Πραγματοποιήθηκε σήμερα στην αίθουσα εκδηλώσεων του Δημαρχείου Αλεξάνδρειας σεμινάριο για τους εκπαιδευτικούς των σχολείων του Δήμου μας με θέμα «Γραμματισμοί με παιδιά κοινωνικά αποκλεισμένων ομάδων».

Το σεμινάριο διοργανώθηκε με πρωτοβουλία του Σχολικού Συμβούλου πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης Γεωργίου Χαλκιά ενώ κεντρικός ομιλητής ήταν ο εκπαιδευτικός του Δημοτικού Σχολείου Δενδροποτάμου PhD Γεώργιος Χαλκιάς.

Στο σεμινάριο που παρακολούθησαν πολλοί εκπαιδευτικοί με μεγάλο ενδιαφέρον αναλύθηκαν οι διδακτικές μέθοδοι, οι στρατηγικές, τα σχέδια διδασκαλίας, η οργάνωση μαθήματος και τάξης και τα μέσα που πρέπει να χρησιμοποιηθούν για να έχει η διδασκαλία στα παιδιά αυτά αποτέλεσμα. Ακολουθήσε διάλογος μεταξύ των δασκάλων και του εισηγητή στον οποίο λύθηκαν τυχόν απορίες που είχαν οι εκπαιδευτικοί.

Αξίζουν συγχαρητήρια στον εκπαιδευτικό Άγγελο Χατζηνικολάου για την επιστημονική αρτιότητα με την οποία προσέγγισε το συγκεκριμένο θέμα και στον σχολικό σύμβουλο Γιώργο Χαλκιά για την ιδέα που είχε να διοργανώσει το σεμινάριο με το συγκεκριμένο αυτό θέμα.

Δείτε το βίντεο:

Φωτο:

Το νέο υλικό, που αναμένεται να έχει υλοποιηθεί έως το 2019, θα έχει εφαρμογή και θα χρησιμοποιείται και στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση από μαθητές των Ειδικών Σχολείων και των ΕΕΕΕΚ.

Οι ειδικές μαθησιακές ανάγκες που θα καλυφθούν είναι:

·         Προβλήματα όρασης (τυφλοί, αμβλύωπες)

·         Προβλήματα ακοής (κωφοί, βαρήκοοι)

·         Κινητικά προβλήματα

·        Μέτρια και ελαφριά νοητική αναπηρία

·       Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος

·        Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες

·        Προβλήματα διάσπασης προσοχής και συγκέντρωσης.

Η ανάπτυξη του εκπαιδευτικού υλικού θα γίνει σε έντυπη και ψηφιακή μορφή, ανάλογα με το είδος της αναπηρίας και της ειδικής εκπαιδευτικής ανάγκης στην οποία απευθύνεται, ενώ η πλήρης προσβασιμότητα σε αυτό θα επιτευχθεί με κατάλληλη ψηφιακή τεχνολογία.

Στο πλαίσιο υλοποίησης του έργου περιλαμβάνεται ακόμη η ανάπτυξη ειδικού εκπαιδευτικού υλικού που θα αφορά στους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές, τους γονείς αλλά και γενικά την εκπαιδευτική πρακτική.

Συγκεκριμένα, όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Επιστημονικός Υπεύθυνος της Πράξης «Καθολικός Σχεδιασμός και Ανάπτυξη Προσβάσιμου Ψηφιακού Εκπαιδευτικού Υλικού», Βασίλης Κουρμπέτης, γίνονται όλα τα βιβλία αυτών των τάξεων προσβάσιμα, επιπλέον όμως, προστίθεται υλικό που θα βοηθά στην επιτυχή ένταξή του μαθητή μέσα στην τάξη. «Δεν αρκεί η φυσική παρουσία ενός παιδιού μέσα στο σχολείο, πρέπει να υπάρχει ειδικό εκπαιδευτικό υλικό, πρέπει να μάθουν να δέχονται το παιδί με τις ειδικές μαθησιακές ανάγκες, οι συμμαθητές του, οι άλλοι γονείς. Είναι πολύπλοκη διαδικασία. Το σχολείο της γειτονιάς δεν είναι έτοιμο να δεχθεί το μαθητή κι εμείς κάνουμε ό,τι μπορούμε να ετοιμάσουμε το σχολείο, όλους τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς, τους γονείς, να τον δεχθούν» επισημαίνει χαρακτηριστικά.

Ο κ. Κουρμπέτης αναφέρει μια σειρά παραδειγμάτων που δείχνουν ότι το συγκεκριμένο έργο «πάει ένα βήμα πέρα από το αναλυτικό πρόγραμμα, με εργαλεία όπως οι κοινωνικές ιστορίες, ένα διαφορετικό λεξικό με εις βάθος ανάλυση των εννοιών, οδηγούς για εκπαιδευτικούς και γονείς».

Οι κοινωνικές ιστορίες είναι ένας τρόπος έκφρασης ενός συγκεκριμένου θέματος με απλά λόγια ή με τη χρήση φωτογραφιών. Για παράδειγμα, ένα παιδί με αυτισμό που πρέπει να πάει στον οδοντίατρο ή να δώσει αίμα για εξετάσεις, χρειάζεται να κατανοήσει πρώτα αυτό που θα κάνει γιατί διαφορετικά θα πανικοβληθεί. «Αν του εξηγήσεις τι είναι αυτό που πρόκειται να κάνει, σε κάθε βήμα, με απλά λόγια και εικόνες, τότε θα μπορέσει. Θα δημιουργήσουμε λοιπόν ένα σύνολο κοινωνικών ιστοριών για συγκεκριμένες συμπεριφορές, γνώσεις ή στάσεις στην καθημερινότητα, ώστε ο δάσκαλος και ο γονιός να τα έχουν ως εκπαιδευτικό εργαλείο για την εκπαίδευση των παιδιών με αυτισμό».

Το υλικό αυτό, σύμφωνα με τον κ Κουρμπέτη, μπορεί να είναι χρήσιμο και για τους πρόσφυγες που δεν ξέρουν καλά ελληνικά καθώς και για παιδιά μικρότερης ηλικίας.

Ταυτόχρονα, ετοιμάζεται υλικό – εκτός από τα βιβλία- για τον τρόπο διδασκαλίας της μεθόδου Braille σ’ έναν τυφλό μαθητή ή για να μαθαίνουν οι τυφλοί μαθητές προσανατολισμό, να μη χτυπούν μέσα στην τάξη τους ή να κυκλοφορούν αυτόνομα από το σπίτι στο σχολείο με ένα λευκό μπαστούνι ή πώς να τρώνε μόνοι τους. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει αυτό το υλικό στα μαθήματα.

«Η αποδοχή των παιδιών από το σχολείο, το κατάλληλο εκπαιδευτικό υλικό και η μεθοδολογία διδασκαλίας, είναι οι τρεις βασικοί άξονες τους οποίους χρειαζόμαστε για να μιλάμε για ένταξη, ένταξη χωρίς αυτά, δεν υπάρχει» υπογραμμίζει ο κ. Κουρμπέτης.

Το νέο έργο που είναι συνέχεια του γνωστού στην εκπαιδευτική κοινότητα «προσβάσιμου» http://www.prosvasimo.gr/el/ (Σχεδιασμός και Ανάπτυξη προσβάσιμου εκπαιδευτικού & εποπτικού υλικού για μαθητές με αναπηρίες). «θα αναπτύξει τον μεγαλύτερο όγκο προσβάσιμου υλικού που έχει δημιουργηθεί ποτέ στην Ελλάδα». Όπως αναφέρει ο κ. Κουρμπέτης: «Το εκπαιδευτικό περιεχόμενο θα είναι υπερδιπλάσιο των παραδοτέων του Προσβάσιμου και θα καλύπτει τις απαιτήσεις της Σύμβασης του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία και ειδικότερα του άρθρου 24 για την εκπαίδευση και του άρθρου 9 για την προσβασιμότητα».

Η Πράξη «Καθολικός Σχεδιασμός και Ανάπτυξη Προσβάσιμου Ψηφιακού Εκπαιδευτικού Υλικού» υλοποιείται από το ΙΕΠ στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» (ΕΠ ΑΝΑΔ ΕΔΒΜ) της νέας προγραμματικής περιόδου 2014-2020.

Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία και Αγγλικά. Ο/η μαθητής/τρια μπορεί να παρακολουθήσει από ένα έως και όλα τα μαθήματα.

Την αίτηση-δήλωση συμμετοχής του/της μαθητή/τριας στην Ενισχυτική Διδασκαλία την υποβάλλει ο/η γονέας – κηδεμόνας προς τον Διευθυντή της σχολικής μονάδας μέχρι τις 3 Νοεμβρίου 2016.

Η πράξη  «Ενισχυτική διδασκαλία στη β/θμια Εκπαίδευση, σχολικό έτος 2016-2017 – ΑΠ6-8-9» και MIS 5001952  έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού,Εκπαίδευση και Δία Βίου Μάθηση, ΕΣΠΑ 2014-2020» και οι αμοιβές τόσο των διδασκόντων/ουσων που θα προσληφθούν για να διδάξουν στα Σ.Κ.Α.Ε., όσο και των Υπευθύνων Σ.Κ.Α.Ε. θα βαρύνουν τον προϋπολογισμό της.

Σύμφωνα με την Υπουργική Απόφαση η Ενισχυτική Διδασκαλία αρχίζει να λειτουργεί όπως ορίζεται από την σχετική εγκύκλιο έναρξης που εκδίδεται από τη Διεύθυνση Σπουδών, Προγραμμάτων και Οργάνωσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης κάθε σχολικό έτος και λήγει με τη λήξη των μαθημάτων και πριν από την έναρξη των εξετάσεων. Στην Ενισχυτική Διδασκαλία συμμετέχουν μαθητές/τριες όλων των τάξεων του Γυμνασίου που υστερούν στους ανωτέρω τομείς γνώσης με συνέπεια την αδυναμία αποδοτικής συμμετοχής τους στη διαδικασία της μάθησης ή μαθητές/τριες που επιθυμούν να βελτιώσουν την απόδοσή τους στα ανωτέρω μαθήματα.

Σκοπός της Ενισχυτικής Διδασκαλίας είναι η επανένταξη των μαθητών/τριών στη διαδικασία μάθησης, η  βελτίωση της απόδοσής τους ώστε να ολοκληρώσουν την Υποχρεωτική Εκπαίδευση, η μείωση της μαθητικής διαρροής και της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου και η αύξηση των ποσοστών πρόσβασης στην δεύτερη βαθμίδα της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Κάποια βασικά σημεία της Υ.Α είναι τα ακόλουθα:

Ωρολόγιο πρόγραμμα

Το ωρολόγιο πρόγραμμα της Ενισχυτικής Διδασκαλίας καθορίζεται ως εξής:

Για την πρώτη τάξη Γυμνασίου: τρεις (3) ώρες Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, δύο (2) ώρες Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, τρεις (3) ώρες Μαθηματικά, μία (1) ώρα Φυσική και δύο (2) ώρες Αγγλικά. Σύνολο έντεκα (11) ώρες.

Για την δεύτερη τάξη Γυμνασίου: τρεις (3) ώρες Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, δύο (2) ώρες Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, τρεις (3) ώρες Μαθηματικά, μία (1) ώρα Φυσική, μία (1) ώρα Χημεία και δύο (2) ώρες Αγγλικά. Σύνολο δώδεκα (12) ώρες.

Για την τρίτη τάξη Γυμνασίου: τρεις (3) ώρες Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, δύο (2) ώρες Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, τρεις (3) ώρες Μαθηματικά, μία (1) ώρα Φυσική, μία (1) ώρα Χημεία και δύο (2) ώρες Αγγλικά. Σύνολο δώδεκα (12) ώρες.

Μαθήματα το μεσημέρι

Η Ενισχυτική Διδασκαλία καλύπτει 1-5 διδακτικές ώρες την ημέρα μετά τη λήξη του κανονικού προγράμματος. Κάθε μαθητής/τρια μπορεί να παρακολουθήσει από ένα έως και όλα τα μαθήματα της Ενισχυτικής Διδασκαλίας.

Προσλήψεις αναπληρωτών και ωρομισθίων με βάση τη σειρά στους πίνακες

Οι διδάσκοντες/ουσες στα τμήματα Ενισχυτικής Διδασκαλίας προσλαμβάνονται με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας Απόφασης και με βάση την κείμενη νομοθεσία για την απασχόληση εκπαιδευτικών, με αμοιβές που αντιστοιχούν σε εκείνες των αναπληρωτών/τριών μειωμένου ωραρίου ή/και ωρομισθίων εκπαιδευτικών, με χρήση των μορίων τους στον Ενιαίο Πίνακα Αναπληρωτών.

Κριτήριο για την επιλογή των μαθητών

Κριτήριο για την επιλογή-συμμετοχή των μαθητών/τριών στα τμήματα μαθημάτων Ενισχυτικής Διδασκαλίας, μετά από σχετική ενημέρωση και αίτηση των γονέων και κηδεμόνων, αποτελεί η επίδοση του/της μαθητή/τριας στο αντίστοιχο μάθημα. Ο σύλλογος διδασκόντων του σχολείου στο οποίο φοιτά ο/η μαθητής/τρια, για τον/την οποίο/α έχει υποβληθεί αίτηση συμμετοχής στο πρόγραμμα, με απόφασή του προτείνει τους/τις μαθητές/τριες που έχουν ανάγκη ενισχυτικής διδασκαλίας.

Απουσίες μαθητών από το πρόγραμμα

Σε περίπτωση όπου κάποιος/α μαθητής/τρια απουσιάσει αδικαιολογήτως είκοσι (20) συνεχόμενες διδακτικές ημέρες από τμήμα μαθήματος τότε διαγράφεται, με έγγραφη ενημέρωση του γονέα – κηδεμόνα του/της, και αντικαθίσταται από τον πρώτο/η επιλαχόντα στον πίνακα αιτούντων, με απόφαση του Υπευθύνου Σ.Κ.Α.Ε..

Σε περίπτωση που από τη διαγνωστική δοκιμασία διαπιστωθεί μεγάλη ανομοιογένεια στο επίπεδο των γνώσεων των μαθητών ενός ή περισσότερων τμημάτων στην αγγλική γλώσσα και κριθεί από τους καθηγητές της αγγλικής ότι ενδείκνυται η κατανομή των μαθητών σε δύο επίπεδα, ο σύλλογος των διδασκόντων δύναται να αποφασίσει αυτή την ανακατανομή χωρίς αύξηση του αριθμού των υφιστάμενων τμημάτων ως εξής:

α) Στις σχολικές μονάδες που έχουν δύο τμήματα ανά τάξη, οι μαθητές μπορούν να κατανεμηθούν ως εξής π.χ.

για την Α΄ τάξη: Α1-Α2 Επίπεδο 1 και Α1-Α2 Επίπεδο 2.

β) Στις σχολικές μονάδες που έχουν τρία τμήματα ανά τάξη οι εκπαιδευτικοί εντοπίζουν τα δύο τμήματα των οποίων οι μαθητές παρουσιάζουν μεγαλύτερη ανομοιογένεια στο επίπεδο των γνώσεών τους και μπορούν να εφαρμόσουν σε αυτά τα δύο τμήματα την κατανομή της περίπτωσης α.

γ) Στις σχολικές μονάδες που έχουν τέσσερα τμήματα ανά τάξη μπορεί να ακολουθηθεί εις διπλούν το σχήμα της περίπτωσης α.

δ) Στις σχολικές μονάδες που έχουν πέντε τμήματα ανά τάξη οι εκπαιδευτικοί εντοπίζουν τα δύο ή τα τέσσερα τμήματα των οποίων οι μαθητές παρουσιάζουν μεγαλύτερη ανομοιογένεια στο επίπεδο των γνώσεών τους και μπορούν να εφαρμόσουν σε αυτά τα ζεύγη τμημάτων την κατανομή της περίπτωσης α.

Η ισχύς αυτής της απόφασης αρχίζει από το σχολικό έτος 2016-2017. Η με αρ. πρωτ. 141276/Γ2/08-09-2014 υπουργική απόφαση (Β΄2409) καταργείται.

Δείτε το ΦΕΚ εδώ

        Το ενδιαφέρον είναι ότι, σύμφωνα με την έρευνα, τα μαθήματα που δεν γίνονται με τον παραδοσιακό τρόπο, αλλά με εναλλακτικές και πιο αυτοσχέδιες μεθόδους (συμμετοχικές, βιωματικές κ.α.) φαίνεται να έχουν εξίσου καλά, αν όχι καλύτερα, αποτελέσματα.

      Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Σιμόν Καλμάρ ‘Αντερσεν του Πανεπιστημίου του Ώρχους, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), πραγματοποίησαν μια μεγάλη τυχαιοποιημένη δοκιμή με 1.931 μαθητές δέκα ετών σε 90 δημοτικά σχολεία.

      Οι επιστήμονες συνέκριναν τις επιδόσεις των μαθητών στην ανάγνωση, χωρίζοντας τα σχολεία σε δύο ομάδες: η μία διατήρησε το υπάρχον ωράριο διδασκαλίας και η άλλη ομάδα το αύξησε κατά τρεις ώρες την εβδομάδα επί τέσσερις μήνες. Οι πρόσθετες ώρες χρησιμοποιήθηκαν για την εκμάθηση ανάγνωσης, γραφής και λογοτεχνίας.

       Στη δεύτερη ομάδα των σχολείων με την αυξημένη διδασκαλία, χωρίσθηκαν δύο ομάδες δασκάλων: η μία έκανε τη συνήθη διδασκαλία με βάση τις επίσημες οδηγίες και η δεύτερη ομάδα εφάρμοσε πιο αντισυμβατικές μεθόδους.

       Ακολούθως όλοι οι μαθητές έκαναν το ίδιο τεστ για να αξιολογηθούν οι επιδόσεις τους. Διαπιστώθηκε κατ’ αρχήν ότι καλύτερα τα πήγαν όσα παιδιά είχαν κάνει το πρόσθετο τρίωρο μαθημάτων την εβδομάδα. Επίσης, από αυτά τα παιδιά, όσα είχαν κάνει τα αντισυμβατικά έξτρα μαθήματα, εμφάνιζαν ελαφρώς καλύτερη επίδοση σε σχέση με όσα είχαν κάνει τα παραδοσιακά πρόσθετα μαθήματα.

        Το θέμα της αυξημένης ή όχι διδασκαλίας αποτελεί επίμαχο ζήτημα, γι’ αυτό εμφανίζονται μεγάλες διαφορές από χώρα σε χώρα, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ. Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση σε πολλά κράτη διεθνώς (ΗΠΑ, Ιαπωνία, Ευρώπη) τείνει να αυξήσει τις ώρες των μαθημάτων, αλλά ορισμένες μελέτες αντιτείνουν ότι κάτι τέτοιο έχει αρνητικές επιπτώσεις στη συμπεριφορά των παιδιών λόγω κόπωσης και βαρεμάρας, κάτι που ισχύει για τα αγόρια περισσότερο από ό,τι για τα κορίτσια.

Πιθανώς η νέα μελέτη χαράζει ένα μέσο δρόμο: αυξημένες ώρες μαθημάτων, αλλά -κατά το δυνατό- με όχι συμβατικό και προκαθορισμένο τρόπο.

Σύνδεσμος: Για την πρωτότυπη επιστημονική εργασία στη διεύθυνση: http://www.pnas.org/content/early/2016/06/15/1516686113

Παύλος Δρακόπουλος

διδασκαλίας και την εικόνα της Εκπαίδευσης στον κόσμο.. Ο Howard Gardner «είναι αμερικανός ερευνητής, καθηγητής Ιατρικής και Νευρολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βοστόνης, καθηγητής μάθησης στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, γνωστικός και αναπτυξιακός ψυχολόγος. Ο Gardner διατύπωσε αυτή τη θεωρία (της πολλαπλής νοημοσύνης) ύστερα από έρευνες που διεξήγαγε πάνω στη γνωστική ψυχολογία, ψυχομετρία, νευρολογία, φυσιολογία και ανθρωπολογία.» (Wikipedia).

 Ο Gardner στο βιβλίο του «The Discipline mind» αντιμετωπίζει το ερώτημα πώς μπορεί η γνώση μας, να μας βοηθήσει να σκεφτούμε όπως ένας επιστήμονας.

Πριν λίγες μέρες ένας σχολικός σύμβουλος σε ένα σεμινάριο μας ανάφερε  χαρακτηριστικά: «Στα παιδιά πρέπει να διεγείρουμε τη μάθηση και να τα οδηγούμε στο να ανακαλύπτουν μόνα τους τον κόσμο με τη δική μας βοήθεια. Αυτός είναι ο ρόλος του Δημοτικού», κάτι που υποστηρίζουμε οι περισσότεροι δάσκαλοι. Να τα οδηγούμε   να ανακαλύπτουν τί κρύβεται πίσω από το φανερό, από το ορατό, από όσα βασίζονται στις αισθήσεις αλλά και στη λογική-συναίσθημα..Αν δεν τολμήσουμε κάτι τέτοιο, τότε το παιδί ως παιδί, μαθητής και αργότερα ενήλικας, δεν θα είναι ποτέ ικανός να μάθει τις επιστήμες και να τις κατανοήσει πιο βαθιά  και πέρα από μια επιφανειακή επεξεργασία. Σκοπός είναι μέσα στο Δημοτικό να καταφέρουμε τον μαθητή  να αγαπήσει τον κόσμο που ζει..

Τα είδη νοημοσύνης σύμφωνα με τον Gardner :

    Γλωσσική (Linguistic Intelligence)

    Λογική/μαθηματική (Logical/Mathematical Intelligence)

    Μουσική (Musical Intelligence)

    Χωρική (Spatial Intelligence)

    Σωματική (Bodily Intelligence)

    Διαπροσωπική (Interpersonal Intelligence)

    Ενδοπροσωπική (Intrapersonal Intelligence)

    Φυσιοκρατική (Naturalistic Intelligence, 1997)

Μάθηση και πολλαπλή νοημοσύνη

To πρώτο που πρέπει πάντα  να θυμόμαστε  για να καταλάβουμε τη θεωρία του καθώς και πώς μπορεί να εμπλακεί στη μάθηση, είναι  τί σημαίνει για τον  ίδιο τον Gardner η πολλαπλή νοημοσύνη: «Η πολλαπλή νοημοσύνη δεν είναι στυλ μάθησης»

Η μάθηση μπορεί να επιτευχθεί μέσω της αναγνώρισης και της ενίσχυσης των ειδών της πολλαπλής νοημοσύνης, μα  δεν πρέπει να οδηγούμαστε  στο διαχωρισμό τους όπου αν το παιδί πχ έχει μουσική νοημοσύνη να κάνουμε ένα πρόγραμμα ατομικό βασισμένο μόνο σε αυτή. Αντίθετα θα πρέπει να εμπλέκονται  οι τύποι μεταξύ τους ώστε το παιδί να τις αναπτύξει όλες.. Πχ: Η λεκτική/γλωσσική νοημοσύνη μπορεί να καλλιεργηθεί με τα τη φυσική ή τα μαθηματικά (π.χ. ιστορίες με χρονικές αναφορές, σχέδια ηλεκτρικού κυκλώματος κ.τ.λ.). Η λογική/μαθηματική νοημοσύνη μπορεί να καλλιεργηθεί με τη δραματοποίηση (π.χ. με έρευνες, με στατιστική, με δραματοποίηση πχ με ένα ταξίδι στο χώρο). Η μουσική  μπορεί να καλλιεργηθεί μέσω της φυσικής επίσης (π.χ. μελέτες της ταλάντωσης  των μετάλλων αλλά και άλλων υλικών, παρατήρηση συχνότητας ήχων, παραγωγή ήχων της φύσης με τη χρήση απλών υλικών). Η χωρική  νοημοσύνη μπορεί να καλλιεργηθεί μέσω ομαδικών μελετών (π.χ. κατασκευή μοντέλων ζωγραφικής ακόμα και μέσω της μελέτης πινάκων που μπορεί να συνδυάζει και την λογική μαθηματική).  Η σωματική νοημοσύνη  μπορεί να αναπτυχθεί  μέσω της μουσικής αλλά και της κίνησης στο χώρο, κάνοντας χρήση των δεδομένων που επιτεύχθηκαν μέσω της λογικής-μαθηματικής νοημοσύνης κλπ.

Όταν η μάθηση και η διδασκαλία βασίζονται πάνω στους τύπους νοημοσύνης και στην ιδιαίτερη ιδιοσυγκρασία και προσωπικότητα του κάθε παιδιού, τότε και το  παιδί μαθαίνει πιο εύκολα.

Oι θέσεις του Gardner

O Gardner αμφισβήτησε τη μονοδιάστατη νοημοσύνη, που παραμένει σταθερή καθώς  και τη σταθμισμένη μέτρησή της με διάφορους δείκτες. Η νέα θεωρία δεν βασίζεται πάνω σε IQ τεστ, καθώς τα περισσότερα  μελετούν τη γλώσσα και  τη λογική χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους άλλους τύπους .

Δύο είναι οι βασικές θέσεις της θεωρίας του : Πρώτον, όλοι οι άνθρωποι διαθέτουν αυτά τα είδη νοημοσύνης, είναι χαρακτηριστικό του ανθρώπινου είδους. Δεύτερον, δεν υπάρχουν δύο άνθρωποι που να έχουν το ίδιο προφίλ νοημοσύνης -ούτε ακόμη οι απαράλλακτοι δίδυμοι- επειδή οι εμπειρίες τους είναι διαφορετικές.

Βάσει αυτών των θέσεων  έχουμε δύο επιλογές:  Η πρώτη δεν είναι άλλη από τον παραδοσιακό τρόπο όπου οι διαφορές παρ’ όλο που υπάρχουν δεν αναγνωρίζονται,  με αποτέλεσμα να προχωράμε σε μια διδασκαλία και έναν τρόπο εκπαίδευσης όπου διδάσκουμε τον καθένα  μαθητή με το ίδιο τρόπο, με την ίδια μέθοδο και τον αξιολογούμε με τον ίδιο τρόπο που αξιολογούμε όλους.. Από την άλλη όμως μπορούμε να καταλάβουμε και να κατανοήσουμε πως όλοι  οι άνθρωποι δεν μαθαίνουν με τον ίδιο  τρόπο, η νοητική επεξεργασία είναι διαφορετική  και  έτσι να αλλάξουμε τον τρόπο διδασκαλίας μας αντίστοιχα με αυτά.

Η Θεωρία πολλαπλής νοημοσύνης του Gardner και πως αλλάζει τη διδασκαλία.

Αν ακολουθήσουμε αυτά που ο Gardner αναφέρει στη θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης, σημαίνει πως ο δάσκαλος θα πρέπει να αλλάξει το πώς θα διδάξει το κάθε γνωστικό αντικείμενο (ακόμα και αν δεν υπάρχει ευελιξία καθώς ακολουθούμε το ΑΠΣ, το οποίο περιορίζει πολύ το χρόνο μας στην τάξη) με δραστηριότητες κατάλληλες για όλα τα παιδιά. Εκείνο που δεν έχει θέση στη θεωρία  μάθησης του Gardner είναι η «παπαγαλία». Έχει θέση η κατανόηση, που σημαίνει πως οι μαθητές μπορούν να κάνουν χρήση της γνώσης που έχουν κατανοήσει και κατακτήσει και έτσι μπορούν να την χρησιμοποιήσουν σε μια νέα κατάσταση που θα δημιουργηθεί ή θα αντιμετωπίσουν.

Έχει παρατηρηθεί πως όταν τα παιδιά μόνο απομνημονεύουν γνώσεις,  μπορούν μόνο όταν τους ζητήσουμε ξεκάθαρα κάτι που αφορά μόνο την γνώση αυτή, να  θυμούνται ακόμα και το “και” το οποίο έμαθαν. Όταν όμως χρειαστεί να χειριστούν νέες καταστάσεις, οι οποίες για να αντιμετωπιστούν ή για να λυθούν (ακόμα και για να απαντηθούν) χρειάζονται τις γνώσεις που έχουν ήδη απομνημονεύσει ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΝ, δεν τις ανακαλούν για να τις χρησιμοποιήσουν, με αποτέλεσμα να αποτυγχάνουν ακόμα και σε τεστ τα οποία βασίζονται στην κατανόηση και όχι στην «παπαγαλία».

Θα κλείσω το πρώτο μέρος με όσα λέει ο Garndner στους εκπαιδευτικούς:

«Θα ήθελα να επιστήσω τρία βασικά μαθήματα για τους εκπαιδευτικούς :

1. Εξατομικεύστε τη διδασκαλία σας όσο το δυνατόν περισσότερο. Αντί για «μια διδασκαλία και έναν τρόπο για όλους» να μάθετε όσα μπορείτε για κάθε μαθητή και να διδάξετε κάθε άτομο με τρόπους που τους βρίσκουν πιο ικανοποιητικούς για αυτούς, μέσω των οποίων  μπορούν να  μάθουν αποτελεσματικά. Φυσικά αυτό είναι πιο εύκολο να επιτευχθεί σε μικρότερες τάξεις. Άλλα «τεχνάσματα και τεχνικές» καθιστούν δυνατή την εξατομίκευση για τον καθένα ακόμα και στις μεγαλύτερες τάξεις.
2. Βάλτε τον πλουραλισμό των μέσων και των υλικών στη διδασκαλία σας. . Διδάξτε σημαντικές γνώσεις με διάφορους τρόπους, όχι μόνο ένα ( π.χ. μέσα από τις ιστορίες, έργα τέχνης, διαγράμματα, παιχνίδι ρόλων). Με αυτόν τον τρόπο μπορείτε να αγγίξετε όλους τους μαθητές που μαθαίνουν με διαφορετικούς τρόπους. Επίσης η παρουσίαση υλικών με διάφορους τρόπους σημαίνει  πως θα μπορέσει να  καταλάβει κάτι καλά.
3. Αφήστε στην άκρη τον όρο «στυλ μάθησης» . Εσείς τους ξέρετε. Θα μπερδεύουν  όμως τους άλλους και δεν θα βοηθήσουν ούτε εσάς, ούτε τους μαθητές σας.

Howard Gardner: ‘Multiple intelligences’ are not ‘learning styles’

Howard Gardner

Παιδιά που προέρχονται από λιγότερο ευνοημένες οικονομικά κοινωνικές ομάδες, αλλά και όχι μόνον, θα υποστηρίζονται από το πρόγραμμα και θα καλύπτουν τις τυχόν μαθησιακές τους αδυναμίες ώστε η κατάκτηση της γνώσης και η προαγωγή των δεξιοτήτων να αποτελέσει δώρο κοινό για όλους τους μαθητές της χώρας. Το πρόγραμμα θα χρηματοδοτηθεί από το ΕΣΠΑ με πιστώσεις ύψους 7.723.000 ευρώ.

‘Όπως δήλωσε ο υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Νίκος Φίλης, «Μέσα σε συνθήκες δημοσιονομικής κρίσης , η κυβέρνηση- συγκρατώντας την πτώση των δημοσίων δαπανών για την Παιδεία στο 2,8% επί του ΑΕΠ- θα διαθέσει για την εκπαίδευση μέσα στο 2016 ποσό κατά 300 εκατομμύρια ευρώ μεγαλύτερο από ό,τι προβλεπόταν στο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα της κυβέρνησης Σαμαρά. Βάζουμε τέλος στο παράδειγμα του νεοφιλελεύθερου σχολείου που αμφισβήτησε τα τελευταία πέντε χρόνια το καθολικό δικαίωμα για μόρφωση, δίνοντας προνομιακή μόρφωση στους δήθεν άξιους.»

Αυτό έδωσε τη δυνατότητα στο υπουργείο να καλύψει τις ανάγκες που προέκυψαν από την αύξηση του μαθητικού πληθυσμού την φετινή χρονιά, που αποτελεί μόνιμο στόχο του. Ο αριθμός των μαθητών στα ΕΠΑΛ αυξήθηκε κατά 20% και στα Δημόσια ΙΕΚ κατά 8000 μαθητές και μαθήτριες.

Οι διατάξεις του προγράμματος ενισχυτικής διδασκαλίας θα συζητηθούν την ερχόμενη εβδομάδα στη Βουλή. Η έναρξη των μαθημάτων υπολογίζεται να ξεκινήσει στο δεύτερο δεκαπενθήμερου του Ιανουαρίου του 2016, σε 515 Σχολικά Κέντρα Ενισχυτικής Διδασκαλίας ανά τη χώρα (ένα από αυτά θα λειτουργήσει στο Σωφρονιστικό Κατάστημα Ανηλίκων στην Αυλώνα) , που θα απασχολήσουν 1023 αναπληρωτές καθηγητές και θα προσληφθούν με βάση τη σειράς τους στον Πίνακα Αναπληρωτών.

Το ωρολόγιο πρόγραμμα της Ενισχυτικής Διδασκαλίας για το 2016 προβλέπει :

Για την Α’ Γυμνασίου: Μαθηματικά 4 ώρες, Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία 2 ώρες, Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία 3 ώρες, Φυσική 1 ώρα, συνολικά 10 ώρες.

Για την Β’ Γυμνασίου : Μαθηματικά 4 ώρες, Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία 3 ώρες, Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία 2 ώρες, Φυσική 2 ώρες, Χημεία 1 ώρα, συνολικά 12 ώρες.

Για την Γ’ Γυμνασίου : Μαθηματικά 4 ώρες, Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία 3 ώρες, Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία 2 ώρες, Φυσική 2 ώρες, Χημεία 1 ώρα, συνολικά 12 ώρες.

Οι δηλώσεις συμμετοχής στο πρόγραμμα θα υποβάλλονται από τους γονείς ή κηδεμόνες των μαθητών στον Διευθυντή της σχολικής μονάδας ως τις 22 Δεκεμβρίου 2015

Στην περιφέρεια της Κεντρικής Μακεδονίας θα λειτουργήσουν 124 ΣΚΕΔ.

Πίνακας κατανομής Σχολικών Κέντρων Ενισχυτικής Διδασκαλίας ΣΚΕΔ – εκπαιδευτικών