Στις απάτητες από τον Άνθρωπο πλαγιές της Πίνδου και της Ροδόπης. Στα άνυδρα βραχώδη νησιά και στα ανεξερεύνητα βάραθρα και σπήλαια…
Βρίσκεται στα αχνά μονοπάτια των σκιερών δασών εκεί που δεν φτάνει ούτε ο ήλιος του καλοκαιριού. Σε υλοστεφείς ρεματιές που νωρίς το πρωί μπορεί να φανερώσουν νυχτερινά ίχνη της νύχτας της αρκούδας, του λύκου, του τσακαλιού και ίσως του τελευταίου λύγκα που μπαινοβγαίνει από τα βόρεια σύνορα της χώρας. Είναι η άγρια Ελλάδα η κρυμμένη μέσα στα ψηλά χόρτα και τους θάμνους, ανάμεσα στα χωράφια και τους χωματόδρομους των πεδιάδων της Θεσσαλίας και της Κεντρικής Μακεδονίας. Αυτή που επιβιώνει σε γκρεμούς,σε κοιλάδες, οροπέδια, στα χαμηλά βουνά που …φυτρώνουν μόνο βράχια, στις ρεματιές του Ολύμπου, του Σμόλικα και των Τζουμέρκων που το χιόνι σηκώνεται τον Ιούνιο, του ανεμοδαρμένου Φαλακρού,του Γράμμου, του Βαρνούντα, του Βόρα, του Παρνασσού, του Ταύγετου και των Λευκών Ορέων, της ανυποψίαστης βιοποικιλότητας των εθνικών δρυμών. Αυτή που ξαναγεννιέται μέσα και πάνω από τα καμένα δάση των τελευταίων δεκαετιών, των ποταμών και των λιμνών ακόμη και των αστικών ρεμάτων, εκεί που κάθε πλάσμα της ελληνικής πανίδας- άγνωστο συνήθως sτους πολλούς – βρίσκει καταφύγιο και τροφή.
Αυτήν την άγρια Ελλάδα που επιβιώνει εκεί έξω αλλά και την άλλη που προσπαθεί πάντοτε να ανακάμψει και να επιστρέφει μετά τη Φωτιά και την Καταστροφή επιχειρούν να αποτυπώσουν στον τηλεοπτικό φακό τα μέλη του ελληνικού τηλεοπτικού συνεργείου της σειράς ντοκυμαντέρ «Άγρια Ελλάδα». «Γιατί» όπως λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ Ηλίας Στραχίνης, παρουσιαστής της σειράς «σ αυτήν την άγρια Ελλάδα, ηπειρωτική και νησιωτική, υπάρχουν σχετικώς ανεξερεύνητα τοπία αλλά και οργανισμοί. Στα τοπία λόγω και της μεγαλύτερης έκτασης η ηπειρωτική κερδίζει σε ανεξερεύνητες περιοχές, ενώ τα απομονωμένα και ακριτικά νησιά είναι πιο πιθανό να κρύβουν ακόμα είδη ζώων και φυτών που δεν έχουν ανακαλυφθεί από τους επιστήμονες…»
Η σειρά των ωριαίων ντοκιμαντέρ της «Άγριας Ελλάδας» μετά από δύο χρόνια απουσίας, επιστρέφει στις 7 Οκτωβρίου μέσα από την ΕΤ-3 στις συχνότητες της Ελληνικής Τηλεόρασης για να καταγράψει οτιδήποτε καταγράφεται από ένα κομμάτι άγριας ελληνικής ομορφιάς που βρίσκεται λίγα μέτρα δίπλα μας ή εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά μας σε απάτητα σημεία βουνών, άγονων νησίδων και αχαρτογράφητων μονοπατιών που ίσως οι περισσότεροι δεν θα δούμε ποτέ από κοντά.

Περισσότερα από 100 είδη ζώων- 12 νέες εκπομπές γεμάτες άγρια Ελλάδα

Πρόκειται για 12 νέα αυτοτελή επεισόδια εξωτερικής παραγωγής που αποτελούν τον 4ο κύκλο της σειράς και θα ολοκληρωθούν μέχρι και το Φεβρουάριο του 2025, με τους δύο γνωστούς πλέον συντελεστές της: τον Γρηγόρη Τούλια και τον Ηλία Στραχίνη.
Οι ίδιοι και το τηλεοπτικό τους συνεργείο, στα 7 χρόνια που προβάλλεται η «Άγρια Ελλάδα», έχουν σκαρφαλώσει στα μισά βουνά της χώρας (τα άλλα μισά τους περιμένουν), έχουν διασχίσει τα πιο άγνωστα σπήλαια, έχουν αποτυπώσει την μικροπανίδα ακατοίκητων και κατοικημένων νησιών εντοπίζοντας πλάσματα που ενώ γνωρίζαμε την ύπαρξή τους κανένας καμεραμάν δεν είχε ως τώρα βιντεοσκοπήσει. Συνολικά έχουν «αιχμαλωτίσει κι έχουν αποκωδικοποιήσει» τα τελευταία τέσσερα χρόνια(Γ και Δ κύκλος) με το φακό τους περισσότερα από 100 είδη της ελληνικής πανίδας(δημιουργώντας ένα μοναδικό τηλεοπτικό αρχείο για την ελληνική φύση) κι έχουν διασχίσει το σύνολο της χώρας από το τριεθνές του Έβρου μέχρι το Ταίναρο και την Κρήτη. Έχουν έρθει τετ α τετ με αγέλη λύκων στην Κερκίνη, έχουν… χαϊδέψει φίδια κι άλλα ερπετά( σσ ο Ηλίας Στραχίνης είναι εξειδικευμένος βιολόγος) ενώ στο νησί της Σύμης το μισό τηλεοπτικό συνεργείο (5 άτομα) προφυλάχτηκε την τελευταία στιγμή από «βροχή» βράχων μέσα σ ένα βάραθρο 27 μέτρων κατά την διάρκεια γυρισμάτων για ένα νέο είδος δολιχόποδου, «…τον σοβαρότερο κίνδυνο απ όσα βίωσα» όπως χαρακτηριστικά είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Γρηγόρης Τούλιας σπεύδοντας να διευκρινίσει «ότι από ζώα πάντως (κατά την διάρκεια των γυρισμάτων) δεν κινδυνέψαμε ποτέ».

Εικοσιπέντε μεγάλα ελληνικά οικοσυστήματα στην μικρή οθόνη

«Υπάρχει άγρια Ελλάδα αλλά είναι πολύ συρρικνωμένη και καταπιεσμένη από πάρα πολλούς παράγοντες» σχολιάζει ο Γρηγόρης Τούλιας. «Στο νέο κύκλο έχουμε ένα επεισόδιο στη Δαδιά, αυτό το τεράστιο οικοσύστημα που εξαφανίστηκε εντελώς. Είναι το μεγαλύτερο κομμάτι της άγριας Ελλάδας που χάσαμε τελευταία. Ωστόσο υπάρχουν πολλά οικοσυστήματα που κρατούν ακόμα, προστατεύονται αλλά και μας δείχνουν ότι η Φύση από μόνη της είναι ανθεκτική. Επίσης υπάρχουν πάρα πολλά ζώα, τα μεγάλα χωροκατακτητικά που θέλουν χώρο να επιβιώσουν που δεν αντέχουν, πχ ο λύγκας που έχει πλέον εξαφανιστεί ….και μόνο κάποια άτομα πιστεύεται ότι μπαινοβγαίνουν προερχόμενα από γειτονικές χώρες. Για τον λύγκα δεν υπάρχει πλέον άγρια Ελλάδα ενώ κάποτε έφτανε ως την Πελοπόννησο….».
«Tα θηλαστικά όσο και οι υπόλοιπες κατηγορίες των αυτόχθονων ζώων της χώρα μας αποτελούν φυσική κληρονομιά κι αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής φύσης.Το καθε είδος παίζει το δικό του ρόλο στην ισορροπία των οικοσυστημάτων. Μια ισορροπία που επηρεάζει άμεσα και τις δικές μας ζωές αλλά και τις τσέπες.Είναι ζώα που οι μελέτες δείχνουν οτι υπήρχαν εδώ πολύ πριν καν εμφανιστεί ο άνθρωπος στην περιοχή. Οφείλουμε να τα προστατέψουμε και να διατηρήσουμε τη βιοποικιλότητα του τόπου μας όσο είναι δυνατόν…» σημειώνει σε αντίστοιχο σχόλιο ο Ηλίας Στραχίνης.
Η εκπομπή έχει «ανταμώσει» την άγρια Ελλάδα σε περισσότερα από 25 μεγάλα οικοσυστήματά της και εν δυνάμει «όλοι την θέλουμε λέει ο κ Τούλιας. Αν ήμασταν ενημερωμένοι πόσο σημαντική είναι αυτή για τις ζωές μας, για την ποιότητα του αέρα, των νερών και την καθημερινότητα μας θα την θέλαμε περισσότερο. Ωστόσο πολλοί δεν γνωρίζουν ποια ακριβώς είναι τα ευεργετήματα της άγριας Ελλάδας. Και δυστυχώς αυτοί που αγνοούν την άγρια Ελλάδα είναι περισσότεροι απ αυτούς που την θέλουν και δουλεύουν για την προστασία της. Μια χαρακτηριστική περίπτωση σ αυτό είναι η εξαφάνιση του ασπροπάρη από τα Μετέωρα. Έχει εξοντωθεί από τις φόλες. Το πιο απλό πράγμα που μπορούσε να γίνει για την σωτηρία του είναι να μην πετούσαν φόλες…
Χωρίς να είναι ο στόχος της εκπομπής σε ορισμένες περιπτώσεις οι συντελεστές της βρέθηκαν μπροστά σε ανθρωπογενείς οικολογικές καταστροφές όπως στην Κρήτη όταν κατέγραψαν την εγκατάσταση και επικράτηση σε μια μικρή λίμνη ενός βουβαλοβάτραχου εισαγόμενου από την Αμερική- κατάλοιπο μιας αποτυχημένης επένδυσης εστιάτορα- που αφάνισε όλα τα άλλα είδη ή στις αλλαγές στο περιβάλλον που προκαλούν οι διανοίξεις δρόμων και οι μεγάλες εγκαταστάσεις για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας σε βουνοκορφές, ψηλά σε αλπικές ζώνες. «Αυτές οι αλπικές ζώνες είναι σαν νησίδες για τα ζώα που ζουν σ αυτό το υψόμετρο απομονωμένα επί χιλιάδες χρόνια και δεν υπάρχει γενετική κυκλοφορία από μια αλπική ζώνη σε μια άλλη. Εάν αυτή η ‘’νησίδα’’ της αλπικής άγριας ζωής καταστραφεί δεν μπορεί να ανακάμψει» υπογρμμίζει ο κ Τούλιας.
Οι δυο συνεργάτες και «φίλοι που ανακαλύπτουν την άγρια ελληνική φύση» είχαν το concept μιας τέτοιας εκπομπής από το 2010, όταν ο πρώτος εργαζόταν ακόμη στην Αθήνα συνεργαζόμενος με την παραγωγή γνωστών εκπομπών ιδιωτικών καναλιών, αλλά τα πρώτα 15 επεισόδια έγιναν με την συμμετοχή των ηθοποιών Κίκας Ζαχαριάδου και Νίκου Τσολερίδη. Συνολικά στους τρεις προηγούμενους κύκλους(συμπεριλαμβανομένων και αυτών της πανδημίας) προβλήθηκαν 32 επεισόδια που στόχευσαν στην απομυθοποίηση της άγριας ζωής, με σκοπό την ενημέρωση για την προστασία.

Ο μαυρόγυπας ήταν…αντιστάρ

Στα νέα επεισόδια τα 4 βασικά μέλη του τηλεοπτικού συνεργείου και οι δύο παρουσιαστές θα βρεθούν σε εντελώς απάτητα μέρη «ακραίας διαδικασίας και ταλαιπωρίας» με απώτερο σκοπό- όπως λένε- να διεισδύσουν ακόμη πιο βαθιά στα άδυτα της άγριας Ελλάδας και των οικοσυστημάτων της. «Σ όλο τον άγριο κόσμο, σπάνιων φυτών και ζώων, που μας περιβάλλει». Η φετινή παραγωγή, ο 4ος κύκλος, θα είναι όμως διαφορετικός. «Περισσότερο ψυχαγωγικός» λέει στο ΑΠΕ ΜΠΕ ο Γρ. Τούλιας καθώς «ελαφραίνει το επιστημονικό της κομμάτι». Οι συντελεστές συμπεριέλαβαν πλέον τις περιπέτειες των γυρισμάτων, αυθεντικούς διαλόγους, τις δυσκολίες που συναντούν ανά περιοχή και για τις οποίες επιστρατεύουν το χιούμορ τους για να τις αντιμετωπίσουν όπως στην περίπτωση κινηματογράφησης ενός μαυρόγυπα στον Έβρο που τους έστησε για μέρες μέχρι που απογοητεύτηκαν κι έφυγαν για άλλο γύρισμα στην Αθήνα.Eκεί ειδοποιήθηκαν ότι ο μαυρόγυπας το άλλο πρωί λόγω φαγητού που έρριξαν θα ήταν στην ταίστρα και οδηγώντας μέσα στο νύχτα, κάμερες και συντελεστές, πήραν θέση στην καλύβα-παρατηρητήριο κρατώντας την ανάσα τους… Ώρες ολάκερες κόπου να υπομονής πήγαν όμως πάλι χαμένες, γιατί τελικά το πουλί ούτε εκείνη την μέρα δεν είχε όρεξη να …πρωταγωνιστήσει.
Οι τηλεθεατές και οι φυσιολάτρες από την Δευτέρα (7/9) έως τον Φεβρουάριο θα ταξιδέψουν στην άγρια Ελλάδα της Σύμης, της Καρπάθου, της Σαμοθράκης, της Κρήτης, της Αλονήσου και των ακατοίκητων νησιών Γιούρα και κυρα- Παναγιά όπου το συνεργείο αναζήτησε την σπάνια μεσογειακή φώκια monachus-monachus. Οι συντελεστές της «Άγριας Ελλάδας» ταξιδεύουν στη Δράμα, το Βόιο Κοζάνης, τις Σέρρες και σε δεκάδες σημεία της ελληνικής υπαίθρου ενώ αναζήτησαν… ίχνη άγριας ζωής ακόμη και στο πυκνοδομημένο αστικό περιβάλλον της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης αφού οι κάμερες εντόπισαν μεγάλη αποικία παπαγάλων και ελεύθερες αλλόχθονες νεροχελώνες σε άλση και πάρκα των δυο μεγαλουπόλεων. Η σειρά «παρατηρεί» και τις αλλαγές σε αυτόχθονα είδη όπως οι καρακάξες και άλλα πουλιά που προσαρμόστηκαν στις πόλεις. Τις κάμερες της εκπομπής «τράβηξε» και ο Αλεξανδρινός παπαγάλος που μετά από 2300 χρόνια παρουσίας στην Ελλάδα, θεωρείται απόλυτα προσαρμοσμένος στα δυτικά προάστια της πρωτεύουσας και εντοπίστηκε σε αξιόλογους αριθμούς στο πάρκο Τρίτση.
Ποια όμως είναι η «Άγρια Ελλάδα» που θέλουν περισσότερο να δείξουν οι συντελεστές της; «Δεν ήταν λίγες οι φορές που ένιωσα και σκέφτηκα λέει στο ΑΠΕ ΜΠΕ ο Ηλίας Στραχίνης ότι πρέπει οπωσδήποτε να δει ο τηλεθεατής αυτό που βλέπω και βιώνω κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων. Οι στιγμές που ξεχωρίζω περισσότερο, είναι η ανάβαση στη Δρακόλιμνη της Τύμφης, ένα από τα πιο επιβλητικά τοπία της χώρας, η διάσχιση του ατελείωτου σπηλαίου του Μααρά στη Δράμα και του χειμωνιάτικου σκηνικού του φαραγγιού της Σαμαριάς, η δράση των Τζουμέρκων και η ανάδειξη της βιοποικιλότητας σε Κερκίνη και Δοϊράνη, με τους λύκους να μας παρατηρούν γεμάτοι περιέργεια στα 30 μέτρα, μέσα στη νύχτα. Αυτή είναι η Άγρια Ελλάδα, γεμάτη πρωτόγνωρες εικόνες και απερίγραπτες συγκινήσεις».

Σημ: Τις φωτογραφίες παραχώρησε για δημοσίευση στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ Γρ Τούλιας

Θαν.Τσίγγανας / ΑΠΕ-ΜΠΕ

]]> https://emvolos.gr/stis-3-martioy-xekina-to-kynigi-troyfas-sta-meteora/ Thu, 22 Feb 2024 17:27:42 +0000 https://emvolos.gr/?p=622529 Η νέα περίοδος του Κυνηγιού Τρούφας στα Μετέωρα ξεκινά στις 3 Μαρτίου και ολοκληρώνεται στις 31 Οκτωβρίου του 2024.

Πρόκειται για μία πολυβραβευμένη δράση που διοργανώνει το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων και Μουσείο Μανιταριών στα δάση της περιοχής, όπου η επαφή με τη φύση, συνδυάζεται με την εύρεση του πανάκριβου αυτού υπόγειου μανιταριού, αλλά και με μοναδικές γευστικές απολαύσεις.

Το βρίσκουν εξειδικευμένα σκυλιά, ενώ στη συνέχεια η τρούφα μετατρέπεται σε μία υπέροχη τρουφομακαρονάδα, την οποία οι επισκέπτες απολαμβάνουν μέσα στην καρδιά του υπεραιωνόβιου δάσους βελανιδιών.

Πιο συγκεκριμένα το Κυνήγι Τρούφας περιλαμβάνει:

1. Κυνήγι Τρούφας με εκπαιδευμένα σκυλιά
2. Γευσιγνωσία μανιταριών
3. Μαγείρεμα και γεύμα τρουφομακαρονάδας
4. Επίσκεψη και ξενάγηση στο Μουσείο

Το γεύμα συνοδεύεται από ένα εξαιρετικό κρασί, αναψυκτικά, νερά κ.α.

Στο Κυνήγι Τρούφας μπορούν να συμμετέχουν group, μεμονωμένα άτομα, ενώ γίνονται ειδικές τιμές στα σχολεία. Γίνονται, επίσης, και prive κυνήγια.

Οι ημερομηνίες του Μαρτίου, που μπορούν να λάβουν μέρος οι επισκέπτες της περιοχής είναι στις 3, 17, 18, 24, 25 και 31 του μήνα.

Περισσότερες πληροφορίες στο τηλέφωνο 2432024959 και στο email info@meteoramuseum.gr. Επίσης, μπορείτε να επισκεφθείτε τα site www.meteoramuseum.gr και www.trufflehunting.net .

Δείτε το video της δράσης

]]> https://emvolos.gr/thessaloniki-ta-eneninta-okto-dasika-symplegmata-tis-elladas-se-mia-efarmogi-gia-kinita-i-tablet/ Thu, 14 Jul 2022 20:17:04 +0000 https://emvolos.gr/?p=519810 Τα ενενήντα οκτώ δασικά συμπλέγματα της Ελλάδας, οργανωμένα με βάση κοινούς γεωγραφικούς όρους σε ισάριθμες περιοχές της χώρας, συμπεριλαμβανομένων και των νησιών, παρουσιάζονται με μια τουριστική ματιά, μέσα από εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα ή tablet που ανέπτυξε το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων – Υγροτόπων του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου LIFE, ForestLife.

Πληκτρολογώντας τον ιστότοπο greekforests.gr ο καθένας μπορεί να κατεβάσει την εφαρμογή και μέσω αυτής να εντοπίσει, με τη βοήθεια των χαρτών, κάθε δάσος σε κάθε τόπο. Εκεί βρίσκονται δασικοί σχηματισμοί όπως το φοινικόδασος στο Βάι της Κρήτης και τα δάση της Ροδόπης, όπου στην Ελατιά και το Φρακτό υπάρχουν είδη που συναντώνται κυρίως στη Φινλανδία και τη βόρεια Ευρώπη. Ενδιαφέροντα δάση βρίσκονται ακόμη στη Σύμη, παρότι δεν είναι καθόλου ορατά όταν ο επισκέπτης προσεγγίζει το νησί με το καράβι αλλά και στη Στροφυλιά στην Πελοπόννησο, όπου το φυσικό δάσος από κουκουναριές εντυπωσιάζει τον ταξιδιώτη.

«Αν θέλει κάποιος να κάνει μια ημερήσια εκδρομή σε ένα δάσος και βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη, μπορεί να αναζητήσει τα δάση της ευρύτερης περιοχής. Έτσι θα διαπιστώσει ότι εκτός από το Σέιχ Σου και τον Χορτιάτη, μπορεί να επισκεφθεί τα Κερδύλλια ή το Πάικο ή το παραποτάμιο δάσος του Αξιού, που πολλοί δεν γνωρίζουν» ανέφερε ο Πέτρος Κακούρος δασολόγος, επιστημονικός υπεύθυνος του έργου Life, ForestLife, «οικοδόμηση συνεργασιών, ανάπτυξη δεξιοτήτων και ανταλλαγή γνώσεων για τα δάση του δικτύου Natura 2000 στην Ελλάδα». Σημείωσε, ακόμη, ότι η εφαρμογή παρέχει πληροφορίες για την ακριβή θέση κάθε δάσους, την περιγραφή του, τα χαρακτηριστικά φυτά και ζώα που «φιλοξενεί», τα πολιτιστικά στοιχεία και αξιοθέατα που βρίσκονται κοντά του.

Όλη η πληροφορία για τα δάση στη διαδικτυακή πύλη forests-ypen.gr

Στο πλαίσιο του ίδιου προγράμματος, αναπτύχθηκε, άλλωστε, η διαδικτυακή πύλη forests-ypen.gr, ένα πολύτιμο εργαλείο για φορείς του δημόσιου αλλά και του ιδιωτικού τομέα που σχετίζονται με τα δάση. Μέσω αυτής μπορούν να αναζητήσουν στην ηλεκτρονική βιβλιοθήκη πολιτικές, νομοθεσίες, εγκυκλίους, αποφάσεις, αρχειακό υλικό, επιστημονικές μελέτες αλλά και στοιχεία για τις χρηματοδοτήσεις που παρέχονται, γεωχωρικά δεδομένα και χάρτες. Η υπεύθυνη του Τομέα Ενημέρωσης, Εκπαίδευσης και Ερμηνείας Περιβάλλοντος, Μαρία Κατσακιώρη κατά τη διάρκεια ενημέρωσης των δημοσιογράφων, επισήμανε ακόμη ότι μέσω της πλατφόρμας αυτής δίνεται η δυνατότητα επικοινωνίας μεταξύ υπηρεσιακών παραγόντων για εξειδικευμένα θέματα ενώ υπάρχει και πλούσιο φωτογραφικό υλικό.

Παράλληλα, μέσω του έργου ForestLife έχουν πραγματοποιηθεί σεμινάρια κατάρτισης με αντικείμενο τις χρηματοδοτήσεις, θέματα βιοποικιλότητας, ζητήματα κλιματικής αλλαγής και διαχείρισης επισκεπτών κ.α.

Ειδική αναφορά στις απειλές που δέχονται τα δασικά συμπλέγματα

Ειδική αναφορά, γίνεται, εξάλλου, μέσω του ιστότοπου greekforests.gr στις απειλές που δέχονται τα δασικά συμπλέγματα. Αυτές, εκτός από την φωτιά, περιλαμβάνουν την απώλεια δασών για άλλες χρήσεις γης (αστικές ή βιομηχανικές), τον κατακερματισμό τους από διάφορα δίκτυα (οδικά, μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας κ.α.), την εγκατάλειψη από τον άνθρωπο που οφείλει να τα προστατεύει, την υπερβόσκηση, τον τουρισμό και την αναψυχή.

«Η μεσογειακή δασοπονία είναι η δασοπονία που τον άνθρωπο τον θέλει μέσα στο δάσος. Τον θέλει ως δασοπόνο, δηλαδή να υλοτομεί, με μέτρο, ως μελισσοκόμο, ως ρετσινά, ως κτηνοτρόφο ακόμη, ως επισκέπτη, ως τουρίστα, αλλά με μέτρο» υπογράμμισε ο κ. Κακούρος.

Από την πλευρά της, η κ. Κατσακιώρη επικαλέστηκε τη φράση του εκλιπόντα καθηγητή δασολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Σπύρου Ντάφη, ο οποίος ήταν πρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής του εκτελεστικού συμβουλίου του Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων – Υγροτόπων του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας. Εκείνος και συνήθιζε να λέει: «αν δεν υπήρχε το δάσος, είναι τόσο σημαντικά τα οφέλη του που θα έπρεπε να το εφεύρουμε…». Το τελευταίο του βιβλίο, «τα δάση της Ελλάδας» βρίσκεται σε ηλεκτρονική μορφή μέσα στην εφαρμογή greekforests.gr.

LIFE ForestLife: Από ένα συλλογικό αίτημα σε μια δημιουργική ιδέα

Σημειώνεται ότι το έργο LIFE ForestLife αποτέλεσε μια κοινή προσπάθεια της Γενικής Διεύθυνσης Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Υ.Π.ΕΝ.) και του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας / Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΜΓΦΙ-ΕΚΒΥ) για τη διάχυσης γνώσης, πληροφοριών και καλών πρακτικών και τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ όλων όσων ασχολούνται με τη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων στις περιοχές του Δικτύου Natura 2000. Αφορμή για το έργο ήταν τα συμπεράσματα του Βιογεωγραφικού Σεμιναρίου για τη διαχείριση των δασών στις περιοχές του Δικτύου Natura 2000 στη Μεσόγειο, που πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2014 στη Θεσσαλονίκη.

Σύμφωνα με αυτά, υπήρχε υστέρηση στη διάδοση, αξιολόγηση και υιοθέτηση νέας γνώσης και εμπειρίας σε θέματα δασικής διαχείρισης σε περιοχές του Δικτύου Natura 2000. Επιπλέον, παρουσιάζονταν αδυναμίες στην αντιμετώπιση των πιέσεων και των απειλών σε σημαντικούς δασικούς τύπους οικοτόπων, ιδίως σε αυτές που σχετίζονται με τις χρήσεις της αναψυχής και του τουρισμού. Τέλος παρατηρούνταν δυσχέρειες στην κατάρτιση του προσωπικού που ασχολούνταν με τα δάση και έλλειψη ενημέρωσης σχετικά με τις δυνατότητες και τις διαδικασίες χρηματοδότησης πέραν των κρατικών χρηματοδοτήσεων.

Τα αποτελέσματα του έργου έχουν ήδη ενδυναμώσει το προσωπικό της Δασικής Υπηρεσίας και άλλων οργανισμών, μέσω δράσεων κατάρτισης και πληροφόρησης, ενώ αναμένεται να συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας κοινωνικής συμμαχίας όλων όσων εργάζονται για τη διατήρηση και την αειφορική διαχείριση των δασών στις περιοχές του Δικτύου Natura 2000. Στοχεύει επίσης στην αύξηση της υποστήριξης από μέρους του κοινού και των ενδιαφερόμενων μερών για την υιοθέτηση νοοτροπιών και συμπεριφορών φιλικών προς το περιβάλλον.

*Επισυνάπτονται φωτογραφίες που έδωσε στη δημοσιότητα το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων- Υγροτόπων του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ / Π.Γιούλτση

Πρόκειται για το Verbascum salicifolium (Βερμπάσκο το ιτεόφυλλο), το οποίο έχει καταγραφεί μόνο στη λίμνη Δοϊράνη, στην Περιφερειακή Ενότητα Κιλκίς. Πλέον, όπως εξηγεί ο γεωπόνος της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής Βασίλης Ιωαννίδης, «έχει πιστοποιηθεί ότι το συγκεκριμένο είναι μοναδικό και σύμφωνα με την έρευνα, αποτελεί νέο είδος για την επιστήμη».

Ο κ. Ιωαννίδης πρωτοείδε το φυτό το 2017 και έκτοτε ξεκίνησε αγώνα προκειμένου να αναγνωριστεί ως νέο είδος. «Έχω καταγράψει δύο πληθυσμούς του, περιφερειακά της λίμνης, που δεν έχουν μεγάλη έκταση, ενώ σε άνθηση είναι τους μήνες Απρίλη και Μάη», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση των επιστημόνων Άρη Ζωγραφίδη, Ελένη Λιβέρη, Βασίλη Ιωαννίδη και Παναγιώτη Δημόπουλου, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό, το είδος αναπτύσσεται σε περιοχή με έντονες ανθρωπογενείς παρεμβάσεις (καλλιεργούμενες εκτάσεις, οδικό δίκτυο), που σε συνδυασμό με το μικρό του ενδιαίτημα το καθιστά ευάλωτο και γι’ αυτό γίνεται και πρόταση για την ένταξή του στην λίστα των απειλούμενων ειδών IUCN Red List με τον χαρακτηρισμό, είδος που κινδυνεύει άμεσα με αφανισμό (Critically Endangered). Η δε ονομασία, δόθηκε στο είδος από το σχήμα των φύλλων της βάσης του. Πρόκειται για διετές είδος, το οποίο τον πρώτο χρόνο ολοκληρώνει την ανάπτυξή του με τον ρόδακα στο έδαφος και τον δεύτερο χρόνο αναπτύσσει τους ανθοφόρους βλαστούς.

Μάλιστα, όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση της Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς, επειδή η περιοχή των καταγραφών του είδους περιορίζεται αυτή την στιγμή μόνο σε συγκεκριμένα σημεία της παρόχθιας ζώνης της λίμνης Δοϊράνης, κάτι που δείχνει πώς ευνοείται από τις εδαφοκλιματικές συνθήκες της περιοχής, γι’ αυτό χαρακτηρίζεται ως ενδημικό είδος της ελληνικής χλωρίδας καθώς και ως είδος με περιορισμένη εξάπλωση.

*Επισυνάπτονται φωτογραφίες που παραχώρησε η Π.Ε.Κιλκίς

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι λιγοστοί αργυροπελεκάνοι που διασώθηκαν μοιάζουν “σαστισμένοι”και απομονωμένοι. Έχασαν το αγέρωχο άνοιγμα των φτερών τους και στα νερά της λίμνης καθρεφτίζεται εδώ και καιρό η… μοναξιά τους. Οι αλλεπάλληλες απώλειες του περασμένου χειμώνα, έχουν προκαλέσει μεγάλη μείωση του αριθμού τους σε σημείο τέτοιο που είναι ακόμη και δύσκολο να αναπαραχθούν, καθώς πολλοί έχασαν το ταίρι τους και έμειναν μόνοι στην λίμνη που αποτελούσε έως τώρα τη μεγαλύτερη αποικία του συγκεκριμένου είδους πελεκάνου παγκοσμίως.

 Σήμερα υπάρχουν μόλις εκατό κατειλημμένες φωλιές σε σχέση με τις χίλιες τριακόσιες, που υπήρχαν πέρυσι την ίδια περίοδο. Τα πουλιά που γλίτωσαν στέκονται στις νησίδες, μέσα στον καλαμιώνα, χωρίς να φροντίζουν την φωλιά τους,-πρωτόγνωρο θέαμα για την εποχή του φωλιάσματος-  καθώς έχει διαταραχθεί ο αναπαραγωγικός τους κύκλος και ενδεχομένως κάποια να έχουν νοσήσει και να μην το έχουν καταλάβει.

«Τα πουλιά που έχουν επιζήσει μετά την καταστροφή και τα οποία έχουν προσπαθήσει από τα τέλη Απρίλιου να επαναφωλιάσουν, είναι ελάχιστα, 70% λιγότερος είναι φέτος ο πληθυσμός τους. Όσοι αργυροπελεκάνοι απέφυγαν τον κίνδυνο, εγκατέλειψαν τις φωλιές τους και δεν μπορούν να αναπαραχθούν, είτε γιατί έχουν χάσει το ταίρι τους είτε για λόγους που πιθανόν να σχετίζονται με τη νόσο» ανέφερε μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό του Αθηναϊκού/Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων «Πρακτορείο 104,9 FM», η Όλγα Αλεξάνδρου, δασολόγος- ορνιθολόγος και μέλος του τομέα έρευνας της Εταιρείας Προστασίας Πρεσπών. Μάλιστα επισημαίνει ότι 1300 φωλιές χάθηκαν και είναι εξαιρετικά σημαντική η επόμενη χρονιά όπου και θα αποτυπωθεί αριθμητικά ο αναπαραγωγικός πληθυσμός του συγκεκριμένου είδους.

 Οι άνθρωποι της Πρέσπας, που προσελκύει εκατοντάδες τουρίστες όλες τις εποχές του χρόνου, βρέθηκαν κι αυτοί φέτος αντιμέτωποι με την τεράστια καταστροφή και το αποκρουστικό θέαμα. Είναι όλοι σοκαρισμένοι και πολύ περισσότερο ίσως από άλλους, καθώς γνωρίζουν ότι δεν εύκολο να επανέλθει η περιοχή στην πρότερη μορφή της, με τα πανέμορφα άγρια πουλιά να πετούν πάνω απ΄τα νερά και να προσφέρουν το μαγευτικό τους θέαμα στους επισκέπτες.

Η γρίπη των πτηνών, η νόσος που χτύπησε την περιοχή είναι μία λοιμώδης νόσος, η οποία επηρεάζει τον πλανήτη τις τελευταίες δεκαετίες, αλλά εμφανίζει τον τελευταίο χρόνο μεγαλύτερη ένταση στην Ευρώπη.

« Είναι κάτι που κυρίως απασχολούσε τους πληθυσμούς της νοτιοανατολικής Ασίας. Τώρα το βλέπουμε περισσότερο στην γειτονιά μας και έχει αρνητικό αντίκτυπο και στα άγρια πουλιά. Ως τώρα πλήττονταν τα οικόσιτα πουλιά, ήταν ένα πολύ μεγάλο πλήγμα για τη βιομηχανική πτηνοτροφία, όπου χήνες και πάπιες νοσούσαν ενώ τώρα μολύνονται και τα άγρια πουλιά” σημειώνει η κ. Αλεξάνδρου.

Οι αποικίες στις Πρέσπες που βρίσκονται σε μεγάλο υψόμετρο ευνοούν στην εξάπλωση του ιού που δεν αντέχει τις υψηλές θερμοκρασίες καθώς είναι ένας ιός που σχετίζεται με το κρύο και τις χαμηλές θερμοκρασίες. Η μόλυνση έγινε προοδευτικά και οι πρώτοι πελεκάνοι που ήρθαν μέσα Φεβρουαρίου άρχισαν να νοσούν μετά τις πρώτες εβδομάδες.

Αρχικά οι νεκροί πελεκάνοι ήταν 11. Μετά ο ο αριθμός ανέβηκε στους πενήντα. Σταδιακά έφτασε τους πεντακόσιους και τώρα με την τελευταία μέτρηση στη χώρα μας, συμπεριλαμβανομένων και των υπολοίπων υδροβιοτόπων, διαπιστώθηκε ότι 2.300 πουλιά χάθηκαν στην Ελλάδα, σε σύνολο 2.500 που έχασαν τη ζωή τους σε όλες τις αποικίες αργυροπελεκάνων της νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Ανθεκτικοί οι ροδοπελεκάνοι

Στις  Πρέσπες καταφθάνουν εδώ και πολλά χρόνια μαζί με τους αργυροπελεκάνους και οι ροδοπελεκάνοι που ταξιδεύουν από υποσαχάρια περιοχή και επιλέγουν τις λίμνες για την αναπαραγωγή τους. Όπως φαίνεται είναι πολύ πιο ανθεκτικό το είδος τους καθώς δεν υπήρξαν απώλειες ούτε ασθένειες για το βαρύτερο και μεγαλύτερο αποδημητικό πουλί που επισκέπτεται τους ελληνικούς υγρότοπους.

 “Είχαμε ελάχιστους θανάτους, μόνο τρεις, σε όλη τη χώρα. Είναι αξιοσημείωτο ότι στην ιδια περιοχή που πέθαναν 1700 αργυροπελεκάνοι, οι ροδοπελεκάνοι δεν είχαν πάθει τίποτα αν και οι φωλιές τους είναι δίπλα- δίπλα με όσους είχαν νοσήσει. Είναι στον ίδιο χώρο τρέφονται από την ίδια λίμνη” σημειώνει η ορνιθολόγος.

Τα μέλη της Εταιρείας Προστασίας Πρεσπών βρίσκονται σε διαρκείς επαφές με ειδικούς ερευνητές και κτηνιάτρους. Έχουν ήδη προχωρήσει στην περισυλλογή των πτωμάτων από τη λίμνη σε συνεργασία με τις αρχές και προχώρησαν στην αποτέφρωση, τηρώντας όλα τα υγειονομικά πρωτόκολλα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ / Αναστασία Τελιανίδου

Η πρώτη λέξη από την επιστημονική ονομασία του προέρχεται από την Ελληνική λέξη μάντης, ενώ η δεύτερη προέρχεται από την λατινική RELIGIO , που σημαίνει καθήκον , δέσμευση στους Θεούς. Η ονομασία του σχετίζεται με την ιδιαίτερη μορφή του σώματος του και τη στάση που έχει το  πρόσθιο ζεύγος των ποδιών του , που θυμίζει στάση προσευχής.

Στην Ελλάδα είναι γνωστό ως αλογάκι της Παναγίας. Ονομάζεται αλογάκι λόγω του τριγωνικού κεφαλιού , των μεγάλων ματιών σε σχέση με το κεφάλι και της όρθιας στάσης που έχει και ένα άλογο όταν σηκώνεται στα δύο πόδια , ενώ αναφέρεται ως της Παναγίας λόγω της στάσης των διπλωμένων πρόσθιων άκρων που παραπέμπουν σε στάση προσευχής.

Τα περισσότερα είδη από τα Μαντώδη τα συναντάμε στα τροπικά δάση της νότιας Αμερικής, της Αφρικής και της Ασίας. Η ποικιλία τους στα εύκρατα κλίματα μειώνεται ενώ δεν ζούν στα κρύα κλίματα.

Το μέγεθος τους κυμαίνεται από ένα χιλιοστόμετρο μέχρι 15 εκατοστά , ανάλογα το είδος τους. Κατά κανόνα τα φύλα έχουν διαφορετικό μέγεθος με τα θηλυκά να είναι μεγαλύτερα από τα αρσενικά.

Το σώμα , σε όλα τα είδη , είναι μακρόστενο . Το σχήμα του κεφαλιού τους είναι τριγωνικό , ενώ είναι το μοναδικό έντομο που έχει την ικανότητα να το περιστρέψει γύρω από τον άξονα του έως 180 μοίρες. διαθέτει σύνθετους οφθαλμούς που είναι πολύ καλά ανεπτυγμένοι και έχουν την δυνατότητα να αντιλαμβάνονται κινήσεις έως 20 μέτρα μακριά. Στο κεφάλι μπορούμε να παρατηρήσουμε δύο μακριές νηματοειδείς κεραίες , οι οποίες διαθέτουν πολλά άρθρα. Τα όργανα ακοής βρίσκονται στο μεταθωράκιο του θώρακα και είναι σε επίπεδο υπερήχων.

Όπως όλα τα έντομα , έτσι και το αλογάκι της Παναγίας , διαθέτει τρία ζεύγη ποδιών. Το μπροστινό  ζεύγος είναι εξειδικευμένο για ξαφνική εκσφενδόνιση προς τα εμπρός , ώστε να συλλάβει τη λεία του. Τα μπροστινά πόδια είναι πολύ δυνατά και σε συνδυασμό με τις σειρές από αγκάθια που διαθέτουν , καταφέρνουν και ακινητοποιούν τα θηράματα τους. Τα υπόλοιπα τέσσερα πόδια τα χρησιμοποιεί για να σκαρφαλώνει σε φυτά.

Το Ελληνικό κέντρο παρατήρησης δημιούργησε ένα ντοκιμαντέρ μικρού μήκους για το αλογάκι της Παναγίας.

Γιορτάζεται κάθε χρόνο αυτή τη μέρα, διότι στις 24 Μαΐου του 1909, η Σουηδία ανακήρυξε τα πρώτα 9 εθνικά Πάρκα σε ευρωπαϊκό έδαφος. Στη συνέχεια το παράδειγμα ακολούθησαν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες και πλέον υπάρχουν εθνικά πάρκα σε όλη την Ευρώπη.

Η Ομοσπονδία EUROPARC είναι το μεγαλύτερο Δίκτυο Ευρωπαϊκών Προστατευόμενων Περιοχών και εκπροσωπεί εκατοντάδες υπεύθυνες αρχές και χιλιάδες Προστατευόμενες Περιοχές σε 35 χώρες.

Στο μήνυμά της η Συμπρόεδρος του Πράσινου Κινήματος Ρία Ακρίβου ανέφερε: “Η 24η Μαΐου έχει ανακηρυχθεί ως η μέρα προστασίας των φυσικών πάρκων και ξεκίνησε το 1909 από τη Σουηδία. Στη συνέχεια το παράδειγμα ακολούθησαν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες και πλέον υπάρχουν εθνικά πάρκα σε όλη την Ευρώπη.

Τα εθνικά πάρκα δίνουν την ευκαιρία στον επισκέπτη να έρθει πιο κοντά στη φύση και να δει φυτά και ζώα πολλά από τα οποία είναι υπό εξαφάνιση και προστατεύονται από τους αρμόδιους φορείς.”

Στην Ελλάδα υπάρχουν τα εξής εθνικά πάρκα:
Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου Βορείων Σποράδων
Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου
Εθνικό Πάρκο του Σχινιά – Μαραθώνα
Πάρκο Υγροτόπων των λιμνών Κορώνειας – Βόλβης και των Μακεδονικών Τεμπών
Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου
Εθνικό Πάρκο Λιμνοθαλασσών Μεσολογγίου – Αιτωλικού, κάτω ρου και εκβολών ποταμών Αχελώου και Ευήνου και νήσων Εχινάδων
Εθνικό Πάρκο δάσους Δαδιάς – Λευκίμμης – Σουφλίου
Εθνικό Πάρκο Λίμνης Κερκίνης
Εθνικό Υγροτοπικό Πάρκο Δέλτα Έβρου
Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων Αμβρακικού
Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης
Εθνικό Πάρκο Τζουμέρκων Περιστερίου και Χαράδρας Αράχθου
Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων Κοτυχίου-Στροφυλιάς
Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού, Λουδία, Αλιάκμονα
Εθνικό Πάρκο Πρεσπών
Εθνικό Πάρκο Οροσειράς Ροδόπης
Εθνικό Πάρκο Χελμού, Βουραïκο

Μάλιστα, χίλια εξακόσια από αυτά είναι ενδημικά, δηλαδή δεν υπάρχουν πουθενά αλλού. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαράζοντας τη στρατηγική της για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας έχει αποστείλει οδηγίες που πρέπει να υλοποιηθούν μέχρι το 2030.

«Η κεντρική και βόρεια Ευρώπη έχουν τέσσερις χιλιάδες διαφορετικά είδη. Η Ελλάδα που είναι ελάχιστη σε έκταση σε σύγκριση με αυτό το μέγεθος όλης της ηπείρου έχει εξίμισι χιλιάδες διαφορετικά είδη και ανταγωνίζεται την Ιβηρική χερσόνησο που είναι πέντε φορές η Ελλάδα» αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δασολόγος- ερευνητής δασικής οικολογίας ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, Γιώργος Καρέτσος και συνεχίζει:

«Η παλαιογεωγραφία της περιοχής την ευνόησε προκειμένου να συγκεντρώσει είδη από τις γύρω περιοχές. Έχει πολλές επιρροές και μπορεί να υποστηρίξει τη διαβίωση αυτών των οργανισμών επειδή έχει αυτή τη διαμόρφωση. Τα βόρεια σύνορά μας έχουν κλιματικές συνθήκες παρόμοιες με τις μέσο-ευρωπαϊκές, οι νότιες ακτές μας έχουν υποτροπικό κλίμα και φιλοξενούν είδη αντίστοιχα με της βόρειας Αφρικής ή της μέσης ανατολής. Τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου δέχονται πολλές επιρροές από την Τουρκία και την Ασιατική χλωρίδα και αντίστοιχα από τη δυτική πλευρά με τα νησιά του Ιονίου που έχουν πολλές τυπικές συγγένειες με την Ιταλία».

«H Ελλάδα χαρακτηρίζεται από μεγάλη γεωποικιλότητα, η οποία συμβάλλει καθοριστικά στην βιοποικιλότητα» αναφέρει ο αναπληρωτής καθηγητής τεκτονικής γεωλογίας – γεωπεριβάλλοντος και φυσικών καταστροφών του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιωάννης Παπανικολάου. «Πιο συγκεκριμένα βρίσκεται στα όρια των τεκτονικών λιθοσφαιρικών πλακών, έτσι ώστε μέσω της υψηλής σεισμικότητας να διαμορφώνει ένα έντονο και πολυσχιδές ανάγλυφο, το οποίο επηρεάζει μεταξύ άλλων και το μικροκλίμα. Παράλληλα η έντονη τεκτονική παραμόρφωση έχει δημιουργήσει ένα πολύπλοκο μωσαϊκό διαφορετικών ορυκτών και πετρωμάτων τα οποία αντίστοιχα προσφέρουν μια ποικιλία ως τα χαρακτηριστικά των εδαφικών και υδατικών πόρων. Με λίγα λόγια οι περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής ανομοιογένειας συμβάλλουν καθοριστικά στη βιοποικιλότητα», συμπληρώνει ο καθηγητής.

Δεν είναι λίγα τα οικοσυστήματα που υποβαθμίζονται λόγω των φυσικών μεταβολών αλλά και της ανθρώπινης δραστηριότητας. Έτσι η ΕΕ έχει θέσει ως στόχο τη φύτευση τριών δισεκατομμυρίων δέντρων σε όλη την Ένωση αλλά και τη μείωση χρήσης φυτοφαρμάκων κατά 50% μέχρι το 2030. «Εδώ σήμερα έχουμε την τεχνολογία σύμμαχό μας για την διατήρηση και προστασία της βιοποικιλότητας. Μέσω της γεωργίας ακριβείας μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά τη χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων και την αντίστοιχη επιβάρυνση των φυσικών πόρων (νερό και έδαφος).

Η γεωργία ακριβείας τι προσπαθεί να κάνει; Να μειώσει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα ώστε εν τέλει να βοηθήσει τη βιοποικιλότητα και να αναστρέψει αυτή τη τάση της ανισσοροπίας που προκαλείται στο περιβάλλον. Οπότε εκεί έχουμε για παράδειγμα τα drones. Πετάει ένα drone με τους κατάλληλους αισθητήρες και μέσω τεχνικών τηλεπισκόπησης απεικονίζει ψηφιακά το χωράφι, εντοπίζει με ακρίβεια το τμήμα της καλλιέργειας που έχει ανάγκη ψεκασμού και ακολουθεί το μεγαλύτερο ψεκαστικό drone και ψεκάζει μόνο εκεί. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται η αποδοτικότητα με σημαντικά χαμηλότερη περιβαλλοντική επιβάρυνση», επισημαίνει ο Ι. Παπανικολάου.

Μέχρι το 2030 οι περιοχές που ανήκουν στο δίκτυο Natura 2000 θα πρέπει να καλύπτουν τουλάχιστον το 30%της χερσαίας και θαλάσσιας περιοχής των 27 κρατών-μελών της ΕΕ. Ωστόσο, κάθε περιοχή έχει τις ιδιαιτερότητές της. «Στην Ελλάδα υπάρχουν 350-400 περιοχές Natura. Με την εισαγωγή πρόσθετης νομοθεσίας για την προστασία αυτών των περιοχών κάποιες από αυτές τις παραδοσιακές δραστηριότητες απαγορεύτηκαν οριστικά, όπως η βοσκή στους πυρήνες προστασίας αυτών των περιοχών.

Ενδεχομένως, με την απαγόρευση της βοσκής στις περιοχές να έχουμε και απώλεια βιοποικιλότητας. Στις ορεινές περιοχές της Οίτης υπήρχαν εκτεταμένα λιβάδια που βοσκούνταν στο παρελθόν. Τώρα το ελατοδάσος επεκτείνεται προς αυτά τα ανοίγματα, με αποτέλεσμα να τα περιορίζει και να υπάρχει κίνδυνος να εξαφανιστούν κάποια από αυτά τα είδη. Για παράδειγμα η Βερόνικα της Οίτης που είναι το μοναδικό ενδημικό της Οίτης μπορεί να εξαφανιστεί τελείως», επισημαίνει ο Γ. Καρέτσος.

Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, σχεδόν το ήμισυ του παγκόσμιου ΑΕΠ (περίπου 40 τρισ. ευρώ) εξαρτάται από το φυσικό περιβάλλον και τους πόρους του. Οι μεγαλύτεροι οικονομικοί τομείς όπως οι κατασκευές, η γεωργία και η βιομηχανία τροφίμων και ποτών εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη φύση και συνεισφέρουν από κοινού περίπου 7,3 τρισ. ευρώ στην παγκόσμια οικονομία. Επομένως, τα υγιή οικοσυστήματα θεωρούνται και είναι σημαντικά και για την ανάκαμψη από την κρίση Covid-19.Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών από το 1993 καθιέρωσε την Παγκόσμια Ημέρα Βιοποικιλότητας στις 22 Μαΐου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ / Μ. Παππά

Συνολικά η Διεθνής Ένωση Προστασίας της Φύσης μελέτησε 138.374 είδη, από τα οποία τα 38.543 (περίπου το 28%) ταξινομούνται σε διάφορα επίπεδα «απειλής», ενώ οι ειδικοί προειδοποιούν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια κατάρρευση της βιοποικιλότητας και ορισμένοι κάνουν λόγο για μια «έκτη μαζική εξαφάνιση ειδών».

Μεταξύ των εμβληματικών ειδών, οι δράκοι του Κόμοντο, οι μεγαλύτερες σαύρες του κόσμου, πέρασαν από το επίπεδο του «ευάλωτου» είδους, τη χαμηλότερη από τις κατηγορίες των απειλούμενων ειδών, σ’ αυτή του είδους που βρίσκεται «σε κίνδυνο».

Η IUCN προειδοποιεί κυρίως ότι, εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, «η άνοδος των θερμοκρασιών και συνεπώς της στάθμης της θάλασσας αναμένεται να μειώσει το οικοσύστημά τους κατά τουλάχιστον 30% μέσα στα 45 επόμενα χρόνια». Και τα άτομα του εν λόγω είδους, που ζουν εκτος του φυσικού πάρκου που καλύπτει ένα μέρος των νησιών στην Ινδονησία στα οποία ζουν, βλέπουν εξάλλου το οικοσυστημά τους να απειλείται από την ανθρώπινη δραστηριότητα.

Άλλα θύματα των ανθρώπων είναι οι καρχαρίες και τα σαλάχια (που ανήκουν στην ίδια οικογένεια), από τα οποία το 37% ανήκει πλέον στις κατηγορίες των απειλούμενων ειδών, έναντι 24% το 2014, όπως έδειξε η συνολική επανεκτίμηση της κατάστασης. Όλα τα είδη που βρίσκονται σ’ αυτές τις κατηγορίες αντιμετωπίζουν την υπεραλίευση, 31% την επιδείνωση ή την απώλεια των οικοσυστημάτων τους και το 10% τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με την IUCN.

Αντιθέτως, η IUCN εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός οτι «τέσσερα είδη τόνου, που αλιεύονται εμπορικά, βρίσκονται στην οδό της ανάκαμψης χάρη στην εφαρμογή περιφερειακών ποσοστώσεων», τις οποίες επεξεργάσθηκαν εξειδικευμένοι οργανισμοί. Από τα επτά είδη που αλιεύονται περισσότερο, αυτά τα τέσσερα βρίσκονται τώρα πιο κάτω στον κατάλογο.

«Οι ειδήσεις για τον τόνο είναι καλές – δείχνουν τι μπορεί να γίνει», δήλωσε στο Ρόιτερς ο Κρεγκ Χίλτον-Τέιλορ, επικεφαλής της μονάδας της IUCN που είναι αρμόδια για τον Κόκκινο Κατάλογο.

Ωστόσο ο οργανισμός προειδοποιεί «πως παρά τη συνολική βελτίωση, πολλά περιφερειακά αποθέματα τόνου παραμένουν φτωχά».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Για περισσότερα από δύο χρόνια, η σωτηρία των νησίδων βρέθηκε στο επίκεντρο ενός αγώνα που ένωσε δεκάδες περιβαλλοντικούς και επιστημονικούς φορείς, συλλογικότητες και χιλιάδες πολίτες, φέρνοντας στο προσκήνιο τόσο τη σημασία της ορθής χωροθέτησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη χώρα μας όσο και την επιτακτική ανάγκη προστασίας της βιοποικιλότητας, η δραματική μείωση της οποίας θα έχει μη αναστρέψιμες συνέπειες για την ανθρωπότητα.

Όλα ξεκίνησαν τον Φεβρουάριο του 2019, όταν τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση ένα πρωτοφανές έργο που προέβλεπε τη χωροθέτηση τριών Αιολικών Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΣΠΗΕ) στις νησίδες του Ν. Αιγαίου. Το σχέδιο για το φαραωνικών διαστάσεων έργο προέβλεπε την εγκατάστασή του εντός του πυρήνα 10 Προστατευόμενων Περιοχών του Ευρωπαϊκού Δικτύου Natura 2000 (!), με άμεσο κίνδυνο να εξαφανιστεί εν μια νυκτί το βασικό χαρακτηριστικό που εδώ και χιλιάδες χρόνια καθιστά αυτές τις νησίδες υπερ-πολύτιμες για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας: η απουσία ανθρώπινων δραστηριοτήτων.

Η εναντίωση στη χωροθέτηση ενός τόσο εξόφθαλμα καταστρεπτικού έργου ήταν καθολική και πλήθος φορέων από την περιβαλλοντική και επιστημονική κοινότητα έσπευσαν να καταθέσουν τις ενστάσεις τους κατά τη δημόσια διαβούλευση για τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) του έργου.

Με επίκεντρο την εκτενή και πολυσέλιδη τεκμηρίωση με την οποία αποδομούσε το αφήγημα της ΜΠΕ περί «ασθενών επιπτώσεων» στα θαλασσοπούλια και τον Μαυροπετρίτη, η Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία ξεκίνησε το Φθινόπωρο του 2019 την εκστρατεία ενημέρωσης «Τα Γκαλαπάγκος της Μεσογείου κινδυνεύουν!», στο πλαίσιο της οποίας δεκάδες περιβαλλοντικές οργανώσεις και επιστημονικοί φορείς, με κοινή επιστολή τους, κάλεσαν τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον τότε Υπουργό Περιβάλλοντος, Κωστή Χατζηδάκη, να αποτρέψουν τη χωροθέτηση ΑΣΠΗΕ στις ανέγγιχτες μέχρι σήμερα νησίδες και να τις διαφυλάξουν ως ένα από τα πολυτιμότερα αποθέματα της παγκόσμιας φυσικής κληρονομιάς.

Καθοριστικής σημασίας για τη σωτηρία των νησίδων ήταν η αρνητική γνωμοδότηση, τον Ιούλιο του 2020, της αρμόδιας Διεύθυνσης Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος και Βιοποικιλότητας, ενώ στο ίδιο πνεύμα κινήθηκαν και οι αντίστοιχες αρνητικές γνωμοδοτήσεις των Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Κυκλάδων και Δωδεκανήσου.

Παρόλα αυτά, το έργο συμπεριλήφθηκε την άνοιξη του 2021 στον κατάλογο προς δημόσια διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος, υποψηφιότητα που αποδυνάμωσαν με λεπτομερή τεκμηρίωση η Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία και η Κίνηση για την Προστασία των Νησίδων του Αιγαίου. Και αυτή η προσπάθεια αγκαλιάστηκε από εκατοντάδες πολίτες και φορείς από την Ελλάδα αλλά και διεθνώς, ενώ υποστηρίχθηκε ενεργά από τις Περιβαλλοντικές Οργανώσεις ANIMA, Αρκτούρος, ΑΡΧΕΛΩΝ, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Εταιρία Προστασίας Πρεσπών, Καλλιστώ, MEDASSET, MOm, Greenpeace και WWF Ελλάς.

Η απόρριψη του έργου από το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας έδωσε ιδιαίτερη χαρά και ικανοποίηση στην κοινωνία των πολιτών και την περιβαλλοντική και ακαδημαϊκή κοινότητα. Το γεγονός ωστόσο, πως παρά την αρνητική απόφαση, η εταιρεία συνεχίζει να κατέχει άδειες παραγωγής σε 23 προστατευόμενες νησίδες σημαίνει ότι ενδεχομένως ο αγώνας για την προστασία τους δεν έχει τελειώσει και συνεπώς συνεχίζουμε να παραμένουμε σε επιφυλακή για την προστασία αυτών των πολύτιμων όσο και εύθραυστων οικοσυστημάτων.

Διαβάστε αναλυτικά τι κάνει τις νησίδες του Ν. Αιγαίου τόσο πολύτιμες μέσα από τις δηλώσεις των ελληνικών επιστημονικών εταιρειών και συγκεκριμένα της Βοτανικής, Ερπετολογικής, Ζωολογικής και Οικολογικής Εταιρείας, επιστημόνων εγνωσμένου κύρους, της Ελληνικής ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗΣ Εταιρείας και της Κίνησης για την Προστασία των Νησίδων, καθώς  και το χρονικό της σωτηρίας τους από την καταστροφή, στο αφιέρωμα που θα βρείτε ΕΔΩ.