Τα chatbots τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμα εργαλεία για την προετοιμασία μιας ιατρικής επίσκεψης, για την κατανόηση ενός ιατρικού όρου ή για τη διαμόρφωση ερωτήσεων προς τον γιατρό σας. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι όταν ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης καλείται να αναλάβει το ρόλο του γιατρού. Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στην πιθανότητα λανθασμένων συμβουλών. Οι χρήστες ενδέχεται επίσης να μοιραστούν εξαιρετικά ευαίσθητες προσωπικές πληροφορίες με συστήματα των οποίων οι διαδικασίες προστασίας της ιδιωτικότητας, οι πρακτικές διαχείρισης δεδομένων και οι νομικές υποχρεώσεις διαφέρουν από εκείνες ενός γιατρού ή ενός νοσοκομείου. Ως αποτέλεσμα, τα δεδομένα τους μπορεί να καταλήξουν σε άγνωστους φορείς ή να εκτεθούν σε τρίτους.

Μελέτη του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο στο «Nature Medicine», διαπίστωσε ότι οι χρήστες συχνά δε γνώριζαν ποιες πληροφορίες έπρεπε να μοιραστούν με τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs). Επίσης, ότι τα LLM έδιναν πολύ διαφορετικές απαντήσεις ακόμη και όταν οι ερωτήσεις διέφεραν ελάχιστα και ότι παρείχαν συχνά συνδυασμό σωστών και λανθασμένων συμβουλών, ενώ οι χρήστες δυσκολεύονταν να διακρίνουν τη διαφορά.

Υπάρχουν όμως και κίνδυνοι που δεν σχετίζονται άμεσα με την υγεία. Ο πιο προφανής είναι ότι η κοινοποίηση ευαίσθητων ιατρικών πληροφοριών σε ένα chatbot μπορεί να οδηγήσει στη χρήση αυτών των δεδομένων για την εκπαίδευση μοντέλων ή ακόμη και στη διαρροή τους σε τρίτους. Έχουν καταγραφεί περιπτώσεις κατά τις οποίες μοντέλα αποκάλυψαν δεδομένα που είχαν δώσει οι χρήστες τους. Τέλος, η ESET προειδοποιεί πως όταν ευαίσθητα δεδομένα διακινούνται μεταξύ πολλών οργανισμών, αυξάνεται και η πιθανότητα να πέσουν θύματα κυβερνοεπιθέσεων.

Τα δεδομένα υγείας είναι ιδιαίτερα πολύτιμα για τους απατεώνες επειδή διατηρούν την αξία τους για μεγάλο χρονικό διάστημα, καθώς συνήθως δεν μπορούν να αντικατασταθούν ή να επανεκδοθούν, μπορεί να περιλαμβάνουν ασφαλιστικές πληροφορίες που επιτρέπουν την υποβολή ψευδών αιτήσεων αποζημίωσης ή τη λήψη ιατρικών υπηρεσιών στο όνομα του θύματος. Επιπλέον, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για εκβιασμό ή άλλες μορφές απάτης.

Πολλά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στον χώρο της Υγείας δεν υπάγονται στους κανονισμούς προστασίας προσωπικών δεδομένων στις ΗΠΑ. Αυτό σημαίνει ότι οι πάροχοί τους ενδέχεται να μην υπόκεινται στις αυστηρές απαιτήσεις προστασίας δεδομένων που θα περίμενε κανείς από έναν οργανισμό υγείας.

Συμβουλές για ασθενείς

Η ESET συμβουλεύει τους ασθενείς να αποφεύγουν τα γενικής χρήσης chatbots και να προτιμούν εργαλεία που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για ερωτήσεις σχετικές με την υγεία. Επίσης, είναι σημαντικό να ελέγχουν αν η υπηρεσία εξηγεί πώς διαχειρίζεται τα δεδομένα του χρήστη, αν χρησιμοποιεί τις ερωτήσεις του για την εκπαίδευση μοντέλων, αν κοινοποιεί πληροφορίες σε τρίτους και αν καλύπτεται από τη νομοθεσία προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Για να προστατέψουν την ιδιωτικότητα τους, οι χρήστες θα πρέπει να μην ανεβάζουν ποτέ ιατρικά έγγραφα, αποτελέσματα εξετάσεων ή άλλα ευαίσθητα αρχεία, εκτός αν γνωρίζουν ακριβώς πώς θα χρησιμοποιηθούν. Επίσης, να αποφεύγουν να δίνουν ονόματα, διευθύνσεις, στοιχεία ασφάλισης, αριθμό μητρώου ασθενών ή άλλα αναγνωριστικά στοιχεία και να βεβαιώνονται ότι οι λειτουργίες εκπαίδευσης και αποθήκευσης ιστορικού συνομιλιών είναι απενεργοποιημένες. Τέλος, να μην αντιμετωπίζουν μια απάντηση του εργαλείου ως διάγνωση και να μην αγνοούν συμπτώματα επειδή μια μηχανή έδωσε μια καθησυχαστική απάντηση. «Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να συμπληρώσει την ανθρώπινη ιατρική κρίση, αλλά δεν μπορεί να την αντικαταστήσει», καταλήγει η ESET.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αυτό είναι το κεντρικό συμπέρασμα της νέας έρευνας «Fractures in Thinking», που πραγματοποιήθηκε από τους Industry Disruptors – Game Changers (IDGC) στο πλαίσιο της BEYOND 2026 (17 – 19 Ιουνίου 2026), διερευνώντας πώς η τεχνολογία και η Τεχνητή Νοημοσύνη επηρεάζουν τον τρόπο που σκεφτόμαστε, εμπιστευόμαστε την πληροφορία και αντιλαμβανόμαστε τον ρόλο μας στο μέλλον.

Το κυρίαρχο εύρημα είναι η αμφιθυμία. Οι πολίτες δεν εμφανίζονται ούτε ενθουσιασμένοι ούτε εχθρικοί απέναντι στην τεχνολογία. Αντίθετα, βιώνουν μια συνεχή διαπραγμάτευση μαζί της. Το 80,4% δηλώνει πολύ ή πάρα πολύ εξοικειωμένο με την τεχνολογία, ωστόσο μόλις το 17,8% αισθάνεται ότι αυτή το κάνει πιο ελεύθερο. Παράλληλα, η συχνότερη περιγραφή της σχέσης των πολιτών με την τεχνολογία είναι η φράση «με βοηθά αλλά με εξαντλεί» (29,2%).

Τα τέσσερα «ρήγματα» της ψηφιακής εποχής

Η αντίφαση αυτή αποτυπώνεται σε τέσσερα χαρακτηριστικά «ρήγματα» της σύγχρονης ψηφιακής εμπειρίας.

Η κόπωση της διαρκούς συνδεσιμότητας

Η μόνιμη διαθεσιμότητα έχει μετατραπεί σε κανονικότητα. Το 59,4% δηλώνει ότι αισθάνεται συχνά ή σχεδόν πάντα «πάντα διαθέσιμο», ενώ το 50% νιώθει πίεση να απαντά άμεσα σε μηνύματα. Το 57,6% ελέγχει το κινητό του πολλές φορές την ημέρα χωρίς συγκεκριμένο λόγο και το 47,2% δεν θυμάται πότε πέρασε τελευταία φορά μία ολόκληρη ημέρα εκτός διαδικτύου.

Η ψηφιακή κόπωση διαφοροποιείται ανά γενιά. Οι νεότεροι (18-24) εξαντλούνται κυρίως από τα social media και την υπερφόρτωση προσοχής, οι ηλικίες 25-44 από τον συνδυασμό social media και επαγγελματικών απαιτήσεων, οι 45-54 από την πίεση για άμεση ανταπόκριση και οι άνω των 55 από τη διαρκή ανάγκη προσαρμογής σε νέα εργαλεία και τεχνολογίες. Διαφορετικές γενιές, διαφορετικές πιέσεις, ίδιο συναίσθημα. Παρά τη συνεχή συνδεσιμότητα, μόλις τρεις στους δέκα δηλώνουν ότι μπορούν να αποσυνδεθούν πραγματικά με ευκολία.

Η ανάθεση της σκέψης

Η τεχνολογία δεν αλλάζει μόνο όσα κάνουμε, αλλά και τον τρόπο που σκεφτόμαστε. Σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες (48,8%) στρέφονται πρώτα σε μια συσκευή όταν αναζητούν μια πληροφορία, πριν προσπαθήσουν να τη θυμηθούν μόνοι τους, ενώ μόλις το 18,6% θυμάται ακόμη περισσότερους από πέντε τηλεφωνικούς αριθμούς απ’ έξω. Στις ηλικίες 18-24, το 28,1% δηλώνει ότι απευθύνεται απευθείας σε ένα εργαλείο AI για απαντήσεις. Επιπλέον, το 67% χρησιμοποιεί εργαλεία AI τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα και σχεδόν ένας στους τρεις τα χρησιμοποιεί καθημερινά.

Η σχέση όμως δεν είναι παθητική. Οι πολίτες ορίζουν με σαφήνεια τα όρια του τι αναθέτουν στο AI. Νιώθουν άνετα όταν του ζητούν να τους πει κάτι, αναζήτηση πληροφορίας (49%), μετάφραση (29%), συμβουλές για θέματα υγείας (26%), αλλά παραμένουν επιφυλακτικοί όταν καλούνται να του αναθέσουν να αποφασίσει αντί γι’ αυτούς. Μόλις το 15% θα του εμπιστευόταν τη λήψη μιας απόφασης και το 14% τη σύνταξη ενός email.

Παράλληλα, το smartphone έχει εξελιχθεί σε βασική υποδομή της καθημερινής ζωής. Από την επικοινωνία με οικογένεια και φίλους μέχρι τις συναλλαγές, την πρόσβαση σε υπηρεσίες και την ενημέρωση, ένα μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς μας περνά πλέον μέσα από αυτό. Έτσι, η εξάρτηση από την τεχνολογία δεν είναι μόνο γνωστική, είναι κοινωνική και λειτουργική.

Η κρίση εμπιστοσύνης στην πληροφορία

Η πιο χαρακτηριστική αντίφαση της έρευνας αφορά την ίδια την Τεχνητή Νοημοσύνη. Παρότι το 67% των συμμετεχόντων δηλώνει ότι χρησιμοποιεί εργαλεία AI τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα, μόλις το 7,2% τα θεωρεί αξιόπιστη πηγή πληροφόρησης. Με άλλα λόγια, η Τεχνητή Νοημοσύνη υιοθετείται πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο γίνεται πιστευτή.

Την ίδια στιγμή, το 82% θεωρεί ότι οι αλγόριθμοι επηρεάζουν τις απόψεις μας περισσότερο απ’ όσο συνειδητοποιούμε, ενώ το 61% παραδέχεται ότι έχει στο παρελθόν πιστέψει πληροφορία που αποδείχθηκε ψευδής ή παραπλανητική. Η μεγαλύτερη ανησυχία για το μέλλον της πληροφόρησης δεν είναι η ίδια η AI, αλλά τα fake news και η παραπληροφόρηση (32%), ακολουθούμενα από την απώλεια προσωπικών δεδομένων (21%) και τα deepfakes (17%).

Η έρευνα αποκαλύπτει επίσης ένα βαθύτερο ρήγμα ανάμεσα στις πηγές που επηρεάζουν και σε εκείνες που θεωρούνται αξιόπιστες. Ως ισχυρότεροι διαμορφωτές της κοινής γνώμης αναγνωρίζονται οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης (36,8%) και οι influencers (17%). Όταν όμως οι πολίτες ερωτώνται ποιον εμπιστεύονται για έγκυρη πληροφόρηση, στρέφονται κυρίως στους επιστήμονες (35,8%), ενώ μόλις το 9% δηλώνει ότι εμπιστεύεται δημοσιογράφους και μέσα ενημέρωσης. Με άλλα λόγια, επηρεαζόμαστε περισσότερο από πηγές που δεν θεωρούμε απαραίτητα αξιόπιστες.

Ποιος χτίζει το μέλλον;

Παρά τη μαζική χρήση της τεχνολογίας, οι πολίτες δεν αισθάνονται ότι συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση του μέλλοντος. Το 42,8% δηλώνει ότι οι τεχνολογικές αλλαγές συμβαίνουν χωρίς τη συμμετοχή του, ενώ μόλις το 13,2% αισθάνεται ότι συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωσή τους. Οι περισσότεροι θεωρούν ότι το μέλλον θα διαμορφωθεί κυρίως από τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης (30,8%) και τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες (29,2%).

Για την Ελλάδα, η εικόνα είναι επιφυλακτική. Το 40,8% θεωρεί ότι η χώρα υστερεί έναντι άλλων ευρωπαϊκών κρατών στην καινοτομία. Τα σημαντικότερα εμπόδια εντοπίζονται στο brain drain (38,2%), στην έλλειψη χρηματοδότησης (36,8%) και στη γραφειοκρατία (36%).

Κι όμως, παράλληλα με αυτή την επιφυλακτικότητα συνυπάρχει μια αξιοσημείωτη φιλοδοξία: σχεδόν επτά στους δέκα συμμετέχοντες δηλώνουν ότι θα ήθελαν να εργαστούν σε ελληνική startup ή τεχνολογική εταιρεία. Η εικόνα είναι ακόμη πιο έντονη στους νεότερους: στις ηλικίες 18-24, το 42% βαθμολογεί το ενδιαφέρον του με 5 στα 5. Επιθυμία χωρίς πεποίθηση, οι νέοι Έλληνες δεν θεωρούν την επιτυχία εγγυημένη, εξακολουθούν όμως να πιστεύουν ότι αξίζει η προσπάθεια.

Το «πείραμα» μέσα στο πείραμα

Στο τέλος της έρευνας οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να απαντήσουν σε μία απλή ερώτηση: «Πιστεύετε ότι το ερωτηματολόγιο που απαντήσατε γράφτηκε από άνθρωπο ή από AI;»

Μόλις το 40,4% απάντησε με βεβαιότητα ότι δημιουργήθηκε από άνθρωπο. Το 37,6% θεώρησε ότι γράφτηκε κυρίως από AI, ενώ το 22% δήλωσε ότι δεν μπορούσε να ξεχωρίσει.

Με άλλα λόγια, έξι στους δέκα Έλληνες δεν μπορούν πλέον να είναι βέβαιοι εάν αυτό που διαβάζουν έχει παραχθεί από άνθρωπο ή μηχανή.

Συμπέρασμα, η έρευνα «Fractures in Thinking» καταγράφει μια κοινωνία που δεν απορρίπτει την τεχνολογία, αλλά ούτε και την εξιδανικεύει. Ίσως το πιο χαρακτηριστικό εύρημα να προκύπτει από τη λέξη που χρησιμοποίησαν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες για να περιγράψουν τον ψηφιακό κόσμο. Δίπλα στην «εξέλιξη», την «πρόοδο» και την «καινοτομία» εμφανίστηκαν το «χάος», ο «φόβος», η «πολυπλοκότητα» και η «καταστροφή». Οι πολίτες χρησιμοποιούν την τεχνολογία, την υιοθετούν και αναγνωρίζουν τα οφέλη της, αλλά ταυτόχρονα διαπραγματεύονται τα όριά της. Η αμφιθυμία που καταγράφεται δεν αποτελεί απαραίτητα ένδειξη σύγχυσης. Ίσως αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό συναίσθημα μιας κοινωνίας που βρίσκεται σε μετάβαση. Γιατί, τελικά, η τεχνολογία δεν αλλάζει μόνο όσα κάνουμε. Αλλάζει τον τρόπο που σκεφτόμαστε, ποιον εμπιστευόμαστε και το κατά πόσο αισθανόμαστε ότι έχουμε θέση στο μέλλον που διαμορφώνεται γύρω μας.

Η έρευνα «Fractures in Thinking» πραγματοποιήθηκε από τους IDGC για τη BEYOND 2026 σε πανελλαδικό δείγμα 500 συμμετεχόντων μέσω ψηφιακής πλατφόρμας. Στόχος της ήταν να διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία, η Τεχνητή Νοημοσύνη και τα ψηφιακά οικοσυστήματα επηρεάζουν τη σκέψη, την εμπιστοσύνη, τη λήψη αποφάσεων και τη συμμετοχή των πολιτών στη διαμόρφωση του μέλλοντος. Τον σχεδιασμό και την επιμέλεια της έρευνας ανέλαβε η ‘Αλκηστις Σκοπετέα, Creative Strategist και μέλος της ομάδας των IDGC, η οποία παρουσίασε τα ευρήματα στο πλαίσιο της BEYOND 2026.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή, τονίζουν, ο ριζικός  μετασχηματισμός των επιχειρηματικών διαδικασιών αποτελεί αδιαπραγμάτευτο μονόδρομο για τη βιωσιμότητα, την ανταγωνιστικότητα και την εξέλιξη των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων (ΜμΕ). Καθώς οι ψηφιακές υπηρεσίες, το ηλεκτρονικό εμπόριο και οι τεχνολογίες απομακρυσμένης εργασίας επεκτείνονται ραγδαία, η επιφάνεια επίθεσης των οργανισμών μεγαλώνει με εκθετικό ρυθμό, μετατρέποντας κάθε νέα σύνδεση ή cloud εφαρμογή σε δυνητική πύλη εισόδου για κακόβουλους παράγοντες. Οι ΜμΕ στη χώρα μας αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της εθνικής οικονομίας, αντιπροσωπεύοντας το 99% του συνόλου των επιχειρήσεων. Ωστόσο, η αυξανόμενη εξάρτησή τους από το διαδίκτυο, σε συνδυασμό με την ταχύτητα με την οποία καλούνται να ψηφιοποιηθούν, τις καθιστά πρωταρχικούς και ευάλωτους στόχους για τους κυβερνοεγκληματίες.

Υπάρχει, σύμφωνα με τους ίδιους, μια ευρέως διαδεδομένη αλλά επικίνδυνη ψευδαίσθηση ανάμεσα στους ιδιοκτήτες ΜμΕ, ότι οι κυβερνοεπιθέσεις αφορούν αποκλειστικά τις μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες ή τις κρίσιμες κρατικές υποδομές. Η πραγματικότητα διαψεύδει αυτή την αντίληψη, καθώς οι μεγάλοι οργανισμοί επενδύουν πλέον εκατομμύρια σε συστήματα άμυνας, ωθώντας τους ψηφιακούς εγκληματίες να στρέψουν την προσοχή τους προς τις ΜμΕ, οι οποίες θεωρούνται «εύκολος στόχος» λόγω των περιορισμένων αμυντικών τους μηχανισμών και της δομικής ασυμμετρίας των πόρων τους. Η έλλειψη επαρκών οικονομικών κεφαλαίων και εξειδικευμένου προσωπικού Τεχνολογιών Πληροφορικής (IT) οδηγεί συχνά, τονίζουν, στην ανάθεση καθηκόντων ασφάλειας σε μη ειδικευμένους υπαλλήλους ως δευτερεύουσα απασχόληση, δημιουργώντας ένα σοβαρό κενό ασφαλείας. Μια επιτυχημένη  κυβερνοεπίθεση μπορεί να επιφέρει ανεπανόρθωτη καταστροφή, από άμεσες οικονομικές απώλειες και νομικές κυρώσεις έως την πλήρη παράλυση των λειτουργιών και την οριστική αμαύρωση της φήμης της  επιχείρησης, οδηγώντας πολλές μικρές επιχειρήσεις στο κλείσιμο μέσα σε λίγους μήνες.

Το τοπίο των κυβερνοαπειλών είναι εξαιρετικά εχθρικό και  περιλαμβάνει, σύμφωνα με τους ερευνητές, σύνθετες ψηφιακές επιθέσεις με σοβαρές επιπτώσεις. Η πιο καταστροφική απειλή είναι το λογισμικό Ransomware (Λυτρεμπορικό Λογισμικό), το οποίο κρυπτογραφεί αθόρυβα κρίσιμα αρχεία, βάσεις δεδομένων και αντίγραφα ασφαλείας, απαιτώντας την καταβολή υπέρογκων λύτρων. Οι εγκληματίες εφαρμόζουν  πλέον τη στρατηγική του «διπλού εκβιασμού», υποκλέπτοντας ευαίσθητα  δεδομένα πριν τα κρυπτογραφήσουν, με την απειλή να τα δημοσιεύσουν στο Dark Web, γεγονός που σημαίνει το οριστικό τέλος για μια ΜμΕ. Παράλληλα, το Ηλεκτρονικό Ψάρεμα (Phishing) και η Κοινωνική Μηχανική  (Social Engineering) εκμεταλλεύονται τον ανθρώπινο παράγοντα, ο  οποίος παραμένει ο πιο ευάλωτος κρίκος. Μέσω εξαιρετικά πειστικών μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που προσομοιάζουν με έγκυρες πηγές, όπως emails τραπεζών ή προμηθευτών, οι επιτιθέμενοι έχουν ως στόχο να χειραγωγήσουν τους υπαλλήλους μιας ΜμΕ ώστε να εγκαταστήσουν κακόβουλο λογισμικό ή να αποκαλύψουν διαπιστευτήρια πρόσβασης.

Επιπλέον, οι επιθέσεις DDoS (Κατανεμημένης Άρνησης Εξυπηρέτησης – Distributed Denial of Service) στοχεύουν στη διακοπή της λειτουργίας των ηλεκτρονικών καταστημάτων (e-shops) κατακλύζοντάς τα με ψευδή  κίνηση δεδομένων, κάτι που προκαλεί άμεση απώλεια εσόδων και πλήγμα στην αξιοπιστία των επιχειρήσεων. Μια βιαστική και πρόχειρη μετάβαση στο Υπολογιστικό Νέφος (Cloud) χωρίς την απαραίτητη τεχνική μελέτη  μπορεί επίσης να δημιουργήσει σοβαρά κενά ασφαλείας λόγω εσφαλμένων ρυθμίσεων και απουσίας ελέγχου ταυτότητας πολλαπλών παραγόντων, διευκολύνοντας τις μαζικές διαρροές δεδομένων. Τέλος, οι επιθέσεις  στην Εφοδιαστική Αλυσίδα (Supply Chain Attacks) στοχεύουν τις ΜμΕ που λειτουργούν ως τρίτοι προμηθευτές ή εξωτερικοί συνεργάτες  μεγάλων οργανισμών, χρησιμοποιώντας το λιγότερο προστατευμένο δίκτυό  τους ως «κερκόπορτα» για να διεισδύσουν στα συστήματα του τελικού, μεγάλου στόχου.

Η ανάγκη θωράκισης γίνεται ακόμη πιο επιτακτική λόγω, τονίζουν, του αυστηρού Ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου. Η Ευρωπαϊκή Οδηγία NIS2 επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της σε μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις  κρίσιμων τομέων, επιβάλλοντας αυστηρή διαχείριση κινδύνων, έλεγχο  της ασφάλειας της εφοδιαστικής αλυσίδας και ένα πολύ αυστηρό  χρονοδιάγραμμα αναφοράς περιστατικών εντός 24 ωρών. Παράλληλα, ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων (GDPR) απαιτεί την εφαρμογή της αρχής της «ασφάλειας εκ σχεδιασμού» και τη γνωστοποίηση παραβιάσεων εντός 72 ωρών, επισύροντας βαριά διοικητικά πρόστιμα σε  περίπτωση μη συμμόρφωσης. Η Ευρωπαϊκή Πράξη για την Κυβερνοανθεκτικότητα (Cyber Resilience Act – CRA) εισάγει οριζόντιες  απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας για όλα τα προϊόντα με ψηφιακά στοιχεία, υποχρεώνοντας τις ΜμΕ που αναπτύσσουν λογισμικό ή κατασκευάζουν συνδεδεμένες συσκευές, που λειτουργούν στο Διαδίκτυο των Πραγμάτων (IoT), να διασφαλίζουν ότι τα προϊόντα τους δεν φέρουν ευπάθειες και να παρέχουν τακτικές ενημερώσεις ασφαλείας.

Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση όλων αυτών των πολυπληθών  απειλών, απαιτείται μια ολιστική, πολυεπίπεδη στρατηγική άμυνας, η οποία συνδυάζει τεχνικά, οργανωτικά και επιχειρησιακά μέτρα. Κρίσιμη είναι η υποχρεωτική ενεργοποίηση του Ελέγχου Ταυτότητας Πολλαπλών  Παραγόντων (Multi-Factor Authentication – MFA) σε όλους τους εταιρικούς λογαριασμούς, η οποία αποτρέπει την παραβίαση των συστημάτων ακόμη και αν οι κωδικοί πρόσβασης κλαπούν μέσω κακόβουλων  μηνυμάτων ηλεκτρονικού ψαρέματος (phishing). Οι επιχειρήσεις πρέπει επίσης να εφαρμόζουν μια αυστηρή πολιτική διαχείρισης ενημερώσεων και ευπαθειών (patch management), εγκαθιστώντας άμεσα τις ενημερώσεις ασφαλείας των λειτουργικών συστημάτων και λογισμικών, προτού οι κυβερνοεγκληματίες προλάβουν να εκμεταλλευτούν τα κενά αυτά. Η προστασία των τερματικών συσκευών και των εταιρικών δικτύων πρέπει να ενισχυθεί με τη χρήση σύγχρονων εργαλείων Next-Gen Anti-virus/EDR και Firewalls, καθώς και με την εφαρμογή ισχυρής κρυπτογράφησης στα ευαίσθητα δεδομένα, τόσο κατά την αποθήκευση όσο  και κατά τη μετάδοσή τους.

Σε οργανωτικό επίπεδο, τονίζουν, πώς η εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση του προσωπικού (Cyber Awareness) είναι θεμελιώδους  σημασίας, καθώς οι υπάλληλοι πρέπει να ενημερώνονται τακτικά για τις τεχνικές phishing και την ασφαλή χρήση του διαδικτύου, ώστε να μετατραπούν από αδύναμο κρίκο στην πρώτη γραμμή άμυνας της  επιχείρησης. Παράλληλα, πρέπει να εφαρμόζεται η Πολιτική Διαχείρισης Πρόσβασης με βάση την Αρχή των Ελάχιστων Προνομίων (Principle of  Least Privilege), διασφαλίζοντας ότι κάθε εργαζόμενος έχει πρόσβαση αποκλειστικά και μόνο στα αρχεία που είναι απαραίτητα για την εκτέλεση της εργασίας του, περιορίζοντας έτσι την εσωτερική απειλή και την οριζόντια εξάπλωση μιας επίθεσης. Κάθε ΜμΕ οφείλει να  διαθέτει ένα καταγεγραμμένο και σαφές σχέδιο απόκρισης σε περιστατικά και επιχειρησιακής συνέχειας, το οποίο θα καθορίζει τις  άμεσες ενέργειες σε περίπτωση επίθεσης, όπως την απομόνωση των  μολυσμένων συσκευών και την επαναφορά των συστημάτων. Τέλος, είναι απαραίτητη η αξιολόγηση των τρίτων συνεργατών και προμηθευτών IT,  ώστε να διασφαλίζεται ότι οι εξωτερικοί πάροχοι εφαρμόζουν  ικανοποιητικά επίπεδα ασφαλείας και δεν αποτελούν κερκόπορτα για  ψηφιακές επιθέσεις. Για να καταλήξουν τονίζοντας ότι:

«Κοιτάζοντας προς το μέλλον, το τοπίο των ψηφιακών απειλών αναμένεται να γίνει ακόμη πιο περίπλοκο λόγω της ραγδαίας εξέλιξης των νέων τεχνολογιών. Τέτοιες είναι, η Παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη (Generative AI), η οποία χρησιμοποιείται ήδη από κακόβουλους  παράγοντες για τη δημιουργία εξελιγμένων επιθέσεων phishing, οι Κβαντικοί Υπολογιστές που απειλούν τη σύγχρονη κρυπτογράφηση, και το Βιομηχανικό Διαδίκτυο των Πραγμάτων (Industrial IoT) που διευρύνει την επιφάνεια των επιθέσεων. Οι ελληνικές ΜμΕ οφείλουν να υιοθετήσουν μια προληπτική προσέγγιση. Η επένδυση στην ψηφιακή ασφάλεια δεν αποτελεί περιττή δαπάνη, αλλά μια στρατηγική επένδυση θωράκισης και ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος, η οποία, με την υποστήριξη και τη συνεργασία των εθνικών και ευρωπαϊκών αρμόδιων φορέων, μπορεί να εγγυηθεί τη σταθερότητα και την ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων στο σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον».

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αποστόλης Ζώης

Από τις 2 Ιουνίου 2026 εφαρμόζεται η Α’ φάση της νέας επέκτασης της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, που αφορά κλάδους όπως η υγεία, οι τηλεπικοινωνίες, οι υπηρεσίες καθαρισμού, οι υπηρεσίες υποστήριξης απασχόλησης, τα κομμωτήρια, τα κέντρα αισθητικής, τα καθαριστήρια κ.ά., με έναρξη επιβολής κυρώσεων από τις 12 Οκτωβρίου 2026. Από τις 29 Ιουνίου 2026 ακολουθεί η Β’ φάση, η οποία περιλαμβάνει επιπλέον δραστηριότητες, όπως συμβουλευτικές υπηρεσίες, διαφήμιση, δραστηριότητες γραφείου, επισκευές, logistics, διαχείριση νερού και λυμάτων, καθώς και τυχερά παίγνια.

Με το eErgani, που έχουν ήδη επιλέξει χιλιάδες επιχειρήσεις, η διαχείριση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας και του Ψηφιακού Ωραρίου γίνεται απλή, γρήγορη και ασφαλής, αφού φροντίζει για τη σωστή οργάνωση των ωραρίων, την άμεση καταγραφή εισόδου και εξόδου, τον έλεγχο των κινήσεων και την έγκαιρη αποστολή των απαραίτητων δεδομένων στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.

Η λύση eErgani έχει σχεδιαστεί για να απαλλάσσει από την πολυπλοκότητα της καθημερινής διαχείρισης και να βοηθά τις επιχειρήσεις να ανταποκρίνονται με συνέπεια, ταχύτητα και σιγουριά, ενώ συνεργάζεται αποτελεσματικά με τον λογιστή και το πρόγραμμα της μισθοδοσίας.

Η Megasoft, μια αμιγώς ελληνική εταιρεία με 34 χρόνια δυναμικής παρουσίας στην πληροφορική και το επιχειρησιακό λογισμικό, συνεχίζει να εξελίσσεται σταθερά, επενδύοντας στην καινοτομία, την τεχνογνωσία και τη βαθιά γνώση της ελληνικής αγοράς. Σε ένα επιχειρηματικό περιβάλλον που αλλάζει διαρκώς, παραμένει σταθερός και αξιόπιστος συνεργάτης για τις επιχειρήσεις, προσφέροντας σύγχρονες λύσεις και ουσιαστική υποστήριξη με συνέπεια, συνέχεια και πραγματική παρουσία δίπλα στον πελάτη.

Με το eErgani, η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας γίνεται μέρος μιας πιο οργανωμένης καθημερινότητας για την επιχείρηση και τους εργαζομένους.

«Το 2026 σηματοδοτεί ένα σημαντικό ορόσημο: για πρώτη φορά, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι πλατφόρμες βίντεο θα ξεπεράσουν άλλες πηγές ειδήσεων και θα γίνουν το βασικό μέσο πρόσβασης των ανθρώπων στις ειδήσεις παγκοσμίως», γράφει ο Τζιμ Ίγκαν, ο επικεφαλής συγγραφέας της έκθεσης του Ινστιτούτου Reuters για τη Μελέτη της Δημοσιογραφίας.

Η έκθεση αυτή για τις ψηφιακές ειδήσεις, που δημοσιεύεται ετησίως από αυτό το ινστιτούτο, το οποίο συνδέεται με το πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, θεωρείται σημείο αναφοράς για την ανάλυση των μετασχηματισμών των μέσων ενημέρωσης. Βασίζεται σε διαδικτυακές έρευνες που διεξήχθησαν νωρίτερα φέτος από την YouGov σε σχεδόν 100.000 άτομα σε 48 χώρες.

Φέτος, 54% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι χρησιμοποίησαν πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και βίντεο για να λαμβάνουν τις ειδήσεις την εβδομάδα που προηγήθηκε της έρευνας (και ακόμη και 56% αν συμπεριλάβουμε chatbots με τεχνητή νοημοσύνη όπως το ChatGPT). Αυτό το ποσοστό μειώνεται στο 52% για την τηλεόραση, στο 51% για ιστότοπους και εφαρμογές ειδήσεων και στο 21% για το ραδιόφωνο.

Αυτή η τάση δεν είναι καινούργια, καθώς σε ορισμένες μεμονωμένες χώρες, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι πλατφόρμες βίντεο ήταν ήδη οι κύριες πηγές πληροφοριών τα προηγούμενα χρόνια. Αλλά αυτή είναι η πρώτη φορά που αυτός ο τρόπος ενημέρωσης έχει γίνει η επικρατέστερη κατά μέσο όρο σε όλες τις αγορές που μελετήθηκαν (οι χώρες όπου οι ιστότοποι και οι εφαρμογές μέσων ενημέρωσης παραμένουν οι πιο δημοφιλείς είναι σχεδόν όλες στην Ευρώπη).

Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι πλατφόρμες βίντεο αποτελούν την κύρια πηγή ειδήσεων για 3 στους 10 ερωτηθέντες και για έναν στους δύο στην ηλικιακή ομάδα 18-24 ετών. Οι μόνες ηλικιακές ομάδες για τις οποίες η τηλεόραση εξακολουθεί να κατακτά την πρώτη θέση είναι οι 45-54 και άνω των 55 ετών.

Και για τους ιστότοπους και τις εφαρμογές των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης, η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη: καμία ηλικιακή ομάδα δεν τους αναφέρει ως κύρια πηγή πληροφοριών. Όλα αυτά «έχουν προφανείς συνέπειες για την ικανότητα» των μέσων ενημέρωσης «να προσεγγίζουν το κοινό και να δημιουργούν έσοδα», καταλήγει ο Ίγκαν, πρώην ανώτερο στέλεχος του BBC.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στην έρευνα συμμετείχαν πολίτες από την Ελλάδα, τις ΗΠΑ, την Ελβετία, την Τσεχία, τη Νέα Ζηλανδία, την Ινδονησία, την Κολομβία και το Μακάο, με τα δείγματα να κυμαίνονται από 1.200 έως 2.000 συμμετέχοντες σε κάθε χώρα. Στην ελληνική έρευνα συμμετείχαν 1.440 άτομα από όλη την Ελλάδα και φορέας υλοποίησης ήταν το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ), με τη συμμετοχή των ερευνητών Νίκου Δεμερτζή, Νικόλα Κληρονόμου, Απόστολου Λιναρδή, Κατερίνας Μανδενάκη και Χαράλαμπου Τσέκερη. Η ελληνική έρευνα έγινε στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος «JustReDI».

«Είναι εντυπωσιακό ότι σε λιγότερο από τέσσερα χρόνια από την εισαγωγή της τεχνητής νοημοσύνης στους πολίτες με το ChatGPT, το ΑΙ έχει ήδη γίνει μέρος της καθημερινής ζωής», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Τζέφρι Κολ (Jeffrey Cole), ιδρυτής και διευθυντής του WIP. «Τα δεδομένα δείχνουν μεγάλη χρήση, εξοικείωση και ανησυχίες για το πώς η τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει τον κόσμο μας. Ενώ το διαδίκτυο εμφανίστηκε με μεγάλη αισιοδοξία (και αργότερα μάθαμε για τη σκοτεινή του πλευρά), η τεχνητή νοημοσύνη εμφανίστηκε με φόβο και ανησυχία. Ας ελπίσουμε ότι και οι θετικές πτυχές θα αποτελέσουν σημαντικό μέρος της», συμπληρώνει.

Όπως δείχνουν τα αποτελέσματα της Διεθνούς Έρευνας για την Τεχνητή Νοημοσύνη 2026, τα οποία θα παρουσιάσει ο Τζέφρι Κολ κατά την εναρκτήρια εκδήλωση της ετήσιας συνάντησης του WIP, σήμερα στο αμφιθέατρο «Άλκης Αργυριάδης», στο κεντρικό κτίριο του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, παρά το γεγονός ότι η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται διαρκώς στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, η πραγματική χρήση της παραμένει σχετικά περιορισμένη. Από τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα, το ποσοστό συνολικής χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης (ανεξάρτητα από τη συχνότητα χρήσης της) ήταν 60% στη Νέα Ζηλανδία και ακολουθούν οι ΗΠΑ και η Ελβετία με 54%, η Κολομβία με 51%, η Ελλάδα με 47%, το Μακάο με 42% και η Τσεχία με 39%.

«Ζούμε σε κοινωνίες επιτάχυνσης. Η εξέλιξη της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης και τα αποτελέσματα των ερευνών μας αλλάζουν πολύ συχνά», διευκρινίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο επικεφαλής του συνεδρίου και εκπρόσωπος του WIP στην Ελλάδα, καθηγητής Νίκος Δεμερτζής. Την παραπάνω διαπίστωση ενισχύει μια ακόμα πιο πρόσφατη έρευνα του ΕΚΚΕ σε συνεργασία με το WIP στην Ελλάδα, που ολοκληρώθηκε μόλις πριν από λίγες ημέρες. «Χρησιμοποιώντας ένα μη πιθανολογικό δείγμα από το διαδικτυακό πάνελ του ΕΚΚΕ, φαίνεται ότι η Γενετική Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι πλέον μια εξειδικευμένη τεχνολογία. Σχεδόν οκτώ στους δέκα ερωτηθέντες αναφέρουν ότι χρησιμοποιούν αυτή τη στιγμή εφαρμογές, όπως το ChatGPT, το Copilot ή το Gemini. Επιπλέον, οι μισοί από όλους τους χρήστες αλληλεπιδρούν με την τεχνητή νοημοσύνη σε καθημερινή βάση, ενώ σχεδόν όλοι οι χρήστες του διαδικτύου αλληλεπιδρούν με αυτήν τουλάχιστον εβδομαδιαίως», περιγράφει ο κ. Δεμερτζής.

Κίνητρα πίσω από τη χρήση του ΑΙ

Η απόκτηση νέων γνώσεων αποτελεί έναν από τους βασικότερους λόγους χρήσης εργαλείων ΑΙ, όπως αποτυπώνεται στη Διεθνή Έρευνα του WIP για την Τεχνητή Νοημοσύνη 2026. Μάλιστα, σε τέσσερις από τις πέντε χώρες που κατέγραψαν σχετικά στοιχεία, περισσότεροι από το 55% των χρηστών αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για να μάθουν κάτι νέο. Τα υψηλότερα ποσοστά παρατηρούνται στην Τσεχία (86%), την Ινδονησία (70%) και την Ελλάδα (68%).

Παράλληλα, η περιέργεια λειτουργεί ως σημαντικό κίνητρο για πάνω από το 45% των χρηστών και στις πέντε χώρες που έχουν καταγράψει στοιχεία. Στην Ελλάδα, το 60% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι θέλει να διαπιστώσει πώς λειτουργεί η συγκεκριμένη τεχνολογία και πόσο χρήσιμη μπορεί να αποδειχθεί. Η επίλυση σχολικών ή εργασιακών προβλημάτων είναι επίσης ένας σημαντικός λόγος χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης σε όλες τις συμμετέχουσες χώρες, με την Ελλάδα να καταγράφει ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό (74%), πίσω από την Ινδονησία (85%) και την Τσεχία (78%).

Η πλειονότητα όσων χρησιμοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης θεωρεί ότι αυτά προσφέρουν ουσιαστικά οφέλη. Το ποσοστό των χρηστών που δηλώνει ότι η ΑΙ είναι χρήσιμη είναι συντριπτικά υψηλό σε τρεις χώρες: στην Κολομβία (97%), την περιοχή Μακάο (91%) και την Τσεχία (90%). Αντίθετα, στη Νέα Ζηλανδία και την Ελβετία, το 35% και 25% των χρηστών, αντίστοιχα, δηλώνουν ότι δεν βρήκαν τις εφαρμογές AI χρήσιμες.

Ο σημαντικότερος λόγος για τον οποίο πολλοί πολίτες αποφεύγουν την τεχνητή νοημοσύνη είναι ότι δεν τη θεωρούν σχετική με την καθημερινότητά τους. Στην Κολομβία το ποσοστό αυτό φτάνει το 55%, στη Νέα Ζηλανδία το 53% και στην Ελλάδα το 45%.

Δεύτερος σημαντικότερος λόγος είναι η έλλειψη ενδιαφέροντος. Πάνω από το 40% των χρηστών του διαδικτύου σε τρεις χώρες δηλώνουν ότι δεν χρησιμοποιούν προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης γιατί δεν ενδιαφέρονται γι’ αυτά: στην Κολομβία (45%), την Ελλάδα (44%) και τις Ηνωμένες Πολιτείες (42%). Επιπλέον, εκφράζονται ανησυχίες για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται οι προσωπικές τους πληροφορίες.

Ανησυχία για ιδιωτικότητα και απώλεια θέσεων εργασίας

Παρά το γεγονός ότι οι ερωτηθέντες αναγνωρίζουν πιθανά οφέλη της τεχνητής νοημοσύνης στην αποδοτικότητα και τη συνολική βελτίωση της ποιότητας ζωής τους, η πλειονότητά τους σε όλες τις συμμετέχουσες χώρες εκφράζει σοβαρές ανησυχίες για τις πιθανές αρνητικές συνέπειες.

Σε όλες τις χώρες της έρευνας, περισσότερο από το 50% των χρηστών του διαδικτύου θεωρεί ότι η AI μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παρακολούθηση της προσωπικής ζωής των πολιτών, με το υψηλότερο ποσοστό ανησυχίας να καταγράφεται στην Ελλάδα (79%). Η χώρα καταγράφει και το υψηλότερο ποσοστό ανησυχίας για απώλεια θέσεων εργασίας λόγω της τεχνητής νοημοσύνης (62%).

Ένα σημαντικό ποσοστό πιστεύει ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να σημάνει το τέλος της ανθρωπότητας: το 27% στη Νέα Ζηλανδία, το 24% στις ΗΠΑ, το 21% στην Τσεχία, το 17% στην Ελλάδα και το 16% στην Κολομβία.

Στο ερώτημα εάν θα έπρεπε τα παιδιά να χρησιμοποιούν προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης, θετική άποψη έχει ένα μεγάλο ποσοστό ερωτηθέντων στο Μακάο (64%) και στην Τσεχία (51%). Αντίθετα, το ποσοστό αυτό είναι πολύ χαμηλό στη Νέα Ζηλανδία (20%), την Ελλάδα (19%) και την Κολομβία (12%). Οι ανησυχίες εστιάζονται στην εξάρτηση των παιδιών από τις νέες τεχνολογίες και τις επιπτώσεις στην κριτική σκέψη τους.

Το WIP

Το World Internet Project ιδρύθηκε το 1998 και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες διεθνείς συνεργατικές ερευνητικές πρωτοβουλίες για τη μελέτη του Διαδικτύου και των αναδυόμενων ψηφιακών τεχνολογιών. Συντονίζεται από το Center for the Digital Future της Annenberg School for Communication and Journalism του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας και αριθμεί συνεργάτες σε σχεδόν 30 χώρες και πέντε ηπείρους με έδρα πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα. Η Ελλάδα συμμετέχει μέσω του ΕΚΚΕ από το 2015.

Η ετήσια συνάντηση του World Internet Project φιλοξενείται φέτος στην Αθήνα, από σήμερα έως και την Κυριακή και τη διοργάνωση έχουν αναλάβει το ΕΚΚΕ και το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, με την υποστήριξη του Athens Riviera Forum και της Accenture Greece.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μαρία Κουζινοπούλου

Τη νέα, ολοκληρωμένη σειρά υπηρεσιών δικτύωσης νέας γενιάς COSMOTE SD Everything, που προσφέρει στις επιχειρήσεις απλοποιημένη διαχείριση υποδομών και αυξημένο επίπεδο ασφάλειας στα εταιρικά τους δίκτυα, φέρνει η COSMOTE TELEKOM. Το COSMOTE SD (Software Defined) Everything, που αξιοποιεί προηγμένες τεχνολογίες διεθνών κατασκευαστικών οίκων, παρέχεται ως μια πλήρως διαχειριζόμενη υπηρεσία που επιτρέπει σε όλες τις επιχειρήσεις να αποκτήσουν πλήρη έλεγχο της IT υποδομής τους από ένα κεντρικό σημείο με ενιαία διαχείριση, κοινές πολιτικές και αυξημένη ασφάλεια σε όλα τα εταιρικά σημεία παρουσίας.

Το COSMOTE SD Everything αποτελεί μια ολοκληρωμένη σειρά υπηρεσιών δικτύωσης που συνδυάζει σε ένα ενιαίο περιβάλλον τις υπηρεσίες SD-WAN για τον έλεγχο και τη βελτιστοποίηση των WAN (Wide Area Network) συνδέσεων, SD-LAN (Local Area Network) για την αποδοτική λειτουργία της εσωτερικής υποδομής, SD-WLAN για τη δυναμική διαχείριση των ασύρματων δικτύων (WiFi), καθώς και SASE που ενισχύει την ασφάλεια και υποστηρίζει την απομακρυσμένη πρόσβαση χρηστών και εφαρμογών.

Η COSMOTE TELEKOM εμπλουτίζει το portfolio των λύσεων συνδεσιμότητας που προσφέρει στις επιχειρήσεις και με το COSMOTE SD Everything τους επιτρέπει να έχουν:

• κεντρικό έλεγχο μέσα από μία ενιαία πλατφόρμα διαχείρισης, για όλα τα υποκαταστήματα, τα δίκτυα και τις πολιτικές ασφαλείας
• κοινή αρχιτεκτονική σε πολλαπλά σημεία παρουσίας / υποκαταστήματα
• ταχύτερη ενεργοποίηση νέων σημείων
• υψηλό επίπεδο ασφάλειας
• λιγότερη πολυπλοκότητα
• βελτιωμένη εμπειρία χρήστη
• αυξημένο έλεγχο των εταιρικών εφαρμογών

Τα διαθέσιμα πακέτα του COSMOTE SD Everything καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα αναγκών προσαρμοσμένων στο μέγεθος κάθε επιχείρησης, ενώ δεν απαιτούνται μεγάλες επενδύσεις σε εξοπλισμό. Επιπλέον, εξειδικευμένες ομάδες της COSMOTE TELEKOM αναλαμβάνουν την κεντρική διαχείριση, την παρακολούθηση (monitoring), το reporting και τη συνεχή υποστήριξη της υπηρεσίας 24/7.

Η COSMOTE TELEKOM στέκεται σταθερά δίπλα στις επιχειρήσεις με ολοκληρωμένες λύσεις που μειώνουν την πολυπλοκότητα, ενισχύουν τον ψηφιακό τους μετασχηματισμό και διασφαλίζουν ότι θα παραμείνουν διαρκώς συνδεδεμένες, ασφαλείς και ανταγωνιστικές.

Το συγκεκριμένο μήνυμα, με τη φωτογραφία του παραποιημένη ώστε να τον εμφανίζει να φοράει νοσοκομειακή μπλε ρόμπα και να βρίσκεται στο κρεβάτι του νοσοκομείου, θα μπορούσε να αποσταλεί ενδεχομένως στους γονείς του με την ένδειξη ότι καλούνται «να προσέλθουν άμεσα στο Νοσοκομείο Γεννηματάς, καθώς ο γιος τους είχε ατύχημα και εισήχθη σήμερα, Τετάρτη 10 Ιουνίου στις 9.40 το πρωί για την παροχή των απαραίτητων ιατρικών υπηρεσιών». Με αυτόν τον τρόπο ο κ. Καλαϊτζίδης, μιλώντας σε ημερίδα κυβερνοασφάλειας και ασφαλούς πλοήγησης στο διαδίκτυο, που πραγματοποιήθηκε στη Βέροια παρουσίασε το πόσο εύκολο είναι να εξαπατηθεί κάποιος και πόσο απαραίτητο είναι να εξακριβώνει διαρκώς αν κάτι είναι αληθές ή όχι.

Σε ό,τι αφορά την τεχνητή νοημοσύνη (AI) και τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (Large Language Models, LLM) (που συνιστούν μια μορφή ΑΙ η οποία επεξεργάζεται, κατανοεί και παράγει ανθρώπινη γλώσσα), ο ερευνητής του ΑΠΘ υπογράμμισε ότι από τη μια πλευρά προβλέπουν λέξεις, αναπαράγουν πρότυπα και μιμούνται την κατανόηση. Από την άλλη όμως πλευρά πρέπει να είναι σαφές  ότι δεν σκέφτονται, δεν ξέρουν τα πάντα, δεν έχουν συναισθήματα και δεν λένε πάντα την αλήθεια.

Οι ψευδαισθήσεις που δημιουργούν τα γλωσσικά μοντέλα

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα LLM δημιουργούν τις εξής ψευδαισθήσεις στον κόσμο: «τα λένε ‘ωραία’, άρα λένε αλήθεια», «μας δίνουν απάντηση σε ό,τι ρωτήσουμε, άρα τα ξέρουν όλα», «μας βοηθάνε στη δουλειά μας άρα είναι φίλοι μας», «μας στηρίζουν στα προβλήματά μας και μας καταλαβαίνουν», «ξέρουν τα πάντα για μας αλλά δεν τα λένε πουθενά», «μας δίνουν σύνθετες απαντήσεις, άρα σκέφτονται».

«Στην πραγματικότητα, δεν κάνουν τα παραπάνω» τόνισε ο κ. Καλαϊτζίδης, υπογραμμίζοντας ότι θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με κριτική σκέψη, με μεγάλη προσοχή στο τι μοιραζόμαστε και με αναζήτηση σε έμπιστες πηγές για την επιβεβαίωση της αλήθειας. Σε κάθε περίπτωση σημείωσε ότι θα πρέπει να έχει ο καθένας στο νού του τρία πράγματα: πως ό,τι γράφεται μπορεί να μην σβηστεί ποτέ, ότι τα μοντέλα αυτά λένε ψέματα με αυτοπεποίθηση και ότι μπορεί να γίνουν όπλο στα λάθος χέρια.

Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι

Παρουσιάζοντας παραδείγματα πίσω από τα οποία μπορεί να βρίσκονται οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι από την τεχνητή νοημοσύνη, ανέφερε ότι τα δεδομένα των χρηστών φεύγουν και δεν θα σβηστούν ποτέ και έθεσε το ερώτημα αν κανείς θα έγραφε τα ίδια αν γνώριζε πως ένας άγνωστος μπορεί να τα διαβάσει. «Βοήθησέ με στο βιογραφικό μου. Με λένε Μαρία Κ. Μένω στη Γλυφάδα, λεωφ. Βουλιαγμένης 23, τηλ. 69ΧΧΧΧΧΧΧΧ, πάω στο 3ο Λύκειο και θέλω δουλειά στα Starbucks. Mπορείς να μου συντάξεις ένα βιογραφικό;».

Με τα στοιχεία αυτά κοινοποιούνται άμεσα το όνομα, το επίθετο, η διεύθυνση του σπιτιού του χρήστη, το τηλέφωνο, το σχολείο, η ηλικία και η τοποθεσία ενώ σε κάποια άλλη ακόμη πιο ευαίσθητη περίπτωση στην οποία θα μπορούσε κάποιος να ζητήσει βοήθεια επειδή νιώθει μόνος ή αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα bullying, θα πρέπει να είναι σαφές ότι δεν υπάρχει στον κυβερνοχώρο ιατρικό ή ψυχολογικό απόρρητο, μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να δώσει μια βλαβερή συμβουλή, ενώ υπάλληλοι της εταιρείας μπορούν να διαβάσουν τους εν λόγω διαλόγους με χαρακτηριστικό το περιστατικό που καταγράφηκε τον Μάρτιο του 2023 όταν ένα bug στο ChatGPT αποκάλυψε ιστορικά συνομιλιών άλλων χρηστών.

Ένας δεύτερος κίνδυνος είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη λέει ψέματα με μεγάλη άνεση. Για παράδειγμα στο αίτημα χρήστη για την αναφορά τριών πηγών για τη Μάχη της Κρήτης, παραθέτονται τρεις αναφορές σε σχετικά άρθρα με αληθινούς συγγραφείς χωρίς όμως να υπάρχει πραγματικά καμία από τις τρεις. Στο ίδιο πνεύμα ο κ. Καλαϊτζίδης σημείωσε ότι ο δικηγόρος Steven Schwartz χρησιμοποίησε το ChatGPT για την εύρεση νομικού προηγούμενου και κατέθεσε έξι υποθέσεις που δεν υπήρξαν ποτέ, με συνέπεια να του επιβληθεί πρόστιμο πέντε χιλιάδων δολαρίων, να του γίνει δημόσια επίπληξη και να καταστραφεί η φήμη του.

Ο τρίτος κίνδυνος αφορά τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης ως όπλο όπως στην περίπτωση που καταγράφηκε στην Ισπανία τον Σεπτέμβριο του 2023 οπότε μαθητές χρησιμοποίησαν ΑΙ εφαρμογή για fake εικόνες συμμαθητριών τους ηλικίας 12 – 14 ετών, με αποτέλεσμα να διεξαχθεί αστυνομική έρευνα και να ασκηθούν ποινικές διώξεις.

Με άλλα λόγια, το ΑΙ μπορεί να χρησιμοποιήσει στοιχεία από άρθρα ειδήσεων με πλαστές πληροφορίες, αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με λάθος στοιχεία, ψεύτικες δηλώσεις από δημόσια πρόσωπα και παραπλανητικό περιεχόμενο, παράγοντας ψεύτικες πληροφορίες, και εικόνες, ψεύτικα μηνύματα και βίντεο και ψεύτικο ήχο.

Πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν οι κίνδυνοι

Στο ερώτημα πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν οι κίνδυνοι αυτοί, ο καθηγητής του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Ανδρέας Συμεωνίδης, μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ, τόνισε ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει η κουλτούρα της διαχείρισης της πληροφορίας που παρέχεται μέσω τεχνητής νοημοσύνης, γι΄αυτό και είναι επιτακτική η ανάγκη επιβεβαίωσης των στοιχείων. «Θέλουμε να δημιουργήσουμε μια εγρήγορση στα παιδιά και τους γονείς, και γενικότερα στον κόσμο για την αληθοφάνεια και την ανάγκη για επικύρωση» είπε χαρακτηριστικά. Πιο συγκεκριμένα η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης θα πρέπει να είναι το σημείο εκκίνησης και όχι το τελικό σημείο και θα πρέπει να αναζητείται πάντα μια δεύτερη πηγή προς επιβεβαίωση κάθε πληροφορίας.

Από την πλευρά τους οι χρήστες καλούνται να μην μοιράζουν ανεξέλεγκτα τα προσωπικά τους στοιχεία, να επιβεβαιώνουν τους ισχυρισμούς και τις πηγές, να θυμούνται πως κάποιοι άγνωστοι μπορεί να διαβάζουν τις πληροφορίες τους, να σκέφτονται προτού δημιουργήσουν κάτι.

Την ημερίδα κυβερνοασφάλειας και ασφαλούς πλοήγησης στο διαδίκτυο που πραγματοποιήθηκε στο δημαρχείο της Βέροιας διοργάνωσε η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας ενώ χαιρετισμούς απηύθυναν ο αντιπεριφερειάρχης Ψηφιακής Διακυβέρνησης Νίκος Τζόλλας και ο αντιδήμαρχος Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του Δήμου Βέροιας Καλλίστρατος Γρηγοριάδης. Σχετικές παρουσιάσεις έκαναν οι καθηγητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Πέτρος Νικοπολιτίδης και Παναγιώτης Κατσαρός. Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε ημερίδα με θέμα το Ευ Αγωνίζεσθαι στην ψηφιακή εποχή με ομιλητές τον αντιπεριφερειάρχη Εξωστρέφειας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και θρύλο του ελληνικού μπάσκετ Μπάνε Πρέλεβιτς και τον παγκόσμιο πρωταθλητή Parkour Δημήτρη DK Κυρσανίδη. Χαιρετισμό απηύθυνε ο αντιδήμαρχος αθλητισμού του Δήμου Βέροιας Μιχάλης Τζαφερόπουλος.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Π.Γιούλτση

Τα κέντρα δεδομένων (data centres) παγκοσμίως προβλέπεται κατά την ίδια περίοδο να καταναλώνουν 945 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό είναι σχεδόν τριπλάσιο από τη συνδυασμένη ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας του Πακιστάν, του Μπαγκλαντές και της Νιγηρίας, χώρες που φιλοξενούν συνολικά περισσότερους από 650 εκατομμύρια ανθρώπους. Την ίδια ώρα, το υδατικό αποτύπωμά τους θα ισούται με τις βασικές ετήσιες οικιακές ανάγκες νερού όλων των 1,3 δισεκατομμυρίων ανθρώπων στην υποσαχάρια Αφρική, ενώ το αποτύπωμα χρήσης γης θα ξεπεράσει τα 14.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα, περίπου διπλάσιο από τη μητροπολιτική περιοχή της Τζακάρτα, όπου ζουν περισσότεροι από 32 εκατομμύρια άνθρωποι.

Τα παραπάνω ευρήματα περιλαμβάνονται στη νέα έκθεση του Ινστιτούτου Υδάτων, Περιβάλλοντος και Υγείας του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών (UNU-INWEH). Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι μέχρι σήμερα η περιβαλλοντική επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης αξιολογείται ελλιπώς, καθώς η προσοχή επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, που σχετίζονται με την εκπαίδευση των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων.

Ωστόσο, κάθε κιλοβατώρα ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιείται για την εκπαίδευση ή τη λειτουργία ενός συστήματος Τεχνητής Νοημοσύνης έχει επίσης ένα αποτύπωμα νερού, από την ψύξη και την παραγωγή ενέργειας, και ένα αποτύπωμα γης από τις ενεργειακές υποδομές και τις αλυσίδες εφοδιασμού. Τα παραπάνω δεν κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Για παράδειγμα, η μετάβαση από τον άνθρακα στη βιοενέργεια μπορεί να μειώσει το αποτύπωμα άνθρακα της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 70%, αλλά να αυξήσει το αποτύπωμα νερού της περισσότερο από 30 φορές και το αποτύπωμα γης εκατονταπλάσια.

Οι αριθμοί είναι συγκλονιστικοί. Τα κέντρα δεδομένων παγκοσμίως κατανάλωσαν περίπου 448 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας το 2025. Εάν αντιμετωπίζονταν ως έθνος, θα ήταν η εντέκατη μεγαλύτερη χώρα σε κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στον κόσμο, μετά τη Γαλλία αλλά πάνω από τη Σαουδική Αραβία. Επίσης, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι μέχρι το 2030 οι υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης θα μπορούσαν να παράγουν έως και 2,5 εκατομμύρια τόνους ηλεκτρονικών αποβλήτων ετησίως.

Η κατανάλωση ενέργειας διαφέρει σημαντικά ανάλογα με το είδος της εργασίας. Μια τυπική συνομιλία απαιτεί περίπου 200 φορές περισσότερη ενέργεια από μια βασική ταξινόμηση κειμένου. Η δημιουργία μίας εικόνας με Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να καταναλώσει 1.450 φορές περισσότερη ενέργεια, ενώ ένα σύντομο βίντεο που παράγεται από AI μπορεί να απαιτεί ενέργεια ισοδύναμη με εκείνη που χρειάζεται η επεξεργασία 200.000 ανεπιθύμητων μηνυμάτων (spam). Η επιλογή του μοντέλου, το μέγεθος της εντολής (prompt), η μορφή στην οποία παρουσιάζεται το αποτέλεσμα και η ανάλυση διαμορφώνουν ουσιαστικά το αποτύπωμα. Ωστόσο, οι περισσότερες από αυτές τις αποφάσεις λαμβάνονται αόρατα από προεπιλογές του προϊόντος που ο χρήστης δεν βλέπει ποτέ.

«Η έκθεση δεν αποτελεί επιχείρημα κατά της Τεχνητής Νοημοσύνης, ενός τεχνολογικού μετασχηματισμού που βελτιώνει τη ζωή δισεκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο. Είναι μια έκκληση για υπεύθυνη χρήση της και αντιμετώπιση των ακούσιων συνεπειών της, ώστε να καταστεί βιώσιμη και δίκαιη», σημειώνει ο καθηγητής Κάβε Μαντάνι, διευθυντής του UNU-INWEH και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.

Άνιση κατανομή

Η έκθεση υπογραμμίζει ότι τα οφέλη και τα βάρη της παγκόσμιας ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης κατανέμονται άνισα. Για παράδειγμα, στην Ιρλανδία τα κέντρα δεδομένων κατανάλωσαν το 2023 περίπου το 21% της συνολικής μετρημένης ηλεκτρικής ενέργειας, ξεπερνώντας την κατανάλωση όλων των αστικών νοικοκυριών. Η εθνική αρχή ηλεκτρισμού έχει ήδη παγώσει νέες εγκρίσεις εγκαταστάσεων γύρω από το Δουβλίνο έως το 2028.

Στην Ουρουγουάη, τα σχέδια για ένα κέντρο δεδομένων που καταναλώνει πολύ νερό συνέπεσαν με έντονη ξηρασία του 2023 που εξάντλησε τα αποθέματα πόσιμου νερού της πρωτεύουσας, Μοντεβιδέο.

Η έκθεση αναδεικνύει επίσης το έντονο γεωγραφικό χάσμα στην ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης. Μόλις 32 χώρες στον κόσμο φιλοξενούν εξειδικευμένα κέντρα δεδομένων για Τεχνητή Νοημοσύνη, ενώ το 90% της διαθέσιμης υπολογιστικής ισχύος συγκεντρώνεται σε δύο χώρες, τις ΗΠΑ και την Κίνα. Περισσότερες από 150 χώρες έχουν επί του παρόντος ελάχιστη ή καμία πρόσβαση σε κυρίαρχη υπολογιστική τεχνολογία Τεχνητής Νοημοσύνης. Αυτό, σύμφωνα με την έκθεση, δεν είναι μόνο οικονομικό χάσμα, αλλά και ζήτημα περιβαλλοντικής δικαιοσύνης, καθώς πολλές από αυτές τις χώρες επωμίζονται το βάρος της εξόρυξης κρίσιμων ορυκτών και της διαχείρισης ηλεκτρονικών αποβλήτων, χωρίς να απολαμβάνουν τα αντίστοιχα οφέλη.

 «Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην ευημερία και την ανθρώπινη πρόοδο. Το αν θα το κάνει με δίκαιο τρόπο είναι πλέον ζήτημα διακυβέρνησης και όχι τεχνολογίας», επισημαίνει ο Τσιλίντζι Μαρουάλα, πρύτανης του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών και αναπληρωτής γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών.

Η έκθεση ζητά ένα υπεύθυνο οικοσύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης που θα βασίζεται σε έξι αρχές: διαφάνεια, αποτελεσματικότητα από τον σχεδιασμό, ισότητα και περιβαλλοντική δικαιοσύνη, ευθύνη σε όλο τον κύκλο ζωής των υποδομών, διεθνή συνεργασία και βιώσιμη χρήση.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Έναν κόσμο γεμάτο οφέλη για τη σύγχρονη επιχείρηση, όπως συνεχή συνδεσιμότητα, ψηφιακά εργαλεία, ασφάλεια, παραγωγικότητα, ψηφιακή παρουσία και πληρωμές, «ξεκλειδώνει» το MagentaONE Business της COSMOTE TELEKOM.

Αντικαθιστώντας το COSMOTE Business One, το MagentaONE Business προσφέρει ένα ευρύ φάσμα προνομίων που ανταποκρίνονται στις διαφορετικές ανάγκες κάθε επιχείρησης. Στα οφέλη του MagentaONE Business συγκαταλέγονται προνομιακές τιμές σε υπηρεσίες τεχνολογίας που ενισχύουν την αποτελεσματικότητα και την ανταγωνιστικότητα της επιχείρησης, ψηφιακά εργαλεία που συμβάλλουν στην αύξηση της παραγωγικότητας και τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό, καθώς και συνεχής συνδεσιμότητα και ευελιξία, ώστε η επιχείρηση να λειτουργεί απρόσκοπτα όπου κι αν βρίσκεται.

Ειδικότερα, οι ενταγμένες στο MagentaONE Business επιχειρήσεις απολαμβάνουν:

• 10% έκπτωση σε όλες τις συμβατές εταιρικές συνδέσεις κινητής, με όφελος έως 30€/ μήνα
• Δωρεάν την υπηρεσία Internet Backup για αδιάλειπτη λειτουργία Internet και τηλεφωνίας
• 10% έκπτωση σε υπηρεσίες ασφάλειας With Secure Elements για να θωρακίσουν τα δεδομένα και τις υποδομές της επιχείρησής τους
• 10% έκπτωση στο πακέτο της COSMOTE TV για χώρους εστίασης & ψυχαγωγίας
• 10% έκπτωση Business Messaging Pack για να επικοινωνούν με τους πελάτες τους μέσω SMS, Email, RBM & Viber
• Εκπτώσεις σε ψηφιακά εργαλεία, όπως Digital Office, Webex και Microsoft 365
• 15% έκπτωση στο Fleet Tracker για παρακολούθηση των οχημάτων της επιχείρησης σε πραγματικό χρόνο
• 35% έκπτωση στο payzy pro με payzy POS, μια ολοκληρωμένη λύση για επαγγελματίες που συνδυάζει μοναδικά προνόμια και POS για να χρησιμοποιούν το κινητό τους ως τερματικό συναλλαγών για ανέπαφες πληρωμές από όλες τις κάρτες
• Δωρεάν 12 μήνες για την υπηρεσία Your Business Online για να αποκτήσουν ψηφιακή παρουσία
• Απεριόριστα κουπόνια 5€ στο BOX σε κάθε παραγγελία φαγητού άνω των 20€ για όλα τα κινητά που ανήκουν στο MagentaONE Business.

«Στην COSMOTE TELEKOM σχεδιάζουμε ολοκληρωμένες λύσεις που ανταποκρίνονται στις καθημερινές ανάγκες των επιχειρήσεων. Με το MagentaONE Business προσφέρουμε ένα ευέλικτο σύνολο προνομίων και υπηρεσιών, που συνδυάζει εξοικονόμηση κόστους, προηγμένα ψηφιακά εργαλεία και αδιάλειπτη συνδεσιμότητα. Συνεχίζουμε να στεκόμαστε στο πλευρό των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, υποστηρίζοντας την ανάπτυξή τους και την ταχύτερη μετάβασή τους στην ψηφιακή εποχή», δήλωσε ο κ. Λυκούργος Αντωνόπουλος, Chief Commercial Officer Business Segment Ομίλου ΟΤΕ.

Η ενεργοποίηση του MagentaONE Business πραγματοποιείται εύκολα μέσω του COSMOTE TELEKOM App ή με επίσκεψη σε οποιοδήποτε κατάστημα της COSMOTE TELEKOM ή ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η επιχείρηση να διαθέτει τουλάχιστον ένα συμβατό εταιρικό πρόγραμμα κινητής τηλεφωνίας και μία ενεργή σύνδεση σταθερής τηλεφωνίας.