Έγκριση του σχεδίου δράσης της «Εθνικής Συμμαχίας για τις Ψηφιακές Δεξιότητες και την Απασχόληση» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Ομιλία της Υπουργού Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Όλγας Γεροβασίλη, στο «Digital Economy Forum 2018» του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Πληροφορικής & Επικοινωνιών Ελλάδας, με θέμα: «Ψηφιακή Ελλάδα – Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση»

Κυρίες και κύριοι,

Φίλες και φίλοι,

Με ιδιαίτερη χαρά παρευρίσκομαι στο «Digital Economy Forum 2018», μια πρωτοβουλία του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Πληροφορικής & Επικοινωνιών Ελλάδας.

Χαρά, γιατί μας δίνει την ευκαιρία να επικεντρώσουμε τη δημόσια συζήτηση σε μια μεγάλη πρόκληση του 21^ου αιώνα.

Την ψηφιακή τεχνολογία, την ψηφιακή ενιαία αγορά, την ψηφιακή Ελλάδα.

Στη μεταρρυθμιστική προσπάθειά μας για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους, η συμβολή του ΣΕΠΕ είναι πολύτιμη και καθοριστική.

O ΣΕΠΕ αποτελεί στρατηγικό μας εταίρο στην μετάβαση στην νέα, μεταμνημονιακή εποχή.

Τόσο με τη συμμετοχή εκπροσώπων του στο διοικητικό σχήμα της «Κοινωνίας της Πληροφορίας».

Όσο και με τη συνδρομή του ως κοινωνικός εταίρος στην Εθνική Συμμαχία για τις Ψηφιακές δεξιότητες.

Προκειμένου να ενσωματώσουμε δυναμικά την κρίσιμη και χρήσιμη τεχνογνωσία στις ασκούμενες πολιτικές.

Κυρίες και κύριοι,

Διαμορφώνουμε τον οδικό χάρτη για τη μεταμνημονιακή Ελλάδα μαζί με τις παραγωγικές δυνάμεις της χώρας.

Όλοι αντιλαμβάνονται σήμερα ότι η χώρα μας βρίσκεται ένα βήμα πριν τον μεγάλο στόχο της.

Στόχο που υπηρετεί αυτή η κυβέρνηση από την πρώτη ημέρα ανάληψης των καθηκόντων της.

Η λήξη μιας περιόδου που δοκίμασε τις αντοχές μας απέχει μόλις λίγους μήνες.

Βεβαίως, το πλέον σημαντικό σήμερα είναι να σχεδιάσουμε το μέλλον, έχοντας ήδη πραγματοποιήσει μια σειρά μεταρρυθμίσεων.

Ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας του ΟΟΣΑ αποκάλεσε την Ελλάδα «πρωταθλήτρια των μεταρρυθμίσεων».

Οι ίδιες διαπιστώσεις έγιναν από τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πριν λίγες μέρες.

Παράλληλα, όλοι διαβλέπουν τις σημαντικές προοπτικές που ανοίγονται για την ανάπτυξη της χώρας, για τη δίκαιη ανάπτυξη.

Οι μεταρρυθμίσεις που έγιναν είναι στέρεες.

Κινούνται σε προοδευτική κατεύθυνση και διασφαλίζουν ότι δεν θα γυρίσει η χώρα ποτέ πίσω.

Είμαστε βέβαιοι γι’ αυτό, με δεδομένο ότι οι αλλαγές που επιχειρούμε εδράζονται στον παράγοντα «άνθρωπος».

Έτσι και οι μεταρρυθμίσεις μας στη Δημόσια Διοίκηση: είναι πολλές και σημαντικές, είναι ανθρωποκεντρικές και αναπτυξιακές ταυτόχρονα.

Όταν κάποιες φορές στις τοποθετήσεις μου ανατρέχω στο παρελθόν ασκώντας κριτική, σας διαβεβαιώνω ότι αυτό το κάνω κοιτάζοντας μπροστά.

Άκουσα όμως τον Πρόεδρο της ΝΔ, στην τοποθέτησή του το πρωί, να μιλά για παθογένειες του παρελθόντος, όσον αφορά στα ψηφιακά έργα.

Θα μπορούσε να είναι πειστικός, αν στοιχειωδώς είχε κάνει αυτοκριτική.

Γιατί, έχει σημασία να μην ξεχνάμε, να θυμόμαστε και να διδασκόμαστε από τα λάθη του παρελθόντος.

Η χώρα, λοιπόν, έχει ανακτήσει χαμένο έδαφος και βάζει βάσεις για το μέλλον.

Κυρίες και κύριοι,

Τα προβλήματα στον κρατικό μηχανισμό τα ζήσατε όλοι διαχρονικά.

Διαχρονικές ήταν και οι εξαγγελίες για τη Δημόσια Διοίκηση.

Στις εποχές της λεγόμενης ευημερίας πολίτες και επιχειρήσεις ταλαιπωρήθηκαν από τη γραφειοκρατία, τις αλληλεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων και τις πελατειακές λογικές.

Επί σειρά δεκαετιών δεν ικανοποιήθηκε το κοινωνικό αίτημα για:

• αξιοκρατία,
• αποτελεσματικότητα,
• εκσυγχρονισμό δομών και διαδικασιών,
• δημιουργία νέων ψηφιακών εργαλείων για γρήγορες και ποιοτικές υπηρεσίες.

Το ξέσπασμα της κρίσης βρήκε τη Δημόσια Διοίκηση απροετοίμαστη να ανταποκριθεί στον ρόλο της.

Από όταν αναλάβαμε σχεδιάσαμε τον χάρτη των μεταρρυθμίσεων στη Δημόσια Διοίκηση, που αποτυπώνεται στην «Εθνική Στρατηγική για τη Διοικητική Μεταρρύθμιση 2017-2019», ξεχωριστός άξονας της οποίας είναι ο σχεδιασμός μας για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση.

Που αποτελεί τμήμα της Εθνικής Ψηφιακής Πολιτικής, σε στενή συνεργασία με το Υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής.

Σταδιακά επιταχύνουμε.

Πιστεύουμε ότι η Δημόσια Διοίκηση μπορεί να γίνει μοχλός ανάπτυξης και μοχλός της παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας.

Και αυτό νομίζω ότι αποτελεί κοινό μας στόχο.

Κοινός στόχος που σημαίνει:

• τη δραστική μείωση της γραφειοκρατίας
• την ενίσχυση της αποδοτικότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών
• και, βέβαια, την ουσιαστική μείωση του κόστους για το Δημόσιο.

Από την πλευρά μας έχουμε αναθεωρήσει ριζικά τον τρόπο σχεδιασμού των έργων ΤΠΕ.

Θέτοντας δικλείδες ασφαλείας αποφυγής των παθογενειών του παρελθόντος, π.χ. την έλλειψη διαλειτουργικότητας στα ήδη υπάρχοντα συστήματα.

Βάση του σχεδιασμού αποτελούν:

• Ο ενιαίος σχεδιασμός και Αποτελεσματικό μοντέλο υλοποίησης για τα νέα έργα.
• Η αξιοποίηση υποδομών νέφους (Cloud).
• Η ανάπτυξη δομικών στοιχείων των Ψηφιακών Υπηρεσιών του Δημοσίου.
• Η επιβολή της διαλειτουργικότητας.
• Η βελτίωση των δημόσιων μητρών και των ανοιχτών δεδομένων.
• Οι ολοκληρωμένες υπηρεσίες προς πολίτες και επιχειρήσεις.
• Οι οριζόντιες λύσεις για οριζόντια προβλήματα.

Για να φτάσουμε με ταχύτητα και ασφάλεια σε ένα Δημόσιο αξιοκρατικό, αντικειμενικό και αποτελεσματικό.

Με ολοκληρωμένες ψηφιακές υπηρεσίες, έτοιμες να υποστηρίξουν τον πολίτη, την επιχείρηση και, φυσικά, τη διεθνή εικόνα της χώρας.

Ήδη λειτουργούν δύο σημαντικά συστήματα.

Το Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας, που βασίζεται στα ψηφιακά οργανογράμματα, και το σύστημα της Ηλεκτρονικής Αξιολόγησης.

Ταυτόχρονα, δρομολογούνται το Ενιαίο Σύστημα Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού (HRMS) και το Σύστημα Παροχής Υπηρεσιών Διαχείρισης Σχέσεων με τους Πολίτες (CRMS).

Επίσης, επανεκκινήσαμε τις διαδικασίες για την έναρξη της υλοποίησης του ΣΥΖΕΥΞΙΣ ΙΙ.

Δηλαδή, την επέκταση του Εθνικού Δικτύου Δημόσιου Τομέα σε σχεδόν 40.000 κτίρια του Δημοσίου πανελλαδικά.

Μεταξύ των οποίων και σχολικά συγκροτήματα, κέντρα υγείας και άλλες, αποκεντρωμένες υπηρεσίες σε όλη τη χώρα.

Είμαστε, επίσης, πολύ κοντά στην προκήρυξη του έργου «Εθνική Πύλη για την Κωδικοποίηση της Νομοθεσίας», καθώς αναμένεται άμεσα η έγκρισή του.

Πρόσφατα παρουσιάσαμε μαζί με το Υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής το Κεντρικό Σύστημα Ηλεκτρονικής Διακίνησης Εγγράφων (ΣΗΔΕ), μαζί με Αναγνωρισμένες Ψηφιακές Υπογραφές.

Ένα έργο που θα αλλάξει όλα όσα ξέραμε για την καθημερινότητα της Δημόσιας Διοίκησης.

Γιατί, αφήνουμε πίσω το χαρτί, και τα δημόσια έγγραφα έχουν υποχρεωτικά ηλεκτρονική μορφή.

Αφού οδηγεί:

• στην μείωση της γραφειοκρατίας,
• στη διαλειτουργική σύνδεση των δημόσιων υπηρεσιών,
• στην επιτάχυνση του χρόνου διεκπεραίωσης,
• και άρα στη σημαντική εξοικονόμηση πόρων.

Ήδη βρίσκεται στη διαδικασία αξιολόγησης των προσφορών το έργο «Απλουστεύσεις διοικητικών διαδικασιών προς ενίσχυση της επιχειρηματικότητας», με έμφαση στις αδειοδοτήσεις 279 επαγγελματικών ομάδων.

Το έργο επικεντρώνεται στην αδειοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων και επαγγελματικών δραστηριοτήτων, με άμεσους στόχους:

• τη μείωση, απάλειψη, κατάργηση στοιχείων ‐ δικαιολογητικών καθώς και ενδιάμεσα στάδια των διαδικασιών,
• την απλοποίηση του τρόπου έκδοσης αδειοδότησης,
• την ελαχιστοποίηση του χρόνου απασχόλησης των υπαλλήλων των Περιφερειών και των Δήμων που εμπλέκονται στις διαδικασίες,
• και τη μείωση του χρόνου έκδοσης/απάντησης.

Προωθούμε, επίσης, τη διαλειτουργικότητα, καθώς ολοκληρώθηκε η διασύνδεση 70 νοσοκομείων της χώρας και έπονται άλλα 35.

Ανάμεσα σε όλα αυτά τα ψηφιακά έργα υπάρχει και άλλο ένα εμβληματικό.

Ένα έργο ψηφιακής υποδομής που θα φιλοξενεί όλα τα συστήματα του Δημοσίου, με δραστική μείωση του κόστους λειτουργίας και συντήρησης.

Και, παράλληλα, με υψηλές προδιαγραφές ασφάλειας στη λειτουργία του.

Αναφέρομαι στο Κυβερνητικό Υπολογιστικό Νέφους του Δημοσίου (G-Cloud).

Ένα σύγχρονο υπολογιστικό κέντρο του Δημοσίου, που έχει σχεδιαστεί και υλοποιηθεί από την Κοινωνία της Πληροφορίας σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων.

Ήδη σ’ αυτό φιλοξενούνται 12 πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου και προγραμματίζεται η άμεση ένταξη άλλων 60.

Στο G-Gloud έχει εγκατασταθεί η «Διαύγεια», σε καθεστώς πλήρους ασφάλειας και λειτουργίας.

Επίσης, στο Υπουργείο έχουμε επιταχύνει σημαντικά τη δουλειά στον τομέα των Ανοιχτών Δεδομένων (Open Data).

Διαθέτουμε αυτή τη στιγμή 6.762 αναρτημένα σύνολα στο εθνικό portal data.gov.gr, στο Υπουργείο Διοικητικής Ανασυγκρότησης.

Και αναφέρομαι σε πρόκληση, γιατί η επανάχρηση των ανοιχτών δεδομένων μπορεί να οδηγήσει σε αναπτυξιακά οφέλη και θέσεις εργασίας.

Η δουλειά που γίνεται αποτυπώνεται στις επιδόσεις της χώρας πανευρωπαϊκά.

Σύμφωνα με τους δείκτες Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ελλάδα μεταξύ των 28 της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται στην 10^η θέση στα ανοικτά δεδομένα.

Κυρίες και κύριοι,

Είμαστε πεισμένοι ότι χωρίς τη συμμετοχή των ανθρώπων του Δημοσίου καμία μεταρρύθμιση δεν μπορεί να προχωρήσει, ιδίως στον τομέα των ΤΠΕ.

Έτσι η αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού είναι επιτακτική προτεραιότητα.

Το Υπουργείο Διοικητικής Ανασυγκρότησης, με τον συντονισμό από την αρμόδια Γενική Διεύθυνση Δημοσίων Οργανώσεων και σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς υπέβαλε το σχέδιο δράσης της «Εθνικής Συμμαχίας για τις Ψηφιακές Δεξιότητες και την Απασχόληση» για το 2018, το οποίο και εγκρίθηκε πριν λίγες μέρες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Τι σημαίνει η έγκριση αυτή;

Ότι η Ελλάδα γίνεται το 19^ο μέλος του Digital Skills and Jobs Coalition στην Ευρώπη, καθώς υπογράφεται το σχετικό συμβόλαιο συνεργασίας για τη χρηματοδότηση των δράσεων, στις οποίες ο ρόλος του ΣΕΠΕ είναι καθοριστικός.

Στο πλαίσιο των δράσεων αυτών προγραμματίζεται ήδη στην Περιφέρεια Ηπείρου η εναρκτήρια εκδήλωση, στην οποία θα παρουσιαστούν τόσο οι επιμέρους δράσεις, όσο και το χρηματοδοτικό πρόγραμμα DigitalOpportunities.

Όλοι αντιλαμβανόμαστε τη μεγάλη σημασία της πρωτοβουλίας του Υπουργείου.

Οι ψηφιακές δεξιότητες συνδέονται άμεσα με την αναβάθμιση του κόσμου της εργασίας, με την αύξηση της απασχόλησης και τη μείωση της ανεργίας, που αποτελούν κεντρική προτεραιότητα στην προσπάθεια τόνωσης της οικονομίας της χώρας.

Κυρίες και κύριοι,

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κράτους αποτελεί εθνικό στοίχημα.

Αίρει στην πράξη μορφές ανισοτήτων που εμπόδιζαν επί χρόνια τη δίκαιη ανάπτυξη.

Η Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση παρέχει εχέγγυα δημοκρατικού ελέγχου, λογοδοσίας και διαφάνειας.

Απαραίτητη προϋπόθεση για τη μετάβαση στο ψηφιακό Δημόσιο είναι η πολιτική βούληση.

Και η δική μας βούληση είναι αταλάντευτη.

Σας ευχαριστώ.

Τη δέσμευση του Κυριάκου Μητσοτάκη για μείωση της φορολογίας, επανέλαβε σε συνέντευξή του στον Αντ1 ο Βασίλης Κικίλιας, επισημαίνοντας πως η ιδεολογική διαφορά μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ είναι πως η ΝΔ «λέει πάση θυσία μείωση της φορολογίας και ο ΣΥΡΙΖΑ διόγκωση του κράτους με ημετέρους».

Σύμφωνα με τον κ. Κικίλια, «η ΝΔ πέτυχε να μειώσει μονομερώς και πείθοντας τους εταίρους μας, το ΦΠΑ στην εστίαση από το 23% στο 13%, αλλά και τον φόρο κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης και τις ασφαλιστικές εισφορές. Όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης λέει σήμερα ότι θα ενισχύσει το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, θα αυξήσει τους δικαιούχους επιδόματος ανεργίας και θα μειώσει τον εισαγωγικό φορολογικό συντελεστή για τα εισοδήματα κάτω των 10.000 ευρώ, από το 20% στο 9%, είναι μεγάλη ανακούφιση για όσους έχουν ανάγκη και δυστυχούν και αυτό δείχνει το κοινωνικό πρόσωπο της ΝΔ».

«Η κυβέρνηση του Αντώνη Σαμαρά ανέλαβε μία χώρα στο χείλος της καταστροφής, σε βαθιά ύφεση, έχοντας απέναντι λαϊκισμό και πολύ κακή αντιπολίτευση, την έφερε στο 0,5% ανάπτυξη και ουσιαστικά την έριξαν, με την πρόφαση της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας. Σήμερα όλα τα κυβερνητικά στελέχη μιλούν για ολοκλήρωση της τετραετίας και ότι δεν είναι σωστό να μιλά η αντιπολίτευση για εκλογές» είπε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας πως ο κ. Τσακαλώτος έχει ομολογήσει δημοσίως ότι έχει αποφασίσει να υπερφορολογεί αγρίως τη μεσαία τάξη.

«Εμείς θα μειώσουμε πάση θυσία τη φορολογία για τα χαμηλά εισοδήματα και τη μεσαία τάξη. Ο μοναδικός τρόπος να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας είναι να έρθουν επενδύσεις. Δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις. Η χώρα είναι ώριμη να αφεθεί σε ένα κύμα μεταρρυθμιστικού ρεύματος, να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας. Αυτό αντίκειται στην ιδεολογία του ΣΥΡΙΖΑ. Ο κ. Τσίπρας και ο κ. Τσακαλώτος έχουν υπογράψει νέα μείωση των συντάξεων – 350 ευρώ θα χάσει μεσοσταθμικά κάθε συνταξιούχος – και τη μείωση του αφορολόγητου. Έρχονται λοιπόν μειώσεις μισθών και περικοπές συντάξεων και αυτά θα γίνουν μετά τις 20 Αυγούστου που υποτίθεται τελειώνει το πρόγραμμα. ‘Αρα δε μιλάμε για καμία καθαρή έξοδο. Μιλάμε για μια νέα επιτροπεία» ανέφερε.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟΥ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟΝ Ρ/Σ «ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ 247» ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥΣ ΒΑΣΙΛΗ ΣΚΟΥΡΗ ΚΑΙ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΠΑΝΟΥ

ΣΚΟΥΡΗΣ: Στην τηλεφωνική μας γραμμή έχουμε…

ΣΠΑΝΟΥ: Τον υπουργό Επικρατείας και Κυβερνητικό Εκπρόσωπο, τον κύριο Δημήτρη Τζανακόπουλο. Καλημέρα σας.

ΣΚΟΥΡΗΣ: Καλημέρα σας.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Καλή σας μέρα, κυρία Σπανού. Καλή σας μέρα, κύριε Σκουρή.

ΣΠΑΝΟΥ: Συζητάμε από το πρωί αυτό το σενάριο για το σπάσιμο των μεγάλων Περιφερειών και είχαμε ήδη δύο θετικές τοποθετήσεις. Από την πλευρά της ΝΔ, τον κύριο Βορίδη και από την πλευρά της Δημοκρατικής Συμπαράταξης, τον κύριο Κρεμαστινό. Αυτό, εκτός από σενάριο, θα γίνει σύντομα και νομοσχέδιο, κύριε Τζανακόπουλε;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Υπάρχει η βούληση της κυβέρνησης. Εδώ και καιρό έχει ανοίξει αυτή η συζήτηση -εννοώ ακόμη και πριν από την εκλογική αναμέτρηση του Σεπτέμβρη του 2015 ή του Γενάρη του 2015- ότι η Β΄ Περιφέρεια της Αθήνας είναι μια γιγαντιαία Περιφέρεια, η οποία ευνοεί ειδικές σχέσεις των υποψηφίων με τα ΜΜΕ και ότι απομακρύνει τους εκλογείς από τους αντιπροσώπους τους. Και γι’ αυτό ακριβώς τον λόγο είναι δημοκρατική ανάγκη μια πιθανή κατάτμησή της, έτσι ώστε να διαμορφωθεί μια καλύτερη συνθήκη αντιπροσώπευσης, μια πιο δημοκρατική συνθήκη. Νομίζω ότι μέσα στο επόμενο διάστημα, όπως και ο υπουργός Εσωτερικών έχει πει, θα ληφθούν οι σχετικές αποφάσεις, σε σχέση με τον τρόπο με τον οποίο θα κινηθούμε για το συγκεκριμένο ζήτημα.

ΣΚΟΥΡΗΣ: Αυτό το θέμα της κατάτμησης των Περιφερειών συνδέεται και με την αλλαγή στον εκλογικό νόμο συνολικότερα; Είναι μια νέα πρόταση προς τη Δημοκρατική Συμπαράταξη, για παράδειγμα, κύριε Υπουργέ;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Όχι. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει τέτοια απόφαση από τη μεριά της κυβέρνησης. Εμείς καταθέσαμε την πρότασή μας για την απλή αναλογική, πριν από περίπου ενάμισι χρόνο, αν δεν κάνω λάθος. Πολιτικές δυνάμεις τοποθετήθηκαν. Αυτή τη στιγμή, τουλάχιστον με δική μας πρωτοβουλία, δεν τίθεται τέτοιο ζήτημα. Δεν τίθεται θέμα να ανοίξει ξανά η συζήτηση για τον εκλογικό νόμο.

ΣΚΟΥΡΗΣ: Πριν από λίγο είχαμε στην τηλεφωνική μας γραμμή τον Δημήτρη Κρεμαστινό, ο οποίος ουσιαστικά είπε πως θα έπρεπε ο Πρωθυπουργός να πάρει μια πρωτοβουλία για έναν διάλογο μεταξύ δύο όμορων χώρων, όπως είναι ο ΣΥΡΙΖΑ και το Κίνημα Αλλαγής και να καλέσει σε διάλογο την κυρία Γεννηματά. Και μάλιστα, όπως είπε, αυτή η συνάντηση θα μπορούσε να γίνει όχι μία φορά, αλλά πολύ παραπάνω. Εσείς εξετάζετε ένα τέτοιο ενδεχόμενο;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Διάλογο για ποιο θέμα;

ΣΚΟΥΡΗΣ: Για το θέμα της επόμενης ημέρας και της διακυβέρνησης της χώρας. Αυτό είπε ο κύριος Κρεμαστινός.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Ακούστε. Από τη δική μας μεριά, νομίζω ότι αυτό που, αυτή τη στιγμή, έχει προτεραιότητα, είναι η διαπραγμάτευση για την καλύτερη δυνατή συμφωνία εξόδου της χώρας από τη μνημονιακή επιτροπεία. Η κυρία Γεννηματά φαίνεται ότι δεν συμμερίζεται αυτή την προτεραιοποίηση που κάνει η ελληνική κυβέρνηση. Αντιθέτως, πριν από λίγες ημέρες, με ένα μάλλον ξαφνικό τρόπο έθεσε ζήτημα εκλογών, ενώ πριν από λίγες εβδομάδες μόνο, είχε πει ότι είναι αναγκαία η συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Εν πάση περιπτώσει, εμείς είμαστε ανοιχτοί για τον πολιτικό διάλογο, είμαστε ανοιχτοί να συζητηθούν οι συγκεκριμένες προτεραιότητες, οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής, είμαστε ανοιχτοί για οποιαδήποτε πρόταση. Αλλά νομίζω ότι αυτή τη στιγμή προϋποτίθεται να υπάρξει μια καθαρή στάση από τη μεριά του Κινήματος Αλλαγής ως προς τις δικές του προτεραιότητες και ιεραρχήσεις.

ΣΚΟΥΡΗΣ: Γιατί είστε τώρα αρνητικός για το θέμα των εκλογών; Θέλω να πω, όχι για να τις κάνετε. Ένα κόμμα βάζει ένα θέμα να γίνουν εκλογές πριν από την έξοδο από το μνημόνιο, για να αναδειχθεί…

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Μα, είναι δυνατόν να γίνουν εκλογές;

ΣΚΟΥΡΗΣ: …μια δύναμη, μια κυβέρνηση να διαπραγματευτεί αυτό. Γιατί είναι κακό αυτό;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Υπάρχει μια πολύ μεγάλη αντίφαση, κατ’ αρχήν, γιατί σας είπα ότι πριν από λίγο καιρό η κυρία Γεννηματά μιλούσε για την ανάγκη μιας αναθεώρησης του Συντάγματος, η οποία πρέπει να προκύψει από την παρούσα Βουλή. Αυτό έρχεται σε πλήρη αντίφαση με την προχθεσινή τοποθέτησή της. Επομένως, ένα σημείο είναι αυτό. Το δεύτερο είναι ότι δεν φαίνεται να κατανοεί τη δυναμική της διαπραγμάτευσης, τη δυναμική των εξελίξεων, καθώς -όπως γνωρίζετε- μέχρι τις 21 Ιουνίου είναι συμφωνημένο και κοινός πολιτικός στόχος, τόσο της Ελλάδας όσο και των δανειστών της, να έχουμε καταλήξει σε μία συνολική συμφωνία που θα αφορά το χρέος, τη μεταμνημονιακή εποπτεία, αλλά και την 4^η αξιολόγηση. Μια συμφωνία, μάλιστα, που στις βασικές της γραμμές θα είναι πολύ θετικότερη από ό,τι θα μπορούσε κανείς να περιμένει ένα ή δύο χρόνια πριν. Επομένως, κατά τη γνώμη μου, και επί της πολιτικής ουσίας, αλλά και επί της χρονικής επιλογής, το αίτημα για εκλογές, αυτή τη στιγμή, νομίζω ότι είναι εκτός πραγματικότητας.

ΣΠΑΝΟΥ: Πώς ερμηνεύετε αυτή τη στροφή της κυρίας Γεννηματά;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Αυτό νομίζω ότι πρέπει να το ρωτήσετε στην κυρία Γεννηματά. Εγώ δεν είμαι πολιτικός σχολιαστής των επιλογών του Κινήματος Αλλαγής.

ΣΚΟΥΡΗΣ: Τώρα, μιλήσατε για καθαρή στάση στις δικές του προτεραιότητες. Εκτιμάτε ότι δεν είναι ξεκάθαρη η σχέση του Κινήματος Αλλαγής; Λέω για τις αποστάσεις ανάμεσα σε εσάς και τη Ν.Δ. Τελευταία ερώτηση αυτή, για να έρθουμε στα δικά σας.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Το τι κανείς επικαλείται ως πολιτική γραμμή κάθε φορά, πρέπει να κρίνεται και στην πράξη και να κρίνεται και στη βάση των πολιτικών επιλογών. Δεν νομίζω ότι η στάση της κυρίας Γεννηματά, με το αίτημα για εκλογές, αυτή τη στιγμή εγγράφεται σε μια πολιτική ίσων αποστάσεων. Θα έλεγε κανείς ότι είδαμε μια στροφή, που την οδηγεί σε μια σύγκλιση, τουλάχιστον, με την πολιτική ρητορική της Ν.Δ.. Αυτό, κατά τη γνώμη μου, είναι κάτι, το οποίο θα πρέπει να προβληματίσει το Κίνημα Αλλαγής. Εμείς, αυτή τη στιγμή, δεν έχουμε ως προτεραιότητα την πολιτικολογία ή την εκλογολογία. Αντιθέτως, δουλεύουμε με βασικό στόχο να επιτύχουμε την καλύτερη δυνατή συμφωνία για την έξοδο από τη μνημονιακή επιτροπεία και σε αυτό είμαστε απολύτως προσηλωμένοι.

ΣΠΑΝΟΥ: Πάμε, λοιπόν, προς το τέλος του προγράμματος. Έχουμε μπερδευτεί σε σχέση με το μέτρο για τη μείωση των συντάξεων από τις αρχές του 2019.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Γιατί έχετε μπερδευτεί;

ΣΠΑΝΟΥ: Θα σας πω. Υπάρχει θέμα επαναδιαπραγμάτευσης αυτού του μέτρου ή ισχύει αυτό που είχε πει ο κ. Τσακαλώτος;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Και ο υπουργός Οικονομικών και εγώ και ο Πρωθυπουργός, πολύ περισσότερο ο Πρωθυπουργός, έχει πει ότι αυτή τη στιγμή δεν τίθεται τέτοιο ζήτημα στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης για την έξοδο από το πρόγραμμα. Αυτό το οποίο μας ενδιαφέρει είναι να επιτύχουμε μια καλή συμφωνία για τη ρύθμιση του χρέους και να επιτύχουμε, επίσης, μια καλή συμφωνία για το καθεστώς μεταμνημονιακής παρακολούθησης της μεταμνημονιακής εποπτείας και σε αυτό είμαστε απολύτως προσηλωμένοι. Από εκεί και πέρα, αν στη συνέχεια προκύψει ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα είναι πάνω από τους στόχους, ότι η πορεία της ελληνικής οικονομίας είναι τέτοια που θα επιτρέψει τη μείωση της λιτότητας, την ελάφρυνση της λιτότητας, αυτό είναι κάτι το οποίο θα το δούμε στον καιρό του.

ΣΚΟΥΡΗΣ: Μάλιστα. Εγώ θα επαναλάβω ένα ερώτημα, γιατί ακόμα δεν έχει φύγει, από ό,τι όλα δείχνουν, πάνω από το τραπέζι –εσείς λέτε ότι δεν έχει καν τεθεί- και αφορά το θέμα του να έρθει νωρίτερα η μείωση του αφορολόγητου. Μπορείτε να δεχτείτε κάτι τέτοιο ως κυβέρνηση, κύριε Υπουργέ;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Όπως καταλαβαίνετε θα ήταν πλήρως παράλογο κάτι τέτοιο, με δεδομένο ότι και το 2016 και το 2017 σημειώσαμε υπεραπόδοση σε σχέση με τους δημοσιονομικούς στόχους. Το 2016 είχαμε στόχο το 0,5% και η Eurostat έδωσε 3,8%, 3,9%. Το 2017 είχαμε 1,75%, η Eurostat ένα νούμερο κοντά στο 4%. Επομένως, δεν προκύπτει κανένας απολύτως λόγος για την εφαρμογή της μείωσης του αφορολόγητου από το 2019. Δεν θα μπορούσε κανείς να επιχειρηματολογούσε υπέρ μιας τέτοιας απαίτησης.

ΣΚΟΥΡΗΣ: Είδαμε δημοσιεύματα για παράταση του προγράμματος. Λέω για μια εξάμηνη παράταση ή οτιδήποτε.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Όλα αυτά έχουν ήδη κλείσει με βάση και τις συμφωνίες του προηγούμενου Eurogroup, στις οποίες σας παραπέμπω και οι οποίες λένε ότι ο πολιτικός μας στόχος είναι να ολοκληρώσουμε το πρόγραμμα με μία συμφωνία στις 21 Ιουνίου του 2018. Επίσης, με βάση τις διαπραγματεύσεις, έτσι όπως μέχρι τώρα κινούνται, δεν υπάρχει θέμα, ούτε προφανώς πιστοληπτικής γραμμής στήριξης, αντιθέτως, όλοι μιλούν για καθαρή έξοδο, ούτε φυσικά παράτασης του προγράμματος. Κάτι τέτοιο έχει αποκλειστεί από όλους όσοι συμμετέχουν στο ελληνικό πρόγραμμα και δεν νομίζω ότι θα πρέπει να δίνουμε βάση σε τέτοιου τύπου δημοσιεύματα.

ΣΚΟΥΡΗΣ: Με δεδομένο, τώρα, ότι ο χρόνος πιέζει, 14 Μαΐου έρχεται η ηγεσία των θεσμών, 24 Μαΐου είναι το Euroworking Group που πρέπει να έχουμε τεχνική συμφωνία, 21 Ιουνίου είναι το Eurogroup. Ήθελα να σας ρωτήσω, η εντολή του Πρωθυπουργού προς τους υπουργούς, ποια είναι;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ:  Η εντολή είναι, όπως θα θυμάστε και από τα προηγούμενα υπουργικά συμβούλια, ότι πρέπει να ολοκληρωθούν, όσο το δυνατόν γρηγορότερα, τα προαπαιτούμενα. Να συμφωνήσουμε με τους δανειστές και τους θεσμούς μέσα στις ημερομηνίες, οι οποίες έχουν προκαθοριστεί για την τεχνική συμφωνία, έτσι ώστε να ανοίξουμε έναν καθαρό διάδρομο, ώστε στο Eurogroup της 21^ης Ιουνίου να μπορέσουμε να έχουμε τη συνολική, την ολιστική συμφωνία, την οποία θέλουμε και η οποία αποτελεί και τη βασική προϋπόθεση, έτσι ώστε να βγούμε τη διαδικασία της μνημονιακής επιτροπείας τον Αύγουστο του 2018.

ΣΠΑΝΟΥ: Εφόσον θα μειωθούν οι συντάξεις στις αρχές του 2019, όπως είναι προγραμματισμένο, να υποθέσουμε ότι ένα μεγάλο μέρος του κοινωνικού μερίσματος θα πάει στους συνταξιούχους ως βοήθημα;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Νομίζω ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει λόγος να κάνουμε υποθετικά σενάρια ή να εικοτολογούμε σε σχέση με το τι θα συμβεί μετά την έξοδο από το πρόγραμμα. Σας είπα και προηγουμένως ότι η βασική μας επιδίωξη σε αυτή τη φάση των διαπραγματεύσεων, είναι να επιτύχουμε την καλύτερη δυνατή συμφωνία εξόδου.

ΣΠΑΝΟΥ: Εφόσον την επιτύχετε, τα πρώτα μέτρα που θα δείχνουν την απελευθέρωση της…

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Σας είπα ότι σε αυτή τη φάση δεν υπάρχει κανένας λόγος να συζητάμε για τις πολιτικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης μετά την έξοδο από το πρόγραμμα. Κάποια πράγματα περιγράφονται, ήδη, στο Σχέδιο Αναπτυξιακής Στρατηγικής. Από εκεί και πέρα, νομίζω ότι δεν έχει κανένα νόημα αυτή η συζήτηση, αυτή τη στιγμή.

ΣΠΑΝΟΥ: Έχει άδικο η αντιπολίτευση που θα ήθελε να έχει ενημέρωση γι’  αυτό το Αναπτυξιακό Σχέδιο;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Το Αναπτυξιακό Σχέδιο έχει παρουσιαστεί στα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης. Δεν περιγράφει τίποτε περισσότερο, παρά τις γενικές στρατηγικές κατευθύνσεις που έχουν περιγραφεί και έχουν ανακοινωθεί από τη μεριά της κυβέρνησης σε όλες τις τοποθετήσεις του Πρωθυπουργού και σε όλες τις ομιλίες του υπουργού Οικονομικών.

ΣΚΟΥΡΗΣ: Υπάρχουν δημοσιεύματα, επίσης, όλο το Σ/Κ, κύριε Υπουργέ, είτε ότι ο κ. Τσίπρας «αδειάζει» τον κ. Τσακαλώτο και ο κ. Τσακαλώτος «αδειάζει» τον κ. Τσίπρα.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Εντάξει, τέτοια δημοσιεύματα παρακολουθούμε τα τελευταία δυόμιση χρόνια σε μια προφανή προσπάθεια από αντιπολιτευόμενους δημοσιογράφους ή και από την ίδια την αξιωματική αντιπολίτευση και τη Ν.Δ να διασπείρει φήμες περί ρηγμάτων στο εσωτερικό της κυβέρνησης ή κακών σχέσεων μεταξύ του υπουργού Οικονομικών και του Πρωθυπουργού, οι οποίες δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα. Όλα αυτά, όπως αποδείχθηκαν ψευδή στο παρελθόν, θα αποδειχθούν ψευδή και τώρα, όταν θα έχουμε στα χέρια μας την τελική συμφωνία εξόδου από το μνημονιακό πρόγραμμα.

ΣΚΟΥΡΗΣ: Άλλη μια ερώτηση ήθελα να σας κάνω πάνω σε αυτό το θέμα. Όταν λέτε «καθαρή έξοδο», τι ακριβώς εννοείτε; Γιατί ο όρος είναι ακόμα ασαφής και ο καθένας μπορεί να υποθέσει…

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Όχι, δεν είναι καθόλου ασαφής.

ΣΚΟΥΡΗΣ: Τι είναι, λοιπόν, καθαρή έξοδος για σας;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Μια μη καθαρή έξοδος θα ήταν μια συμφωνία, η οποία θα συνοδευόταν από προληπτική γραμμή στήριξης, που, όπως ξέρετε, με βάση το Καταστατικό του ESM, είναι συνδεδεμένη με μνημόνια και διαδικασίες αξιολογήσεων. Αντιθέτως, μια καθαρή έξοδος θα περιγραφεί σε μια συμφωνία, η οποία θα προβλέπει τους ίδιους περίπου όρους, οι οποίοι προβλέπονταν και για τις υπόλοιπες χώρες που εξήλθαν από προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής, όπως η Πορτογαλία, η Ιρλανδία και η Κύπρος.

ΣΠΑΝΟΥ:  Ο αντίλογος είναι ότι υπάρχουν ψηφισμένα μέτρα για δύο χρόνια μετά, πρωτογενή πλεονάσματα για πέντε χρόνια μετά…

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Εντάξει, τον έχουμε ακούσει τον αντίλογο. Ακούστε, είναι απολύτως λανθασμένη αυτή η οπτική γωνία και θα σας πω γιατί: Το 2010, στο πρώτο μνημόνιο, υπήρχαν ψηφισμένα μέτρα των οποίων η ισχύς θα ξεκινούσε το 2015, ότι για παράδειγμα η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος στις επικουρικές συντάξεις, στα Ταμεία των επικουρικών συντάξεων. Αυτό, λοιπόν, δεν συνιστούσε, βεβαίως, μια υποχρέωση που δεν συνδεόταν με το πρώτο μνημόνιο. Ήταν υποχρέωση που απέρρεε από το πρώτο μνημόνιο. Κατά τον ίδιο τρόπο, τα μέτρα του 2019 και του 2020 δεν ήταν τίποτε άλλο, τα οποία, όπως σας είπα, δεν είναι τώρα η στιγμή να συζητήσουμε, παρά προϋποθέσεις για την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης. Δεν είναι κάτι το οποίο δεν έχει ξαναγίνει στο παρελθόν. Επομένως, δεν συγκροτούν νέο μνημονιακό πρόγραμμα. Αντιθέτως, αποτελούσαν προϋποθέσεις για την ολοκλήρωση του τρίτου προγράμματος. Τι σημαίνει «καθαρή έξοδος»; Καθαρή έξοδος σημαίνει ότι δεν θα υπάρχουν νέες δεσμεύσεις, επιπλέον δεσμεύσεις, σε σχέση με αυτά τα οποία συμφώνησε η ελληνική κυβέρνηση στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για την ολοκλήρωση του τρίτου προγράμματος. Τελεία και παύλα.

ΣΚΟΥΡΗΣ: Και μια ερώτηση για το θέμα των Σκοπίων. Πόσο κοντά βλέπετε μια λύση;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης έχουν γίνει σαφείς οι όροι και οι προϋποθέσεις, στη βάση των οποίων θα μπορούσαμε να επιτύχουμε μια συμφωνία. Θέλουμε τη σύνθετη ονομασία και το erga omnes, το οποίο προϋποθέτει το ίδιο: συνταγματική αναθεώρηση. Δηλαδή, αλλαγή της συνταγματικής ονομασίας της γείτονος. Βεβαίως, βλέπουμε ότι έχουν την πολιτική βούληση για να φτάσουμε σε μια συμφωνία. Από εκεί και πέρα, πρέπει να δούμε αν και εφόσον θα κάνουν και εκείνοι τα αναγκαία βήματα για να μπορέσουμε να βρεθούμε στη μέση της γέφυρας. Συνεχίζουμε να είμαστε αισιόδοξοι και να δουλεύουμε προς αυτή την κατεύθυνση. Αλλά, από εκεί και πέρα, εκτιμήσεις ή προβλέψεις δεν μπορούν να γίνουν, ούτε μπορώ να προεξοφλήσω τίποτα. Είναι μια ανοιχτή διαπραγμάτευση. Αυτό για το οποίο είμαι βέβαιος είναι ότι και οι δύο πλευρές δουλεύουν με βάση ακριβώς την πολιτική τους βούληση να βρεθεί μια βιώσιμη συμφωνία.

ΣΚΟΥΡΗΣ: Να σας ευχαριστήσουμε πάρα πολύ.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Σας ευχαριστώ εγώ κύριε Σκουρή.

Τις πρωτοβουλίες που προωθούνται για την αξιοποίηση της γεωγραφικής θέσης και των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα παρουσίασε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιώργος Σταθάκης, μιλώντας σήμερα στη διεθνή διάσκεψη  «Mediterranean Upstream & Midstream Summit», που διοργανώνεται στην Αθήνα υπό την αιγίδα της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων.

Ο Υπουργός περιέγραψε την ικανοποιητική πρόοδο που έχει σημειωθεί έως σήμερα σε δυο στρατηγικά πεδία:

• στη διαμόρφωση υποδομών για τη μεταφορά φυσικού αερίου προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια, που καθιστά την Ελλάδα «χώρα κλειδί» και σταθεροποιητικό παράγοντα στην ευρύτερη περιοχή

• στις προοπτικές που διαφαίνονται στον τομέα έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, μετά και τα πρόσφατα αποτελέσματα των ερευνών που διεξήχθησαν στις θαλάσσιες περιοχές του Ιονίου και της Κρήτης

Σχετικά με το πρώτο πεδίο, ο κ. Σταθάκης στάθηκε στα τρία κομβικής σημασίας έργα, που αφορούν την προώθηση εναλλακτικών οδεύσεων αγωγών με στρατηγικό διεθνές ενδιαφέρον (TAP, IGB, EastMed) και σημειώνουν σημαντική πρόοδο:

• Η κατασκευή του Διαδριατικού Αγωγού (TAP) προχωράει κανονικά. Οι σωλήνες για την κατασκευή του έχουν πλέον συγκολληθεί στο 80% της διαδρομής και η ολοκλήρωση του έργου θα είναι εντός χρονοδιαγράμματος.
• Ο Διασυνδετήριος Αγωγός Ελλάδας-Βουλγαρίας (IGB) θα διοχετεύσει το φυσικό αέριο από το TAP στο δίκτυο της Βουλγαρίας και αποτελεί ένα πολύ σημαντικό έργο για την επέκταση στα Βαλκάνια. Η κατασκευή του αγωγού θα ξεκινήσει τους επόμενους μήνες.
• Για τον αγωγό EastMed έχουν προχωρήσει οι επαφές με τους συναρμόδιους υπουργούς σε Κύπρο και Ισραήλ για την προώθηση του έργου. Το θέμα θα συζητηθεί και στην Σύνοδο Κορυφής Ελλάδας – Ισραήλ – Κύπρου, που θα πραγματοποιηθεί αύριο στη Λευκωσία.

Σχετικά με την ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων, ο Υπουργός υπογράμμισε το ισχυρό ενδιαφέρον ενεργειακών ομίλων παγκόσμιου βεληνεκούς, που έχουν προσελκύσει οι διεθνείς διαγωνισμοί για την παραχώρηση δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης σε χερσαίες και θαλάσσιες περιοχές. Αναφέρθηκε, επίσης, στην αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου, αξιοποιώντας τις βέλτιστες πρακτικές κρατών με εμπειρία στην αξιοποίηση υδρογονανθράκων, όπως η Κύπρος και η Νορβηγία. «Κεντρική επιλογή είναι η διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος, η προστασία του περιβάλλοντος και των τοπικών οικοσυστημάτων» υπογράμμισε ο Υπουργός. προσθέτοντας ότι «στο θέμα της προστασίας του περιβάλλοντος η Ελλάδα είναι απόλυτα ευθυγραμμισμένη με την Ευρωπαϊκή νομοθεσία, η οποία είναι από τις πιο αυστηρές σε παγκόσμιο επίπεδο».

Τέλος, ο κ. Σταθάκης αναφέρθηκε στον ενεργό, στρατηγικής σημασίας, ρόλο που φιλοδοξεί να παίξει η Ελλάδα όχι μόνο στην έρευνα αλλά και στη διαδικασία παραγωγής. Κάτι που καταδεικνύει η βούληση της κυβέρνησης να διατηρήσει το Ελληνικό Δημόσιο κυρίαρχη θέση και ενισχυμένο ρόλο στο χαρτοφυλάκιο υδρογονανθράκων των ΕΛΠΕ.