμβολιαστεί με τις απαραίτητες δόσεις.

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, παιδιά, έφηβοι και ενήλικες που έχουν γεννηθεί μετά το 1970 και δεν έχουν ιστορικό νόσου πρέπει να είναι εμβολιασμένοι με δύο δόσεις εμβολίου για την ιλαρά.

Το ΚΕΕΛΠΝΟ τονίζει ότι, η επιδημιολογική επιτήρηση της νόσου, η εγρήγορση των επαγγελματιών υγείας, η εντατικοποίηση των εμβολιασμών και η συνεχιζόμενη εγρήγορση των τοπικών και εθνικών αρχών αποτελούν απαραίτητα μέτρα για τον έλεγχο της νόσου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μάλιστα, όπως επισημαίνει η ΕΕΕΘ, η καθυστέρηση αυτή έρχεται να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τη λειτουργία των ΜΕΘ, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη χρονικά περίοδο για τη δημόσια υγεία, λόγω της έξαρσης των ιώσεων όπως η ιλαρά και η γρίπη.

Σε ανακοίνωσή της υποστηρίζει πως «βρίσκεται σε έξαρση επιδημία ιλαράς, με τα καταγεγραμμένα κρούσματα να φτάνουν τα 1.068, σύμφωνα με ανακοίνωση του ΚΕΕΛΠΝΟ, ενώ και προ των πυλών βρίσκεται η επιδημία της εποχικής γρίπης. Τα κρούσματα ιλαράς, αφορούν κυρίως μικρά παιδιά και άτομα από το γενικό πληθυσμό ηλικίας κυρίως 25-44 ετών, που δεν έχουν ανοσία στην ιλαρά, μεταξύ των οποίων Ρομά αλλά και επαγγελματίες υγείας που ήταν μη-εμβολιασμένοι ή μη-επαρκώς ανοσοποιημένοι. Αναφορικά με τη γρίπη (η οποία ακόμη κινείται σε χαμηλά επίπεδα) έχουν καταγραφεί επτά σοβαρά κρούσματα που χρειάστηκαν νοσηλεία σε μονάδα εντατικής θεραπείας, σύμφωνα με το ΚΕΕΛΠΝΟ»

Σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρεία Εντατικής Θεραπείας, η κατάσταση αυτή επιβάλλει άμεσα την αντίδραση από πλευράς υπουργείου Υγείας για την κάλυψη των αναγκών σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό των ΜΕΘ. «Η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού αποτελεί κοινό παρονομαστή για τις μονάδες εντατικής θεραπείας που δεν λειτουργούν ή υπολειτουργούν», επισημαίνει η Αναστασία Κοτανίδου, πρόεδρος της ΕΕΕΘ, καθηγήτρια Πνευμονολογίας – Εντατικής Θεραπείας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Η Ελληνική Εταιρεία Εντατικής Θεραπείας, για ακόμη μια φορά «κρούει τον κώδωνα του κινδύνου», και ζητά την επίσπευση της τοποθέτησης εξειδικευμένου προσωπικού, την κατεπείγουσα ενεργοποίηση της διαδικασίας πρόσληψης των εξειδικευμένων ιατρών εντατικής θεραπείας και την  αναστολή εφαρμογής του υπ. αριθ. 4486 Νόμου, ΦΕΚ Α΄ 115/07-08-2017 “περί παράτασης χρόνου εργασίας εξειδικευομένων ιατρών πέρα των 6 μηνών, μετά την ολοκλήρωση της διετίας εξειδίκευσης”.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Εκτιμά ωστόσο, ότι εξαιτίας της έγκαιρης προετοιμασίας δεν θα έχουμε την έξαρση που παρατηρείται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες , όπως στη Ρουμανία, όπου έχουν καταγραφεί περίπου 10.000 κρούσματα, και απ’ ό,τι «φαίνεται θα κρατηθεί χαμηλά», λέει χαρακτηριστικά.

 «Η επιδημική έξαρση δεν μας βρήκε απροετοίμαστους είχαμε ήδη προμηθευθεί περίπου 50.000 εμβόλια και ξεκίνησε η υλοποίηση σχεδίου εμβολιασμών», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

 Με την έναρξη της επιδημίας στις κοντινές χώρες το ΚΕΕΛΠΝΟ άρχισε εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του πληθυσμού με αφίσες, διαφημιστικά μηνύματα, αλλά και δράσεις για τον εμβολιασμό των κοινωνικά αποκλεισμένων-ευάλωτων ομάδων όπως είναι οι Ρομά, οι μετανάστες και οι πρόσφυγες.

Από τον περασμένο Ιούνιο, υπογραμμίζει, έχουν γίνει 12.000 δόσεις και συνεχίζουμε με τελικό στόχο τα 25.000 εμβόλια έως το τέλος του χρόνου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΚΕΕΛΠΝΟ σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχει εκδηλωθεί επιδημία ιλαράς που βρίσκεται σε εξέλιξη. Κατά την περίοδο 2016-2017 έχουν καταγραφεί περισσότερα από 19.000 περιστατικά σε όλη την Ευρώπη και 44 θάνατοι. Στην Ελλάδα καταγράφηκε ένας θάνατος και 368 κρούσματα ιλαράς.

Οι δράσεις για τον εμβολιασμό είχαν ατονήσει

 Ο κ. Τερζίδης αναφέρει ότι οι δράσεις για τον εμβολιασμό των κοινωνικά αποκλεισμένων ομάδων «είχαν ατονήσει και παραμεληθεί» κατά τα προηγούμενα χρόνια. Την τελευταία διετία, συνεχίζει, γίνεται μία ουσιαστική προσπάθεια αναβάθμισης της δημόσιας υγείας με τις δράσεις και πρωτοβουλίες του υπουργείου Υγείας.

«Χρειάζονται δράσεις ενημέρωσης οι οποίες θα στοχεύουν στο γενικό πληθυσμό, τις ειδικές –ευάλωτες- ομάδες, τους επαγγελματίες υγείας, αλλά και στους οπαδούς του αντιεμβολιαστικού κινήματος, οι οποίοι κατά τη γνώμη μου είναι η πιο επικίνδυνη και δύσκολη ομάδα στόχος», λέει ο κ. Τερζίδης, κάνοντας λόγο για «υπεροπτική στάση» αν σκεφτούμε ότι στην Αφρική 500.000 παιδιά πεθαίνουν από επιπλοκές της ιλαράς.

Προσθέτει ότι από τον Μάιο του 2016, σε συνεργασία με τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, έχει ξεκινήσει εμβολιασμός όλων των παιδιών προσφύγων-μεταναστών με τα εμβόλια προτεραιότητας: Ιλαράς, ερυθράς, παρωτίτιδας, διφθερίτιδας, τετάνου, κοκίτη, πολιομυελίτιδας, αιμόφιλου, της ινφλουέντσας, ηπατίτιδας Β και πνευμονιόκοκκου. Σημειώνεται ότι δεν έχει καταγραφεί κρούσμα ιλαράς σε πρόσφυγες-μετανάστες.

Γίνονται επαναληπτικές δόσεις, δίνοντας προτεραιότητα στα παιδιά που ξεκινούν να παρακολουθούν το σχολείο. Οι εμβολιασμοί γίνονται σε όλους τους χώρους διαβίωσης μεταναστών -προσφύγων σε συνεργασία με τις ΜΚΟ, που δραστηριοποιούνται στο πεδίο. Τον γενικό συντονισμό και σχεδιασμό, καθώς και την τήρηση του αρχείου των εμβολιασμών έχει η Γενική Γραμματείας Δημόσιας Υγείας και το ΚΕΕΛΠΝΟ. Την ευθύνη για τη φύλαξη και τη διάθεση των εμβολίων καθώς και για τη χορήγηση του βιβλιαρίου υγείας έχει το ΚΕΕΛΠΝΟ, καταλήγει ο κ. Τερζίδης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ