Όλο και περισσότερα εργαστήρια αρχίζουν να αναπτύσσουν εμβόλια εναντίον του ιού της γρίπης χρησιμοποιώντας αυτή τη νέα τεχνολογία. Η Sanofi, η πρώτη παγκοσμίως φαρμακοβιομηχανία στα αντιγριπικά εμβόλια, άρχισε έτσι τις δοκιμές της για ένα εμβόλιο με μονοσθενές RNA -που στοχεύει ένα μόνο στέλεχος του ιού- και την ερχόμενη χρονιά θα αρχίσει τις δοκιμές για ένα τετρασθενές εμβόλιο.

Η αμερικανική Pfizer προχώρησε το Σεπτέμβριο στις πρώτες ενέσεις σε ανθρώπους ενός αντιγριπικού εμβολίου το οποίο χρησιμοποιεί το αγγελιοφόρο RNA, που ήδη χρησιμοποιείται στο εμβόλιό της κατά της Covid-19. Η αμερικανική επιχείρηση βιοτεχνολογιών Moderna άρχισε από την πλευρά της τις δοκιμές στις αρχές Ιουλίου.

Ποιο ενδιαφέρον παρουσιάζει όμως αυτή η τεχνολογία, η οποία απέδειξε την αποτελεσματικότητά της εναντίον της Covid-19, αλλά δεν έχει ποτέ χρησιμοποιηθεί εναντίον άλλων ιών;

Εμβόλια κατά της γρίπης υπάρχουν εδώ και χρόνια. Ωστόσο η αποτελεσματικότητά τους δεν είναι πλήρης: χρησιμοποιούν αδρανοποιημένους ιούς, οι οποίοι πρέπει να ετοιμάζονται πολύ πριν και έχουν αποτελεσματικότητα που κυμαίνεται από 40% εως 60%, ακόμη και 70%.

«Έξι μήνες πριν από την επιδημία, αξιολογούμε τα στελέχη που κυκλοφορούν περισσότερο. Μερικές φορές κάνουμε λάθος και αυτό δημιουργεί σημαντική αύξηση της θνητότητας», εξηγεί η Κλοντ-Ανιές Ρενό, ανοσολόγος και διευθύντρια ερευνών στο Inserm.

– Ελκυστική αγορά –

Εξάλλου «το πρόβλημα όταν αδρανοποιούμε έναν ιό για να προετοιμάσουμε ένα εμβόλιο είναι ότι έτσι μπορεί να καταστραφούν ορισμένες επιφανειακές πρωτεΐνες», διευκρινίζει η Ρενό, οι ίδιες που προκαλούν την ανοσολογική απάντηση.

Αντιθέτως, το αγγελιοφόρο RNA δεν απαιτεί την παραγωγή αντιγόνων (η ξένη προς τον οργανισμό ουσία που προκαλεί την ανοσολογική απάντηση) σε εκατομμύρια αυγά, αφού είναι το ανθρώπινο κύτταρο αυτό που θα παραγάγει, το ίδιο, τις πρωτεΐνες του ιού.

«Αν ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (σ.σ.: ο οποίος προσδιορίζει τα στελέχη που πρέπει να χρησιμοποιηθούν) προειδοποιήσει πως τα στελέχη που επικρατούν έχουν αλλάξει, θα μπορέσουμε να αλλάξουμε πολύ γρηγορότερα (το εμβόλιο) με το RNA, απ’ ό,τι με την υφιστάμενη τεχνολογία», υπογραμμίζει ο Ζαν-Ζακ Λεφίρ, αναλυτής στη Bryan, Garnier & Co. Το αποτέλεσμα είναι μια αυξημένη αποτελεσματικότητα που μπορεί να φθάσει το 95%.

Κατά συνέπεια πολλοί είναι οι ερευνητές που ασχολούνται με το θέμα. Ο Νορμπέρ Παρντί, ειδικός στα εμβόλια στο πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνιας, ασχολήθηκε ιδιαίτερα με το ζήτημα δημιουργώντας, χάρη στο αγγελιοφόρο RNA, πολλά αντιγόνα σε ένα και μόνο εμβόλιο, το οποίο δοκίμασε σε ποντίκια.

«Αυτά τα πολυσθενή εμβόλια θα προκαλέσουν πιθανόν μια συνολικά ανώτερη ανοσολογική απάντηση» σε σχέση με τα σημερινά εμβόλια κατά της γρίπης, δήλωσε πρόσφατα στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Η τεχνολογία αυτή έχει πάντως δυσχέρειες, μεταξύ των οποίων η συντήρηση των εμβολίων σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία.

«Θα πρέπει να φθάσουμε σε θερμοσταθερά εμβόλια, που να συντηρούνται στο ψυγείο στους 2 ως 8 βαθμους Κελσίου, σε σύριγγα. Είναι πολλά που πρέπει να γίνουν για να καταφέρουμε να στρέψουμε το αγγελιοφόρο RNA προς τη γρίπη», εξηγούσε πρόσφατα ο Τομά Τριόμφ, αντιπρόεδρος του κλάδου εμβολίων της Sanofi.

Και δεν πρέπει να ξεχνάμε «το ζήτημα της αποδοχής: άραγε μέχρι να έρθουν αυτά τα εμβόλια, ο πληθυσμός θα έχει καθησυχασθεί, όσον αφορά αυτή την τεχνολογία, ή θα εξακολουθήσουν να έχουν επιφυλάξεις;», ρωτάει ο Ζαν-Ζακ Λεφίρ.

Ωστόσο ουδείς αποθαρρύνεται. «Η Sanofi κατάλαβε πως δεν μπορεί να αγνοήσει αυτή την τεχνολογία. Τα εμβόλια κατά της γρίπης αντιπροσωπεύουν γι’ αυτούς πωλήσεις 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ κάθε χρονιά», προσθέτει.

«Είναι μια πολύ ελκυστική αγορά για τα μεγάλα εργαστήρια. Πέρα από τη Moderna, η οποία είναι καινούρια στον τομέα αυτό, οι άλλοι, όπως οι Sanofi, AstraZeneca ή GSK, είναι πολύ καλά τοποθετημένοι όσον αφορά τη γρίπη», παρατηρεί η Τζαμιλά Ελ Μπουγκρινί, ειδική στις βιοτεχνολογίες στην εταιρεία χρηματιστηριακών αναλύσεων Invest Securities.

«Αυτή αντιπροσώπευε το 2020 πωλήσεις 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Το 2021 αναμένονται 6,5 δισεκατομμύρια, ακόμη και 7 δισεκατομμύρια δολάρια», αναλύει, ενώ υπολογίζει σε 7% ως 8% την ετήσια ανάπτυξη για την περίοδο 2020-2026.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Η τρίτη δόση χορηγείται για να ενισχύσει την ανοσία αλλά και να προστατεύσει για περισσότερο χρόνο όσους εμβολιάζονται» είπε η κυρία Θεοδωρίδου και πρόσθεσε ότι από μελέτες που έχουν γίνει σε χώρες όπου έχει ήδη χορηγηθεί η τρίτη δόση φαίνεται ότι οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι σπανιότερες και ηπιότερες.

Όπως είπε η ίδια, όσοι κάνουν την τρίτη δόση έχουν 11 φορές χαμηλότερο κίνδυνο να μολυνθούν από τον ιό και 20 φορές λιγότερες πιθανότητες να νοσήσουν. Η κυρία Θεοδωρίδου εξήγησε ότι άτομα που έχουν νοσήσει χρειάζονται μόνο μια επαναληπτική δόση και γενικότερα μιλώντας για την χορήγηση της τρίτης δόσης εξήγησε ότι θα πρέπει να γίνεται τουλάχιστον 6 μήνες μετά τη δεύτερη δόση.

Στο σημείο αυτό, μάλιστα, αναφέρθηκε και στην απόφαση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ) να εγκρίνει την τρίτη δόση με τα εμβόλια της Pfizer και της Moderna στους πολίτες ηλικίας 18-55 ετών. Η ίδια διευκρίνισε ότι η επιτροπή γνωμοδότησε για την τρίτη δόση στη χώρα μας σε άτομα με χρόνια νοσήματα και σε άτομα άνω των 50 ετών που αντιμετωπίζουν σοβαρές παθήσεις.

Ουσιαστικά πρόκειται για τα άτομα που ανήκουν στη κατηγορία Α και αντιμετωπίζουν προβλήματα με το αναπνευστικό και καρδιαγγειακό σύστημα, έχουν νεφρική και ηπατική ανεπάρκεια, σακχαρώδη διαβήτη, νοσογόνο παχυσαρκία κ.ά.

Σε ερώτηση για το αν μελετάται και στη χώρα μας η έγκριση των mRNA εμβολίων σε παιδιά ηλικίας 5-12 ετών, η κυρία Θεοδωρίδου απάντησε ότι αναμένεται η έγκριση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) του εμβολίου της Pfizer σε αυτές τις ηλικίες ενώ έσπευσε να διευκρινίσει ότι «είναι πολύ πρόωρο για την χώρα μας να μιλάμε για τον εμβολιασμό των παιδιών παρότι ήδη γίνονται μελέτες και από άλλες εταιρίες για την ασφάλεια των εμβολίων και σε παιδιά κάτω των 5 ετών».

Σε άλλη ερώτηση που αφορούσε τη συνύπαρξη της γρίπης με τον κορονοϊό κατά τον φετινό χειμώνα, η ίδια πρόσθεσε «ετοιμαζόμαστε για να μην βρεθούμε προ εκπλήξεων. Ο φόβος της συγκυκλοφορίας των δυο ιών υπήρχε πέρυσι και υπάρχει και φέτος και μπορούμε να μειώσουμε τον κίνδυνο για τη γρίπη μόνο αν εμβολιαστούμε, ιδίως όσοι ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες».

Τέλος η κυρία Θεοδωρίδου αναφέρθηκε σε μια «επώδυνη και κρυφή πανδημία» που προκύπτει από διεθνείς μελέτες με τίτλο «Η ορφάνια από την Covid-19» και δείχνουν ότι σε κάθε 4 θανάτους ενηλίκων ένα παιδί χάνει τον γονιό του ή αυτόν που το φροντίζει. Έτσι, «χιλιάδες παιδιά θα φέρνουν το τραύμα της απώλειας των γονιών τους κι αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη της πρόληψης για τη διατήρηση της ψυχικής τους υγείας», κατέληξε.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι ερευνητές της Σχολής Δημόσιας Υγείας Mailman του Πανεπιστημίου Κολούμπια της Νέας Υόρκης, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό Λοιμωξιολογίας «Journal of Infectious Diseases», ανέπτυξαν ένα μοντέλο που θεωρεί αρκετά πιθανό ένα μαζικό ξέσπασμα γρίπης λόγω της χαλάρωσης των μέτρων προφύλαξης κατά του κορονοϊού σε δημόσιους χώρους.

Γι’ αυτό, όπως τόνισε ο επικεφαλής ερευνητής, επίκουρος καθηγητής Επιστημών Περιβαλλοντικής Υγείας Σεν Πέι, «εφέτος είναι πιο σημαντικό από ποτέ να κάνει κανείς το αντιγριπικό εμβόλιο. Μολονότι είναι σωστό να εστιάζει κάποιος στην προστασία του από την Covid-19, δεν πρέπει να ξεχνά τη γρίπη, που μπορεί επίσης να αποβεί μοιραία».

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων, όσο περισσότερο χρόνο υπήρχαν σε μία χώρα ή περιοχή περιοριστικά μέτρα κατά του κορονοϊού, πριν αρθούν πιο πρόσφατα χάρη στους εμβολιασμούς, τόσο μεγαλύτερος αριθμός ανθρώπων θα είναι εφέτος, αλλά και τα επόμενα χρόνια, ευάλωτος στη γρίπη. Επιπροσθέτως, η παγκόσμια καταστολή της δραστηριότητας των ιών της γρίπης, κάτι που αποτέλεσε θετική «παρενέργεια» της προφύλαξης από τον κορονοϊό, καθιστά πιο δύσκολο να γίνει πρόβλεψη ποια στελέχη της γρίπης θα κυκλοφορήσουν περισσότερο, με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται η ανάπτυξη αποτελεσματικών αντιγριπικών εμβολίων. Είναι μάλιστα πιθανό να «σηκώσουν κεφάλι» πολλαπλά στελέχη της γρίπης ταυτόχρονα, συμβάλλοντας σε ένα χειρότερο ξέσπασμα.

Η επιδημιολόγος Άμπερ Γουίν του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νόσων (CDC) των ΗΠΑ ανέφερε πως υπάρχουν ενδείξεις ότι αυτήν τη στιγμή κυκλοφορούν στον κόσμο στελέχη της γρίπης H3N2, H1N1 και Β. Ένα κύμα λοιμώξεων γρίπης Β τον χειμώνα 2019-2020 συνέβαλε στο να υπάρξει αριθμός ρεκόρ θανάτων παιδιών εκείνη την περίοδο. »Γι’ αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό να εμβολιαστείτε κατά της γρίπης εφέτος», επεσήμανε.

Αρκετοί επιστήμονες ομολογούν, πάντως, ότι δεν ξέρουν τι πρέπει να περιμένουν φέτος σχετικά με τη γρίπη. «Αν οποιοσδήποτε σας πει ότι ξέρει, στην πραγματικότητα δεν ξέρει», δήλωσε στο περιοδικό «Nature» ο Τζον Πέιτζετ του Ολλανδικού Ινστιτούτου Ερευνών Υγείας στην Ουτρέχτη.

Οι περισσότεροι ειδικοί εκτιμούν ότι η γρίπη τελικά θα ανακάμψει -πιθανώς με ένταση- στο βόρειο ημισφαίριο (όπου βρίσκεται και η Ελλάδα) εφέτος τον χειμώνα. «Μόλις χαλαρώσουμε τις καλές πρακτικές υγιεινής μας, η γρίπη είναι πιθανό να “χτυπήσει” σκληρά», σύμφωνα με τον κλινικό επιδημιολόγο Ρόμπερτ Γουέαρ του αυστραλιανού Πανεπιστημίου Γκρίφιθ.

Η εποχική γρίπη -συνήθως- σκοτώνει 290.000 έως 650.000 ανθρώπους κάθε χρόνο, παγκοσμίως. Όμως, στη διάρκεια της διετίας 2020-21 έχει- πρακτικά- σχεδόν εξαφανιστεί από τη Γη. Χαρακτηριστικά, μία μεγάλη χώρα, όπως οι ΗΠΑ, κατέγραψε μόλις 646 θανάτους από γρίπη πέρυσι και εφέτος, όταν ο μέσος ετήσιος αριθμός θανάτων από γρίπη είναι δεκάδες χιλιάδες. Η γρίπη συνεχίζει -πάντως- να κυκλοφορεί σε χαμηλά επίπεδα στις τροπικές περιοχές.

Εκτός από τη γρίπη, τα μέτρα κατά του κορονοϊού έχουν «καταπιέσει» και άλλες βακτηριακές λοιμώξεις, όπως αυτές που προκαλούν πνευμονία και μηνιγγίτιδα. Από την άλλη πλευρά, οι ρινοϊοί του κοινού κρυολογήματος έχουν συνεχίσει καθ’ όλο το διάστημα της πανδημίας να εξαπλώνονται, καθώς φαίνεται πως δεν είναι τόσο ευάλωτοι στα μέτρα προφύλαξης κατά της Covid-19 και, επιπλέον, επειδή δεν αντιμετωπίζουν ιδιαίτερο ανταγωνισμό από άλλους αναπνευστικούς ιούς. Ακόμη, οι άλλοι -λιγότερο επικίνδυνοι από τον SARS-CoV-2- κορονοϊοί, οι οποίοι επίσης ευθύνονται για τα κρυολογήματα, έχουν αρχίσει να αυξάνονται σταδιακά προς τα πανδημικά επίπεδά τους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η διάθεση των αντιγριπικών εμβολίων θα γίνεται μόνο με ηλεκτρονική συνταγή εκτός κάποιων ειδικών περιπτώσεων όπου θα γίνεται χειρόγραφη συνταγογράφηση και αυτές είναι:

Α) Ασφαλισμένοι φορέων που δεν έχουν ενταχθεί στο σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης.

Β) Πολίτες (τουρίστες) από χώρες εκτός Ευρωπαϊκές Ένωσης καθώς και οι Ευρωπαίοι πολίτες που δεν κατέχουν ΕΚΑΑ (Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθένειας).

Γ) Μετανάστες, που για διάφορους λόγους δεν έχουν αποκτήσει ΑΜΚΑ ή Προσωρινό Αριθμό Ασφάλισης και Υγειονομικής Περίθαλψης Αλλοδαπού (ΠΑΑΥΠΑ).

Οδηγίες χρήσης του εμβολίου

Το αντιγριπικό εμβόλιο πρέπει να χορηγείται έγκαιρα και πριν την έναρξη της συνήθους περιόδου εμφάνισης της έξαρσης των κρουσμάτων γρίπης, δεδομένου ότι απαιτούνται περίπου 2 εβδομάδες για την επίτευξη ανοσολογικής απάντησης. Κατά προτίμηση ο εμβολιασμός θα πρέπει να ολοκληρώνεται τουλάχιστον 4-6 εβδομάδες προ της ενάρξεως του ετήσιου επιδημικού κύματος της γρίπης στην Ελλάδα (δηλαδή μέσα – μέχρι τέλος Νοεμβρίου). Επιπρόσθετα, ο εμβολιασμός συνεχίζεται καθ’ όλη τη διάρκεια της εποχικής γρίπης για άτομα για τα οποία ενδείκνυται ο εμβολιασμός και δεν πρόλαβαν να εμβολιαστούν εγκαίρως.

Συγχορήγηση με το εμβόλιο κατά του κορονοϊού

Το αντιγριπικό εμβόλιο μπορεί να χορηγηθεί ακόμη και την ίδια μέρα με το εμβόλιο κατά του κορονοϊού -αλλά σε διαφορετικά ανατομικά σημεία- όπως και οποιαδήποτε άλλη μέρα πριν και μετά το εμβόλιο κατά του κορονοϊού.

Χρονικοί περιορισμοί χορήγησης του αντιγριπικού εμβολίου σε σχέση με τη λοίμωξη Covid-19

Ασυμπτωματικοί ή προσυμπτωματικοί ασθενείς με θετικό εργαστηριακό έλεγχο Covid-19 πρέπει να κάνουν το αντιγριπικό εμβόλιο μόλις ολοκληρώσουν την απομόνωσή τους.

Ασυμπτωματικά άτομα που ήρθαν σε επαφή με επιβεβαιωμένο κρούσμα Covid -19 και έχουν αρνητικό εργαστηριακό έλεγχο μπορούν να εμβολιαστούν κανονικά.

Συμπτωματικοί ασθενείς με λοίμωξη Covid-19 πρέπει να αναβάλλουν τον εμβολιασμό τους μέχρι να ολοκληρωθεί η απομόνωσή τους και να υφεθεί η συμπτωματολογία της νόσου.

Συστάσεις εμβολιασμού

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών της Ελλάδας, ο αντιγριπικός εμβολιασμός πρέπει να εφαρμόζεται συστηματικά και κατά προτεραιότητα σε άτομα (ενήλικες και παιδιά) που ανήκουν στις παρακάτω ομάδες αυξημένου κινδύνου:

1. Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω

2. Παιδιά (6 μηνών και άνω) και ενήλικες με έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα:  Χρόνια νοσήματα αναπνευστικού, όπως άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Καρδιακή νόσο με σοβαρή αιμοδυναμική διαταραχή. Ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη). Μεταμόσχευση οργάνων και μεταμόσχευση μυελού των οστών.  Δρεπανοκυτταρική αναιμία (και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες). Σακχαρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα. Χρόνια νεφροπάθεια. Χρόνιες παθήσεις ήπατος. Νευρολογικά-νευρομυϊκά νοσήματα. Σύνδρομο Down.

3. Έγκυες γυναίκες ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης, λεχωΐδες και θηλάζουσες.

4. Άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία (Δείκτη Μάζας Σώματος >40Kg/m2) και παιδιά με ΔΜΣ >95ηΕΘ.

5. Παιδιά που παίρνουν ασπιρίνη μακροχρόνια (π.χ. για νόσο Kawasaki, ρευματοειδή αρθρίτιδα και άλλα).

6. Άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με παιδιά μικρότερα των 6 μηνών ή φροντίζουν ή διαβιούν με άτομα με υποκείμενο νόσημα, που αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών της γρίπης.

7. Κλειστοί πληθυσμοί, όπως προσωπικό και εσωτερικοί σπουδαστές (σχολείων, στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών, ειδικών σχολείων κλπ.), νεοσύλλεκτοι, ιδρύματα χρονίως πασχόντων και μονάδες φιλοξενίας ηλικιωμένων, καταστήματα κράτησης .

8. Εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας (ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, λοιποί εργαζόμενοι, φοιτητές επαγγελμάτων υγείας σε κλινική άσκηση) και σε κέντρα διαμονής προσφύγων-μεταναστών.

9. Άστεγοι.

10. Κτηνίατροι, πτηνοτρόφοι, χοιροτρόφοι, εκτροφείς, σφαγείς και γενικά άτομα που έρχονται σε συστηματική επαφή με πτηνά ή χοίρους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η μελέτη τους σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό ολλανδικών νοσοκομείων βρήκε ότι όσοι είχαν εμβολιαστεί κατά της γρίπης τον προηγούμενο χειμώνα, είχαν μικρότερη πιθανότητα να μολυνθούν από τον νέο ιό. Η ανάλυση των περιστατικών Covid-19 έδειξε ότι ο αριθμός των λοιμώξεων αυτών ήταν κατά 39% μικρότερος μεταξύ όσων από το νοσοκομειακό προσωπικό είχαν κάνει το αντιγριπικό εμβόλιο πέρυσι.

Αυτό επιβεβαιώθηκε από εργαστηριακά πειράματα, στα οποία φάνηκε ότι το περυσινό τετραδύναμο αντιγριπικό εμβόλιο ενισχύει την άμυνα των υγιών κυττάρων, μεταξύ άλλων βελτιώνοντας την αντίδραση των κυτταροκινών, ώστε να τα κύτταρα ανταποκριθούν πιο αποτελεσματικά όχι μόνο κατά των ιών της γρίπης, αλλά και κατά του κορονοϊού.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον ρουμανικής καταγωγής καθηγητή λοιμωξιολογίας και ανοσολογίας Μιχάι Νετέα του Ιατρικού Κέντρου του Πανεπιστημίου Ράντμπουντ, οι οποίοι έκαναν τη σχετική προδημοσίευση στο medRxiv, σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερς, δήλωσαν ότι «αυτό μπορεί να σημαίνει πως το εμβόλιο για τη γρίπη μπορεί να προσφέρει μερική προστασία έναντι και των δύο λοιμώξεων, τόσο της γρίπης όσο και της Covid-19, φέτος το χειμώνα».

Κάθε χρόνο η γρίπη προκαλεί 290.000 έως 650.000 θανάτους παγκοσμίως και ο αντιγριπικός εμβολιασμός συστήνεται κατ’ εξοχήν στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού. Και άλλες επιδημιολογικές μελέτες έχουν δώσει ενδείξεις για καλύτερη προστασία κατά του κορονοϊού όσων εμβολιάζονται για τη γρίπη. Παραμένει άγνωστος ακόμη ο ακριβής βιολογικός μηχανισμός που μπορεί να παρέχει αυτή την αυξημένη προστασία.

Σύνδεσμος για την επιστημονική προδημοσίευση:

https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.10.14.20212498v1

ΑΠΕ-ΜΠΕ

παραθέτει τις ακόλουθες επισημάνσεις σχετικά με τον αντιγριπικό εμβολιασμό για την Εποχική Γρίπη 2020-2021, σύμφωνα με τις εγκυκλίους του Υπουργείου Υγείας, που βασίζονται στα επιδημιολογικά δεδομένα και στοιχεία από τα Κέντρα Αναφοράς Γρίπης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Η γρίπη είναι μία μεταδοτική νόσος του αναπνευστικού συστήματος προκαλούμενη από τον ιό της γρίπης. Μπορεί να προκαλέσει ήπια έως σοβαρή νόσο και κάποιες φορές να οδηγήσει ακόμα και στον θάνατο.

Οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά και άτομα που πάσχουν από ορισμένα χρόνια νοσήματα κινδυνεύουν περισσότερο από σοβαρές επιπλοκές της γρίπης.

Η διαχρονική παρακολούθηση του νοσήματος στην Ελλάδα δείχνει ότι η δραστηριότητα της εποχικής γρίπης συνήθως αρχίζει να αυξάνεται κατά τον Ιανουάριο, ενώ κορυφώνεται κατά τους μήνες Φεβρουάριο-Μάρτιο.

Ο χρόνος έναρξης του επιδημικού κύματος της εποχικής γρίπης δεν προβλέπεται με ακρίβεια, συχνά όμως με την έναρξή του παρατηρείται αποδιοργάνωση της κοινωνικής και επαγγελματικής ζωής, υπέρμετρη αύξηση της κατανάλωσης φαρμάκων και όχι σπάνια, αύξηση της θνησιμότητας.

Ο αποτελεσματικότερος τρόπος πρόληψης της νόσου είναι ο εμβολιασμός με το αντιγριπικό εμβόλιο, το οποίο όταν χορηγηθεί σωστά και έγκαιρα, προφυλάσσει από την μετάδοση του ιού της γρίπης, συμβάλλει στην προστασία από τις σοβαρές επιπλοκές της γρίπης και συνεπώς στην μείωση των απουσιών από την εργασία και το σχολείο.

Η συνταγογράφηση του αντιγριπικού εμβολίου γίνεται υποχρεωτικά ηλεκτρονικά. Αρμόδιος για την σύσταση και συνταγογράφηση του αντιγριπικού εμβολίου είναι ο θεράπων ιατρός, ο οποίος ακολουθώντας τις οδηγίες του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών και εφαρμόζοντας τις κατευθυντήριες οδηγίες, συνταγογραφεί το εμβόλιο κατά προτεραιότητα σε άτομα (ενήλικες και παιδιά) που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου. Για τον λόγο αυτό και γιατί ο θεράπων ιατρός είναι αυτός που γνωρίζει καλύτερα το ιστορικό κάθε ασθενούς, συστήνουμε στους πολίτες της Ημαθίας να απευθύνονται στον ιατρό του δημόσιου ή ιδιωτικού τομέα που τους παρακολουθεί, προκειμένου να λάβουν τις κατάλληλες οδηγίες σχετικά με τον αντιγριπικό εμβολιασμό.

Ιδιαίτερα για την προσεχή περίοδο γρίπης 2020-2021, ο ιός της γρίπης θα κυκλοφορεί παράλληλα με τον ιό SARS-CoV-2, που προκαλεί την νόσο από κορωνοϊό COVID-19. Αυτή η ιδιαίτερη συγκυρία απαιτεί την πιο πλήρη εφαρμογή του αντιγριπικού εμβολιασμού με προτεραιότητα τον εμβολιασμό των ατόμων που ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες.

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών της χώρας μας, ο αντιγριπικός εμβολιασμός πρέπει να εφαρμόζεται συστηματικά και κατά προτεραιότητα σε άτομα (ενήλικες και παιδιά) που ανήκουν στις παρακάτω ομάδες αυξημένου κινδύνου:

1. Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω

2. Παιδιά (6 μηνών και άνω) και ενήλικες με έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα:
–  Χρόνια νοσήματα αναπνευστικού, όπως άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια.
–  Καρδιακή νόσο με σοβαρή αιμοδυναμική διαταραχή
–  Ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη)
–  Μεταμόσχευση οργάνων και μεταμόσχευση μυελού των οστών
–  Δρεπανοκυτταρική αναιμία (και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες)
–  Σακχαρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα
–  Χρόνια νεφροπάθεια
–  Χρόνιες παθήσεις ήπατος
–  Νευρολογικά -νευρομυϊκά νοσήματα
–  Σύνδρομο Down

3. Έγκυες γυναίκες ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης, λεχωΐδες και θηλάζουσες.

4. Άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία (Δείκτη Μάζας Σώματος >40Kg/m 2) και παιδιά με ΔΜΣ >95ηΕΘ.

5. Παιδιά που παίρνουν ασπιρίνη μακροχρόνια (π.χ. για νόσο Kawasaki, ρευματοειδή αρθρίτιδα και άλλα).

6. Άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με παιδιά μικρότερα των 6 μηνών ή φροντίζουν ή διαβιούν με άτομα με υποκείμενο νόσημα, που αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών της γρίπης.

7. Κλειστοί πληθυσμοί, όπως προσωπικό και εσωτερικοί σπουδαστές (σχολείων, στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών, ειδικών σχολείων κλπ.), νεοσύλλεκτοι, ιδρύματα χρονίως πασχόντων και μονάδες φιλοξενίας ηλικιωμένων, καταστήματα κράτησης.

8. Εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας (ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, λοιποί εργαζόμενοι, φοιτητές επαγγελμάτων υγείας σε κλινική άσκηση) και σε κέντρα διαμονής προσφύγων-μεταναστών.

9. Άστεγοι.

10. Κτηνίατροι, πτηνοτρόφοι, χοιροτρόφοι, εκτροφείς, σφαγείς και γενικά άτομα που έρχονται σε συστηματική επαφή με πτηνά ή χοίρους.

Στόχος είναι η μείωση της πιθανότητας ταυτόχρονης προσβολής (συλλοίμωξη ή επιλοίμωξη) και με τους δύο ιούς, γεγονός που μπορεί να επιβαρύνει τη βαρύτητα αλλά και την πρόγνωση της νόσου με δυσμενή τρόπο, αλλά και η αποσυμφόρηση των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας, ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν καλύτερα σε μια ενδεχόμενη αυξημένη ζήτηση κατά την χειμερινή περίοδο.

Η κρισιμότητα της φετινής περιόδου είναι τόσο σοβαρή, που η πιστή και συνεπής εφαρμογή του αντιγριπικού εμβολιασμού επιβάλλεται να γίνει περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη φορά. Αποτελεί κοινωνική ανάγκη και απαιτεί  αίσθημα κοινωνικής ευθύνης και σεβασμό  προς την υγεία του κοινωνικού συνόλου. Απαραίτητη είναι, χωρίς αμφιβολία, η συνεργασία όλων, τόσο των υγειονομικών όσο και των πολιτών, όπου με πλήρη αποδοχή της κρισιμότητας της κατάστασης, αλλά ταυτόχρονα με επιμονή και αποφασιστικότητα, κοινωνική συνείδηση και υπευθυνότητα να ξεπεράσουμε ως κοινωνία την τρέχουσα υγειονομική κρίση που πλήττει την πατρίδα μας και ολόκληρη την υφήλιο.

Εκ του Δ.Σ. του Ιατρικού Συλλόγου Ημαθίας

Σύμφωνα με την εβδομαδιαία έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης της γρίπης του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), συνολικά 83 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από επιπλοκές της γρίπης, έξι την τελευταία εβδομάδα και έχουν καταγραφεί 234 σοβαρά κρούσματα εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης. Από αυτά, τα 213 νοσηλεύτηκαν σε  Μονάδα Εντατικής Θεραπείας και μόνο 87 (37,2%) είχαν εμβολιαστεί για τη γρίπη.

Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, από τους 83 θανάτους με εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη, οι 65  αφορούσαν σε ασθενείς που νοσηλεύτηκαν σε ΜΕΘ και 18 σε ασθενείς χωρίς νοσηλεία σε ΜΕΘ. Πρόκειται για 48 άνδρες και 35 γυναίκες, με εύρος ηλικιών από 4 έως 91 έτη. Από τα 79 (95,2%) κρούσματα απομονώθηκε ιός γρίπης τύπου Α και από τα 4 (4,8%) ιός γρίπης τύπου Β. Τα 47 στελέχη γρίπης τύπου Α που απομονώθηκαν από τα προαναφερθέντα κρούσματα υποτυποποιήθηκαν και εξ αυτών 17 (36,2%) ανήκαν στον υπότυπο Α (Η1Ν1) και 30 (63,8%) στον υπότυπο Α (Η3Ν2). Τα 77 (92,8%) από τα 83 προαναφερθέντα κρούσματα ανήκαν σε κλινική ομάδα υψηλού κινδύνου για την οποία συνιστάται εμβολιασμός για την εποχική γρίπη εξ αυτών εμβολιασμένοι ήταν οι 29 (37,7%).

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σύμφωνα με την εβδομαδιαία έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης της γρίπης, του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), οι 59 θάνατοι αφορούσαν ασθενείς που νοσηλεύτηκαν σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ), και 18 ασθενείς χωρίς νοσηλεία σε  ΜΕΘ. Πρόκειται για 44 άνδρες και 33 γυναίκες, με εύρος ηλικιών από 4 έως 91 έτη. Από τα 73 (94,8%) κρούσματα απομονώθηκε ιός γρίπης τύπου Α και από τα 4 (5,2%) ιός γρίπης τύπου Β. Τα 42 στελέχη γρίπης τύπου Α που απομονώθηκαν από τα προαναφερθέντα κρούσματα υποτυποποιήθηκαν, εξ αυτών 15 (35,7%) ανήκαν στον υπότυπο Α (Η1Ν1) και 27 (64,3%) στον υπότυπο Α (Η3Ν2). Τα 72 (93,5%) από τα 77 προαναφερθέντα κρούσματα ανήκαν σε κλινική ομάδα υψηλού κινδύνου για την οποία συνιστάται εμβολιασμός για την εποχική γρίπη, εξ αυτών εμβολιασμένοι ήταν οι 27 (37,5%).

Στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί 227 σοβαρά κρούσματα εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης, εκ των οποίων τα 206 νοσηλεύτηκαν σε ΜΕΘ.

Την τελευταία εβδομάδα ελέγχθηκαν για ιούς γρίπης 186 κλινικά δείγματα όλα από νοσοκομεία. Τα 66 (35,5%) εξ αυτών ήταν θετικά για ιούς γρίπης και συγκεκριμένα τα 44 (66,7%) ήταν τύπου Α και τα 22 (33,3%) ήταν τύπου Β. Τα 41 στελέχη τύπου Α υποτυποποιήθηκαν, εξ αυτών τα 30 (73,2%) ανήκαν στον υπότυπο Α (Η3Ν2) και τα 11 (26,8%) στον υπότυπο Α (Η1Ν1). Συνολικά έχουν ελεγχθεί 2.287 κλινικά δείγματα.

«Παραμένουμε σε περίοδο αυξημένης δραστηριότητας της γρίπης στην Ελλάδα. Συν- επικρατούν οι υπότυποι A (H1N1) και A (H3N2), επισημαίνουν οι  επιστήμονες του ΕΟΔΥ και τονίζουν η σημασία του αντιγριπικού εμβολιασμού ως του καλύτερου τρόπου προφύλαξης από τη γρίπη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

“Δεν ξεχνάμε ότι έχουμε 60.000 νεκρούς της εποχικής γρίπης κάθε χρόνο στην Ευρώπη, ενώ απαιτεί ένα εμβόλιο”, δήλωσε ο διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη Χανς Κλούγκε σε συνέντευξη Τύπου στη Ρώμη.

“Συνεπώς θα ήθελα να προτρέψω τους πολίτες να εμβολιάζονται”, πρόσθεσε επικρίνοντας το “εμβολιοσκεπτικιστικό κίνημα” που εκδηλώθηκε στην Ευρώπη. “‘Εχουμε πολύ ισχυρά εργαλεία: χρησιμοποιείστε τα ισχυρά αυτά εργαλεία για να προστατέψετε την υγεία σας”, επέμεινε.

Σε δηλώσεις του από το ιταλικό υπουργείο Υγείας, μετά μια συνάντηση που επικεντρώθηκε στην επιδημία του κοροναϊού, ο Χανς Κλούγκε σημείωσε ότι τα θύματα που έχουν καταγραφεί στην Ιταλία ήταν όλα ηλικιωμένα, άνω των 65 ετών, με χαμηλή ανοσία, άνθρωποι που συνεπώς είναι επίσης “ευάλωτοι απέναντι στην εποχική γρίπη”.

Ένας 12ος θάνατος εξαιτίας της επιδημίας του κοροναϊού καταγράφηκε στην Ιταλία όπου ο απολογισμός στο εξής είναι 374 κρούσματα του Covid-13 και 12 νεκροί, ανακοίνωσε σήμερα η υπηρεσία πολιτικής προστασίας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σύμφωνα με τους επιστήμονες του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), κατά την εβδομάδα 10-16 Φεβρουαρίου, οι επισκέψεις σε γιατρό για γριπώδη συνδρομή παρουσιάζουν μείωση σε σύγκριση με την προηγούμενη εβδομάδα, ωστόσο «παραμένουμε σε περίοδο αυξημένης δραστηριότητας της γρίπης στην Ελλάδα. Συν- επικρατούν οι υπότυποι A(H1N1) και A(H3N2)». Τονίζεται η σημασία του αντιγριπικού εμβολιασμού ως ο καλύτερος τρόπος προφύλαξης από τη γρίπη.

Ειδικότερα, όπως αναφέρεται, στην εβδομαδιαία επιδημιολογική έκθεση του ΕΟΔΥ, έχουν καταγραφεί  συνολικά 60 θάνατοι από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη, εκ των οποίων οι 45 αφορούν σε κρούσματα που χρειάστηκαν νοσηλεία στη  ΜΕΘ και 15 σε κρούσματα που δεν νοσηλεύτηκαν σε ΜΕΘ. Πρόκειται για 33 άνδρες και 27 γυναίκες, με εύρος ηλικιών από 4 έως 91 έτη. Από τα 56 (93,3%) κρούσματα απομονώθηκε ιός γρίπης τύπου Α και από τα 4 (6,7%) ιός γρίπης τύπου Β. Τα 29 στελέχη γρίπης τύπου Α που απομονώθηκαν από τα προαναφερθέντα κρούσματα υποτυποποιήθηκαν και εξ αυτών 10 (34,5%) ανήκαν στον υπότυπο Α(Η1Ν1) και 19 (65,5%) στον υπότυπο Α(Η3Ν2).

Συνολικά έχουν καταγραφεί 213 σοβαρά κρούσματα εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης, εκ των οποίων τα 195 νοσηλεύτηκαν σε ΜΕΘ. Πρόκειται για 127 άνδρες και 68 γυναίκες, με εύρος ηλικιών από 0 έως 96 έτη. Τα 167 (85,6%) από τα 195 προαναφερθέντα σοβαρά κρούσματα ανήκουν σε κλινική ομάδα υψηλού κινδύνου και εξ αυτών εμβολιασμένοι ήταν οι 73 (43,7%). Όσον αφορά τα κρούσματα χωρίς νοσηλεία σε ΜΕΘ, πρόκειται για εννιά άνδρες και εννιά γυναίκες, με εύρος ηλικιών από 49 έως 91 έτη. Τα 16 (88,9%) από τα 18 προαναφερθέντα σοβαρά κρούσματα ανήκαν σε κλινική ομάδα υψηλού κινδύνου για την οποία συνιστάται εμβολιασμός για την εποχική γρίπη και εξ αυτών εμβολιασμένοι ήταν οι επτά (43,8%).

ΑΠΕ-ΜΠΕ